Adhyaya 39
Laxmyupakhyana Varnanam
នៅក្នុងជំពូកនេះ មហាឫសីនារទៈបានទូលសុំព្រះនារាយណ៍ឱ្យរៀបរាប់អំពីដើមកំណើត និងភាពរុងរឿងរបស់ព្រះម៉ែទិព្វលក្ម្សី។ ព្រះនារាយណ៍បានបង្ហើបថា នៅដើមដំបូងនៃការបង្កើត ទេពធីតាដែលមានរស្មីត្រចះត្រចង់ និងនៅក្មេងជានិច្ចបានលេចចេញពីផ្នែកខាងឆ្វេងនៃព្រះគ្រឹស្នាក្នុងរស្មីមណ្ឌល។ តាមព្រះហឫទ័យរបស់ព្រះ ព្រះនាងបានបែងចែកជាពីរទម្រង់ដូចគ្នា៖ រាធិកា ដែលបានជ្រើសរើសព្រះគ្រឹស្នាមានដៃពីរ និងមហាលក្ម្សី ដែលបានជ្រើសរើសព្រះនារាយណ៍មានដៃបួន ហើយបានយាងទៅកាន់វៃកុណ្ឋ។ ជំពូកនេះរៀបរាប់យ៉ាងពិស្តារអំពីការបែងភាគរបស់មហាលក្ម្សីជាច្រើនរូបនៅទូទាំងចក្រវាល។
Shlokas
Verse 1
लक्ष्म्युपाख्यानवर्णनम् नारद उवाच श्रीमूलप्रकृतेर्देव्या गायत्र्यास्तु निराकृतेः । सावित्रीयमसंवादे श्रुतं वै निर्मलं यशः
ការរៀបរាប់អំពីព្រះលក្ស្មី។ នារទៈបានពោលថា៖ 'នៅក្នុងកិច្ចសន្ទនារវាងសាវីទ្រី និងយមរាជ ខ្ញុំបានឮនូវកិត្តិនាមដ៏បរិសុទ្ធរបស់ព្រះម៉ែកាយទ្រីដែលគ្មានរូប ដែលជាមូលប្រគ្រឹតដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត'។
Verse 2
तद्गुणोत्कीर्तनं सत्यं मङ्गलानां च मङ्गलम् । अधुना श्रोतुमिच्छामि लक्ष्म्युपाख्यानमीश्वर
'ការសរសើរនូវគុណសម្បត្តិរបស់ព្រះនាងគឺជាការពិតដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ និងជាមង្គលបំផុតក្នុងចំណោមមង្គលទាំងឡាយ។ ឥឡូវនេះ បពិត្រព្រះជាម្ចាស់ ខ្ញុំចង់ឮការរៀបរាប់អំពីព្រះម៉ែលក្ស្មី'។
Verse 3
केनादौ पूजिता सापि किंभूता केन वा पुरा । तद्गुणोत्कीर्तनं मह्यं वद वेदविदांवर
'ឱអ្នកដ៏ប្រសើរក្នុងចំណោមអ្នកចេះដឹងព្រះវេទ តើអ្នកណាជាអ្នកបូជាព្រះនាង (លក្សី្ម) មុនគេ? តើធម្មជាតិពិតរបស់ព្រះនាងគឺជាអ្វី ហើយតើអ្នកណាជាអ្នកសរសើរព្រះនាងក្នុងសម័យបុរាណ? សូមរៀបរាប់ពីភាពរុងរឿងរបស់ព្រះនាងប្រាប់ខ្ញុំផង។'
Verse 4
श्रीनारायण उवाच सृष्टेरादौ पुरा ब्रह्मन् कृष्णस्य परमात्मनः । देवी वामांससम्भूता बभूव रासमण्डले
ព្រះនារាយណ៍មានបន្ទូលថា៖ 'ក្នុងសម័យបុរាណ នៅដើមដំបូងនៃការបង្កើត ឱព្រហ្មណ៍ ព្រះម៉ែបានលេចចេញពីស្មាខាងឆ្វេងនៃព្រះគ្រឹស្នាដែលជាបរមាត្ម័ន ក្នុងរស្មីមណ្ឌលដ៏ពិសិដ្ឋ។'
Verse 5
अतीव सुन्दरी श्यामा न्यग्रोधपरिमण्डिता । यथा द्वादशवर्षीया शश्वत्सुस्थिरयौवना
'ព្រះនាងមានសម្រស់ស្រស់ស្អាតខ្លាំងណាស់ មានសម្បុរខ្មៅស្រអែម (Shyama) មានរូបរាងដ៏ល្អឥតខ្ចោះដូចដើមជ្រៃ។ ព្រះនាងលេចមកជាក្មេងស្រីអាយុដប់ពីរឆ្នាំ ប្រកបដោយភាពយុវវ័យដ៏នៅស្ថិតស្ថេរជានិរន្តរ៍។'
Verse 6
श्वेतचम्पकवर्णाभा सुखदृश्या मनोहरा । शरत्पार्वणकोटीन्दुप्रभाप्रच्छादनानना
សម្បុររបស់ព្រះនាងដូចជាផ្កាចម្ប៉ាស គួរឱ្យចង់គយគន់ និងទាក់ទាញចិត្ត។ ពន្លឺនៃព្រះភក្ត្ររបស់ព្រះនាងបានបិទបាំងពន្លឺនៃព្រះច័ន្ទពេញបូណ៌មីរាប់សិបលានក្នុងរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ។
Verse 7
शरन्मध्याह्नपद्मानां शोभामोचनलोचना । सा देवी द्विविधा भूता सह सर्वेश्वरेच्छया
ព្រះនេត្ររបស់ព្រះនាងលើសពីសម្រស់នៃផ្កាឈូកដែលរីកនៅពេលថ្ងៃត្រង់ក្នុងរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ។ ដោយឆន្ទៈនៃព្រះអម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ព្រះម៉ែនោះបានបែងចែកខ្លួនជាពីរទម្រង់។
Verse 8
स्वीयरूपेण वर्णेन तेजसा वयसा त्विषा । यशसा वाससा कृत्या भूषणेन गुणेन च
ទម្រង់ទាំងពីរគឺដូចគ្នាទាំងស្រុងនៅក្នុងធម្មជាតិ សម្បុរ រស្មី អាយុ ពន្លឺ កិត្តិយស សម្លៀកបំពាក់ សកម្មភាព គ្រឿងអលង្ការ និងគុណសម្បត្តិ។
Verse 9
स्मितेन वीक्षणेनैव प्रेम्णा वानुनयेन च । तद्वामांसान्महालक्ष्मीर्दक्षिणासांच्च राधिका
ពួកគេមានលក្ខណៈដូចគ្នានៅក្នុងស្នាមញញឹម ការសម្លឹងមើល សេចក្តីស្រឡាញ់ និងអាកប្បកិរិយាដ៏ផ្អែមល្ហែម។ ពីស្មាខាងឆ្វេងនៃព្រះម៉ែដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតនោះ មហាលក្សី្មបានលេចចេញមក ហើយពីស្មាខាងស្តាំ រ៉ាឌីកាបានលេចចេញមក។
Verse 10
राधाऽऽदौ वरयामास द्विभुजञ्च परात्परम् । महालक्ष्मीश्च तत्पश्चाच्चकमे कमनीयकम्
ដំបូង រ៉ាដាបានជ្រើសរើសព្រះអម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតដែលមានដៃពីរ (ព្រះគ្រឹស្នា) ជាគូកន។ បន្ទាប់មក មហាលក្សី្មមានបំណងចង់បានព្រះអម្ចាស់ដ៏មានមន្តស្នេហ៍នោះ។
Verse 11
कृष्णस्तद्गौरवेणैव द्विधारूपो बभूव ह । दक्षिणांसश्च द्विभुजो वामांसश्च चतुर्भुजः
ដោយការគោរពចំពោះអារម្មណ៍របស់ព្រះនាងលក្ម្សី ព្រះគ្រឹស្នាបានបែងចែកអង្គទ្រង់ជាពីររូប។ ពីផ្នែកខាងស្តាំ ទ្រង់នៅតែជាព្រះដែលមានព្រះហស្តពីរ ហើយពីផ្នែកខាងឆ្វេង ទ្រង់បានក្លាយជាព្រះដែលមានព្រះហស្តបួន (ព្រះនារាយណ៍)។
Verse 12
चतुर्भुजाय द्विभुजो महालक्ष्मीं ददौ पुरा । लक्ष्यते दृश्यते विश्वं स्निग्धदृष्ट्या ययानिशम्
ក្នុងសម័យបុរាណ ព្រះដែលមានព្រះហស្តពីរបានប្រទានព្រះនាងមហាលក្ម្សីដល់ព្រះដែលមានព្រះហស្តបួន។ គឺតាមរយៈការសម្លឹងមើលដ៏មានមេត្តា និងទន់ភ្លន់របស់ព្រះនាង ដែលចក្រវាលទាំងមូលត្រូវបានសង្កេត និងទ្រទ្រង់ជាបន្តបន្ទាប់។
Verse 13
देवीभूता च महती महालक्ष्मीश्च सा स्मृता । राधाकान्तश्च द्विभुजो लक्ष्मीकान्तश्चतुर्भुजः
ព្រះនាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ដែលបានបង្ហាញអង្គនោះ ត្រូវបានគេចងចាំថាជាព្រះនាងមហាលក្ម្សី។ ព្រះស្វាមីរបស់ព្រះនាងរាធាមានព្រះហស្តពីរ ចំណែកព្រះស្វាមីរបស់ព្រះនាងលក្ម្សីមានព្រះហស្តបួន។
Verse 14
शुद्धसत्त्वस्वरूपा च गोपैर्गोपीभिरावृता । चतुर्भुजश्च वैकुण्ठं प्रययौ पद्मया सह
ព្រះនាងរាធា ដែលជាតំណាងនៃសត្វៈដ៏បរិសុទ្ធ (សេចក្តីល្អ) បានគង់នៅដោយមានពួកគោបៈ និងគោពីហែហម។ ទន្ទឹមនឹងនោះ ព្រះដែលមានព្រះហស្តបួនបានយាងទៅកាន់ពិភពវៃកុណ្ឋៈ រួមជាមួយព្រះនាងបទុមា (លក្ម្សី)។
Verse 15
सर्वांशेन समौ तौ द्वौ कृष्णनारायणौ परौ । महालक्ष्मीश्च योगेन नानारूपा बभूव सा
ទាំងព្រះគ្រឹស្នា និងព្រះនារាយណ៍ គឺជាព្រះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត និងស្មើគ្នាទាំងស្រុងក្នុងគ្រប់ផ្នែក និងគ្រប់ទិដ្ឋភាព។ ព្រះនាងមហាលក្ម្សី តាមរយៈអំណាចយោគៈរបស់ព្រះនាង បានបង្ហាញអង្គជាទម្រង់ផ្សេងៗគ្នាជាច្រើន។
Verse 16
वैकुण्ठे च महालक्ष्मीः परिपूर्णतमा रमा । शुद्धसत्त्वस्वरूपा च सर्वसौभाग्यसंयुता
នៅក្នុងពិភពវៃកុណ្ឋៈ ព្រះនាងគឺជាព្រះនាងមហាលក្ម្សី ជាព្រះនាងរមាដ៏ល្អឥតខ្ចោះ និងពេញលេញបំផុត។ ព្រះនាងគឺជាតំណាងនៃសត្វៈដ៏បរិសុទ្ធ និងប្រកបដោយសំណាង និងសិរីសួស្តីគ្រប់បែបយ៉ាង។
Verse 17
प्रेम्णा सा च प्रधाना च सर्वासु रमणीषु च । स्वर्गेषु स्वर्गलक्ष्मीश्च शक्रसम्पत्स्वरूपिणी
ដោយសារសេចក្តីស្រឡាញ់របស់ព្រះនាង ព្រះនាងគឺជាអ្នកចម្បងក្នុងចំណោមស្ត្រីដ៏ស្រស់ស្អាតទាំងអស់។ នៅក្នុងឋានសួគ៌ ព្រះនាងបង្ហាញអង្គជាស្វគ៌ៈ-លក្ម្សី ដែលជាតំណាងនៃទ្រព្យសម្បត្តិ និងភាពរុងរឿងរបស់ព្រះឥន្ទ្រ។
Verse 18
पाताले नागलक्ष्मीश्च राजलक्ष्मीश्च राजसु । गृहलक्ष्मीर्गृहेष्वेव गृहिणां च कलांशतः
នៅក្នុងភពបាតាល ព្រះនាងគឺជាភាគា-លក្ម្សី។ ក្នុងចំណោមស្តេច ព្រះនាងគឺជា រាជ-លក្ម្សី។ តាមរយៈការបែងចែកផ្នែកខ្លះរបស់ព្រះនាង ព្រះនាងគង់នៅក្នុងផ្ទះរបស់អ្នកគ្រប់គ្រងផ្ទះជា គ្រឹហៈ-លក្ម្សី។
Verse 19
सम्पत्स्वरूपा गृहिणां सर्वमङ्गलमङ्गला । गवां प्रसूतिः सुरभिर्दक्षिणा यज्ञकामिनी
ព្រះនាងគឺជាទម្រង់នៃទ្រព្យសម្បត្តិសម្រាប់អ្នកគ្រប់គ្រងផ្ទះ និងជាមង្គលបំផុតនៃរឿងមង្គលទាំងអស់។ ព្រះនាងគឺជាសុរភី ជាមាតានៃសត្វគោ និងជាទក្សិណា ជាមហេសីដ៏ជាទីស្រឡាញ់នៃយជ្ញៈ (ការបូជា)។
Verse 20
क्षीरोदसिन्धुकन्या सा श्रीरूपा पद्मिनीषु च । शोभास्वरूपा चन्द्रे च सूर्यमण्डलमण्डिता
ព្រះនាងគឺជាបុត្រីនៃមហាសមុទ្រទឹកដោះ។ ព្រះនាងគង់នៅជាសម្រស់ (ស្រី) ក្នុងផ្កាឈូក ជាពន្លឺដ៏ត្រចះត្រចង់ក្នុងព្រះច័ន្ទ និងជាពន្លឺដ៏ភ្លឺស្វាងដែលលម្អរង្វង់ព្រះអាទិត្យ។
Verse 21
विभूषणेषु रत्नेषु फलेषु च जलेषु च । नृपेषु नृपपत्नीषु दिव्यस्त्रीषु गृहेषु च
ព្រះនាងមានវត្តមាននៅក្នុងគ្រឿងអលង្ការ ត្បូងមានតម្លៃ ផ្លែឈើ និងទឹក។ ព្រះនាងគង់នៅក្នុងស្តេច ព្រះមហេសី ស្រីសួគ៌ និងក្នុងផ្ទះសម្បែង។
Verse 22
सर्वसस्येषु वस्त्रेषु स्थानेषु संस्कृतेषु च । प्रतिमासु च देवानां मङ्गलेषु घटेषु च
ព្រះនាងមានវត្តមាននៅក្នុងភោគផលទាំងឡាយ ក្នុងសម្លៀកបំពាក់ ក្នុងទីកន្លែងដ៏ស័ក្តិសិទ្ធិ ក្នុងរូបបដิមារបស់ទេវតា និងក្នុងឆ្នាំងទឹកមង្គល។
Verse 23
माणिक्येषु च मुक्तासु माल्येषु च मनोहरा । मणीन्द्रेषु च हीरेषु क्षीरेषु चन्दनेषु च
ព្រះម៉ែដ៏ទាក់ទាញមានវត្តមាននៅក្នុងត្បូងទទឹម គុជខ្យង កម្រងផ្កាដ៏ស្រស់ស្អាត ត្បូងដ៏វិសេស ពេជ្រ ទឹកដោះ និងម្សៅខ្លឹមចន្ទន៍។
Verse 24
वृक्षशाखासु रम्यासु नवमेघेषु वस्तुषु । वैकुण्ठे पूजिता साऽऽदौ देवी नारायणेन च
ព្រះនាងមានវត្តមាននៅក្នុងមែកឈើដ៏ស្រស់ស្អាត ក្នុងពពកភ្លៀងដែលទើបនឹងកើត និងក្នុងរបស់ល្អៗទាំងអស់។ កាលពីដើមដំបូង ព្រះម៉ែអង្គនេះត្រូវបានបូជាដំបូងគេនៅឯពិភពវៃកុណ្ឋៈ ដោយព្រះនារាយណ៍។
Verse 25
द्वितीये ब्रह्मणा भक्त्या तृतीये शङ्करेण च । विष्णुना पूजिता सा च क्षीरोदे भारते मुने
ឱ រីសី! ព្រះនាងត្រូវបានបូជាជាលើកទីពីរដោយព្រះព្រហ្មដោយសេចក្តីជ្រះថ្លាបំផុត និងលើកទីបីដោយព្រះសង្ករៈ (ព្រះសិវៈ)។ បន្ទាប់មក ព្រះនាងត្រូវបានបូជាដោយព្រះវិស្ណុនៅក្នុងសមុទ្រទឹកដោះ និងក្នុងទឹកដីភារតៈ។
Verse 26
स्वायम्भुवेन मनुना मानवेन्द्रेश्च सर्वतः । ऋषीन्द्रैश्च मुनीन्द्रैश्च सद्भिश्च गृहिभिर्भवे
នៅក្នុងលោកនេះ ព្រះនាងត្រូវបានបូជាដោយស្វាយម្ភូវៈមនុ ដោយស្តេចដ៏អស្ចារ្យក្នុងចំណោមមនុស្សនៅគ្រប់ទីកន្លែង ដោយឥសី និងមុនីដ៏វិសេស ដោយអ្នកមានគុណធម៌ និងដោយគ្រហស្ថ។
Verse 27
गन्धर्वैश्चैव नागाद्यैः पातालेषु च पूजिता । शुक्लाष्टम्यां भाद्रपदे कृता पूजा च ब्रह्मणा
ព្រះនាងត្រូវបានបូជាដោយពួកគន្ធព្វ នាគ និងអ្នកផ្សេងទៀតនៅក្នុងពិភពបាតាល។ ព្រះព្រហ្មបានធ្វើការបូជាពិសេសចំពោះព្រះនាងនៅថ្ងៃទីប្រាំបីនៃខ្នើត (សុក្លៈ អស្តមី) ក្នុងខែភទ្របទ។
Verse 28
भक्त्या च पक्षपर्यन्तं त्रिषु लोकेषु नारद । चैत्रे पौषे च भाद्रे च पुण्ये मङ्गलवासरे
ឱ នារទៈ! ការបូជាចំពោះព្រះនាងត្រូវបានធ្វើឡើងដោយសេចក្តីជ្រះថ្លាពេញមួយកន្លះខែនៅទូទាំងពិភពទាំងបី ជាពិសេសក្នុងខែចេត្រ ខែបុស្ស និងខែភទ្របទ នៅថ្ងៃអង្គារដ៏ស័ក្តិសិទ្ធិ។
Verse 29
विष्णुना पूजिता सा च त्रिषु लोकेषु भक्तितः । वर्षान्ते पौषसङ्क्रान्त्यां माध्यामावाह्य मङ्गले
ព្រះវិស្ណុបូជាចំពោះព្រះនាងដោយសេចក្តីជ្រះថ្លានៅទូទាំងពិភពទាំងបី។ នៅចុងឆ្នាំ ក្នុងថ្ងៃបុស្សសង្ក្រាន្ត និងក្នុងខែមាឃ ព្រះនាងត្រូវបានគេអញ្ជើញមកដើម្បីសិរីសួស្តី។
Verse 30
मनुस्तां पूजयामास सा भूता भुवनत्रये । पूजिता सा महेन्द्रेण मङ्गलेनैव मङ्गला
មនុបានបូជាចំពោះព្រះនាង ហើយដូច្នេះការបូជាចំពោះព្រះនាងត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងពិភពទាំងបី។ ព្រះម៉ែដ៏មានមង្គលបំផុតក៏ត្រូវបានបូជាដោយមហិន្ទ្រៈ (ព្រះឥន្ទ្រ) និងដោយភពអង្គារ (មង្គល) ផងដែរ។
Verse 31
केदारेणैव नीलेन सुबलेन नलेन च । ध्रुवेणोत्तानपादेन शक्रेण बलिना तथा
ព្រះនាងត្រូវបានបូជាដោយស្តេច និងអ្នកមានសទ្ធាជ្រះថ្លាដូចជា Kedara, Nila, Subala, Nala, Dhruva, Uttanapada, Shakra (Indra) និងស្តេច Bali។
Verse 32
कश्यपेन च दक्षेण कर्दमेन विवस्वता । प्रियव्रतेन चन्द्रेण कुबेरेणैव वायुना
ព្រះនាងក៏ត្រូវបានបូជាដោយ Prajapatis Kashyapa, Daksha, និង Kardama; ដោយ Vivasvan (ព្រះអាទិត្យ), ស្តេច Priyavrata, Chandra (ព្រះច័ន្ទ), Kubera (ព្រះនៃទ្រព្យសម្បត្តិ) និង Vayu (ព្រះនៃខ្យល់)។
Verse 33
यमेन वह्निना चैव वरुणेनैव पूजिता । एवं सर्वत्र सर्वेषु पूजिता वन्दिता सदा । सर्वेश्वर्याधिदेवी सा सर्वसम्पत्स्वरूपिणी
ព្រះនាងត្រូវបានបូជាដោយ Yama, Agni (Vahni), និង Varuna ។ តាមរបៀបនេះ ព្រះនាងតែងតែត្រូវបានគេបូជា និងគោរពនៅគ្រប់ទីកន្លែង និងដោយមនុស្សគ្រប់គ្នា។ ព្រះនាងគឺជាទេពធីតាដែលគ្រប់គ្រងលើអធិបតេយ្យភាពទាំងអស់ និងជាតំណាងនៃទ្រព្យសម្បត្តិ និងភាពរុងរឿងទាំងអស់។
Verse 39
ति श्रीमद्देवीभागवते महापुराणेऽष्टादशसाहस्र्यां संहितायां नवमस्कन्धे लक्ष्म्युपाख्यानवर्णनं नामैकोनचत्वारिंशोऽध्यायः
ដូច្នេះបញ្ចប់ជំពូកទីសាមសិបប្រាំបួននៃ Skandha ទីប្រាំបួននៃ Srimad Devi Bhagavatam Mahapurana ដែលមាន ១៨,០០០ វគ្គ ដែលមានចំណងជើងថា 'ការពិពណ៌នាអំពីរឿងរបស់ Lakshmi' ។
Frequently Asked Questions
At the beginning of creation, she emerged from the left side of Paramatma Krishna in the Rasamandala. She then split into two forms: Radhika and Mahalakshmi.
Mahalakshmi manifests as Svargalakshmi in heaven, Rajalakshmi among kings, Grihalakshmi in homes, Surabhi among cows, Dakshina in sacrifices, and as the inherent beauty and wealth in all auspicious things like jewels, fruits, and nature.
According to Lord Narayana, Mahalakshmi was first worshipped by Narayana himself in Vaikuntha, followed by Lord Brahma, Lord Shiva, and then by various sages, kings, and celestial beings.
Read Devi Bhagavatam in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.