Adhyaya 186
Bhāiṣajya-yoga for Prameha, Mutra-roga, Arśa, Bhagandara, and Agni-dīpana
បន្តរបៀបណែនាំអនុវត្តនៃ ព្រហ្មខណ្ឌ អធ្យាយនេះប្រមូលយោគឱសថសម្រាប់ជំងឺធ្ងន់ៗទាក់ទងផ្លូវមូត្រ ក្រពេញ ការហូរឈាម និងការរំលាយអាហារ។ ព្រះហរិបើកដោយគុឌូជីជាមួយទឹកឃ្មុំសម្រាប់ប្រមេហៈ និងភេសជ្ជៈឫសជាមួយល្ង-ទឹកដោះគោជូរ-ឃីជាជំនួយ។ ព្រះសង្ករបន្ថែមក្វាថសម្រាប់ទប់មូត្រ និងសៅវរចលជួយបំបាត់ស្អក។ មានឱសថឫសសម្រាប់សភាពដូចក្រួស/ថ្មក្នុងមូត្រ (រុទ្រ-សរករា, បណ្ឌុ-សរករា) និងលាបក្រៅសម្រាប់ស្ក្រូហ្វុលា និងក។ បន្ទាប់មកនិយាយអំពីការគ្រប់គ្រងរបួស/ឈាម និងជំងឺបាត៖ លេបា និងគុតិកាសម្រាប់រោគបុរស, ភគន្ទរ រួមទាំងការដាក់ជាលោកា, ការឈប់ឈាមដោយលាបទឹកត្រីផាឡា, និងយោគជាច្រើនសម្រាប់អរស (បាត) ដូចគ្រាប់រមៀតកែច្នៃជាមួយទឹកដោះស្នុហី, ផ្លែបិល្វ, ល្ងខ្មៅ, និងឃីជាមួយបាឡាស-ក្ខារ និងត្រីកតុ។ ចុងក្រោយលើកឡើងអគ្នី-ទីបនៈដោយខ្ញី អំបិលអាល់កាលី និងវិធីកំដៅ ដើម្បីភ្ជាប់ទៅការណែនាំអាហារ និងរំលាយអាហារបន្ទាប់។
Shlokas
Verse 1
ऽध्यायः हरिरुवाच / पीतः सारो गुडूच्याश्च मधुना च प्रमेहनुत् / पीतं गोहालिकामूलं तिलदध्याज्यसंयुतम्
ព្រះហរិបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «បើផឹកសារធាតុសំខាន់នៃគុឌូចី ជាមួយទឹកឃ្មុំ វាបន្ធូរជំងឺប្រមេហៈ។ ដូចគ្នានេះ ឫសគោហាលិកា ផឹកដោយលាយជាមួយល្ង ទឹកដោះគោជូរ និងឃី ក៏មានប្រយោជន៍ដែរ»។
Verse 2
निरुद्धमूत्रं क्वथितं निवर्तयति शङ्कर / तथा हिक्कां हरेत्पीतं सौवर्चलयुतञ्च वै
ព្រះសង្ករៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ទឹកថ្នាំស្ងោរ (ក្វាថៈ) ដែលរៀបចំរួចហើយផឹក នឹងបំបាត់ការកក់ស្ទះទឹកនោម។ ហើយបើផឹកជាមួយអំបិលសៅវರ್ಚលៈ ក៏បំបាត់អាការៈស្អក (ហិក្កា) ដែរ»។
Verse 3
गोरक्षकर्कटीमूलं पिष्टं शीतोदकेन च / पीतं दिनत्रयेणैव नाशयेद्रुद्र शर्कराम्
ឱ ព្រះរុទ្រៈ ឫសគោរក្សករក្កធី បុកឲ្យល្អ ហើយលាយជាមួយទឹកត្រជាក់; បើផឹកជាប់គ្នាបីថ្ងៃ នោះនឹងបំផ្លាញជំងឺរុទ្រ-សរករា (ថ្ម/ក្រួសទឹកនោមធ្ងន់)។
Verse 4
पिष्ट्वा वै मालतीमूलं ग्रीष्मकाले समाहितम् / साधितं छागदुग्धेन पतिं शर्कस्यान्वितम् / हरेन्मूत्रनिरोधञ्च हरेद्वै पाण्डुशर्कराम्
នៅរដូវក្តៅ បុកឫសម៉ាលតីឲ្យម៉ត់ ដោយចិត្តផ្តោត; បន្ទាប់មកចម្អិនជាមួយទឹកដោះពពែ ហើយផឹកដោយលាយស្ករ—វាបំបាត់ការកក់ស្ទះទឹកនោម ហើយក៏បន្ធូរជំងឺប៉ណ្ឌុ-សរករា (ក្រួសទឹកនោមពណ៌សស្លេក) ផងដែរ។
Verse 5
द्विजयष्ट्याश्च वै मूलं पिष्टं तण्डुलवारिणा / गण्डमालां हरेल्लेपादसाध्यं गलगण्डकम्
ឫស «dvijayaṣṭī» បុកជាមួយទឹកអង្ករ ហើយលាបជាលេបៈ វាអាចបំបាត់ជំងឺក្រពេញរីក (scrofula) បាន; ដោយលាបខាងក្រៅនេះ សូម្បីតែពកក (goitre) ដែលព្យាបាលលំបាកនៅបំពង់ក ក៏ស្រាលចុះ។
Verse 6
रसाञ्जनं हरीतक्याश्चूर्णं तेनैव गुण्ठनात् / नाशयेत्पुरुषो व्याधीन्नात्र कार्या विचारणा
យក «rasāñjana» លាយជាមួយម្សៅ «harītakī» ហើយកូរឲ្យសព្វ; មនុស្សអាចបំផ្លាញជំងឺទាំងឡាយបាន—មិនចាំបាច់សង្ស័យ ឬពិចារណាអ្វីទៀតឡើយ។
Verse 7
करवीरमूललेपाद्वै लेपात्पूगफलस्य च / पुंव्याधिर्नश्यते रुद्र योगमन्यं वदाम्यहम्
ដោយលាបលេបៈពីឫស «karavīra» ហើយក៏លាបលេបៈពីផ្លែ «pūga» (គ្រាប់ស្លា/areca) ផងដែរ—រោគបុរស (male affliction) នឹងរលាយបាត់។ ឱ រុទ្រា, ខ្ញុំនឹងនិយាយអំពីយោគព្យាបាលមួយទៀត។
Verse 8
दन्तीमूलं हरिद्रा च चित्रकं तस्य लेपनात् / भगन्दरविनाशः स्यादन्यं योगं वदाम्यहम् / जलौकाजग्धरक्तञ्च भगन्दरमुमापते
«ឫស dantī, រមៀត, និង citraka»—យកវាលាយធ្វើជាលេបៈលាប នឹងបំផ្លាញជំងឺ «bhagandara» (រន្ធគូថមានផ្លូវរន្ធ/fistula)។ ខ្ញុំនឹងនិយាយយោគមួយទៀតផងដែរ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃអុម៉ា: ឈាមដែលបូមចេញដោយដង្កូវទឹក (leech) ក៏ជាវិធីព្យាបាល bhagandara ដែរ។
Verse 9
त्रिफलाजलघृष्टञ्च मार्जारास्थि विलेपितम् / ततो न प्रस्त्रवेद्रक्तं नात्र कार्या विचारणा
បើលាបដោយទឹកដែលកូរជាមួយ «triphala» ហើយបន្ទាប់មកលាបបន្ថែមដោយឆ្អឹងឆ្មា នោះឈាមនឹងមិនហូរបន្តទៀតឡើយ; អំពីនេះ មិនចាំបាច់សង្ស័យ ឬពិចារណាអ្វីទៀតទេ។
Verse 10
हरिद्रानेकवारञ्च स्नुहीक्षीरेण भाविता / वटिकार्ऽशोविनाशाय तल्लेपाद्वृषभध्वज / घोषाफलं सैन्धवञ्च पिष्ट्वा चार्शोहरं परम्
រមៀត ដែលបានលាបជ្រាបជាបន្តបន្ទាប់ដោយទឹកទឹកដោះស្នូហី (Euphorbia) គួរធ្វើជាគ្រាប់ថ្នាំ ដើម្បីបំផ្លាញជំងឺឬសដូងបាត។ ឱ វೃಷភធ្វជ (ព្រះសិវៈ) ដោយលាបលេបនោះ ហើយកិនផ្លែឃោសា និងអំបិលថ្មរួមគ្នា នោះបានឱសថដ៏ប្រសើរ បំបាត់ឬសដូងបាត។
Verse 11
गव्याज्यं साधितं पीतं पलाशक्षारवारिणा / त्रिगुणेन त्रिकटुकं अर्शांसि क्षपयेच्छिव
ទឹកខ្លាញ់គោ (គី) ដែលបានចម្អិនរួច ហើយផឹកជាមួយទឹកដែលលាយជាមួយខ្សារប៉ាឡាស (palāśa-alkali) និងបន្ថែមត្រីកតុ (trikaṭu—គ្រឿងហឹរបីមុខ) ជាបីដង នោះបំផ្លាញឬសដូងបាត—ដូច្នេះហើយ ឱ ព្រះសិវៈ។
Verse 12
बिल्वस्य च फलं दग्धं रक्तार्शः प्रविनाशनम् / जग्धवा कृष्णतिलानेव नवनीतयुतानपि
ផ្លែបិល្វ (bilva) ដែលបានដុតឲ្យឆ្អិន/ខ្មៅ គឺបំផ្លាញឬសដូងបាតដែលហូរឈាម។ ដូចគ្នានេះ ការញ៉ាំគ្រាប់ល្ងខ្មៅ ទោះបីលាយជាមួយប៊ឺក៏ដោយ ក៏មានប្រយោជន៍ចំពោះជំងឺនោះដែរ។
Verse 13
शुण्ठीचूर्णं यवक्षारयुक्तं तुल्यगुडान्वितम् / अग्निवृद्धिं करोत्येव प्रत्यूषे वृषभध्वज
ម្សៅស៊ុណ្ណធី (ខ្ញីស្ងួត) លាយជាមួយយវក្សារ (yavakṣāra—អំបិលអាល់កាលី) ហើយបន្ថែមស្ករត្នោត (jaggery) ចំនួនស្មើគ្នា នោះពិតជាបង្កើនភ្លើងរំលាយអាហារ នៅពេលព្រលឹម ឱ វृषភធ្វជ (ព្រះសិវៈ)។
Verse 14
शुण्ठ्या च क्वथितं वारि पीतं चाग्निं करोति वै / हरीतकीं सैन्धवञ्च चित्रकं रुद्र पिप्पली
ទឹកដែលរំងាស់ជាមួយស៊ុណ្ណធី (ខ្ញីស្ងួត) ពេលផឹក នោះពិតជាបង្កើនភ្លើងរំលាយអាហារ។ ដូចគ្នានេះ ហារីតគី (harītakī), អំបិលថ្ម, ចិត្រក (citraka) និង រុទ្រ-ពិប្បលី (rudra-pippalī) ក៏ជាឱសថជំរុញការរំលាយអាហារដែរ។
Verse 15
चूर्णमुष्णोदकेनैषां पीतं चातिक्षुधाकरम् / साज्यं सूकरमांसं वै पीतं चातिक्षुधाकरम्
អាហារបុកជាម្សៅ ដែលពួកគេផឹកជាមួយទឹកក្តៅ នាំឲ្យកើតសេចក្តីឃ្លានខ្លាំង; ដូចគ្នានេះ សាច់ជ្រូកដែលបរិភោគជាមួយជី (ghee) ក៏នាំឲ្យឃ្លានខ្លាំងដែរ។
Frequently Asked Questions
The chapter explicitly notes guḍūcī essence taken with honey as alleviating prameha, and also mentions another root-based drink combined with sesame, curd, and ghee as beneficial support.
It gives multiple yogas: turmeric processed repeatedly with snuhī latex made into pills; a paste with ghoṣā-phala and rock-salt; internal use of cow’s ghee with palāśa-kṣāra water and trikaṭu; and for bleeding piles specifically, roasted bilva fruit, along with black sesame (optionally with butter) as beneficial.