
Bhaiṣajya-yogas: Digestive Modakas, Vāta-Śamana Oils, Karṇa-Roga Tailas, Kuṣṭha/Śvitra Applications, Vraṇa-Cikitsā, and Medhya Preparations
បន្តរបៀបណែនាំអនុវត្តនៃ ព្រហ្មខណ្ឌៈ ព្រះហរិ រៀបរាប់រូបមន្តឱសថសមាស និងសញ្ញាប្រើប្រាស់។ ចាប់ផ្តើមដោយមូដកា/បូលុសមាន citraka, śūraṇa, śuṇṭhī, marica, pippalī-mūla, viḍaṅga, muśalikā, triphalā និងស្ករត្នោត សម្រាប់អាហារមិនរំលាយ និងរោគថ្លើម-មហាស្ព្លីន។ បន្ទាប់មកមានប្រេងសម្រួលវាតៈធំ ពីក្រុមដូច daśamūla និងឱសថបង្កើនកម្លាំង ប្រើផឹក បញ្ចូលច្រមុះ និងម៉ាស្សា ទោះដល់ការព្យាបាលសត្វ។ បន្តទៅការព្យាបាលរោគត្រចៀក ដោយប្រេងមូស្តាត/អាល់កាលី និងប្រេងចម្អិនជាមួយទឹកក្រូច-ចេក សម្រាប់ឈឺត្រចៀក ហូរទឹក កង្វះស្តាប់ និងពពួកពងកូនក្នុងត្រចៀក។ បន្ទាប់មានប្រេងក្លិនក្រអូប និងសម្រាប់ស្បែក ដើម្បីកាត់ក្លិន រមាស់ និង kuṣṭha; ហើយប្រេងចម្អិនក្នុង gomūtra ខ្លាំង សម្រាប់ pāmā/dadru និង śvitra។ ផ្នែកព្យាបាលរបួស និងឈាមហូរ/ពុះ តាមទឹកឱសថ បិទលាប និងអញ្ជនៈ។ ចុងក្រោយលើកឡើង medhya ghṛta និងវិធីប្រើ vacā សម្រាប់ចងចាំ ការសិក្សា និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះ បង្កប់គោលបំណងរាងកាយ-បញ្ញា-ធម៌។
Verse 1
ऽध्यायः हरिरुवाच / चित्रकस्याष्टभागाश्च शूरणस्य च षोडश / शुण्ठ्या भागाश्च चत्वारो मरिचानां द्वयं तथा
ព្រះហរិបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «យកចិត្រកៈ ៨ ភាគ សូរ៉ណៈ ១៦ ភាគ ស៊ុនធី (ខ្ញីស្ងួត) ៤ ភាគ ហើយមរិច (ម្រេចខ្មៅ) ២ ភាគដូចគ្នា»។
Verse 2
त्रितयं पिप्पलीमूलं विडङ्गानां चतुष्टयम् / अष्टौ मुशलिकाभागास्त्रिफलायाश्चतुष्टयम् / द्विगुणेन गुडेनैषां मोदकानिह कारयेत्
យកឫសពិប្បលី ៣ ភាគ, វិដង្គ ៤ ភាគ, មុសលិកា ៨ ភាគ, និង ត្រីផលា ៤ ភាគ; បន្ទាប់មកយកស្ករត្នោត (guda) ចំនួនទ្វេដង ហើយបង្កើតជាគ្រាប់ថ្នាំរាងម៉ោទក (modaka) សម្រាប់ឱសថ។
Verse 3
तद्भक्षणमजीर्णं हि पाण्डुरोगञ्ज कामलम् / अतीसारांश्च मन्दाग्निं प्लीहाञ्चैव निवारयेत्
ការទទួលទានវត្ថុនោះ ពិតជាជួយបំបាត់អជីរណ (រំលាយអាហារមិនល្អ), ជំងឺប៉ាន់ឌុរោគ (ស្លេកស្លាំង) និង កាមល (លឿងភ្នែក/លឿងស្បែក), ព្រមទាំងរាគ, ភ្លើងរំលាយអាហារខ្សោយ (mandāgni) និងជំងឺមហាស្លេស (spleen) ផងដែរ។
Verse 4
बिल्वाग्निमन्थः श्योनाकपाटलापारिभद्रकम् / प्रसारण्यश्वगन्धा च बृहती कण्टकारिका
បិល្វា និង អគ្និមន្ថ; ស្យោនាក, បាដលា, និង បារិភទ្រក; រួមជាមួយ ប្រាសារណី និង អស្វគន្ធា; ហើយក៏មាន ប្រឹហតី និង កណ្ដការិកា—ឱសថទាំងនេះត្រូវបានរាយនាម។
Verse 5
बला चातिबला रास्ना श्वदंष्ट्रा च पुनर्नवा / एरण्डः शारिवा पर्णो गुडूची कपिकच्छुका
បលា និង អតិបលា, រាស្នា, ស្វទំស្ត្រា និង បុនរណវា; អេរណ្ឌ (ដើមកាស្ទ័រ), សារីវា, បರ್ಣ, គុឌូចី និង កបិកច្ឆូ—ឱសថទាំងនេះត្រូវបានរាយនាមថាជាឱសថមានប្រយោជន៍។
Verse 6
एषां दशपलान्भागान्क्वाथयेत्सलिले ऽमले / तेन पादावशेषेण तैलपात्रे विपाचयेत्
ពីគ្រឿងផ្សំទាំងនេះ យកចំនួនដប់បល (pala) ដាំក្នុងទឹកស្អាត; ពេលនៅសល់ត្រឹមមួយភាគបួននៃទឹកថ្នាំ (decoction) នោះ ត្រូវយកទៅចម្អិនបន្តក្នុងភាជនៈដែលមានប្រេង។
Verse 7
आजं वा यदि गव्यं क्षीरं दत्त्वा चतुर्गुणम् / शतावरीं सैन्धवञ्च तैलतुल्यं प्रदापयेत्
គួរប្រគេនទឹកដោះពពែ ឬទឹកដោះគោចំនួនបួនដង ហើយផ្តល់សតាវរី និងសៃន្ធវ (អំបិលថ្ម) ក្នុងបរិមាណស្មើនឹងប្រេង។
Verse 8
द्रव्याणियानि पेष्याणि तानि वक्ष्यामि तच्छृणु / शतपुष्पा देवदारुर्बला पर्णो वचागुरु
ឥឡូវសូមស្តាប់ ខ្ញុំនឹងពណ៌នាអំពីវត្ថុថ្នាំដែលត្រូវកិនសម្រាប់រៀបចំ៖ សតបុស្ពា, ទេវដារុ, បលា, បរណ, វចា និង គុរុ (អគុរុ)។
Verse 9
कुष्ठं मांसी सैन्धवञ्च पलमेकं पुनर्नवा / पाने नस्ये तथाभ्यङ्गे तैलमेतत्प्रदापयेत्
គុស្ឋ, ម៉ាំសី និង សៃន្ធវ (អំបិលថ្ម) មួយបលម្នាក់ៗ រួមជាមួយ បុនរណវា—ប្រេងនេះគួរប្រើសម្រាប់ផឹក សម្រាប់បញ្ចូលតាមច្រមុះ និងសម្រាប់លាបម៉ាស្សា។
Verse 10
हृच्छूलं पार्श्वशूलञ्च गण्डमालाञ्च नाशयेत् / अपस्मारं वातरक्तं वपुष्मांश्च पुमान्भवेत्
វាបំផ្លាញការឈឺចាប់នៅបេះដូង និងការឈឺចាប់នៅចំហៀង ហើយបំបាត់ដុំក្រពេញហើម (ស្ក្រូហ្វុលា)។ វាដកចេញជំងឺឆ្កួតជ្រូក និង វាតរក្ត (រោគវាត) ហើយបុរសនឹងមានរាងកាយរឹងមាំ សម្បូរបែប។
Verse 11
गर्भमश्वतरी विन्द्यात्किं पुनर्मानुषी हर / अश्वानां वातभग्नानां कुञ्जराणां नृणां तथा / तैलमेतत्प्रयोक्तव्यं सर्ववातविकारिणाम्
បើសូម្បីតែមេក្របីសេះមានផ្ទៃពោះក៏ទទួលបានការសម្រាលដោយវា នោះមនុស្សនឹងកាន់តែច្បាស់ណាស់ ឱ ហរិ។ ប្រេងនេះគួរប្រើសម្រាប់សេះដែលបាក់ឆ្អឹងដោយរោគវាត សម្រាប់ដំរី និងសម្រាប់មនុស្សផងដែរ—ពិតប្រាកដសម្រាប់រោគទាំងអស់ដែលកើតពីវាត។
Verse 12
हिङ्गुतुम्बुरुशुण्ठीभिः सिद्धं तैलन्तु सार्षपम् / एतद्धि पुरणं श्रेष्ठं कर्णशूलापहं परम्
ប្រេងសណ្តែកខៀវ (សារិសប) ដែលបានរំអិលជាមួយ ហិង្គុ (អាសាហ្វេទីដា), ទុម્બរុ និងខ្ញីស្ងួត—នេះត្រូវបានគេពោលថា ជាឱសថបរិសុទ្ធដ៏ប្រសើរ និងអធិរាជសម្រាប់បំបាត់ឈឺត្រចៀក។
Verse 13
शुष्कमूलकशुण्ठीनां क्षारो हिङ्गुलनागरम् / तक्रं चतुर्गुणं दद्यात्तैलमेतद्विपाचयेत्
គេគួរយកខ្សារ (អាល់កាលី) ដែលបានរៀបចំពីមូលកស្ងួត និងខ្ញីស្ងួត រួមជាមួយ ហិង្គុល (ស៊ីនណាបារ) និងនាគរ (ខ្ញីស្ងួត)។ បន្ទាប់មកបន្ថែមទឹកដោះគោជូរ (តក្រ) ចំនួនបួនដង ហើយរំអិលឲ្យសព្វ—វាក្លាយជាប្រេងឱសថ។
Verse 14
बाधिर्यं कर्णशूलञ्च पूयस्त्रावञ्च कर्णयोः / क्रिमयश्च विनश्यन्ति तैलस्यास्य प्रपूरणात्
ភាពថ្លង់ ការឈឺត្រចៀក និងការហូរខ្ទុះពីត្រចៀកទាំងពីរ—ទាំងពពួកដង្កូវក្នុងត្រចៀក—ត្រូវបានបំផ្លាញ ដោយបំពេញប្រេងនេះឲ្យពេញត្រចៀក។
Verse 15
शुष्कमूलकशुण्ठीनां क्षारो हिङ्गुलनागरम् / शतपुष्पा वचा कुष्ठं दारुशिग्रुरसाञ्जनम्
ខ្សារ (អាល់កាលី) ពីមូលកស្ងួត និងខ្ញីស្ងួត ត្រូវលាយជាមួយ ហិង្គុល (ស៊ីនណាបារ) និងនាគរ (ខ្ញីស្ងួត) ព្រមទាំង សតಪುષ્પា (ស្លឹកជីរដៀល), វចា (ស្វីតហ្វ្លាក), កុષ્ઠ (កូស្ទុស), ដារុ-សិគ្រុ (ឈើក្លិនហឹរ) និង រាសាញ្ជន (សារធាតុចម្រាញ់ពីបឺបេរីស)។
Verse 16
सौवर्चलं यवक्षारं सामुद्रं सैन्धवं तथा / ग्रन्थिकं विडमुस्तं च मधु शुक्तं चतुर्गुणम्
សៅវರ್ಚល (អំបិលសៅវರ್ಚល), យវខ្សារ (អាល់កាលីពីស្រូវបារ្លី), អំបិលសមុទ្រ និងអំបិលថ្ម (សៃន្ធវ) ដូច្នេះ; ក៏មាន ក្រន្ធិក, វិដមុស្ត និងទឹកឃ្មុំ ព្រមទាំងទឹកខ្មេះជូរ—ទាំងនេះត្រូវយកក្នុងមាត្របួនដង។
Verse 17
मातुलुङ्गरसश्चैव कदलीरस एव च / तैलमेभिर्विपक्तव्यं कर्णशूलापहं परम्
ទឹកផ្លែមាតុលុង្គ (ស៊ីត្រុង) និងទឹកផ្លែកណ្ដាលី (ចេក) ចូរចម្អិនរួមជាមួយប្រេង; ប្រេងដែលបានរៀបចំនេះ មានអานุភាពខ្ពស់បំផុតក្នុងការបំបាត់ឈឺត្រចៀក។
Verse 18
बाधिर्यं कर्णनादश्च पूयस्त्रावश्च दारुणम् / पूरणादस्य तैलस्य क्रिमयः कर्णयोर्हर
ភាពថ្លង់ សំឡេងរំខានក្នុងត្រចៀក និងការហូរខ្ទុះយ៉ាងធ្ងន់—ដោយបំពេញប្រេងនេះចូលក្នុងត្រចៀក នឹងបណ្តេញពពួកដង្កូវ (ដែលឆ្លង) ក្នុងត្រចៀកចេញ។
Verse 19
सद्यो विनाशमायान्ति शशाङ्ककृतशेखर / क्षारतैलमिदं श्रेष्ठं मुखदन्तमलापहम्
ឱ សសាង្កក្រឹតសេករា! សំណល់កខ្វក់ត្រូវបានបំផ្លាញភ្លាមៗ។ ប្រេងខ្សារ (ប្រេងអាល់កាលី) នេះល្អឥតខ្ចោះ; វាបំបាត់កខ្វក់ក្នុងមាត់ និងធ្មេញ។
Verse 20
चन्दनं कुङ्कुमं मांसी कर्पूरं जातिपत्रिका / जातीकङ्कोलपूगानां लवङ्गस्य फलानि च
ចន្ទនៈ (ឈើចន្ទន៍), កុង្គុម (សាហ្វ្រ៉ុន), ម៉ាំសី (ស្បៃកណ្តាល/ស្ពៃកណ្តាលក្រអូប), កರ್ಪូរ (កាំភ័រ) និងស្លឹកជាតិ; ហើយក៏មានជាតិ (ណាត់មេក), កង្គោល (គុយបេប), ពូក (គ្រាប់ស្លា) និងផ្លែ/កំពឹសនៃលវង្គ (ក្លូវ) — ទាំងនេះគួរដាក់បញ្ចូលជាគ្រឿងក្រអូបបូជាផង។
Verse 21
अगुरूणि च कस्तूरी कुष्ठं तगरपादिका / गोरोचना प्रियङ्गुश्च बला चैव तथा नखी
អគរុ (ឈើក្រអូប) និងកស្តូរី (មស្សក); កុષ્្ឋ (costus) និងតគរ (រុក្ខជាតិក្រអូប); ហើយក៏មានគោរោចនា (ពណ៌លឿងបរិសុទ្ធ), ព្រីយង្គុ; ព្រមទាំងបលា និងនខី—ទាំងនេះជាគ្រឿងក្រអូបមង្គលដែលបានរាយនាម។
Verse 22
सरलं सप्तपर्णं च लाक्षा चामलकी तथा / तथा तु पद्मकं चैव ह्येतैस्तैलं प्रसाधयेत्
ដោយយកសារាល (ជ័រឈើស្រល់), សប្តបរណ, លាក់សា, អាមលគី និងបដ្មកា—ដោយវត្ថុទាំងនេះ គួរត្រៀមប្រេងឱសថឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។
Verse 23
प्रस्वेदमलदुर्गन्धकण्डू कुष्ठहरं परम् / गच्छति स्त्रीशतं रुद्र बन्ध्यापि लभते सुतम्
វាបំបាត់ទាំងស្រុងក្លិនស្អុយនៃរាងកាយដែលកើតពីញើស និងកខ្វក់ បន្ធូររមាស់ ហើយជាឱសថលើសលប់សម្រាប់ជំងឺស្បែក (កុષ્ઠ)។ ឱ រុទ្រា! បុរសម្នាក់បានស្និទ្ធស្នាលនារីមួយរយ ហើយស្ត្រីដែលគ្មានកូនក៏ទទួលបានកូនប្រុស។
Verse 24
यवानी चित्रकं धान्यं त्र्यूषणं जीरकं तथा / सौवर्चलं विडगञ्च पिप्पलीमूलराजिकम्
យវានី, ចិត្រក, គ្រាប់ធញ្ញ (គ្រាប់កូរៀនដឺរ), ត្រីឧಷណ (គ្រឿងហឹរបីយ៉ាង), ជីរៈ; ព្រមទាំងអំបិលខ្មៅ (សោវರ್ಚល), អំបិលវិដ, និងការលាយរវាងឫសពិប្បលីជាមួយរាជិកា (មូស្តាត)—ទាំងនេះជាគ្រឿងផ្សំតាមវិន័យ។
Verse 25
एभिः पचेद्रघृतप्रस्थं जलप्रस्थाष्टसंयुतम् / तथार्ऽशोगुल्मश्वयथुं हन्ति वह्निं करोति वै
ដោយគ្រឿងទាំងនេះ ត្រូវដាំជាមួយឃ្រឹតមួយប្រស្ថ និងទឹកប្រាំបីប្រស្ថលាយគ្នា; ដូច្នេះវាបំផ្លាញឫស (ឬសោ), គុល្ម (ដុំសាច់ក្នុងពោះ), និងស្វយថុ (ហើម) ហើយក៏បង្កើនភ្លើងរំលាយអាហារផងដែរ។
Verse 26
मरिचं त्रिवृतं कुष्ठं हरितालं मनः शिला / देवदारु हरिद्रे द्वे कुष्ठं मांसी च चन्दनम्
មរិច (ម្រេចខ្មៅ), ត្រីវ្រឹត (ឫសបញ្ចុះ), កុષ્ઠ (កូស្តុស), ហរិតាល (អ័រពីម៉ង់), មនះសិលា (រៀលហ្គារ), ឈើទេវទារុ, ហរិទ្រាទាំងពីរ (រមៀតពីរប្រភេទ), កុષ્ઠម្ដងទៀត, ម៉ាំសី (ស្ពៃកណាត), និងចន្ទន (ឈើចន្ទន៍)—ទាំងនេះត្រូវបានរាយនាមជាគ្រឿងផ្សំ។
Verse 27
विशाला करवीरञ्च अर्कक्षीरं शकृद्रसः / एषाञ्च कार्षिको भागो विषस्यार्धपलं भवेत्त्
វិសាលា ករាវីរ (ដើមអូលេអាន់ឌ័រ) ទឹកទឹកដោះស (ឡាតិច) នៃអរក និងទឹកសារធាតុពីអសារធាតុ—យកមួយកාර්សៈពីមួយៗជាភាគ; ហើយឲ្យពុលមានមាឌកន្លះបលៈ។
Verse 28
प्रस्थं सटुकतैलस्य गोमूत्रे ऽष्टगुणे पचेत् / मृत्पात्रे लोहपात्रे वा शनैर्मृद्वग्निना पचेत्
យកប្រាស្ថៈមួយនៃប្រេងសតុកៈ ដាំក្នុងទឹកនោមគោដែលមានបរិមាណ៨ដង; ដាំយឺតៗលើភ្លើងទន់ ក្នុងភាជន៍ដីឥដ្ឋ ឬភាជន៍ដែក។
Verse 29
पामा विचर्चिका चैव दद्रुर्विस्फोचकानिच / अभ्यङ्गेन प्रणश्यन्ति कोमलत्वञ्च जायते
ជំងឺស្បែកដូចជា បាមា វិចរចិកា ដដ្រុ (ស្រែង) និងដំបៅផ្ទុះផ្សេងៗ—ត្រូវបានបំផ្លាញដោយការលាបម៉ាស្សាប្រេង (អភ្យង្គៈ); ហើយភាពទន់ភ្លន់នៃរាងកាយកើតឡើង។
Verse 30
प्रभूतान्यपि श्वित्राणि तैलेनानेन मर्दयेत् / चिरोत्थितमपि श्वित्रं विनष्टं तत्क्षणाद्भवेत्
សូម្បីតែស្វិត្រៈ (ស្បែកស/លេយូកូដឺម៉ា) ដែលរាលដាលច្រើន ក៏គួរលាបខាត់ដោយប្រេងនេះ; សូម្បីតែស្វិត្រៈដែលមានយូរហើយ ក៏ត្រូវបំផ្លាញ ហើយរលាយបាត់ភ្លាមៗ។
Verse 31
पटोलपत्रं कटुका मञ्जिष्ठा शारिवा निशा / जातीशमीनिम्बपत्रं मधुकं क्वथितं घृतम्
គី (ghṛta) ត្រូវរៀបចំដោយស្ងោររួមគ្នា ស្លឹកបតោល កតុកា មញ្ជិષ્ઠា សារីវា និសា (រមៀត) ព្រមទាំងស្លឹកជាតិ សមី និមប និងមធុក (លីកូរីស)។
Verse 32
एभिर्लेपात्सयुररुजो व्रणा विस्त्राविणः शिव / शङ्खपुष्पी वचा सोमो ब्राह्मी ब्रह्मसुवर्चलाः
ឱ ព្រះសិវៈ ដោយលាបថ្នាំបិតពីឱសថទាំងនេះ របួសនឹងស្ងប់ឈឺ ហើយឈប់ហូរទឹករាវ។ ឱសថគឺ៖ សង្ខបុស្បី, វចា, សោម, ប្រាហ្មី និង ប្រាហ្មសុវរចលា។
Verse 33
अभया च गुडूची च आटरूषकवाकुची / एतैरक्षसमैर्भागैर्घृतप्रस्थं विपाचयेत्
ដោយយក អភយា, គុឌូចី, អាដារូષក និង វាកុចី ក្នុងភាគស្មើគ្នា គួរចម្អិនជាមួយគី (ghee) មួយប្រស្ថា។
Verse 34
कण्टकार्या रसप्रस्थं क्षीरप्रस्थसमन्वितम् / एतद्ब्राह्मीघृतं नाम स्मृतिमेधाकरं परम्
យកទឹកឱសថ កណ្ដការី មួយប្រស្ថា លាយជាមួយទឹកដោះគោ មួយប្រស្ថា—នេះហៅថា «ប្រាហ្មី-គី» ដែលល្អឥតខ្ចោះសម្រាប់បង្កើនស្មৃতি និងប្រាជ្ញា។
Verse 35
अग्निमन्थो वचा वासा पिप्पली मधु सैन्धवम् / सप्तरात्रप्रयोगेण किन्नरैरिव गीयते
ដោយអនុវត្តរយៈពេលប្រាំពីរយប់ ប្រើ អគ្និមន្ថ, វចា, វាសា, ពិប្បលី, ទឹកឃ្មុំ និងអំបិលថ្ម នោះមនុស្សនឹងល្បីល្បាញ ដូចត្រូវគីន្នរាច្រៀងសរសើរផ្ទាល់។
Verse 36
अपामार्गः गुडूची च वचा कुष्ठं शतावरी / शङ्खपुष्पाभया साज्यं विडङ्गं भक्षितं समम् / त्रिभिर्दिनैर्नरं कुर्याद्ग्रन्थाष्टशतधारिणम्
អបាមារគ, គុឌូចី, វចា, កុષ્ઠ, សតាវរី—ជាមួយ សង្ខបុស្បា, អភយា (ហរិតកី), គី និង វិឌង្គ—យកស្មើគ្នា ហើយបរិភោគជាឱសថ នឹងធ្វើឲ្យមនុស្សម្នាក់ ក្នុងបីថ្ងៃ អាចចងចាំបានដូចកាន់កាប់ «គ្រន្ថ» ប្រាំបីរយ។
Verse 37
अद्भिर्वा पयसाज्येन मासमेकन्तु सेविता / वचा कर्यान्नरं प्राज्ञं श्रुतिधारणसंयुतम्
បើប្រើវចា (ស្វីតហ្វ្លាក) រយៈពេលមួយខែ ដោយលាយជាមួយទឹក ឬទឹកដោះគោ ឬជី (ghee) នោះធ្វើឲ្យមនុស្សមានប្រាជ្ញា និងមានអំណាចចងចាំអ្វីដែលបានស្តាប់ ដូចជាព្រះគម្ពីរ និងសេចក្តីបង្រៀន។
Verse 38
चन्द्रसूर्यग्रहे पीतं पलमेकं पयो ऽन्वितम् / वचायास्तत्क्षणं कुर्यान्महाप्रज्ञायुतं नरम्
នៅពេលមានគ្រាសព្រះចន្ទ ឬគ្រាសព្រះអាទិត្យ បើមនុស្សម្នាក់ផឹកទឹកដោះគោមួយបាលា ដែលលាយវចា (ស្វីតហ្វ្លាក) នោះភ្លាមៗគាត់នឹងទទួលបានប្រាជ្ញាធំ និងបញ្ញាខ្ពស់។
Verse 39
भूनिम्बनिम्बत्रिफलापर्पटैश्च शृतं जलम् / पटोलीमुस्तकाभ्याञ्च वासकेन च नाशयेत्
ទឹកដែលរំងាស់ជាមួយភូនិមប និងនិមប (នែម), ត្រីផាឡា និងប៉រប៉តា រួមទាំងបតូលី មុស្តកា និងវាសកា គួរប្រើដើម្បីបំបាត់រោគវិកលនេះ។
Verse 40
विस्फोटकानि रक्तञ्च नात्र कार्या विचारणा / कतकस्य फलं शङ्खं सैन्धवं त्र्यूषणं वचा
សម្រាប់ដំបៅផ្ទុះ និងរោគឈាមហូរ មិនចាំបាច់ពិចារណាបន្ថែមទេ៖ ប្រើផ្លែកតក (kataka), ម្សៅសំបកស័ង្ខ, អំបិលថ្ម (សៃន្ធវ), ត្រីឧសណ (គ្រឿងហឹរបីយ៉ាង) និងវចា (ស្វីតហ្វ្លាក)។
Verse 41
फेनी रसाञ्जनं क्षौद्रं विडङ्गानि मनः शिला / एषां वर्तिर्हन्ति काचं तिमिरं पटलं तथा
វត្តិ (កូលីរីយ៉ូម) ដែលរៀបចំពីផេនី រាសាញ្ជន ទឹកឃ្មុំ វិដង្គា និងមនះសិលា បំផ្លាញជំងឺកាតារ៉ាក់ ភាពងងឹតនៃការមើលឃើញ និងស្រទាប់ពពក/ភាពស្រអាប់លើភ្នែកផងដែរ។
Verse 42
प्रस्थद्वयं माषकस्य क्वाथश्च द्रोणमम्भसाम् / चतुर्भागावशेषेण तैलप्रस्थं विपाचयेत्
ចូររៀបចំទឹកឱសថ ដោយយកមាសក (សណ្តែកខ្មៅ) ២ ប្រាស្ថា ដាំក្នុងទឹក ១ ដ្រូណ; ពេលរំងាស់ចុះសល់ត្រឹមមួយភាគបួន នោះចូរចម្អិនប្រេង ១ ប្រាស្ថា ជាមួយទឹកឱសថនោះ។
Verse 43
काञ्जिकस्याढकं दत्त्वा पिष्टान्येतानि दापयेत् / पुनर्नवा गोक्षुरकं सैन्धवं त्र्यूषणं वचा
បន្ទាប់ពីផ្តល់កាញ្ជិក (ទឹកជូរដែលបានបំពង) មួយអាឍកៈ ហើយ ចូរឲ្យទទួលម្សៅឱសថទាំងនេះ៖ បុនរណវា, គោក្សុរ, សៃន្ធវ (អំបិលថ្ម), ត្រីយូសណ (គ្រឿងហឹរបីប្រភេទ), និង វចា។
Verse 44
लवणं सुरदारुश्च मञ्जिष्ठा कण्टकारिका / नस्यात्पानाद्धरत्येव कर्णशूलं सुदारुणम्
អំបិល, សុរដារុ (ឈើដេអូដារ), មញ្ជិષ્ઠា និង កណ្ដការិកា—ប្រើជានាស្យ (ថ្នាំបញ្ចូលច្រមុះ) ឬផឹក—ពិតជាបំបាត់ការឈឺត្រចៀកដ៏សាហាវ និងឈឺចាប់ខ្លាំង។
Verse 45
बाधिर्यं सर्वरोगांश्च ह्यभ्यङ्गाच्च महेश्वर / पलद्वयं सैन्धवञ्च शुण्ठी चित्रकपञ्चकम्
ឱ មហేశ్వరា, ភាពថ្លង់ និងជំងឺជាច្រើនទៀត ត្រូវបានបន្ថយដោយអភ្យង្គ (ម៉ាស្សាប្រេង)។ សម្រាប់នេះ ចូរយក ២ បលៈ រួមជាមួយ សៃន្ធវ (អំបិលថ្ម), សុណ្ឋី (ខ្ញីស្ងួត), និង ចិត្រកបញ្ចក (ចិត្រកប្រាំប្រភេទ)។
Verse 46
सौवीरपञ्चप्रस्थं च तैलप्रस्थं पचेत्ततः / असृग्दरस्वरप्लीहासर्ववातविकारनुत्
បន្ទាប់មក ចូរចម្អិន សោវីរ ៥ ប្រាស្ថា ជាមួយប្រេង ១ ប្រាស្ថា; វាបំបាត់រោគហូរឈាម, ការហើមពោះ, សំឡេងស្អក, រោគមហាស្លីហា (ស្ព្លីន), និងរោគទាំងអស់ដែលកើតពីវាតៈ។
Verse 47
उदुम्बरं वटं प्लक्षं जम्बूद्वयमथार्जुनम् / पिप्पली च कदम्बञ्च पलाशं लोध्रतिन्दुकम्
ឧទុម្ពរ, វដ (ដើមពោធិ៍), ផ្លក្ស, ជាំប៊ូពីរប្រភេទ និង អរជុន; ក៏មាន ពិព្ពលី, កដម្ប, បលាស, លោធ្រ និង ទិន្ទុក—គួរយកមកប្រើ។
Verse 48
मधूकमाम्रसर्जञ्च बदरं पद्मकेशरम् / शिरीषबीजङ्कतकमेतत्क्वाथेन साधितम् / तैलं हन्ति व्रणांल्लेपाच्चिरकालभवानपि
ប្រេងដែលស្ងោរជាមួយទឹកក្វាថនៃ មធូក, ជ័រដើមស្វាយ, បដរ (ជូជូប), កេសរផ្កាឈូក, គ្រាប់សិរីស និង កដក—ពេលលាបជាលេប—អាចបំផ្លាញស្នាមរបួសសូម្បីតែមានយូរមកហើយ។
The chapter repeatedly uses sneha-based methods—snehapāna (drinking medicated oil/ghee), nasya (nasal instillation), karṇa-pūraṇa (filling the ear with oil), and abhyaṅga (massage). These are framed especially for vāta disorders, ENT conditions, skin disease, and wound care.
Major clusters include: (1) digestive and hepatosplenic disorders (ajīrṇa, pāṇḍu, kāmala, atisāra-like conditions), (2) vāta-vyādhis including vātarakta and pain syndromes, (3) ear disorders (earache, deafness, discharge, ear-worms), (4) skin diseases (kuṣṭha, dadru, pāmā, śvitra), (5) wounds and bleeding/boils, and (6) cognition/memory enhancement via medhya ghṛtas and vacā regimens.
They function as medhya (cognition-supporting) substances in the Purāṇic-Ayurvedic idiom. The text links disciplined intake/regimen (including specific timing such as eclipse mention) with enhanced smṛti (memory), buddhi (intellect), and śruti-dhāraṇā (retention of what is heard), aligning health with scriptural learning and dhārmic life.