Adhyaya 195
Stuti to Vāsudeva and the Vyūhas; Dharma-Jñāna as the Path to the Lotus-Feet
ហរិចាប់ផ្តើមដោយប្រកាសធម៌បង្រៀន៧យប់ ដែលផ្តល់ការសម្រេចគោលបំណងល្អទាំងអស់ ហើយនាំអ្នកស្តាប់ចូលស្ថានភាពគោរពត្រៀមទទួលសិក្សា។ បន្ទាប់មកវាក្លាយជាស្តូត្រ៖ ការគោរពដល់វាសុទេវ និងវ្យូហៈ ប្រាទ្យុម្ន អនិរុទ្ធ និងសង្គរក្សណៈ ដោយបញ្ជាក់ព្រះអម្ចាស់ជាចិត្តសុទ្ធ និងអានន្ទអតិបរមា។ ស្តូត្រនាំទៅទស្សនៈអទ្វ័យ៖ រូបទាំងអស់ជារូបរបស់ទ្រង់ ខណៈពិភពលោកស្ថិតក្នុងទ្រង់ កើតពីទ្រង់ និងវិលត្រឡប់បន្តបន្ទាប់ក្នុងវដ្តកាល។ ទ្រង់ត្រូវបានសរសើរជាប្រាហ្មណ៍មិនអាចពណ៌នាបាន លើសចិត្ត បញ្ញា អង្គសញ្ញា និងប្រាណា ពេញទាំងក្នុងនិងក្រៅដូចអាកាស។ ចុងក្រោយ សេចក្តីភក្តិទៅកាន់បាទបុទុមរបស់ទ្រង់ តាមរយៈ «ចំណេះដឹងហៅថា ធម៌» ហើយលើកឧទាហរណ៍ចិត្រកេតុបានស្ថានភាពវិទ្យាធរ ដោយចំណេះដឹងនោះ។ ព្រះបន្ទូលបើកនេះកំណត់សូរស័ព្ទវិញ្ញាណ ស្ថាបនាភក្តិ អទ្វ័យ និងការសម្រេចផ្អែកលើធម៌ សម្រាប់ជំពូកបន្ទាប់។
Shlokas
Verse 1
नाम चतुर्नवत्युत्तरशततमो ऽध्यायः हरिरुवाच / सल्वकामप्रदां विद्यां सप्तरात्रेण तां शृणु / नमस्तुभ्यं भगवते वासुदेवाय धीमहि
ជំពូកទី ១៩៥ ចាប់ផ្តើម។ ព្រះហរិមានបន្ទូលថា៖ «ចូរស្តាប់ ក្នុងរយៈពេលប្រាំពីរយប់ នូវចំណេះដឹងដ៏ពិសិដ្ឋនោះ ដែលផ្តល់នូវការសម្រេចបាននូវគោលបំណងដ៏ថ្លៃថ្លាទាំងអស់។ សូមក្រាបថ្វាយបង្គំចំពោះព្រះអង្គ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ វាសុទេវ; យើងខ្ញុំសូមតាំងចិត្តសមាធិចំពោះព្រះអង្គ»។
Verse 2
प्रद्युम्नायानिरुद्धाय नमः सङ्गर्षणाय च / नमो विज्ञानमात्राय परमानन्दमूर्तये
សូមក្រាបថ្វាយបង្គំចំពោះ ព្រះប្រទ្យុម្ន និង ព្រះអនិរុទ្ធ និងចំពោះ ព្រះសង្កស៌ន ផងដែរ។ សូមក្រាបថ្វាយបង្គំចំពោះព្រះអង្គ ដែលជាវិញ្ញាណបរិសុទ្ធតែមួយគត់ ដែលទម្រង់របស់ព្រះអង្គគឺជាសេចក្តីសុខដ៏កំពូល។
Verse 3
आत्मारामाय शान्ताय निवृत्तद्वैतदृष्टये / त्वद्रूपाणि च सर्वाणि तस्मात्तुभ्यं नमो नमः
សូមនមស្ការម្តងហើយម្តងទៀតដល់ព្រះអង្គ—អ្នករីករាយក្នុងអាត្មា ស្ងប់ស្ងាត់ និងមានទស្សនៈផុតពីទ្វ័យ; ព្រោះរូបទាំងអស់សុទ្ធតែជារូបរបស់ព្រះអង្គ ដូច្នេះខ្ញុំសូមគោរពបូជាព្រះអង្គជាញឹកញាប់។
Verse 4
हृषीकेशाय महते नमस्ते ऽनन्तमूर्तये / यस्मिन्निदं यतश्चैतत्तिष्ठत्यग्रे ऽपि जायते
សូមនមស្ការដល់ហ្រឹសីកេឝៈដ៏មហិមា ដល់ព្រះអង្គមានរូបអនន្ត; ព្រះអង្គដែលក្នុងព្រះអង្គនេះ សកលលោកស្ថិតសម្រាក ពីព្រះអង្គវាកើតឡើង ហើយក្នុងព្រះអង្គវាបន្តកើតឡើងម្តងហើយម្តងទៀត ទោះនៅដើមកំណើតក៏ដោយ។
Verse 5
मृन्मयीं वहसि क्षोणीं तस्मै ते ब्रह्मणे नमः / यन्न स्पृशन्ति न विदुः मनोबुद्धीन्द्रियासवः / अन्तर्बहिस्त्वं चरसि व्योमतुल्यं नमाम्यहम्
សូមនមស្ការដល់ព្រះព្រហ្មនោះ—ព្រះអង្គដែលទ្រទ្រង់ផែនដីធ្វើពីដីឥដ្ឋ។ អ្វីដែលចិត្ត បញ្ញា អង្គសញ្ញា និងព្រលឹងដង្ហើម មិនអាចប៉ះពាល់ ឬដឹងពិតបាន—ព្រះអង្គដើររវាងខាងក្នុងនិងខាងក្រៅ ដូចមេឃ; ខ្ញុំសូមគោរពបូជាព្រះអង្គ។
Verse 6
ॐ नमो भगवते महापुराषाय महाभूतपतये सकलसत्त्वभाविव्रीडनिकरकमलरेणूत्पलनिभधर्माख्यविद्यया? चरणारविन्दयुगल परमेष्ठिन् नमस्ते / अवाप विद्याधरतां चित्रकेतोश्च विद्यया
ឱំ—សូមនមស្ការដល់ព្រះភគវាន ព្រះបុរសដ៏មហា ព្រះអម្ចាស់នៃមហាភូតទាំងឡាយ; ដោយវិជ្ជាដែលហៅថា «ធម្ម» ដែលភ្លឺរលោងដូចផ្កាឈូក និងធូលីលំអងផ្កាឈូក ដែលបង្កើតក្តីគោរពក្នុងសត្វទាំងអស់ យើងចូលទៅជិតព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គ។ ឱ ព្រះបរមេស្ឋិន ខ្ញុំសូមគោរពបូជាចំពោះគូព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គ។ ដោយវិជ្ជានោះឯង ចិត្រកេតុ ក៏បានសម្រេចស្ថានភាពវិទ្យាធរ។
Frequently Asked Questions
It identifies the Supreme as cit (consciousness) and ānanda (bliss), presenting the Lord not merely as a deity among beings but as the ultimate reality that underlies experience. The hymn thus aligns devotion with metaphysical insight: worship is simultaneously recognition of the ground of awareness.
Citraketu is cited as a precedent (dṛṣṭānta) to demonstrate that Dharma-jñāna is not abstract: it yields tangible spiritual elevation. By naming a known Purāṇic figure, the text reinforces trust (śraddhā) in the promised efficacy of listening and practicing the taught knowledge.