Adhyaya 100
Vināyaka-pīḍā: Omens, Purification, Crossroads Offerings, and Ambikā Svastyayana
បន្តផ្នែកអាចារៈខណ្ឌដែលផ្តោតលើការព្យាបាលឧបសគ្គ និងអភ័ព្វភាព យាជ្ញវល្ក្យបានរាយនិមិត្តសញ្ញាដែលបង្ហាញការរងទុក្ខដោយ វិនាយកៈ ដូចជា សុបិនអាក្រក់ (ទឹកជ្រៅ បុរសកោរសក់) និងការបរាជ័យជាបន្តបន្ទាប់—សោកស្តាយ ការងារត្រូវរារាំង ក្រុមមនុស្សប្រឆាំង បាត់រាជ្យ ពន្យារអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងរលូតកូន។ បន្ទាប់មកគាត់កំណត់វិធីអុបសមនៈជាជំហានៗ៖ បណ្តេញអសុចិតដោយគ្រាប់ស្ពៃស និងឃី; រៀបចំការលាប និងងូតដោយដី រោចនា ក្លិនក្រអូប និងគុគ្គុលុ ដឹកមកក្នុងភាជន៍បួនពណ៌ដូចគ្នា ហើយដំឡើងតាមពិធី។ មន្ត្រាអំពាវនាវការបរិសុទ្ធ Pavamāna និងពរពី វរុណ សូរ្យ ប្រឹហស្បតិ ឥន្ទ្រ វាយុ និងសប្តឫសិ ដើម្បីដកអភ័ព្វពីក្បាល និងអង្គសញ្ញា។ ក្រោយងូត មានការលាបប្រេងស្ពៃសលាយទឹកដោះ snuhī និងឧទុម្ពរ ហើយធ្វើបូជាដោយគុស និងឧបករណ៍តាមមាត្រា។ ពិធីបញ្ចប់ដោយបូជានៅចំណុចផ្លូវបំបែកដល់ Kuṣmāṇḍa និង Rājaputra ជាមួយអាហារផ្សេងៗ និងស្រា បន្ទាប់មកអរឃ្យ និងអធិស្ឋានដល់ អំបិកា សុំសម្រស់ កេរ្តិ៍ឈ្មោះ សម្បត្តិ កូនប្រុស និងពរដែលចង់បាន។ ចុងក្រោយ ការផ្តល់អាហារប្រាហ្មណ៍ ទាន ស្លៀកព្រះគ្រូ បូជានវគ្រៈ និងភក្តិចំពោះព្រះអាទិត្យ បង្កើតបុណ្យមង្គល ដើម្បីត្រៀមចូលជំពូកបន្ទាប់អំពី śānti graha និងការស្ដារធម៌។
Shlokas
Verse 1
नाम नवनवतितमो ऽध्यायः श्रागरुडमहापुराणम्- १०० याज्ञवल्क्य उवाच / विनायकोपसृष्टस्य लक्षणानि निबोधत / स्वप्ने ऽवगाहते ऽत्यर्थं जलं मुण्डांश्च पश्यति
យាជ្ញវល្ក្យៈ (Yājñavalkya) បានមានព្រះវាចា៖ «ចូរយល់ដឹងអំពីសញ្ញានៃអ្នកដែលត្រូវ វិនាយក (Vināyaka) ធ្វើឲ្យរងទុក្ខ។ ក្នុងសុបិន គាត់លោតចុះជ្រៅក្នុងទឹកយ៉ាងខ្លាំង ហើយឃើញបុរសក្បាលកោរ»។
Verse 2
विमना विफलारम्भः संसदित्यनिमित्ततः / राजा राज्यं कुमारी च पतिं पुत्रं च गुर्विणी
ដោយគ្មានមូលហេតុច្បាស់លាស់ ចិត្តក្លាយជាសោកស្តាយ; កិច្ចការចាប់ផ្តើមតែបរាជ័យ; សភាក្លាយជាសត្រូវ; ព្រះរាជាបាត់បង់រាជ្យ; កុមារីមិនទាន់រៀបការមិនបានស្វាមី; ហើយស្ត្រីមានផ្ទៃពោះបាត់បង់កូន។
Verse 3
नाप्नुयात्स्नापनं तस्य पुण्ये ऽह्निविधिपूर्वकम् / गौरसर्षपकल्केन साज्येनोत्सारितस्य तु
អ្នកដែលបានបណ្តេញអសុចិតដោយលាបម្សៅគ្រាប់សណ្តែកមូស្តាតពណ៌សលាយជាមួយខ្លាញ់ប៊ឺ (ឃី) ដើម្បីសម្អាតតាមពិធីរួចហើយ មិនគួរធ្វើពិធីងូតទឹកផ្លូវការឡើងវិញនៅថ្ងៃមង្គល តាមវិធីកំណត់ទេ។
Verse 4
सर्वौषधैः सर्वगन्धैर्विलिप्तशिरसस्तथा / भद्रासनोपविष्टस्य स्वस्ति वाच्यं द्विजाञ्छुभान्
ដោយលាបក្បាលដោយឱសថព្យាបាលទាំងអស់ និងក្លិនក្រអូបទាំងឡាយ ហើយអង្គុយលើអាសនៈមង្គល (ភទ្រាសនៈ) គួរឲ្យព្រះព្រាហ្មណ៍ទ្វិជៈអ្នកមានសុចរិត ប្រកាសពាក្យស្វាស្តិ (ពរ)។
Verse 5
मृत्तिकां रोचनां गन्धान् गुग्गुलुं चाप्सु निः क्षिपेत् / या आहृता एकवर्णैश्चतुर्भिः कलशैर्ह्रदात्
គួរដាក់ក្នុងទឹក ដីឥដ្ឋ រោចនា (ពណ៌លឿងសក្ការៈ) គ្រឿងក្លិនក្រអូប និងជ័រគុគ្គុលុ។ ទឹកនោះត្រូវយកមកពីបឹង ដោយក្រឡុកទឹកក្នុងកលសៈបួន ដែលមានពណ៌ដូចគ្នាទាំងអស់។
Verse 6
चर्मण्यानुडुहे रक्ते स्थाप्यं भद्रासने तथा / सहस्राक्षं शतधारमृषिभिः पावनं स्मृतम्
វាត្រូវដាក់លើស្បែកសត្វដែលមានស្នាមឈាម ហើយដាក់លើអាសនៈមង្គល (ភទ្រាសនៈ)។ ព្រះឥសីទាំងឡាយបានចងចាំថា «សហស្រាក្ស» (ពាន់ភ្នែក) និង «សតធារ» (រយស្ទ្រីម) ជាអ្វីដែលបរិសុទ្ធបំផុត។
Verse 7
तेन त्वामभिषिञ्चामि पावमान्यः पुनन्तु ते / भगं तु वरुणो राजा भगं सूर्यो बृहस्पतिः
ដោយអំណាចនោះ ខ្ញុំអភិសេកអ្នក; សូមអ្នកបរិសុទ្ធ «បាវមាន» ជាអ្នកសម្អាត បរិសុទ្ធអ្នក។ សូមព្រះវរុណរាជ ប្រទានភាគសំណាង; សូមព្រះសូរ្យ និងព្រះព្រឹហស្បតិ ក៏ប្រទានភាគសំណាងដែរ។
Verse 8
भगमिन्द्रश्च वायुश्च भगं सप्तर्षयो ददुः / यत्ते केशेषु दौर्भाग्यं सीमन्ते यच्च मूर्धनि
ព្រះឥន្ទ្រ និងព្រះវាយុ ព្រមទាំងសប្តឫសិទាំងប្រាំពីរ បានប្រទាន «ភគ»—ភាគសំណាង—ដល់អ្នក។ អ្វីៗដែលជាអសំណាងនៅលើសក់អ្នក នៅត្រង់ស៊ីមន្ត (ផ្លូវបែកសក់) និងលើកំពូលក្បាល សូមឲ្យត្រូវដកចេញ។
Verse 9
ललाटे कर्णयोरक्ष्णोरापस्तद्घ्नुन्तु ते सदा / स्नातस्य सार्षपं तैलं स्नुवेणौदुम्बरेण तु
សូមទឹកទាំងឡាយ កម្ចាត់ទុក្ខទោសទាំងនោះជានិច្ច ពីលលាដ៍ ត្រចៀក និងភ្នែករបស់អ្នក។ បន្ទាប់ពីងូតទឹក សូមលាបប្រេងមូស្តាត ដោយប្រើទឹកទឹកដោះ (ជ័រពណ៌ស) នៃរុក្ខជាតិ ស្នុហី និងឈើ/ឧបករណ៍ពីដើមឧទុម្ពរ (ដើមល្វា)។
Verse 10
जुहुयान्मूर्धनि कुशान्सव्येन परिगृह्य च / मितश्चसमितश्चैव तथा शालकटङ्कटौ
កាន់ស្មៅកុសៈដោយដៃឆ្វេង ហើយគួរធ្វើការបូជាដាក់លើកំពូលក្បាល។ ហើយដូចគ្នានោះ គួរធ្វើជាមួយវត្ថុដែលបានវាស់ត្រឹម និងរៀបចំល្អ ហើយជាមួយឧបករណ៍ពិធី «សាលក» និង «អង្គកត» ផងដែរ។
Verse 11
कुष्माण्डो राजपुत्रश्च अन्ते स्वाहासमन्वितैः / दद्याच्चतुष्पथे भूमौ कुशानास्तीर्य सर्वशः
នៅចុងបញ្ចប់នៃពិធី គួរប្រគេន/បូជាអាហារឬអាហូត ដោយអំពាវនាវពាក្យ «ស្វាហា» ដល់ គុស្មាណ្ឌ និង រាជបុត្រ នៅចំណុចផ្លូវបួនលើដី បន្ទាប់ពីប铺ស្មៅកុសៈឲ្យពេញទិសទាំងអស់។
Verse 12
कृताकृतांस्तण्डुलांश्च पललौदनमेव च / पुष्पं चित्रं सुगन्धं च सुरां च त्रिविधामपि
អង្ករទាំងឆ្អិន និងមិនឆ្អិន, បាយសាច់ (ម្ហូបឆ្អិន), ផ្កា, គ្រឿងបូជាពណ៌ចម្រុះ, វត្ថុក្រអូប, ហើយសូម្បីសុរាបីប្រភេទក៏ត្រូវបូជាផង។
Verse 13
मूलकं पूरिकापूपं तथैवौण्डेरकस्त्रजः / दधि पायसमन्नं च गुडपिष्टं समोदकम्
មូលក (រ៉ាឌីស), នំចៀនមានសាច់បំពេញ និងនំផ្អែម, នំរង្វង់ និងកម្រង (គ្រឿងបូជា), ទឹកដោះគោជូរ, បាយដាំទឹកដោះ (ខៀរ), បាយឆ្អិន, និងម្ហូបធ្វើពីស្ករត្នោតជាមួយម្សៅ ព្រមទាំងភេសជ្ជៈផ្អែម—ទាំងនេះត្រូវបូជា។
Verse 14
एतान्सर्वानुपाहृत्य भूमौ कृत्वा ततः शिरः / अम्बिकामुपतिष्ठेच्च दद्यादर्घ्यं कृताञ्जलिः
នាំយកគ្រឿងបូជាទាំងអស់នេះមក ដាក់លើដី ហើយបន្ទាប់មកកោតក្បាលចុះ។ រួចដោយដៃប្រណម្យ គួរឈរគោរពចំពោះ អំបិកា ហើយថ្វាយអឃ្យ (ទឹកបូជាគោរព)។
Verse 15
दूर्वासर्षपपुष्पैश्च पुत्रजन्मभिरन्ततः / कृतस्वस्त्ययनं चैव प्रार्थयेदम्बिकां सतीम्
ដោយស្មៅទួរវា (dūrvā), គ្រាប់មូស្តាត និងផ្កា—ហើយចុងក្រោយដោយពិធីសម្រាប់ការបង្កើត/កំណើតកូនប្រុស—ក្រោយបានធ្វើស្វស្ត្យាយន (ពរមង្គល) ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ គួរអធិស្ឋានដល់ មាតាអំបិកាដ៏សុចរិត (សតី)។
Verse 16
रूपं देहि यशोदेहि भगं भगवति ! देहि मे / पुत्रान्देहि श्रियं देहि सर्वान्कामांश्च देहि मे
សូមប្រទានរូបសោភា; សូមប្រទានកិត្តិយស; ឱ ព្រះនាងដ៏ពរ! សូមប្រទានសម្បត្តិដល់ខ្ញុំ។ សូមប្រទានកូនប្រុស; សូមប្រទានសិរីសួស្តី; សូមប្រទានបំណងទាំងអស់ដល់ខ្ញុំ។
Verse 17
ब्राह्मणान् भोजयेत्पश्चाच्छुक्लवस्त्रानुलेपनैः / वस्त्रयुग्मङ्गुरोर्दद्यासंपूज्य च ग्रहांस्तथा / श्रेयः कर्मफलं विन्द्यात्सूर्यार्चनरतस्तथा
បន្ទាប់មក គួរឲ្យបរិភោគដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ ដោយប្រគេនសម្លៀកបំពាក់ពណ៌ស និងគ្រឿងលាបក្រអូប។ គួរប្រគេនសម្លៀកបំពាក់មួយគូដល់គ្រូ (គុរុ) ហើយបូជាព្រះគ្រោះទាំង៩ដូចគ្នា។ ដូច្នេះ អ្នកឧស្សាហ៍បូជាព្រះអាទិត្យ នឹងទទួលបានបុណ្យកុសលល្អ—ផលល្អនៃកម្ម។
Frequently Asked Questions
The chapter highlights dream-omens (plunging into deep water; seeing shaven-headed men) and real-world patterns: causeless dejection, undertakings that begin but end fruitlessly, hostility in assemblies, loss of kingdom for a ruler, failure of an unmarried girl to obtain a husband, and loss of the child for a pregnant woman.
The ingredients function as śuddhi and saṃskāra media—earth (clay) for grounding impurity, rocanā for auspicious consecration, fragrances and guggulu for sanctifying and protective fumigant qualities. The four pitchers and uniform color emphasize ritual coherence and directional completeness, supporting the rite’s aim of restoring wholeness and stability.
A crossroads (catuṣpatha) is a liminal zone where obstructive influences are ritually ‘diverted’ away from the household. Offering with svāhā after spreading kuśa in all directions symbolically contains and transfers the affliction outward, while appeasing specified beings (Kuṣmāṇḍa, Rājaputra) to neutralize vighna and restore auspicious flow.
After the external appeasement and purification, Ambikā (Satī) is approached as the auspicious Mother who grants śrī (prosperity), yaśas (fame), rūpa (beauty), putra (sons), and iṣṭa (desired aims). This frames obstacle-removal not only as negating harm but as re-establishing positive fertility, fortune, and social flourishing.