
Vamsha of Dhruva and Prithu; Daksha’s Progeny; Enumerations of Devas, Asuras, Nagas, and Birds
ព្រះហរិបន្តពោលវង្សាវតារយ៉ាងមានលំដាប់ ដើម្បីបង្ហាញថារាជធម៌សុចរិតគាំទ្រស្ថិរភាពលោក។ ពីឧត្តានបាទកើតឧត្តម និងធ្រុវ; វង្សធ្រុវបន្តតាម ស្លិષ્ટិ និងប្រាចីនបារហិស រហូតដល់អង្គ និងវេណាអធម្ម ដែលត្រូវព្រះឥសីសម្លាប់។ ពីការកូររាងវេណា កើតនិសាទ ហើយបន្ទាប់មកព្រឹថុ ដែល “បំបៅ” ផែនដីដើម្បីចិញ្ចឹមប្រជាជន និងស្តាររាជ្យឡើងវិញ; វង្សរបស់គាត់ត្រូវរំលឹកខ្លីៗ។ បន្ទាប់មកនិយាយពីប្រាចេតស មារីសា និងដក្ខៈ ដែលបង្កើតសត្វលោកឡើងវិញ—កូនចិត្តត្រូវហរិទប់ស្កាត់ ហើយបន្តដោយការរួមភេទ—មាននារទចូលជ្រៀត និងបណ្តាសារបស់ដក្ខៈ រួមទាំងភាពតានតឹងជាមួយព្រះសិវៈ។ កូនស្រីដក្ខៈ និងការរៀបការរបស់ពួកនាង (ទៅធម្ម កശ്യប សោម ជាដើម) ត្រូវរាយនាម បង្កើតវសុ រុទ្រ អាទិត្យ មារុត និងវង្សអសុរ សត្វ និងសត្វបក្សី (ដានវ នាគ បក្សី) ដោយព្រះហ្លាទត្រូវលើកឡើងថាមានវិស្ណុភក្តិ។ ចុងក្រោយបញ្ជាក់ថា ព្រះហរិរួមបញ្ចូលទាំងស្តេច សុរ និងដានវទាំងអស់ ក្នុងរូបទ្រង់ ដើម្បីបន្តទៅការពន្យល់កោស្មូស និងធម្ម។
Verse 1
पञ्चमो ऽध्यायः हरिरुवाच / उत्तानपादादभवत्सुरुच्यामुत्तमः सुतः / सुनीत्यां तु ध्रुवः पुत्रः स लेभे स्थानमुत्तमम्
ព្រះហរិបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ពីឧត្តានបាទៈ តាមរយៈសុរុចី បានកើតកូនប្រុសឈ្មោះ ឧត្តមៈ; ហើយតាមរយៈសុនីតី បានកើតធ្រវៈ—គាត់បានទទួលស្ថានដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។
Verse 2
मुनिप्रसादादाराध्य देवदेवं जनार्दनम् / ध्रुवस्य तनयः श्लिष्टिर्महाबलपराक्रमः
ដោយព្រះគុណនៃមុនី ធ្រុវៈបុត្រា «ស្លិષ્ટិ» បានបូជាព្រះជនារទនៈ ព្រះទេវទេវៈ ហើយទទួលបានកម្លាំងដ៏មហិមា និងវីរភាពដ៏អស្ចារ្យ។
Verse 3
तस्य प्राचीनवर्हिस्तु पुत्रस्तस्याप्युदारधीः / दिवञ्जयस्तस्य सुतस्तस्य पुत्रो रिपुः स्मृतः
ពីគាត់បានកើត «ប្រាចីនវរហិស»; បុត្ររបស់គាត់វិញគឺ «ឧទារធី» មានចិត្តថ្លៃថ្នូរ។ បុត្ររបស់ឧទារធីគឺ «ទិវញ្ជយ» ហើយបុត្ររបស់ទិវញ្ជយ ត្រូវបានចងចាំថា «រីពុ»។
Verse 4
रिपोः पुत्रस्तथा श्रीमांश्चाक्षुषः कीर्तितो मनुः / रुरुस्तस्य सुतः श्रीमानङ्गस्तस्यापि चात्मजः
រីពុមានបុត្រម្នាក់ គឺ «ចាក្សុស» មនុ ដ៏រុងរឿង។ បុត្ររបស់គាត់គឺ «រុរុ» ដ៏ថ្លៃថ្នូរ ហើយ «អង្គ» ក៏បានកើតជាបុត្ររបស់រុរុដែរ។
Verse 5
अङ्गस्य वेणः पुत्रस्तु नास्तिको धर्मवर्जितः / अधर्ंमकारी वेण(न) श्च मुनिभिश्च कुशैर्हतः
អង្គមានបុត្រា «វេណ» ដែលមិនជឿព្រះ និងខ្វះធម៌។ វេណនោះប្រព្រឹត្តអធម៌ ដូច្នេះមុនីទាំងឡាយបានប្រើស្មៅកុសៈដូចជាដាវ សម្លាប់គាត់។
Verse 6
ऊरुं ममन्थुः पुत्रार्थे ततो ऽस्य तनयो ऽभवत् / ह्रस्वो ऽतिमात्रः कृष्णाङ्गो निषीदेति ततो ऽब्रुवन्
ពួកគេប្រាថ្នាបុត្រា ដូច្នេះបានកូរភ្លៅរបស់គាត់; ពីនោះបានកើតបុត្រម្នាក់—ទាបកម្ពស់ ធាត់ខ្លាំង សាច់កាយខ្មៅ។ បន្ទាប់មកពួកគេបាននិយាយទៅគាត់ថា «ចូរអង្គុយចុះ»។
Verse 7
निषादस्तेन वै जातो बिन्ध्यशैलनिवासकः / ततो ऽस्य दक्षिणं पाणिं ममन्थुः सहसा द्विजाः
ពីនោះពិតប្រាកដ មាននិសាទម្នាក់កើតឡើង ជាអ្នកស្នាក់នៅភ្នំវិន្ធ្យា។ បន្ទាប់មក ព្រះទ្វិជៈ (ព្រាហ្មណ៍) ទាំងឡាយ បានរុញកិន/ច្របាច់ដៃស្តាំរបស់គាត់ភ្លាមៗ។
Verse 8
तस्मात्तस्य सुतो जातो विष्णोर्मानसरूपधृक् / पुथुरित्येवनामा स वेणपुत्रो दिवं ययौ
ពីគាត់ មានកូនប្រុសម្នាក់កើតឡើង ដោយទទួលរូបសម្បត្តិដែលកើតពីព្រះវិស្ណុក្នុងចិត្ត (មនសជ)។ គាត់មាននាមថា ព្រឹថុ; កូនរបស់វេណា នោះបានទៅស្ថានសួគ៌។
Verse 9
दुदोह पृथिवीं राजा प्रजानां जीवनाय हि / अन्तर्धानः पृथोः पुत्रो तहविर्धानस्तदात्मजः
ដើម្បីជីវិតនិងការរស់រានមានជីវិតរបស់ប្រជាជន ព្រះរាជាបាន “បង្ហូរទឹកដោះ” ពីផែនដី។ អន្តរធានៈ ជាកូនរបស់ព្រឹថុ ហើយ ហវិរធានៈ ជាកូនរបស់គាត់។
Verse 10
प्राचीनवहर्स्तेत्पुत्रः पृथिव्यामेकराड् बभौ / उपयेमे समुद्रस्य लवणस्य स वै सुताम्
កូនប្រុសរបស់ប្រចីនវហរ (ប្រចីនបរហិស) បានក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រតែមួយលើផែនដី។ បន្ទាប់មក គាត់បានរៀបការជាមួយកូនស្រីនៃសមុទ្រ ម្ចាស់ទឹកប្រៃ។
Verse 11
तस्मात्सुषाव सामुद्री दश प्राचीनबर्हिषः / सर्वे प्राचेतसा नाम धनुर्वेदस्य पारगाः
ដូច្នេះ សាមុទ្រី (នារីកើតពីសមុទ្រ) បានបង្កើតកូនប្រុសដប់របស់ប្រចីនបរហិស។ ពួកគេទាំងអស់មាននាមថា ប្រចេតសៈ ហើយជាអ្នកឈានដល់ចុងបញ្ចប់នៃធនូវេដៈ វិជ្ជាធ្នូ។
Verse 12
अपृथगधर्ंमचरणास्ते ऽतप्यन्त महत्तपः / दशवर्षसहस्राणि समुद्रसलिलेशयाः
អ្នកដែលអាកប្បកិរិយាមិនបានបំបែកចេញពីអធម្ម ទោះយ៉ាងណាក៏បានអនុវត្តតបៈដ៏មហិមា ដោយដេកសម្រាកក្នុងទឹកសមុទ្រ អស់ដប់ពាន់ឆ្នាំ។
Verse 13
प्रजापतित्वं संप्राप्य भार्या तेषां च मारिष / अभवद्धवशापेन तस्यां दक्षो ऽभवत्ततः
ឱ ម៉ារិសា នាងបានទទួលស្ថានភាពជាប្រាជាបតិ ហើយក្លាយជាភរិយារបស់ពួកគេ; ដោយសារពាក្យសាបរបស់ស្វាមី នាងបានបង្កើតឲ្យដក្ខៈកើតចេញពីនាងបន្ទាប់មក។
Verse 14
असृजन्मनसा दक्षः प्रजाः पूर्वं चतुर्वोधाः / नावर्धन्त च तास्तस्य अपध्याता हरेण तु
ដើមកាល ដក្ខៈបានបង្កើតប្រជាជនដោយចិត្ត—អ្នកមានបញ្ញាចែកជាបួនប្រភេទ; ប៉ុន្តែពួកនោះមិនបានកើនចម្រើនទេ ព្រោះត្រូវបានហរិ (ព្រះវិෂ್ಣុ) ទប់ស្កាត់ឲ្យអសកម្ម។
Verse 15
मैथुनेन ततः सृष्टिं कर्तुमैच्छत्प्रजापतिः / असिक्रीमावहद्भार्यां वीरणस्य प्रजापतेः
បន្ទាប់មក ប្រាជាបតិប្រាថ្នាធ្វើសೃષ્ટិដោយការរួមភេទ។ ពីភរិយារបស់ប្រាជាបតិ វីរ៉ណៈ អាសិក្រឹមី បានកើតឡើង។
Verse 16
तस्य पुत्रसहस्रं तु वैरण्यां समपद्यत / नारदोक्ता भुवश्चान्तं गता ज्ञातुं च नागताः
កូនប្រុសមួយពាន់នាក់របស់គាត់ បានចូលទៅដល់ដែនវៃរ៉ណ្យា។ តាមពាក្យណារ៉ទៈ ពួកគេបានចេញដំណើរទៅស្វែងរកចុងបញ្ចប់នៃលោកទាំងឡាយ ប៉ុន្តែមិនបានត្រឡប់មកវិញទេ។
Verse 17
दक्षपुत्रसहस्रं च तेषु नष्टेषु सृष्टवान् / शवलाश्वास्ते ऽपि गता भ्रातॄणां पदवीं हर !
ដក្ខៈបានបង្កើតកូនប្រុសមួយពាន់; ពេលពួកគេបាត់បង់ទៅ គាត់ក៏បង្កើតអ្នកដទៃទៀត។ ក្រុមសវលាស្វៈទាំងនោះក៏បានដើរតាមផ្លូវដូចបងប្អូនរបស់ពួកគេដែរ ឱ ហរ (សិវៈ)។
Verse 18
दक्षः क्रुद्धः शशापाथ नारदं जन्म चाप्स्यसि / नारदो ह्यभवत्पुत्रः कश्यपस्य मुनेः पुनः
ដក្ខៈខឹងខ្លាំង ហើយបានដាក់បណ្ដាសានារទៈថា៖ «អ្នកនឹងត្រូវកើតជាថ្មីជាក់ជាមិនខាន»។ ដូច្នេះ នារទៈបានក្លាយជាកូនប្រុសរបស់មុនីកশ্যបៈម្តងទៀត។
Verse 19
यज्ञे ध्वस्ते ऽथ दक्षो ऽपि शशाप्रोग्रं महेश्वरम् / स्तुत्वात्वामुपचारैश्च पूजयिष्यन्ति शङ्कर
ពេលយজ্ঞៈត្រូវបំផ្លាញ ដក្ខៈក៏បានដាក់បណ្ដាសាមហេស្វរៈយ៉ាងខ្លាំងថា៖ «ឱ សង្ឃរ! បន្ទាប់ពីសរសើរអ្នកហើយ ពួកគេនឹងបូជាអ្នកដោយគ្រឿងបូជា និងសេវាកម្មពិធីការ»។
Verse 20
जन्मान्तरे ऽपि वैरेण ते विनश्यन्ति शङ्कर ! / तस्माद्वैरं न कर्तव्यं कदाचिदपि केनचित् / असिक्न्यां (महिष्यां) जनयामास दक्षो दुहितरो ह्यथ
សូម្បីតែក្នុងជាតិផ្សេងទៀត ការសត្រូវធ្វើឲ្យមនុស្សវិនាស ឱ សង្ឃរ! ដូច្នេះ មិនគួរបង្កើតសត្រូវភាពឡើយ នៅពេលណាក៏ដោយ ដោយអ្នកណាក៏ដោយ។ បន្ទាប់មក ដក្ខៈបានបង្កើតកូនស្រីពីអសិក្នី (មហេសីរបស់គាត់)។
Verse 21
षष्टिं कन्या रूपयुता द्वे चैवाङ्गिरसे ददौ / द्वे प्रादात्स कृशाश्वाय दश धर्ंमाय चाप्यथ
គាត់បានប្រគល់កូនស្រីស្រស់ស្អាតចំនួនហុកសិប; ក្នុងនោះ ពីរនាក់បានឲ្យអង្គិរសៈ ពីរនាក់បានឲ្យក្រឹសាស្វៈ ហើយបន្ទាប់មកទៀត ដប់នាក់បានឲ្យធម្មៈផងដែរ។
Verse 22
चतुर्दश कश्यपाय अष्टाविंशातिमिन्दवे / प्रददौ बहुपुत्राय सुप्रभां भामिनीं तथा
ទ្រង់បានប្រទានកូនស្រីដប់បួនអង្គដល់កശ്യបៈ ហើយម្ភៃប្រាំបីអង្គដល់ព្រះចន្ទ; ហើយដូចគ្នានោះ ទ្រង់បានប្រទាន សុប្រភា នារីភ្លឺរលោង ដល់អ្នកមានកូនប្រុសច្រើន។
Verse 23
मनोरमां भानुमतीं विशालां बहुदामथ / दक्षः प्रादान्महादेव ! चतस्रो ऽरिष्टनेमये (ने)
បន្ទាប់មក ដក្ខៈ—ឱ មហាទេវៈ—បានប្រទានកូនស្រីបួនអង្គ គឺ មនោរមា ភានុមតី វិសាលា និង បហុដា ជាភរិយាដល់ អរិଷ្ដនេមិ។
Verse 24
स कृशाश्वाय च प्रादात्सुप्रजां च तथा जयाम् / अरुन्धती वसुर्यार्(जा) मी लम्बा भानुर्मरुद्वती
ទ្រង់បានប្រទានដល់ ក្រឹឝាស្វៈ ជាភរិយា សុប្រជា និង ជយា; ហើយក៏មាន អរុន្ធតី វសុរយា អរជាមី លម្បា ភានូ និង មរុទ្វតី ផងដែរ។
Verse 25
सङ्कल्पा च मुहूर्ता च साध्या विश्वा च ता दश / धर्ंमपत्न्यः समाख्याताः कश्यपस्य वदाम्यहम्
សង្គល្បា មុហូរតា សាធ្យា និង វិស្វា—ទាំងដប់នោះ ត្រូវបានប្រកាសថា ជាភរិយារបស់ ធម្មៈ; ខ្ញុំនឹងប្រកាសពួកនាងថា ជាគូសម្រស់របស់ កശ്യបៈ។
Verse 26
अदितिर्दितिर्दनुः काला ह्यनायुः सिंहिका मुनिः / कद्रूः साध्या हरा क्रोधा विनता सुरभिः खगा
អទិតិ ទិតិ ដនុ កាលា អនាយុ សિંហិកា និង មុនិ; ហើយក៏មាន កទ្រុ សាធ្យា ហរា ក្រោធា វីនតា សុរភិ និង ខគា—ទាំងនេះត្រូវបានរាប់ថា ជាមាតាបង្កើតក្នុងវង្សពូជ។
Verse 27
विश्वेदेवास्तु विश्वायाः साध्या साध्यान्व्यजायत / मरुत्वत्यां मरुत्वन्तो वसोस्तु वसवस्तथा
ពី វិશ્વា បានកើតមាន វិશ્વេទេវៈ; ពី សាធ្យា បានកើត សាធ្យៈ; ពី មរុត្វតី បានកើត មរុតៈ; ហើយពី វសូ ក៏បានកើត វសុ ទាំងឡាយដែរ។
Verse 28
भानोस्तु भानवो रुद्र ! मुहूर्ताच्च मुहूर्तजाः / लम्बायाश्चैव घोषो ऽथ नागवीथिस्तु या (जा) मितः
ឱ រុទ្រា! ពី ភានុ (ព្រះអាទិត្យ) កើតមាន ភានវៈ; ពី មុហូរតៈ កើតមាន មុហូរតជៈ។ ពី លម្បា កើតមាន ឃោស; ហើយពី នាគវីថី កើតមាន យាមិតា (ឬ ជាមិតា)។
Verse 29
पृथिवीविषयं सर्वमरुत्वत्यां व्यजायत / सङ्कल्पायास्तु सर्वात्मा जज्ञे संकल्प एव हि
អ្វីៗទាំងអស់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងដែនដី បានកើតចេញនៅក្នុង អរុត្វតី; ហើយពី សង្គល្បា បានកើត “អាត្មាសកល”—ព្រោះព្រះអង្គគឺ សង្គល្បៈ (ឆន្ទៈសកល) នោះឯង។
Verse 30
आपो ध्रुवश्च सोमश्च धरश्चैवानिलो ऽनलः / प्रत्यूषश्च प्रभासश्च वसवो नामभिः स्मृताः
អាបៈ, ធ្រុវៈ, សោមៈ, ធរៈ, អនិលៈ, អនលៈ, ប្រត្យូષៈ និង ប្រភាសៈ—ទាំងនេះត្រូវបានចងចាំថា ជា វសុ ទាំងឡាយ តាមនាម។
Verse 31
आपस्य पुत्रो वेतुण्डिः (ण्डः) श्रमः श्रान्तो ध्वनिस्तथा / ध्रुवस्य पुत्रो भगवान्कालो लोकप्रकालनः
អាបៈ មានបុត្រមួយឈ្មោះ វេតុណ្ឌិ (ឬ វេតុណ្ឌៈ)។ ពីព្រះអង្គនោះ គេនិយាយអំពី ស្រាមៈ (ការខិតខំ), ស្រាន្តៈ (ភាពនឿយហត់), និង ធ្វនិ (សំឡេង)។ ហើយបុត្ររបស់ ធ្រុវៈ គឺ ព្រះបវរ កាលៈ (ពេលវេលា) អ្នកគ្រប់គ្រង និងធ្វើឲ្យលោកទាំងឡាយទុំទ្រាំ។
Verse 32
सोमस्य भगवान्वर्चा वर्चस्वी येन जायते / धरस्य पुत्रो द्रुहिणो हुतहव्यवहस्तथा
ពីព្រះសោមៈ កើតមានពន្លឺទេវភាព ដែលធ្វើឲ្យមនុស្សក្លាយជាអ្នកមានរស្មីរុងរឿង; ហើយដូចគ្នានេះ ក៏សរសើរ ដ្រុហិណៈ កូនប្រុសរបស់ធរា និង ហុតហវ្យវហៈ (អគ្គិ) អ្នកដឹកនាំបូជាភាគទាន។
Verse 33
मनोहरायां शिशिरः प्राणो ऽथ रमणस्तथा / अनिलस्य शिवा भार्या तस्याः पुत्रः पुलोमजः
នៅក្នុង មនោហរា បានកើតមាន សិឝិរៈ ប្រាណៈ និង រមណៈ ផងដែរ។ ភរិយារបស់ អនិលៈ គឺ សិវា; កូនប្រុសរបស់នាង គឺ ពុលោមជៈ។
Verse 34
अविज्ञातगतिश्चैव द्वौ पुत्रावनिलस्य तु / अग्निपुत्रः कुमारस्तु शरस्तम्बे व्यजायत्
ហើយ អនិលៈ (ទេវតាខ្យល់) មានកូនប្រុសពីរនាក់ ដែលដំណើរបន្ទាប់មកមិនត្រូវបានដឹងច្បាស់។ តែកុមារៈ កូនប្រុសរបស់ អគ្គិ បានកើតនៅក្នុងព្រៃកន្ទុយស្លឹក (ក្រុមដើមអំពៅ/ស្មៅ)។
Verse 35
तस्य शाखो विशाखश्च नैगमेयश्च पृष्टजः / अपत्यं कृत्तिकानां तु कार्तिकेय इति स्मृतः
គាត់មានកូន (ឬអ្នកបន្តពូជ) ឈ្មោះ សាខៈ និង វិសាខៈ ព្រមទាំង នៃគមេយៈ និង ប្រឹଷ្ដជៈ។ តែកូនរបស់ ក្រឹត្តិកា ទាំងឡាយ ត្រូវបានចងចាំថា ការតិកេយៈ។
Verse 36
प्रत्युषस्य विदुः पुत्रमृषिं नाम्ना तु देवलम् / विश्वकर्ंमा प्रभासस्य विख्यातो देववर्धकिः
ពួកគេដឹងថា ទេវលៈ ជាឥសី មានឈ្មោះ ដេវលៈ ជាកូនប្រុសរបស់ ប្រត្យូෂៈ; ហើយ វិស្វកರ್ಮា ដែលល្បីថា ជាជាងទេវ (ទេវវರ್ಧកី) ត្រូវបានគេស្គាល់ថា ជាកូនប្រុសរបស់ ប្រភាសៈ។
Verse 37
अजैकपादहिर्बुध्न्यस्त्वष्टा रुद्रश्च वीर्यवान् / त्वष्टुश्चाप्यात्मजः पुत्रो विश्वरूपो महातपाः
អជៃកបាទៈ អហិរពុធ្ន្យៈ ទ្វଷ្ដ្រ និង រុទ្រៈដ៏មានពលានុភាព; ហើយវិશ્વរូបៈ កូនប្រុសកើតពីទ្វଷ្ដ្រៈ អ្នកមានតបៈធំ—ត្រូវបានរំលឹក។
Verse 38
हरश्च बहुरूपश्च त्र्यम्बकश्चापराजितः / वृषाकपिश्च शम्भुश्च कपर्दे रैवतस्तथा
ហរៈ អ្នកមានរូបច្រើន ត្រ្យម્બកៈ (មានភ្នែកបី) អបរាជិតៈ; វೃಷាកបិៈ សម្ភុៈ កបរទិនៈ ហើយរៃវតៈដូចគ្នា—ទាំងនេះជាព្រះនាមនៃព្រះសិវៈ។
Verse 39
मृगव्याधश्च शर्वश्च कपाली च महामुने ! / एकादशैते कथिता रुद्रास्त्रिभुवनेश्वराः
ឱ មហាមុនី! មೃគવ્યાધៈ សರ್ವៈ និង កપាលី—ទាំងនេះរួមជាមួយអ្នកដទៃ ត្រូវបានប្រកាសថា ជារុទ្រៈដប់មួយ អធិរាជនៃលោកទាំងបី។
Verse 40
अदित्यां कश्यपाच्चैव सूर्या द्वादश जज्ञिरे / विष्णुः शक्रोर्ऽय्यमा धाता त्वष्टा पूषा तथैव च
ពី អទិតី និង កശ്യបៈ បានកើត អាទិត្យៈដប់ពីរ (ទេវតាព្រះអាទិត្យ): វិស្ណុៈ សក្រៈ (ឥន្ទ្រៈ) អર્યមា ធាតា ទ្វଷ្ដា និង ពូសនៈផងដែរ។
Verse 41
विवस्वान्सविता चैव मित्रो वरुण एव च / अशुमांश्च भगश्चैव आदित्या द्वादश स्मृताः
វិវស្វាន (ព្រះអាទិត្យ) សវិតೃ មិត្រៈ និង វរុណៈ; ហើយអំសុ និង ភគៈផងដែរ—ត្រូវបានចងចាំថា ជា អាទិត្យៈដប់ពីរ។
Verse 42
सप्तविंशतिः सोमस्य पत्न्यो नक्षत्रसंज्ञिताः / हिरण्यकशिपुर्दित्यां हिरण्याक्षो ऽभवत्तदा
ភរិយាទាំង ២៧ របស់ព្រះសោម ត្រូវបានគេស្គាល់តាមនាមនក្ខត្រា (គ្រឹះចន្ទ)។ នៅកាលនោះ ហិរ៉ណ្យកសិពុ កើតពីទិទី ហើយ ហិរ៉ណ្យាក្ស ក៏បានកើតមានដែរ។
Verse 43
सिंहिका चाभवत्कन्या विप्रचित्तिपरिग्रहा / हिरण्यकशिपोः पुत्राश्चत्वारः पृथुलौजसः
សിംហិកា ក៏បានកើតជាកុមារី ហើយក្លាយជាព្រះភរិយារបស់ វិប្រចិត្តិ។ ហិរ៉ណ្យកសិពុ មានកូនប្រុស ៤ នាក់ ទាំងអស់មានអំណាចខ្លាំង។
Verse 44
अनुह्रादश्च ह्रादश्च प्रह्रादश्चैव वीर्यवान् / संह्रादश्चावमस्तेषां प्रह्रादो विष्णुतत्परः
អនុហ្រាទ ហ្រាទ និង ព្រះហ្រ្លាទ អ្នកក្លាហាន ព្រមទាំង សំហ្រាទ—ទាំងនេះជាកូនៗក្នុងចំណោមនោះ; ហើយក្នុងពួកគេទាំងអស់ ព្រះហ្រ្លាទ មានភក្តីភាពទាំងស្រុងចំពោះព្រះវិṣṇុ។
Verse 45
संह्रादपुत्र आयुष्माञ्छिबिर्वाष्कल एव च / विरोचनश्च प्राह्रादिर्बलिर्जज्ञे विरोचनात्
ពីវង្សសំហ្រាទ បានកើត អាយុស្មាន ហើយក៏មាន ចិបិ និង វាស្កល ផងដែរ។ ពីព្រះហ្រ្លាទ បានកើត វិរោចន; ហើយពីវិរោចន បលិ បានកើត។
Verse 46
बलेः पुत्रशतं त्वासीद्वाणज्येष्ठं वृषध्वज ! / हिरण्याक्षसुताश्चासन्सर्व एव महाबलाः
ឱ វೃಷធ្វជ (ព្រះសិវៈ) អើយ! បលិ មានកូនប្រុសមួយរយ នាក់ ដោយ បាណ ជាច្បង; ហើយកូនៗរបស់ ហិរ៉ណ្យាក្ស ក៏សុទ្ធតែមានកម្លាំងអស្ចារ្យ។
Verse 47
उत्कुरः शकुनिश्चैव भूतसन्तापनस्तथा / महानागो महाबाहुः कालनाभस्तथापरः
ឧត្កូរៈ, សកុនិ, ភូតសន្តាបនៈ; មហានាគ, មហាបាហុ; ហើយកាលនាភ—ទាំងនេះត្រូវបានពោលថា ជាសត្វមាននាម។
Verse 48
अभवन्दनुपुत्राश्च द्विमूर्धा शङ्करस्तथा / अयोमुखः शङ्कुशिराः कपिलः शम्बरस्तथा
ហើយក៏មានកូនប្រុសរបស់ ដនុ ផងដែរ៖ អភវន្ទន, ទ្វិមូឋា, សង្គរ; ហើយអយោមុខ, សង្គុសិរា, កពិល, និង សម្បរ។
Verse 49
एकचक्रो महाबाहुस्तारकश्च महाबलः / स्वर्भानुर्वृषपर्वा च पुलोमा च महासुरः
ឯកចក្រ—មហាបាហុ; តារក—មហាបល; ស្វರ್ಭានុ, វೃಷបರ್ವា, និង ពុលោមា—ទាំងនេះជាអសុរាធំៗ។
Verse 50
एते दनोः सुताः ख्याता विप्रचित्तिश्च वीर्यवान् / स्वर्भानोः सुप्रभा कन्या शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी
ទាំងនេះត្រូវបានប្រកាសថា ជាកូនប្រុសរបស់ ដនុ—ក្នុងនោះ វិប្រចិត្តិ ជាវីរបុរសមានពល។ ហើយមាន សុប្រភា កូនស្រីរបស់ ស្វರ್ಭានុ; និង សર્મិષ્ઠា កូនស្រីរបស់ វារិષបರ್ವន។
Verse 51
उपदानवी हयशिराः प्रख्याता वरकन्यकाः / वैश्वानरसुते चोभे पुलोमा कालका तथा
ឧបដានវី និង ហយសិរា ត្រូវបានល្បីថា ជាកញ្ញាដ៏ប្រសើរ; ហើយកូនស្រីទាំងពីររបស់ វៃશ્વានរ ផងដែរ—ពុលោមា និង កាលកា។
Verse 52
उभे ते तु महाभागे मारीचेस्तु परिग्रहः / ताभ्यां पुत्रसहस्राणि षष्टिर्दानवसत्तमाः
ស្ត្រីដ៏មានព្រះគុណទាំងពីរនោះ ជាពិតជាភរិយារបស់មារីចិ; ដោយពួកនាង បានកើតកូនប្រុសរាប់ពាន់—ក្នុងនោះមាន៦០នាក់ ជាអ្នកល្អឥតខ្ចោះក្នុងចំណោមដានវៈ។
Verse 53
पौलोमाः कालकञ्जाश्च मारीचतनयाः स्मृताः / सिंहिकायां समुत्पन्ना विप्रचित्तिसुतास्तथा
ពូលោមៈ និង កាលកញ្ចៈ ត្រូវបានចងចាំថា ជាកូនប្រុសរបស់មារីចិ; ហើយដូចគ្នានេះ អ្នកដែលកើតពីសിംហិកា ត្រូវបាននិយាយថា ជាកូនរបស់វិប្រចិត្តិ។
Verse 54
व्यंशः शल्यश्च बलवान्नभश्चैव महाबलः / वातापिर्नमुचिश्चैव इल्वलः खसृमांस्तथा
វ្យំសៈ និង សល្យៈ; បលវាន និង នភៈ អ្នកមានអំណាចដ៏ធំ; វាតាពិ និង នមុចិ; ហើយក៏មាន អិលវល និង ខស្រឹម៉ាំស ផងដែរ—ត្រូវបានរាយនាមតាមលំដាប់។
Verse 55
अञ्ज (न्त) को नरकश्चैव काल नाभस्तथैव च / निवातकवचा दैत्याः प्रह्रादस्य कुले ऽभवन्
ហើយ អញ្ជក (ឬ អន្តក) នរក និង កាលនាភ ផងដែរ—អសុរ និវាតកវច ទាំងនេះ បានកើតក្នុងវង្សត្រកូលរបស់ប្រហ្លាទ។
Verse 56
षट् सुताश्च महासत्त्वास्ताम्रायाः परिकीर्तिताः / शुकी श्येनी च भासी च सुग्रीवी शुचिगृध्रिके
កូនចៅដ៏ខ្លាំងក្លា៦នាក់របស់តាម្រា ត្រូវបានប្រកាសថា៖ ស៊ុគី ស្យេនី ភាសី សុគ្រីវី និង សុចិគ្រឹធ្រិកា។
Verse 57
शुकी शुकानजनयदुलूकी प्रत्यलूककान् / श्येनी श्येनांस्तथा भासी भासान् गृध्रांश्च गृध्र्यपि
ស្រីសេក (សុកី) បានបង្កើតកូនសេក; ស្រីអ៊ូលូកី បង្កើតកូនអ៊ូលូកៈ; ស្រីស្យេនី បង្កើតកូនស្យេនៈ; ដូចគ្នានេះ ស្រីភាសី បង្កើតកូនបក្សីភាសៈ ហើយស្រីគ្រឹធ្រី ក៏បង្កើតកូនគ្រឹធ្រៈផងដែរ។
Verse 59
शुक्यौदकान्पक्षिगणान्सुग्रीवी तु व्यजायत / (अश्वानुष्टान् गर्दभांश्च ताम्रावंशः प्रकीर्तितः // गर्प्१,६। ५८ //) विनतायास्तु पुत्रौ द्वौ विख्यातौ गरुडारुणौ / सुरसायाः सहस्रं तु सर्पाणाममितौजसाम्
សុគ្រីវី បានបង្កើតក្រុមបក្សីដែលហៅថា «សុក្យោទក»។ (ក្នុងវង្សតាម្រា ក៏បានប្រកាសថាមានសត្វមុខសេះ និងលា។) តែវិនតា មានកូនប្រុសល្បីពីររូប គឺ គរុឌ និង អរុណ។ ហើយពីសុរសា បានកើតពស់មួយពាន់ មានអานุភាពមិនអាចវាស់បាន។
Verse 60
काद्रवेयाश्च फणिनः सहस्रममितौजसः / तेषा प्राधाना भूतेश ! शेषवासुकितक्षकाः
ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃសត្វលោក! ពស់មានផ្កាភ្លៅ (កាទ្រវេយៈ) ដែលកើតពីកាទ្រុ មានចំនួនមួយពាន់ និងមានអานุភាពមិនអាចវាស់បាន; ក្នុងចំណោមពួកវា អ្នកដ៏ប្រសើរបំផុតគឺ សេសៈ វាសុកិ និង តក្សកៈ។
Verse 61
शङ्खः श्वेतो महापद्मः (शङ्खः) कम्बलाश्वतरौ तथा / एलापत्रस्तथा नागः कर्कोटकधनञ्जयौ
សង្ខៈ ស្វេតៈ មហាបទ្មៈ កំបលៈ និង អશ્વតរៈ; ដូចគ្នានេះ អេលាបត្រៈ នាគៈ ករកោតកៈ និង ធនញ្ជយៈ—ទាំងនេះជានាមនៃពួកនាគដែលបានរាយនាមនៅទីនេះ។
Verse 62
गणं क्रोधवशं विद्धि ते च सर्वे च दंष्ट्रिणः / क्रोधा तु जनयामास पिशाचांश्च महाबलान्
ចូរដឹងថា ក្រុមនេះស្ថិតក្រោមអំណាចនៃកំហឹង; ពួកវាទាំងអស់សុទ្ធតែមានចង្កូម។ ពិតប្រាកដណាស់ ពី «កំហឹង» នោះ បានកើតពិសាចៈដ៏មានកម្លាំងធំផងដែរ។
Verse 63
गास्तु वै जनयामास सुरभिर्महिषांस्तथा / इरा वृक्षलताबल्लीस्तृणजातीश्च सर्वशः
ពិតប្រាកដណាស់ សុរភីបានបង្កើតកំណើតគោ និងក្របីដូចគ្នា; ហើយ អិរា បានបង្កើតដើមឈើ វល្លិ ព្រៃវល្លិ និងស្មៅគ្រប់ប្រភេទទាំងអស់។
Verse 64
खगा च यक्षरक्षांसि मुनिरप्सरसस्तथा / अरिष्टा तु महासत्त्वान् गन्धर्वान्समजीजनत्
ហើយពីនាងបានកើតមានសត្វស្លាប យក្ខ និងរាក្សស មុនី និងអប្សរាសផងដែរ។ តែ អរិଷ្ដា បានបង្កើតកំណើតសត្វអស្ចារ្យដ៏មហិទ្ធិ—គន្ធರ್ವ។
Verse 65
देवा एकोनपञ्चाशन्मरुतो ह्यभवन्निति / एकज्यो तिश्च द्विर्ज्योतिचतुर्ज्योतिस्तथैव च
«ទេវតាមានចំនួនសែសិបប្រាំបួន» ដូចដែលគេនិយាយ ហើយមរុតក៏បានកើតមានជាក្រុមនោះផងដែរ។ ដូចគ្នានេះ មានថ្នាក់ “ពន្លឺមួយ”, “ពន្លឺពីរ”, និង “ពន្លឺបួន” ផង។
Verse 66
एकशुक्रो द्विशुक्रश्च त्रिशुक्रश्च महाबलः / ईदृक् सदृक् तथान्यादृक् ततः प्रतिसदृक् तथा
មាន “គ្រាប់ពូជមួយ”, “គ្រាប់ពូជពីរ”, និង “គ្រាប់ពូជបី” ដែលមានកម្លាំងដ៏មហិទ្ធិ។ ដូចគ្នានេះ មានទម្រង់ “ប្រភេទនេះ”, “ស្រដៀង”, “ប្រភេទផ្សេង”, ហើយបន្ទាប់មក “ស្រដៀងជាគូប្រកួត” ផងដែរ។
Verse 67
मितश्च समितश्चैव सुमितश्च महाबलः / ऋतजित्सत्यजिच्चैव सुषेणः सेनजित्तथा
មិតៈ សមិតៈ និង សុមិតៈ—មានកម្លាំងដ៏មហិទ្ធិ; ហើយក៏មាន ឫតជិតៈ សត្យជិតៈ សុសេណៈ និង សេនជិតៈ ផងដែរ។
Verse 68
अतिमित्रो ऽप्यमित्रश्च दूरमित्रो ऽजितस्तथा / ऋतश्च ऋतधर्ंमा च विहर्ता वरुणो (चमसो) ध्रुवः
ព្រះអង្គជាមិត្តដ៏ជិតស្និទ្ធបំផុត ហើយក៏ជាសត្រូវផងដែរ; ជាមិត្តនៅឆ្ងាយ និងជាព្រះអង្គមិនអាចឈ្នះបាន។ ព្រះអង្គជារ្ដៈ (លំដាប់សកល) និងជាអ្នកគាំទ្ររ្ដៈ; ជាអ្នកចែកផលកម្ម; ជាវរុណៈ; និងជាធ្រុវៈ អ្នកមាំមួន។
Verse 69
विधारणश्च दुर्मेधा अयमेकगणः स्मृतः / ईदृशश्च सदृक्षश्च एतादृक्षो मिताशनः
«វិធារណៈ» និង «ទុរមេធា»—ក្រុមតែមួយនេះត្រូវបានចងចាំដូច្នេះ។ ពួកគេមានលក្ខណៈដូចនេះ និងអ្នកដទៃដែលស្រដៀងគ្នា—ជាប្រភេទដូចគ្នានេះ—រស់ដោយអាហារតិចតួច។
Verse 70
एतेनः प्रसदृक्षश्च सुरतश्च महातपाः / हेतुमान्प्रसवस्तद्वत्सुरभश्च महायशाः
ទាំងនេះគឺ៖ អេតេនៈ; ប្រសទ្រឹក្សៈ; និង សុរតៈ អ្នកតបស្យាធំ។ ដូចគ្នានេះ មាន ហេតុមាន និង ប្រសវៈ; ហើយដូចគ្នានេះ សុរភៈ អ្នកមានកិត្តិយសធំ។
Verse 71
नादिरुग्रो ध्वनिर्भासो बिमुक्तो विक्षिपः सहः / द्युतिर्वसुरनाधृष्यो लाभ कामो जयी विराट्
ព្រះអង្គជាសំឡេង និងជាអ្នកកាចសាហាវ; ជាការបន្លឺ និងជាពន្លឺរលោង; ជាអ្នករួចផុត និងជាអ្នកបែកចែកទៅគ្រប់ទិស ប៉ុន្តែអត់ធ្មត់។ ព្រះអង្គជាពន្លឺចែងចាំង ជាទ្រព្យសម្បត្តិ ជាអ្នកមិនអាចឈ្នះបាន; ជាលាភ ជាកាមៈ ជាអ្នកឈ្នះ និងជាវិរាត់ រូបសកលពេញទាំងអស់។
Verse 72
उद्वेषणो गणो नाम वायुस्कन्धे तु सप्तमे / एतत्सर्वं हरे रूपं राजानो दानवाः सुराः
នៅក្នុងផ្នែកទីប្រាំពីរ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹង វាយុ មានក្រុមមួយឈ្មោះ «ឧទ្វេសណៈ»។ ទាំងអស់នេះជាការពិត គឺជារូបរបស់ ហរិ—ទាំងស្តេច ទាំងដានវៈ និងទាំងសុរៈដែរ។
Verse 73
सूर्यादि परिवारेण मन्वाद्या ईजिरे हरिम्
ដោយមានព្រះសូរិយៈ និងទេវបរិវារផ្សេងៗជាអ្នកអមដំណើរ មនុ និងអ្នកដទៃទៀតបានបូជាព្រះហរិ (ព្រះវិષ્ણុ)។
It encodes the dharmic duty of rājan (king): to organize resources so the Earth yields prosperity for all beings. The image implies disciplined governance—channeling fertility and wealth toward loka-saṅgraha (public welfare) rather than extraction for private power.
Veṇa is characterized as nāstika and dharma-hīna; his rule becomes a rupture in sacrificial and social order. The sages’ act (using kuśa) signifies that spiritual authority, when protecting dharma, can depose a king who obstructs cosmic-social stability.
Prahlāda functions as the theological counterpoint that bhakti to Viṣṇu is not bound by birth-category (deva/asura). His devotion reorients the narrative from mere taxonomy to the primacy of surrender to Hari.