Srimad Bhagavatam — Navama Skandha, Shloka 39
Śrī Rāmacandra-avatāra — Vow, Exile, Laṅkā-vijaya, and Rāma-rājya
Concise Bhāgavata Account
पादुके न्यस्य पुरत: प्राञ्जलिर्बाष्पलोचन: । तमाश्लिष्य चिरं दोर्भ्यां स्नापयन् नेत्रजैर्जलै: ॥ ३९ ॥ रामो लक्ष्मणसीताभ्यां विप्रेभ्यो येऽर्हसत्तमा: । तेभ्य: स्वयं नमश्चक्रे प्रजाभिश्च नमस्कृत: ॥ ४० ॥
pāduke nyasya purataḥ prāñjalir bāṣpa-locanaḥ tam āśliṣya ciraṁ dorbhyāṁ snāpayan netrajair jalaiḥ
ក្រោយពេលដាក់បាទុកានៅមុខព្រះរាមចន្ទ្រា ព្រះភរតៈឈរដោយប្រណម្យដៃ ភ្នែកពោរទឹកភ្នែក; ព្រះរាមបានអោបព្រះភរតៈយូរពេលដោយដៃទាំងពីរ ហើយលាងព្រះអង្គដោយទឹកភ្នែករបស់ព្រះអង្គ។ បន្ទាប់មក ព្រះរាមជាមួយព្រះនាងសីតា និងព្រះលក្ខ្មណ៍ បានក្រាបបង្គំដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍អ្នកប្រាជ្ញ និងមនុស្សចាស់ក្នុងវង្ស; ប្រជាជនអយោធ្យាក៏បានក្រាបបង្គំព្រះអង្គដែរ។
FAQs
It shows Bharata’s humility and devotion—he honors Rāma as the rightful lord and accepts the sandals as sacred representatives of Rāma’s authority and presence.
Overcome by love and remorse over the exile caused by palace politics, Bharata expresses deep devotion and longing for Rāma through tears and a prolonged embrace.
By practicing humility, honoring God’s representatives, and cultivating sincere remorse and love—expressed through prayerful surrender rather than pride or entitlement.