Adhyaya 3

Verse 1

श्रीशुक उवाच नाभिरपत्यकामोऽप्रजया मेरुदेव्या भगवन्तं यज्ञपुरुषमवहितात्मायजत ॥ १ ॥

ព្រះស្រីសុកទេវ បានមានព្រះបន្ទូលថា—ដោយប្រាថ្នាចង់បានព្រះរាជបុត្រ មហារាជ នាភិ ជាមួយព្រះមហេសី មេរុទេវី ដែលនៅពេលនោះមិនទាន់មានកូន បានបូជាព្រះវិṣṇុ ព្រះយជ្ញបុរស ដោយចិត្តផ្តោតមួយ។

Verse 2

तस्य ह वाव श्रद्धया विशुद्धभावेन यजत: प्रवर्ग्येषु प्रचरत्सु द्रव्यदेशकालमन्त्रर्त्विग्दक्षिणाविधानयोगोपपत्त्या दुरधिगमोऽपि भगवान् भागवतवात्सल्यतया सुप्रतीक आत्मानमपराजितं निजजनाभिप्रेतार्थविधित्सया गृहीतहृदयो हृदयङ्गमं मनोनयनानन्दनावयवाभिराममाविश्चकार ॥ २ ॥

នៅពេលដែលព្រះអង្គបានធ្វើយជ្ញដោយសទ្ធា និងចិត្តសុទ្ធ តាមពិធីប្រវර්គ្យ ដោយគោរពតាមទ្រព្យបូជា ទីកន្លែង ពេលវេលា មន្ត្រ ព្រះសង្ឃ/ឫត្វិក ទក្ខិណា និងវិន័យនានា—ទោះបីព្រះភគវានពិបាកឈានដល់តាមសម្ភារៈទាំងនេះក៏ដោយ ក៏ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះភក្តៈ ព្រះអង្គបានទទួលចិត្តនាភិមហារាជ ហើយដើម្បីបំពេញបំណងរបស់ភក្តៈ បានបង្ហាញរូបសម្បត្តិអស្ចារ្យ មិនអាចឈ្នះបាន ជារូបចតុರ್ಭុជ ដែលរីករាយដល់ចិត្ត និងភ្នែករបស់អ្នកគោរព។

Verse 3

अथ ह तमाविष्कृतभुजयुगलद्वयं हिरण्मयं पुरुषविशेषं कपिशकौशेयाम्बरधरमुरसि विलसच्छ्रीवत्सललामं दरवरवनरुहवनमालाच्छूर्यमृतमणिगदादिभिरुपलक्षितं स्फुटकिरणप्रवरमुकुटकुण्डलकटककटिसूत्रहारकेयूरनूपुराद्यङ्गभूषणविभूषितमृत्विक् सदस्यगृहपतयोऽधना इवोत्तमधनमुपलभ्य सबहुमानमर्हणेनावनतशीर्षाण उपतस्थु: ॥ ३ ॥

បន្ទាប់មក ព្រះវិṣṇុ បានបង្ហាញខ្លួនមុខព្រះរាជា នាភិ ជារូបចតុರ್ಭុជ ពន្លឺដូចមាស ជាបុរសដ៏ប្រសើរបំផុត។ ព្រះអង្គស្លៀកព្រះវស្ត្រពណ៌លឿងសូត្រ; លើព្រះអុរៈមានសញ្ញា Śrīvatsa រលោង។ ព្រះអង្គកាន់ស័ង្ខ ចក្រ គដា និងផ្កាឈូក ហើយពាក់វនមាលា និងគ្រឿងមណី Kaustubha។ មកុដភ្លឺចែងចាំង ក្រវិល កងដៃ ខ្សែក្រវាត់ ខ្សែកពេជ្រ កងដៃលើ កងជើង និងគ្រឿងអលង្ការរត្នជាតិផ្សេងៗ បានតុបតែងព្រះកាយឲ្យភ្លឺរលោង។ ពេលឃើញព្រះអង្គ នាភិមហារាជ និងឫត្វិកជាមួយអ្នកចូលរួម មានសេចក្តីរីករាយដូចមនុស្សក្រីក្រ ទទួលបានទ្រព្យធំភ្លាមៗ ហើយបានឱនក្បាលទទួលស្វាគមន៍ និងបូជាដោយកិត្តិយស។

Verse 4

ऋत्विज ऊचु: अर्हसि मुहुरर्हत्तमार्हणमस्माकमनुपथानां नमो नम इत्येतावत्सदुपशिक्षितं कोऽर्हति पुमान् प्रकृतिगुणव्यतिकरमतिरनीश ईश्वरस्य परस्य प्रकृतिपुरुषयोरर्वाक्तनाभिर्नामरूपाकृतिभी रूपनिरूपणम् ॥ ४ ॥ सकलजननिकायवृजिननिरसनशिवतमप्रवरगुणगणैकदेशकथनाद‍ृते ॥ ५ ॥

ព្រះឫត្វិកបានទូលថា—ឱ ព្រះអង្គដ៏គួរអភិវន្ទនាបំផុត! យើងខ្ញុំជាអ្នកបម្រើតាមផ្លូវរបស់ព្រះអង្គ; សូមព្រះអង្គដោយព្រះមហាករុណា ទទួលសេវាតិចតួចរបស់យើងខ្ញុំម្តងហើយម្តងទៀត។ វេដ និងអាចារ្យបានបង្រៀនយើងខ្ញុំតែប៉ុណ្ណេះថា ‘នមោ នមះ’—គោរពបូជាដងហើយដងទៀត។ សត្វលោកដែលអសមត្ថ ត្រូវចងដោយការលាយឡំគុណនៃប្រក្រឹតិ នឹងអាចពណ៌នាព្រះអេស្វរៈដ៏អតិបរមា ដែលលើសប្រក្រឹតិ និងបុរស ដោយនាម រូប និងអាការបានដូចម្តេច? ដូច្នេះយើងខ្ញុំគ្រាន់តែអាចកាន់តែសរសើរផ្នែកតូចមួយនៃគុណដ៏មង្គល និងបំបាត់បាបរបស់ព្រះអង្គ; នោះហើយជាកិច្ចដ៏មង្គលបំផុតសម្រាប់សត្វលោកទាំងអស់។

Verse 5

ऋत्विज ऊचु: अर्हसि मुहुरर्हत्तमार्हणमस्माकमनुपथानां नमो नम इत्येतावत्सदुपशिक्षितं कोऽर्हति पुमान् प्रकृतिगुणव्यतिकरमतिरनीश ईश्वरस्य परस्य प्रकृतिपुरुषयोरर्वाक्तनाभिर्नामरूपाकृतिभी रूपनिरूपणम् ॥ ४ ॥ सकलजननिकायवृजिननिरसनशिवतमप्रवरगुणगणैकदेशकथनाद‍ृते ॥ ५ ॥

ព្រះបូជាចារ្យ (ṛtvij) បានទូលថា៖ ឱ ព្រះអម្ចាស់ដ៏គួរឲ្យគោរពបំផុត! យើងខ្ញុំជាទាសករអស់កល្បជានិច្ចរបស់ព្រះអង្គ។ ទោះព្រះអង្គពេញលេញដោយខ្លួនឯងក៏ដោយ សូមដោយព្រះមហាករុណាដែលគ្មានហេតុ ទទួលយកសេវាតិចតួចរបស់យើងខ្ញុំ។ យើងខ្ញុំមិនអាចដឹងរូបទេវភាពរបស់ព្រះអង្គបានច្បាស់ឡើយ; តាមការបង្រៀននៃវេដ និងអាចារ្យដែលមានសិទ្ធិ យើងខ្ញុំអាចតែគោរពបូជាឡើងវិញម្តងហើយម្តងទៀត ដោយនិយាយ “នមោ នមៈ”។ សត្វមានជីវិតដែលជាប់ចិត្តក្នុងគុណនៃប្រក្រឹតិ មិនដែលល្អឥតខ្ចោះទេ ប៉ុន្តែព្រះអង្គលើសពីគំនិតវត្ថុទាំងអស់។ ព្រះនាម ព្រះរូប និងព្រះគុណទាំងឡាយ ជាអតីន្ទ្រីយ លើសពីចំណេះដឹងពិសោធន៍; អ្នកណាអាចគិតដល់ព្រះអង្គ? ដូច្នេះយើងខ្ញុំសូមថ្វាយតែការគោរព និងពាក្យអធិស្ឋាន។ ការកីរតនាព្រះគុណដ៏មង្គលរបស់ព្រះអង្គ នឹងលុបបំបាត់បាបរបស់មនុស្សទាំងមូល; នោះជាកិច្ចដ៏ប្រសើរបំផុតសម្រាប់យើងខ្ញុំ ហើយដោយវា យើងខ្ញុំយល់បានបន្តិចអំពីស្ថានភាពអស្ចារ្យរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 6

परिजनानुरागविरचितशबलसंशब्दसलिलसितकिसलयतुलसिकादूर्वाङ्कुरैरपि सम्भृतया सपर्यया किल परम परितुष्यसि ॥ ६ ॥

ឱ ព្រះអម្ចាស់ដ៏ឧត្តម! ព្រះអង្គពិតជាពេញព្រះហឫទ័យ នៅពេលដែលភក្តិរបស់ព្រះអង្គ ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ សូត្រអធិស្ឋានដោយសំឡេងញ័រ ហើយថ្វាយទឹក កិសលយទន់ស ភ្លៅទុលសី និងមែកដូរវ៉ាដែលទើបដុះថ្មី។

Verse 7

अथानयापि न भवत इज्ययोरुभारभरया समुचितमर्थमिहोपलभामहे ॥ ७ ॥

យើងខ្ញុំបានបូជាព្រះអង្គដោយវត្ថុជាច្រើន និងបានធ្វើយញ្ញបូជា ប៉ុន្តែយើងខ្ញុំគិតថា ដើម្បីឲ្យព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យ មិនចាំបាច់មានការរៀបចំច្រើនដល់ប៉ុណ្ណេះទេ។

Verse 8

आत्मन एवानुसवनमञ्जसाव्यतिरेकेण बोभूयमानाशेषपुरुषार्थस्वरूपस्य किन्तु नाथाशिष आशासानानामेतदभिसंराधनमात्रं भवितुमर्हति ॥ ८ ॥

ឱ ព្រះនាថ! ក្នុងព្រះអង្គផ្ទាល់ គោលដៅជីវិតទាំងអស់ (បុរសារថ) និងសម្បត្តិអំណាចទាំងឡាយ កើនឡើងរៀងរាល់ខណៈដោយខ្លួនឯង ដោយមិនឈប់ឈរ និងគ្មានដែនកំណត់; ព្រះអង្គគឺសត់-ចិត់-អានន្ទ ស្វរូបផ្ទាល់។ តែយើងខ្ញុំវិញ តែងតែប្រាថ្នាភោគសុខវត្ថុ។ ដូច្នេះ ការរៀបចំយញ្ញទាំងនេះ មិនចាំបាច់សម្រាប់ព្រះអង្គទេ; វាមានសម្រាប់យើងខ្ញុំ ដើម្បីឲ្យយើងខ្ញុំដែលចង់បានផល ទទួលព្រះពរ ដោយព្រះករុណារបស់ព្រះអង្គ។

Verse 9

श्लोक ५.३.९ तद्यथा बालिशानां स्वयमात्मन: श्रेय: परमविदुषां परमपरमपुरुष प्रकर्षकरुणया स्वमहिमानं चापवर्गाख्यमुपकल्पयिष्यन् स्वयं नापचित एवेतरवदिहोपलक्षित: ॥ ९ ॥

ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃព្រះអម្ចាស់ទាំងឡាយ, បុរសឧត្តមបំផុត! យើងខ្ញុំអវិជ្ជាខ្លាំង មិនដឹងវិធីអនុវត្តធម៌ អត្ថ កាម និងមោក្សៈទេ ព្រោះយើងខ្ញុំមិនស្គាល់គោលដៅជីវិត។ ព្រះអង្គបានបង្ហាញខ្លួនមុខយើងខ្ញុំ ដូចជាមនុស្សមកសុំការបូជា ប៉ុន្តែជាក់ស្តែង ព្រះអង្គមកដើម្បីឲ្យយើងខ្ញុំបានឃើញព្រះអង្គ។ ដោយព្រះករុណាដ៏លើសលប់ និងគ្មានហេតុ ព្រះអង្គបានមកសម្រាប់ប្រយោជន៍របស់យើងខ្ញុំ ដើម្បីប្រទានព្រះមហិមាផ្ទាល់ដែលហៅថា ‘អបវರ್ಗ’ គឺសេចក្តីរួចផុត។ ដោយអវិជ្ជារបស់យើងខ្ញុំ យើងខ្ញុំមិនបានបូជាព្រះអង្គយ៉ាងសមរម្យទេ តែព្រះអង្គក៏នៅតែប្រទានការបង្ហាញខ្លួន។

Verse 10

अथायमेव वरो ह्यर्हत्तम यर्हि बर्हिषि राजर्षेर्वरदर्षभो भवान्निजपुरुषेक्षणविषय आसीत् ॥ १० ॥

ឱ​ព្រះអម្ចាស់ដ៏គួរគោរពបំផុត! ព្រះអង្គជាព្រះប្រទានពរដ៏ល្អឥតខ្ចោះ។ ការបង្ហាញព្រះវត្តមាននៅទីលានយជ្ញរបស់ព្រះរាជឥសី នាភិ គឺសម្រាប់ពរជ័យរបស់យើង។ ព្រោះយើងបានឃើញព្រះអង្គ ព្រះអង្គបានប្រទានពរដ៏មានតម្លៃបំផុតដល់យើង។

Verse 11

असङ्गनिशितज्ञानानलविधूताशेषमलानां भवत्स्वभावानामात्मारामाणां मुनीनामनवरतपरिगुणितगुणगण परममङ्गलायनगुणगणकथनोऽसि ॥ ११ ॥

ឱ​ព្រះអម្ចាស់! ព្រះមុនីដ៏ធំៗដែលគ្មានការចងភ្ជាប់ ដែលបានដុតបំផ្លាញមលិនទាំងអស់ដោយភ្លើងនៃប្រាជ្ញាដ៏មុតមាំ ហើយបានក្លាយជាអាត្មារាមក្នុងស្វಭាវរបស់ព្រះអង្គ—ពួកគេរំលឹកសរសើរគុណធម៌វិញ្ញាណរបស់ព្រះអង្គដោយមិនឈប់ឈរ។ ព្រះគុណកថារបស់ព្រះអង្គជាទីពឹងនៃមង្គលខ្ពស់បំផុត។

Verse 12

अथ कथञ्चित्स्खलनक्षुत्पतनजृम्भणदुरवस्थानादिषु विवशानां न: स्मरणाय ज्वरमरणदशायामपि सकलकश्मलनिरसनानि तव गुणकृतनामधेयानि वचनगोचराणि भवन्तु ॥ १२ ॥

ឱ​ព្រះអម្ចាស់! នៅពេលយើងជួបការទ្រេតទ្រោម ដូចជា​ជើងជ្រុល ឃ្លាន ដួល យ៉ាវ ឬស្ថានភាពលំបាកផ្សេងៗ ហើយសូម្បីតែពេលជិតស្លាប់ដោយក្តៅខ្លួនខ្លាំង យើងអាចមិនអាចចងចាំនាម រូប និងគុណរបស់ព្រះអង្គបាន។ ដូច្នេះសូមព្រះអង្គមេត្តា ឲ្យនាមបរិសុទ្ធ និងគុណកថារបស់ព្រះអង្គ ដែលបំបាត់ផលបាបទាំងអស់ ស្ថិតនៅលើវាចារបស់យើងជានិច្ច ហើយជួយឲ្យយើងចងចាំព្រះអង្គ។

Verse 13

किञ्चायं राजर्षिरपत्यकाम: प्रजां भवाद‍ृशीमाशासान ईश्वरमाशिषां स्वर्गापवर्गयोरपि भवन्तमुपधावति प्रजायामर्थप्रत्ययो धनदमिवाधन: फलीकरणम् ॥ १३ ॥

លើសពីនេះ ឱ​ព្រះអម្ចាស់! ព្រះរាជឥសី នាភិ មានបំណងចង់បានព្រះបុត្រា ហើយសង្ឃឹមបានកូនដែលស្រដៀងព្រះអង្គ ដូច្នេះគាត់បានមកសុំជំនួយពីព្រះអង្គ អម្ចាស់នៃពរទាំងអស់។ ព្រះអង្គអាចប្រទានសួគ៌ ឬមោគ្ខបានផង តែគាត់វិញគោរពបូជាព្រះអង្គដើម្បីបុត្រា—ដូចមនុស្សក្រីក្រទៅសុំស្រូវបន្តិចពីអ្នកមាន។

Verse 14

को वा इह तेऽपराजितोऽपराजितया माययानवसितपदव्यानावृतमतिर्विषयविषरयानावृतप्रकृतिरनुपासितमहच्चरण: ॥ १४ ॥

ឱ​ព្រះអម្ចាស់ដ៏មិនអាចឈ្នះបាន! នៅក្នុងលោកនេះ តើនរណាមិនត្រូវបានឈ្នះដោយមាយាដ៏មិនអាចឈ្នះរបស់ព្រះអង្គ? អ្នកណាមិនបូជាព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ភក្តាធំៗ ប្រាជ្ញារបស់គេត្រូវមាយាបាំង ហើយធម្មជាតិត្រូវរលកនៃការរីករាយវត្ថុដែលដូចពិស បោកបក់គ្របដណ្តប់។ ផ្លូវរបស់មាយានេះគ្មាននរណាឃើញបាន ហើយក៏មិនអាចពន្យល់បានថាវាធ្វើការយ៉ាងដូចម្តេច។

Verse 15

यदु ह वाव तव पुनरदभ्रकर्तरिह समाहूतस्तत्रार्थधियां मन्दानां नस्तद्यद्देवहेलनं देवदेवार्हसि साम्येन सर्वान् प्रतिवोढुमविदुषाम् ॥ १५ ॥

ឱ​ព្រះអម្ចាស់! ព្រះអង្គប្រព្រឹត្តកិច្ចអស្ចារ្យជាច្រើន។ គោលបំណងរបស់យើងក្នុងយជ្ញាធំនេះគ្រាន់តែសុំកូនប្រុស ដូច្នេះប្រាជ្ញារបស់យើងមិនមុតមាំ ហើយយើងមិនស្ទាត់ក្នុងការកំណត់គោលដៅជីវិតទេ។ ដោយហេតុផលវត្ថុធាតុ យើងបានអញ្ជើញព្រះអង្គមកយជ្ញាតូចនេះ ហើយបានប្រព្រឹត្តអំពើល្មើសចំពោះព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គ។ ដូច្នេះ ឱ​ព្រះនៃព្រះទាំងឡាយ សូមអភ័យទោសដោយព្រះមេត្តាឥតហេតុ និងទស្សនៈសមភាពរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 16

श्रीशुक उवाच इति निगदेनाभिष्टूयमानो भगवाननिमिषर्षभो वर्षधराभिवादिताभिवन्दितचरण: सदयमिदमाह ॥ १६ ॥

ព្រះស្រីសុកទេវ គោស្វាមី បានមានប្រសាសន៍ថា—ពេលព្រះភគវាន អម្ចាស់លើទេវតាទាំងឡាយ និងជាអធិបតីលើអនិមិសៈ ត្រូវបានសរសើរដោយពាក្យរៀបរាប់ (មិនមែនកាព្យ) ព្រះសង្ឃព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលសូម្បីតែព្រះបាទ នាភិ ម្ចាស់ភារតវರ್ಷ ក៏គោរព បានកោតសរសើរ និងក្រាបបង្គំចំពោះព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គ។ ព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យ ហើយមានព្រះមេត្តា ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលដូចតទៅ។

Verse 17

श्रीभगवानुवाच अहो बताहमृषयो भवद्भ‍िरवितथगीर्भिर्वरमसुलभमभियाचितो यदमुष्यात्मजो मया सद‍ृशो भूयादिति ममाहमेवाभिरूप: कैवल्यादथापि ब्रह्मवादो न मृषा भवितुमर्हति ममैव हि मुखं यद् द्विजदेवकुलम् ॥ १७ ॥

ព្រះភគវានមានព្រះបន្ទូលថា—ឱ​មហាឫសីទាំងឡាយ! ខ្ញុំរីករាយយ៉ាងខ្លាំងចំពោះស្តុតិរបស់អ្នកដែលពោរពេញដោយពាក្យសច្ចៈ។ អ្នកបានសុំពរឲ្យព្រះបាទ នាភិ មានព្រះរាជបុត្រដូចខ្ញុំ ប៉ុន្តែពរនេះរកបានកម្រណាស់។ ខ្ញុំជាបុរសអធិឧត្តមឥតមានទីពីរ គ្មានអ្នកណាស្មើខ្ញុំ ដូច្នេះមិនអាចរកឃើញអ្នកដូចខ្ញុំបានទេ។ ទោះយ៉ាងណា អ្នកជាព្រាហ្មណ៍មានគុណសម្បត្តិ; សូរស័ព្ទព្រះវេទ (ពាក្យប្រាហ្ម) របស់អ្នកមិនគួរឲ្យក្លាយជាមិនពិតឡើយ ព្រោះខ្ញុំចាត់ទុកព្រាហ្មណ៍មានគុណធម៌ដូចជាមាត់របស់ខ្ញុំផ្ទាល់។

Verse 18

तत आग्नीध्रीयेंऽशकलयावतरिष्याम्यात्मतुल्यमनुपलभमान: ॥ १८ ॥

ដូច្នេះ ព្រោះខ្ញុំមិនអាចរកឃើញអ្នកណាស្មើខ្ញុំបាន ខ្ញុំនឹងពង្រីកខ្លួនជាភាគពេញ (អំស-កលា) ហើយអវតារចុះក្នុងគភ៌របស់ព្រះនាង មេរុទេវី ភរិយារបស់មហារាជ នាភិ ព្រះរាជបុត្ររបស់ អាគ្នីធ្រ។

Verse 19

श्रीशुक उवाच इति निशामयन्त्या मेरुदेव्या: पतिमभिधायान्तर्दधे भगवान् ॥ १९ ॥

ព្រះស្រីសុកទេវ គោស្វាមី បន្តថា—ក្រោយព្រះអង្គមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះ ដោយសម្តែងទៅកាន់ព្រះបាទ នាភិ ព្រះភគវានក៏អន្តរធានទៅ។ ព្រះនាង មេរុទេវី អង្គុយនៅជិតព្រះស្វាមី ដូច្នេះនាងអាចស្តាប់បានគ្រប់ពាក្យដែលព្រះអង្គបានមានព្រះបន្ទូល។

Verse 20

बर्हिषि तस्मिन्नेव विष्णुदत्त भगवान् परमर्षिभि: प्रसादितो नाभे: प्रियचिकीर्षया तदवरोधायने मेरुदेव्यां धर्मान्दर्शयितुकामो वातरशनानां श्रमणानामृषीणामूर्ध्वमन्थिनां शुक्लया तनुवावततार ॥ २० ॥

នៅក្នុងយញ្ញនោះ ព្រះវិស្ណុទត្ត ត្រូវបានព្រះឥសីធំៗធ្វើឲ្យពេញព្រះហឫទ័យ។ ដើម្បីបំពេញបំណងរបស់មហារាជ នាភិ និងបង្ហាញវិធីអនុវត្តធម៌តាមអាស្រម ព្រះអង្គបានអវតារជាព្រះរាជបុត្រារបស់មេរុទេវី ក្នុងរូបវិញ្ញាណដើមដ៏បរិសុទ្ធ លើសពីគុណទាំងបី។