Shloka 73
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
कामाक्षीति त्रयो वर्णाः सर्वमङ्गलहेतवः / अथ सा जगदीशानी वेदवेदाङ्गपारगे
Transliteration
kāmākṣīti trayo varṇāḥ sarvamaṅgalahetavaḥ / atha sā jagadīśānī vedavedāṅgapārage
Translation
«កាមាក្សី» នេះមានអក្សរបី ជាមូលហេតុនៃមង្គលទាំងអស់; បន្ទាប់មក នាងជាព្រះមហេសីនៃលោក ទ្រង់ឈានដល់ចំណេះដឹងព្រះវេទ និងវេទាង្គទាំងអស់។
Word by Word
kāmākṣīKāmākṣī
kāmākṣī:
Saṃjñā (संज्ञा)
TypeNoun
Rootkāma (प्रातिपदिक) + akṣī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); name
itithus
iti:
Vākyasaṃbandha (वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति)
trayaḥthree
trayaḥ:
Viśeṣaṇa of Karta (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); numeral adjective
varṇāḥsyllables/letters
varṇāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvarṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
sarva-maṅgala-hetavaḥcauses of all auspiciousness
sarva-maṅgala-hetavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + maṅgala (प्रातिपदिक) + hetu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः—‘सर्वमङ्गलस्य हेतवः’
athathen
atha:
Vākyasaṃbandha (वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormDiscourse particle (अथ)
sāshe
sā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); pronoun
jagad-īśānīthe mistress of the world
jagad-īśānī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक) + īśānī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः—‘जगतः ईशानी’
veda-veda-aṅga-pārage(in/among those) who have mastered the Vedas and Vedāṅgas
veda-veda-aṅga-pārage:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootveda (प्रातिपदिक) + veda (प्रातिपदिक) + aṅga (प्रातिपदिक) + pāra-ga (कृदन्त; √gam)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); बहुपद-तत्पुरुषः—‘वेदेषु वेदाङ्गेषु च पारगः’ (here as epithet in locative, likely addressing/locative of reference)