
Domestic Therapeutics for Teeth, Ears, Women’s Kleda, Digestion, Poison-Check, and Eye Disorders
បន្តរបៀបបង្រៀនអនុវត្តក្នុងព្រះពុរាណា ប្រាថ្នាដោយហរិ ព្រះអង្គរៀបរាប់ឱសថខ្លីៗសមស្របសម្រាប់ប្រើក្នុងគេហដ្ឋាន។ ចាប់ផ្តើមដោយរូបមន្តលាបធ្មេញពីរ៉ែ/អាល់កាលីកែច្នៃ និងឈើពណ៌ បន្ទាប់មកលាងដោយទឹកស្ងោរ ហរិតកី ដើម្បីឲ្យធ្មេញមានពណ៌ក្រហមស្រាល។ បន្ទាប់មកពិពណ៌នាជំងឺត្រចៀក៖ ទឹកក្រឡុករ៉ាឌីស និងទឹកស្លឹកអរកា កំដៅ សម្រាប់បញ្ចូលត្រចៀក (karṇa-pūraṇa) ដើម្បីបំបាត់ហូរទឹក និងឈឺ; ហើយប្រេងក្តៅមានរមៀត នីម ម្រេច ជួយព្យាបាលពពួកពង/ដង្កូវក្នុងត្រចៀក។ សម្រាប់ស្ត្រីមាន kleda លើស គេណែនាំប្រេងឱសថស្ងោរជាមួយ priyaṅgu, madhukā, dhātakī, utpala, mañjiṣṭhā, lodhra, lākṣā និងទឹក kapittha។ បន្ទាប់មកជំងឺរំលាយអាហារ និងសភាពពុល៖ អាល់កាលី និងអំបិលជាមួយទឹកឃ្មុំ; ទឹក citron និងចេក ត្រូវបាននិយាយថាប្រឆាំងពុល បណ្ដេញអ្វីដែលស្រដៀងប្រេង និងទប់ការហូរ។ ចុងក្រោយមានគ្រាប់ថ្នាំពី viḍaṅga, bhadra, mustā, viśvabheṣaja លាយទឹកនោមគោ សម្រាប់អសមត្ថភាពរំលាយ និង viṣūcikā; ហើយលាបភ្នែក Śaṅkarī (patola ជាមួយទឹកឃ្មុំ; ហើមប្រើទឹកនោមគោ) បញ្ចប់ ដើម្បីបន្តទៅជំពូកបន្ទាប់។
Verse 1
ऽध्यायः हरिरुवाच / हरितालं यवक्षांरं पत्राङ्गं रक्तचन्दनम् / जातिहिङ्गुलकं लाक्षां पक्त्वा दन्तान्प्रलेपयेत्
ព្រះហរិ (វិෂ್ಣុ) មានព្រះបន្ទូលថា៖ «យក haritāla (orpiment), យវក្សារ (អាល់កាលីពីស្រូវបារ្លី), pattāṅga, ចន្ទនក្រហម, jāti-hiṅgula (ជ័រអប់ក្លិន), និងលាក់ (lac) មករៀបចំ/ចម្អិនឲ្យបានសមរម្យ ហើយយកលាបជាស្រទាប់លើធ្មេញ»។
Verse 2
हरीतकीकषायेण मृष्ट्वा दन्तान्प्रलेपयेत् / दन्ताः स्युर्लोहिताः पुंसः श्वेता रुद्र न संशयः
បន្ទាប់ពីសម្អាតធ្មេញដោយទឹកឱសថ harītakī (ទឹកក្រឡុក/ទឹកស្ងោរ) ហើយ ត្រូវយកថ្នាំនោះលាបជាស្រទាប់លើធ្មេញ។ ធ្មេញបុរសនឹងក្លាយជាពណ៌ក្រហមស្រាល; មិនក្លាយជាពណ៌សទេ—ឱ រុទ្រា—គ្មានសង្ស័យឡើយ។
Verse 3
मूलकं स्विद्य मन्दाग्नौ रसं तस्य प्रपूरयेत् / कर्णयोः पूरणात्तेन कर्णस्त्रावो विनश्यति
យកមូលក (រ៉ាឌីស) អាំងឲ្យក្តៅបន្តិចលើភ្លើងទន់ៗ ហើយច្របាច់យកទឹករបស់វា បញ្ចូលឲ្យពេញក្នុងត្រចៀកទាំងពីរ។ ដោយបំពេញត្រចៀកដោយទឹកនោះ ការហូរទឹក/ខ្ទុះពីត្រចៀក នឹងរលាយបាត់។
Verse 4
अर्कपत्रं गृहीत्वा तु मन्दाग्नौ तापयेच्छनैः / निष्पीड्य पूरयेत्कर्णौ कर्णशूलं विनश्यति
យកស្លឹកដើម arka មកកំដៅយឺតៗលើភ្លើងទន់ៗ; បន្ទាប់មកច្របាច់វា ហើយបញ្ចូលទឹកដែលចេញមកឲ្យពេញក្នុងត្រចៀក។ ដោយវិធីនេះ ការឈឺត្រចៀក នឹងរលាយបាត់។
Verse 5
प्रियङ्गुमधुका चैव धातक्युत्पलपाङ्क्तिभिः / मञ्जिष्ठा लोध्रलाक्षाभिः कपित्थस्वरसेन च / पचेत्तैलं तथा स्त्रीणां नश्येत्क्लेदः प्रपूरणात्
គួរចម្អិនប្រេងឱសថជាមួយ priyaṅgu និង madhukā រួមទាំង dhātakī និងជួរផ្កា utpala ហើយបន្ថែម mañjiṣṭhā, lodhra, lākṣā និងទឹកកាបិត្ថ (kapittha)។ ប្រេងនេះពេលរៀបចំរួចប្រើសម្រាប់ស្ត្រី នឹងបំផ្លាញរោគសំណើមហូរ (kleda) ពេលវាហូរលើសកម្រិត។
Verse 6
शुष्कमूलकशुण्ठीनां क्षारो हिङ्गुमहौषधम् / सतपुष्पावचा कुष्ठं दारु शिग्र रसाञ्जनम्
ខ្សារដែលធ្វើពីមូលកស្ងួត និងខ្ញីស្ងួត រួមជាមួយហ៊ីង្គុ (asafoetida) និងឱសថធំ; ហើយមាន śatapuṣpā, vacā, kuṣṭha, dāru, śigru និង rasāñjana—ទាំងនេះជាគ្រឿងផ្សំក្នុងឱសថដែលបានកំណត់។
Verse 7
सौवर्चलं यवक्षारं तथा सर्जकसैन्धवम् / तथा ग्रन्थिर्विडं मुस्तं मधुयुक्तं चतुर्गुणम्
សៅវರ್ಚល (អំបិលថ្ម), យវខ្សារ (ខ្សារពីស្រូវបារ្លី) និងអំបិលសៃន្ធវ (saindhava) ព្រមទាំងសារជក; ហើយក៏មាន granthi, viḍa និង musta—លាយជាមួយទឹកឃ្មុំ—គួរទទួលយកក្នុងបរិមាណបួនដង។
Verse 8
मातुलुं गरसस्तद्वत्कदल्याश्च रसो हि तैः / पक्वतैलं हरेदाशु स्त्रावादींश्च न संशयः
ទឹកក្រូចមាតុលុង្គ (mātuluṅga) បំបាត់ឥទ្ធិពលពុល; ដូចគ្នានេះ ទឹកចេក (kadalī) ក៏បំបាត់ដែរ។ ដោយវត្ថុទាំងនេះ សូម្បីប្រេងដែលបានចម្អិនក៏ត្រូវបានបណ្តេញចេញឆាប់ៗ ហើយការហូរទឹករំអិល និងរោគពាក់ព័ន្ធត្រូវបានទប់ស្កាត់—មិនមានសង្ស័យឡើយ។
Verse 9
कर्णयोः कृमिनाशः स्यात्कटुतैलस्य पूरणात् / हरिद्रा निम्बपत्राणि पिप्पल्यो मरिचानि च
ពពួកព្រូនក្នុងត្រចៀកត្រូវបានបំផ្លាញ ដោយបំពេញត្រចៀកដោយប្រេងមានរសជាតិហឹរ។ ឱសថរួមមាន រមៀត, ស្លឹកនឹម, ម្រេចវែង (pippalī) និងម្រេចខ្មៅ (marica) ផងដែរ។
Verse 10
विडङ्गभद्रं मुस्तञ्च सप्तमं विश्वभेषजम् / गोमूत्रेण च पिष्ट्वैव कृत्वा च वटिकां हर ! / अजीर्णहृद्भवेच्चैकं द्वयं विषूचिकापहम्
ឱ ករុឌៈ! ចូរបុកវិដង្គៈ បទ្រៈ និងមុស្តា រួមទាំងគ្រឿងទី៧ហៅថា «វិશ્વភេសជៈ» ជាមួយទឹកនោមគោ ហើយធ្វើជាគ្រាប់ថ្នាំ។ សម្រាប់អជីರ್ಣៈដែលកើតពីការរំខានតំបន់បេះដូង/ទ្រូង យក១គ្រាប់; យក២គ្រាប់ នឹងបំបាត់វិសូចិកា (រោគពោះវៀនធ្ងន់ដូចអាសន្នរោគ)។
Verse 11
पटोलं मधुना हन्ति गोमूत्रेण तथाबुदम् / एषा च शङ्करी वर्तिः सर्वनेत्रामया पहा
ប៉ាតោលៈ (ល្ពៅចុងស្រួច) ប្រើជាមួយទឹកឃ្មុំ នឹងបំផ្លាញរោគ; ហើយដោយទឹកនោមគោ ក៏ព្យាបាលអាបុទៈ (ហើមសាច់) ដូចគ្នា។ នេះហៅថា «សង្គរី វរតិ» ជាថ្នាំលាបភ្នែក; វាបំបាត់រោគភ្នែកទាំងអស់។
The text applies localized therapy: karṇa-pūraṇa targets ear pathology directly, while varti/anjana acts on ocular tissues; this reflects classical Āyurvedic preference for site-specific administration alongside systemic measures.
The stated effect frames certain fruit juices (citron, banana) as viṣa-pratyanīka (counteracting toxins) and as agents that hasten elimination of harmful ingesta; the same eliminative logic is extended to checking pathological flows/discharges.