
Arcana-vidhi: The Method of Deity Worship (Vedic, Tantric, and Mixed)
បន្តការបង្រៀនរបស់ព្រះក្រឹṣṇaដល់ឧទ្ធវៈអំពីអនុវត្តដែលបម្លែងជីវិតប្រចាំថ្ងៃទៅជាបក្តិ ជំពូកនេះបង្វែរពីការអភិវឌ្ឍវិញ្ញាណទូទៅទៅកាន់ពិធីអរចនា (បូជាព្រះមূর্তি) ដោយផ្ទាល់។ ឧទ្ធវៈសួរអំពីសិទ្ធិអនុវត្ត មូលដ្ឋានសាស្ត្រ និងលំដាប់ពិធី ដោយបញ្ជាក់ថាព្រះឥសីដូចជា នារ៉ដ និងវ្យាស សរសើរអរចនាថាមានប្រយោជន៍ខ្ពស់ និងអាចចូលរួមបានទូលំទូលាយ។ ព្រះអម្ចាស់ឆ្លើយថាច្បាប់មានច្រើន ដូច្នេះទ្រង់នឹងសង្ខេបវិធីជាដំណាក់កាល៖ ជ្រើសរើសបូជាបែបវេដិក បែបតន្ត្រ ឬបែបលាយ; សម្អាតរាងកាយ; ដឹងទីតាំងបូជាច្រើន (មূর্তি អគ្គិ សូរ្យ ទឹក និងបេះដូង); និងយល់អំពីសម្ភារៈមূর্তি និងការតាំង (បណ្តោះអាសន្ន/អចិន្ត្រៃយ៍)។ ទ្រង់ពិពណ៌នាការរៀបចំ ន្យាស សុទ្ធភាជនៈ អាវាហនៈព្រះអម្ចាស់ ការថ្វាយ pādya/ācamanīya/arghya ការបូជាអាវុធ និងសហព្រះ; ការងូតប្រចាំថ្ងៃ តុបតែង ថ្វាយអាហារ ពិធីបុណ្យ និងច្រៀង-រាំ-កថា។ បន្ទាប់មានលំដាប់ហោមៈ អធិស្ឋាន ការគោរពប្រាសាទ (remnants) និងពេលសមស្របការបញ្ចប់ពិធី។ ជំពូកភ្ជាប់បូជាផ្ទាល់ទៅការគាំទ្រស្ថាប័ន—វិហារ សួន និងមូលនិធិ—សន្យាផល និងព្រមានកុំលួចទ្រព្យបរិសុទ្ធ ដាក់ព្រំដែនសីលធម៌សម្រាប់ការរក្សាបូជាឲ្យបន្ត។
Verse 1
श्रीउद्धव उवाच क्रियायोगं समाचक्ष्व भवदाराधनं प्रभो । यस्मात्त्वां ये यथार्चन्ति सात्वता: सात्वतर्षभ ॥ १ ॥
ព្រះឧទ្ធវៈបានទូលថា៖ ព្រះអម្ចាស់ អធិបតីនៃភក្តិ សូមពន្យល់ខ្ញុំអំពី “ក្រិយាយោគ” គឺវិធីបូជាព្រះអង្គក្នុងរូបវិគ្រោះ (Deity) តាមវិន័យ។ ឱ សាត្វតស្រស្ឋា ភក្តិសាត្វតមានលក្ខណៈសម្បត្តិអ្វី ការបូជានេះមានមូលដ្ឋានលើអ្វី ហើយវិធីពិសេសរបស់វាជាអ្វី?
Verse 2
एतद् वदन्ति मुनयो मुहुर्नि:श्रेयसं नृणाम् । नारदो भगवान् व्यास आचार्योऽङ्गिरस: सुत: ॥ २ ॥
មហាមុនីទាំងឡាយប្រកាសជាញឹកញាប់ថា ការបូជាបែបនេះនាំមកនូវប្រយោជន៍ខ្ពស់បំផុតសម្រាប់ជីវិតមនុស្ស។ នេះជាមតិរបស់នារទមុនី របស់ព្រះវ្យាសទេវ និងរបស់គ្រូវិញ្ញាណរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ គឺព្រះព្រហស្បតិ។
Verse 3
नि:सृतं ते मुखाम्भोजाद् यदाह भगवानज: । पुत्रेभ्यो भृगुमुख्येभ्यो देव्यै च भगवान् भव: ॥ ३ ॥ एतद् वै सर्ववर्णानामाश्रमाणां च सम्मतम् । श्रेयसामुत्तमं मन्ये स्त्रीशूद्राणां च मानद ॥ ४ ॥
ឱព្រះអម្ចាស់ដ៏មានព្រះហឫទ័យទូលាយ ការណែនាំអំពីវិធីបូជាព្រះអរចា (រូបបូជា) បានចេញមកជាមុនពីព្រះមុខដូចផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គ។ បន្ទាប់មក ព្រះអជៈ ប្រាហ្មា បានប្រាប់ដល់កូនៗមានភ្រឹគុជាមុខ និងព្រះសិវៈបានបង្រៀនដល់ព្រះនាងបារវតី។ វិធីនេះត្រូវបានទទួលស្គាល់ និងសមស្របសម្រាប់វណ្ណៈ និងអាស្រាមទាំងអស់; ដូច្នេះ ខ្ញុំចាត់ទុកការបូជាព្រះអង្គក្នុងរូបអរចាមូរតិថា ជាសាធនាដ៏ប្រសើរបំផុត សូម្បីសម្រាប់ស្ត្រី និងសូទ្រផងដែរ។
Verse 4
नि:सृतं ते मुखाम्भोजाद् यदाह भगवानज: । पुत्रेभ्यो भृगुमुख्येभ्यो देव्यै च भगवान् भव: ॥ ३ ॥ एतद् वै सर्ववर्णानामाश्रमाणां च सम्मतम् । श्रेयसामुत्तमं मन्ये स्त्रीशूद्राणां च मानद ॥ ४ ॥
ឱព្រះអម្ចាស់ដ៏មានព្រះហឫទ័យទូលាយ ការណែនាំអំពីវិធីបូជាព្រះអរចា (រូបបូជា) បានចេញមកជាមុនពីព្រះមុខដូចផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គ។ បន្ទាប់មក ព្រះអជៈ ប្រាហ្មា បានប្រាប់ដល់កូនៗមានភ្រឹគុជាមុខ និងព្រះសិវៈបានបង្រៀនដល់ព្រះនាងបារវតី។ វិធីនេះត្រូវបានទទួលស្គាល់ និងសមស្របសម្រាប់វណ្ណៈ និងអាស្រាមទាំងអស់; ដូច្នេះ ខ្ញុំចាត់ទុកការបូជាព្រះអង្គក្នុងរូបអរចាមូរតិថា ជាសាធនាដ៏ប្រសើរបំផុត សូម្បីសម្រាប់ស្ត្រី និងសូទ្រផងដែរ។
Verse 5
एतत् कमलपत्राक्ष कर्मबन्धविमोचनम् । भक्ताय चानुरक्ताय ब्रूहि विश्वेश्वरेश्वर ॥ ५ ॥
ឱព្រះអង្គមានព្រះនេត្រដូចស្លឹកផ្កាឈូក ឱព្រះអម្ចាស់លើសព្រះអម្ចាស់ទាំងឡាយនៃលោក សូមព្រះអង្គពន្យល់យ៉ាងត្រឹមត្រូវដល់ខ្ញុំ ជាអ្នកបម្រើដែលស្រឡាញ់ និងជាភក្តិរបស់ព្រះអង្គ អំពីមធ្យោបាយរំដោះពីចំណងកម្មនេះ។
Verse 6
श्रीभगवानुवाच न ह्यन्तोऽनन्तपारस्य कर्मकाण्डस्य चोद्धव । सङ्क्षिप्तं वर्णयिष्यामि यथावदनुपूर्वश: ॥ ६ ॥
ព្រះបរមបុរសមានព្រះបន្ទូលថា—ឱ ឧទ្ធវៈ វិធានវេដៈអំពីការបូជាព្រះអរចាមានច្រើនអនន្ត មិនមានទីបញ្ចប់ឡើយ; ដូច្នេះ ខ្ញុំនឹងពន្យល់ឲ្យអ្នកដោយសង្ខេប តាមលំដាប់ជំហានៗ ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។
Verse 7
वैदिकस्तान्त्रिको मिश्र इति मे त्रिविधो मख: । त्रयाणामीप्सितेनैव विधिना मां समर्चरेत् ॥ ७ ॥
យញ្ញៈដែលខ្ញុំទទួលមានបីប្រភេទ—វេដៈ, តន្ត្រៈ, និងមిశ្រ (លាយបញ្ចូល)។ អ្នកគួរជ្រើសរើសមួយក្នុងចំណោមបីនេះតាមដែលប្រាថ្នា ហើយបូជាខ្ញុំដោយប្រុងប្រយ័ត្នតាមវិធីនោះ។
Verse 8
यदा स्वनिगमेनोक्तं द्विजत्वं प्राप्य पूरुष: । यथा यजेत मां भक्त्या श्रद्धया तन्निबोध मे ॥ ८ ॥
ឥឡូវនេះ សូមស្តាប់ដោយសទ្ធា—ខ្ញុំនឹងពន្យល់ច្បាស់ថា បុរសដែលបានស្ថានភាពទ្វិជៈតាមវិធានវេដៈ គួរបូជាខ្ញុំដោយភក្តិ និងសទ្ធាយ៉ាងដូចម្តេច។
Verse 9
अर्चायां स्थण्डिलेऽग्नौ वा सूर्ये वाप्सु हृदि द्विज: । द्रव्येण भक्तियुक्तोऽर्चेत् स्वगुरुं माममायया ॥ ९ ॥
អ្នកជាទ្វិជៈគួរបូជាខ្ញុំ—ព្រះអម្ចាស់ដែលគួរគោរព និងជារូបស្វគ្រូ—ដោយគ្មានការលាក់លៀម ដោយភក្តិ និងអនុវត្តការថ្វាយវត្ថុសមរម្យ៖ នៅក្នុងអರ್ಚាមૂર્તិ លើដី ក្នុងភ្លើង ក្នុងព្រះអាទិត្យ ក្នុងទឹក ឬក្នុងបេះដូងខ្លួន។
Verse 10
पूर्वं स्नानं प्रकुर्वीत धौतदन्तोऽङ्गशुद्धये । उभयैरपि च स्नानं मन्त्रैर्मृद्ग्रहणादिना ॥ १० ॥
ដំបូងត្រូវសម្អាតធ្មេញ ហើយងូតទឹកដើម្បីបរិសុទ្ធរាងកាយ។ បន្ទាប់មកធ្វើការបរិសុទ្ធលើកទីពីរ ដោយលាបដីជាដើម និងសូត្រមន្តទាំងវេដៈ និងតន្ត្រៈ។
Verse 11
सन्ध्योपास्त्यादिकर्माणि वेदेनाचोदितानि मे । पूजां तै: कल्पयेत् सम्यक् सङ्कल्प: कर्मपावनीम् ॥ ११ ॥
ដោយដាក់ចិត្តលើខ្ញុំ គួរធ្វើសង្កల్పបូជាខ្ញុំតាមកិច្ចសាសនាដែលវេដៈបានបញ្ជា ដូចជា សន្ធ្យោបាសនា។ ការអនុវត្តទាំងនេះបរិសុទ្ធប្រតិកម្មនៃកម្មដែលចង់បានផល។
Verse 12
शैली दारुमयी लौही लेप्या लेख्या च सैकती । मनोमयी मणिमयी प्रतिमाष्टविधा स्मृता ॥ १२ ॥
រូបបូជារបស់ព្រះអម្ចាស់ត្រូវបានចងចាំថាមាន៨ប្រភេទ—ធ្វើពីថ្ម ឈើ លោហៈ ដីឥដ្ឋ ប្រភេទលាប/ប៉ាន់ ប្រភេទគូរ/សរសេរ ប្រភេទខ្សាច់ ប្រភេទក្នុងចិត្ត ឬប្រភេទធ្វើពីគ្រឿងមណី។
Verse 13
चलाचलेति द्विविधा प्रतिष्ठा जीवमन्दिरम् । उद्वासावाहने न स्त: स्थिरायामुद्धवार्चने ॥ १३ ॥
ព្រះមూర్తិរបស់ព្រះអម្ចាស់ ដែលជាទីពឹងរបស់សត្វមានជីវិតទាំងអស់ អាចប្រតិស្ឋាបានពីរបែប គឺបណ្តោះអាសន្ន និងអចិន្ត្រៃយ៍។ ប៉ុន្តែឱ អុទ្ធវៈ ព្រះមూర్తិដែលប្រតិស្ឋាអចិន្ត្រៃយ៍ ពេលអញ្ជើញមកហើយ មិនត្រូវបញ្ជូនចេញវិញឡើយ។
Verse 14
अस्थिरायां विकल्प: स्यात् स्थण्डिले तु भवेद् द्वयम् । स्नपनं त्वविलेप्यायामन्यत्र परिमार्जनम् ॥ १४ ॥
សម្រាប់ការប្រតិស្ឋាបណ្តោះអាសន្ន ការអញ្ជើញ (អាវាហន) និងការបញ្ជូនចេញ (ឧទ្វាសន) អាចធ្វើតាមចិត្ត; ប៉ុន្តែបើព្រះមూర్తិត្រូវគូរលើដីបរិសុទ្ធ ត្រូវធ្វើពិធីទាំងពីរជានិច្ច។ ការស្នានធ្វើដោយទឹក; តែបើធ្វើពីដីឥដ្ឋ ពណ៌ ឬឈើ ត្រូវសម្អាតលម្អិតដោយមិនប្រើទឹក។
Verse 15
द्रव्यै: प्रसिद्धैर्मद्याग: प्रतिमादिष्वमायिन: । भक्तस्य च यथालब्धैर्हृदि भावेन चैव हि ॥ १५ ॥
គួរបូជាខ្ញុំក្នុងរូបព្រះមూర్తិដោយគ្រឿងបូជាដ៏ប្រសើរ និងដោយចិត្តសុចរិតមិនមានល្បិច។ ប៉ុន្តែភក្តាដែលរួចផុតពីបំណងវត្ថុ អាចបូជាខ្ញុំដោយអ្វីដែលរកបាន ហើយអាចបូជានៅក្នុងបេះដូងដោយគ្រឿងបូជាផ្លូវចិត្តផងដែរ។
Verse 16
स्नानालङ्करणं प्रेष्ठमर्चायामेव तूद्धव । स्थण्डिले तत्त्वविन्यासो वह्नावाज्यप्लुतं हवि: ॥ १६ ॥ सूर्ये चाभ्यर्हणं प्रेष्ठं सलिले सलिलादिभि: । श्रद्धयोपाहृतं प्रेष्ठं भक्तेन मम वार्यपि ॥ १७ ॥
ឱ អុទ្ធវៈ ក្នុងការបូជាព្រះមూర్తិនៅវិហារ ការស្នាន និងការតុបតែង គឺជាអំណោយដែលខ្ញុំសព្វព្រះហឫទ័យបំផុត។ សម្រាប់ព្រះមూర్తិដែលគូរលើដីបរិសុទ្ធ ពិធីតត្ត្វ-វិន្យាស ជាទីស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំង។ ចំពោះភ្លើងយជ្ញា ការថ្វាយគ្រាប់ល្ង និងស្រូវបារ្លីដែលជ្រលក់នឹងឃី គឺល្អបំផុត។ ចំពោះព្រះអាទិត្យ ការគោរពឈរ (upasthāna) និងអរឃ្យា ជាទីពេញចិត្ត។ ក្នុងរូបជាទឹក ត្រូវបូជាខ្ញុំដោយថ្វាយទឹកផ្ទាល់។ ជាក់ស្តែង អ្វីក៏ដោយដែលភក្តាថ្វាយដោយសទ្ធា—even តែទឹកបន្តិច—គឺជាទីស្រឡាញ់បំផុតសម្រាប់ខ្ញុំ។
Verse 17
स्नानालङ्करणं प्रेष्ठमर्चायामेव तूद्धव । स्थण्डिले तत्त्वविन्यासो वह्नावाज्यप्लुतं हवि: ॥ १६ ॥ सूर्ये चाभ्यर्हणं प्रेष्ठं सलिले सलिलादिभि: । श्रद्धयोपाहृतं प्रेष्ठं भक्तेन मम वार्यपि ॥ १७ ॥
ឱ អុទ្ធវៈ ក្នុងការបូជាព្រះមూర్తិនៅវិហារ ការស្នាន និងការតុបតែង គឺជាអំណោយដែលខ្ញុំសព្វព្រះហឫទ័យបំផុត។ សម្រាប់ព្រះមూర్తិដែលគូរលើដីបរិសុទ្ធ ពិធីតត្ត្វ-វិន្យាស ជាទីស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំង។ ចំពោះភ្លើងយជ្ញា ការថ្វាយគ្រាប់ល្ង និងស្រូវបារ្លីដែលជ្រលក់នឹងឃី គឺល្អបំផុត។ ចំពោះព្រះអាទិត្យ ការគោរពឈរ (upasthāna) និងអរឃ្យា ជាទីពេញចិត្ត។ ក្នុងរូបជាទឹក ត្រូវបូជាខ្ញុំដោយថ្វាយទឹកផ្ទាល់។ ជាក់ស្តែង អ្វីក៏ដោយដែលភក្តាថ្វាយដោយសទ្ធា—even តែទឹកបន្តិច—គឺជាទីស្រឡាញ់បំផុតសម្រាប់ខ្ញុំ។
Verse 18
भूर्यप्यभक्तोपाहृतं न मे तोषाय कल्पते । गन्धो धूप: सुमनसो दीपोऽन्नाद्यं च किं पुन: ॥ १८ ॥
សូម្បីតែការថ្វាយដ៏សម្បូរបែប ក៏មិនធ្វើឲ្យព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យទេ ប្រសិនបើមកពីអ្នកគ្មានភក្តី។ តែការថ្វាយតិចតួចពីភក្តាដែលមានសេចក្តីស្រឡាញ់ ធ្វើឲ្យព្រះអង្គរីករាយ; ហើយពេលថ្វាយប្រេងក្រអូប ធូប ផ្កា ប្រទីប និងអាហារនៃវេដ្យដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ ព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យជាពិសេស។
Verse 19
शुचि: सम्भृतसम्भार: प्राग्दर्भै: कल्पितासन: । आसीन: प्रागुदग् वार्चेदर्चायां त्वथ सम्मुख: ॥ १९ ॥
បន្ទាប់ពីសម្អាតខ្លួនឲ្យបរិសុទ្ធ និងប្រមូលឧបករណ៍បូជាទាំងអស់ អ្នកបូជាគួររៀបចំកៅអីរបស់ខ្លួនដោយស្មៅកុសៈ ដោយឲ្យចុងស្មៅបែរទៅទិសកើត។ បន្ទាប់មកអង្គុយមុខទៅទិសកើត ឬទិសជើង; ឬបើវិគ្រោះ/រូបទេវតាតាំងនៅទីតាំងថេរ ត្រូវអង្គុយត្រង់មុខរូបទេវតានោះ។
Verse 20
कृतन्यास: कृतन्यासां मदर्चां पाणिना मृजेत् । कलशं प्रोक्षणीयं च यथावदुपसाधयेत् ॥ २० ॥
ក្រោយធ្វើន្យាសៈ ភក្តាគួរបរិសុទ្ធផ្នែកនានានៃរាងកាយដោយប៉ះពាល់ព្រមទាំងសូត្រមន្ត្រ។ គាត់ក៏ធ្វើដូចគ្នាចំពោះអរចាវិគ្រោះរបស់ព្រះអង្គ ហើយប្រើដៃសម្អាតរូបទេវតាចេញពីផ្កាចាស់ និងសំណល់នៃការថ្វាយមុនៗ។ បន្ទាប់មកត្រូវរៀបចំកលស និងភាជនៈប្រូក្សណីយៈឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។
Verse 21
तदद्भिर्देवयजनं द्रव्याण्यात्मानमेव च । प्रोक्ष्य पात्राणि त्रीण्यद्भिस्तैस्तैर्द्रव्यैश्च साधयेत् ॥ २१ ॥
បន្ទាប់មក ដោយប្រើទឹកពីភាជនៈប្រូក្សណីយៈនោះ គាត់ត្រូវព្រួសទឹកបរិសុទ្ធលើកន្លែងបូជា លើវត្ថុថ្វាយ និងលើរាងកាយខ្លួនឯងផងដែរ។ បន្ទាប់ទៀត ត្រូវតុបតែងភាជនៈបីដែលមានទឹក ដោយសារធាតុមង្គលនានា តាមវិធីត្រឹមត្រូវ។
Verse 22
पाद्यार्घ्याचमनीयार्थं त्रीणि पात्राणि देशिक: । हृदा शीर्ष्णाथ शिखया गायत्र्या चाभिमन्त्रयेत् ॥ २२ ॥
សម្រាប់ទឹកលាងព្រះបាទ (បាទ្យៈ) ទឹកអរឃ្យៈ និងទឹកអាចមនីយៈ អ្នកបូជាគួររៀបចំភាជនៈបី។ គាត់ត្រូវអភិមន្ត្រភាជនៈបាទ្យៈដោយ “hṛdayāya namaḥ”, ភាជនៈអរឃ្យៈដោយ “śirase svāhā”, និងភាជនៈអាចមនីយៈដោយ “śikhāyai vaṣaṭ”; ហើយសូត្រមន្ត្រ គាយត្រី សម្រាប់ទាំងបីផងដែរ។
Verse 23
पिण्डे वाय्वग्निसंशुद्धे हृत्पद्मस्थां परां मम । अण्वीं जीवकलां ध्यायेन्नादान्ते सिद्धभाविताम् ॥ २३ ॥
អ្នកបូជាគួរធ្វើសមាធិលើរូបដ៏ល្អិតបំផុតរបស់ព្រះអង្គ ដែលស្ថិតនៅក្នុងផ្កាឈូកនៃបេះដូងក្នុងកាយដែលបានបរិសុទ្ធដោយខ្យល់ និងភ្លើង ជាមូលដ្ឋាននៃជីវិតទាំងអស់; សិទ្ធៈទទួលបានបទពិសោធន៍វានៅចុងសំឡេង “អោម”។
Verse 24
तयात्मभूतया पिण्डे व्याप्ते सम्पूज्य तन्मय: । आवाह्यार्चादिषु स्थाप्य न्यस्ताङ्गं मां प्रपूजयेत् ॥ २४ ॥
អ្នកភក្តិគួរយល់ឃើញព្រះបរមាត្មា ដែលពេញលេញក្នុងកាយរបស់ខ្លួនជាអាត្មា តាមកម្រិតការយល់ដឹងរបស់ខ្លួន ហើយបូជាតាមសមត្ថភាពរហូតដល់ចិត្តលាយជាមួយព្រះអង្គ។ បន្ទាប់មក ដោយប៉ះពាល់អវយវៈនៃរូបអರ್ಚា និងសូត្រមន្ត្រ គេអញ្ជើញបរមាត្មាមកស្ថិតក្នុងរូបអರ್ಚា ហើយបូជាព្រះអង្គ។
Verse 25
पाद्योपस्पर्शार्हणादीनुपचारान् प्रकल्पयेत् । धर्मादिभिश्च नवभि: कल्पयित्वासनं मम ॥ २५ ॥ पद्ममष्टदलं तत्र कर्णिकाकेसरोज्ज्वलम् । उभाभ्यां वेदतन्त्राभ्यां मह्यं तूभयसिद्धये ॥ २६ ॥
អ្នកបូជាគួររៀបចំអุปចារៈ ដូចជា ទឹកលាងព្រះបាទ (pādya) ទឹកសម្រាប់លាងមាត់ (ācamanīya) អរឃ្យ (arghya) និងវត្ថុបូជាផ្សេងៗ។ គេគួរគិតអាសនៈរបស់ព្រះអង្គថាត្រូវបានតុបតែងដោយទេវតានៃធម៌ ចំណេះដឹង វៃរាគ្យ និងអៃશ્વរ្យ ព្រមទាំងសក្តិវិញ្ញាណទាំង៩របស់ព្រះអង្គ ដូចផ្កាឈូក៨ក្រវ៉ាត់ភ្លឺរលោងដោយសរសៃក្រហមក្រអូបនៅកណ្ដាល។ បន្ទាប់មក តាមវិធានទាំងវេដ និងតន្ត្រ គេថ្វាយ pādya, ācamanīya, arghya ជាដើម; ដោយនេះសម្រេចទាំងភោគ និងមោក្ស។
Verse 26
पाद्योपस्पर्शार्हणादीनुपचारान् प्रकल्पयेत् । धर्मादिभिश्च नवभि: कल्पयित्वासनं मम ॥ २५ ॥ पद्ममष्टदलं तत्र कर्णिकाकेसरोज्ज्वलम् । उभाभ्यां वेदतन्त्राभ्यां मह्यं तूभयसिद्धये ॥ २६ ॥
អ្នកបូជាគួររៀបចំអุปចារៈ ដូចជា ទឹកលាងព្រះបាទ (pādya) ទឹកសម្រាប់លាងមាត់ (ācamanīya) អរឃ្យ (arghya) និងវត្ថុបូជាផ្សេងៗ។ គេគួរគិតអាសនៈរបស់ព្រះអង្គថាត្រូវបានតុបតែងដោយទេវតានៃធម៌ ចំណេះដឹង វៃរាគ្យ និងអៃશ્વរ្យ ព្រមទាំងសក្តិវិញ្ញាណទាំង៩របស់ព្រះអង្គ ដូចផ្កាឈូក៨ក្រវ៉ាត់ភ្លឺរលោងដោយសរសៃក្រហមក្រអូបនៅកណ្ដាល។ បន្ទាប់មក តាមវិធានទាំងវេដ និងតន្ត្រ គេថ្វាយ pādya, ācamanīya, arghya ជាដើម; ដោយនេះសម្រេចទាំងភោគ និងមោក្ស។
Verse 27
सुदर्शनं पाञ्चजन्यं गदासीषुधनुर्हलान् । मुषलं कौस्तुभं मालां श्रीवत्सं चानुपूजयेत् ॥ २७ ॥
បន្ទាប់មក គួរបូជាតាមលំដាប់៖ ចក្រ សុទർശនៈ ស័ង្ខ បាញ្ចជន្យៈ ក្លឹប (gada) ដាវ ធ្នូ ព្រួញ និងនង្គ័ល អាវុធ muṣala ពេជ្រ Kaustubha មាលាផ្កា និងសញ្ញា Śrīvatsa លើទ្រូងព្រះអង្គ។
Verse 28
नन्दं सुनन्दं गरुडं प्रचण्डं चण्डमेव च । महाबलं बलं चैव कुमुदं कमुदेक्षणम् ॥ २८ ॥
អ្នកបូជាគួរតែគោរពបូជាព្រះសហាយរបស់ព្រះអម្ចាស់ គឺ នន្ទ និង សុនន្ទ, គរុឌ, ប្រចណ្ឌ និង ចណ្ឌ, មហាបល និង បល, ហើយក៏មាន កុមុទ និង កុមុទេក្សណ ផងដែរ។
Verse 29
दुर्गां विनायकं व्यासं विष्वक्सेनं गुरून्सुरान् । स्वे स्वे स्थाने त्वभिमुखान् पूजयेत् प्रोक्षणादिभि: ॥ २९ ॥
ដោយអំណោយដូចជា ប្រូក្សណ (prokṣaṇa) គួរបូជាទុរគា វិនាយក វ្យាស វិស្វក្សេន គ្រូវិញ្ញាណ និងទេវតានានា។ ពួកគេគួរត្រូវបានដាក់នៅទីតាំងរបស់ខ្លួន ហើយបែរមុខទៅកាន់ព្រះវិគ្រោះរបស់ព្រះអម្ចាស់។
Verse 30
चन्दनोशीरकर्पूरकुङ्कुमागुरुवासितै: । सलिलै: स्नापयेन्मन्त्रैर्नित्यदा विभवे सति ॥ ३० ॥ स्वर्णघर्मानुवाकेन महापुरुषविद्यया । पौरुषेणापि सूक्तेन सामभी राजनादिभि: ॥ ३१ ॥
អ្នកបូជាគួរតែស្នានព្រះវិគ្រោះរៀងរាល់ថ្ងៃ តាមសមត្ថភាពទ្រព្យសម្បត្តិ ដោយទឹកដែលមានក្លិនក្រអូបពីចន្ទន៍ ឧសីរ កាំភ័រ កុងកុម និងអគុរុ ព្រមទាំងសូត្រមន្ត។ ហើយគួរតែសូត្របទវេដៈដូចជា ស្វរណឃර්ម អនុវាក, មហាបុរសវិទ្យា, បុរសសូក្ត និងបទច្រៀងសាមវេដៈ ដូចជា រាជន និង រោហិណ្យ។
Verse 31
चन्दनोशीरकर्पूरकुङ्कुमागुरुवासितै: । सलिलै: स्नापयेन्मन्त्रैर्नित्यदा विभवे सति ॥ ३० ॥ स्वर्णघर्मानुवाकेन महापुरुषविद्यया । पौरुषेणापि सूक्तेन सामभी राजनादिभि: ॥ ३१ ॥
អ្នកបូជាគួរតែស្នានព្រះវិគ្រោះរៀងរាល់ថ្ងៃ តាមសមត្ថភាពទ្រព្យសម្បត្តិ ដោយទឹកដែលមានក្លិនក្រអូបពីចន្ទន៍ ឧសីរ កាំភ័រ កុងកុម និងអគុរុ ព្រមទាំងសូត្រមន្ត។ ហើយគួរតែសូត្របទវេដៈដូចជា ស្វរណឃර්ម អនុវាក, មហាបុរសវិទ្យា, បុរសសូក្ត និងបទច្រៀងសាមវេដៈ ដូចជា រាជន និង រោហិណ្យ។
Verse 32
वस्त्रोपवीताभरणपत्रस्रग्गन्धलेपनै: । अलङ्कुर्वीत सप्रेम मद्भक्तो मां यथोचितम् ॥ ३२ ॥
បន្ទាប់មក អ្នកបម្រើភក្តិរបស់ខ្ញុំគួរតែតុបតែងខ្ញុំដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ តាមវិធីបូជា ដោយសម្លៀកបំពាក់ អុបវីត (ខ្សែសក្ការៈ) គ្រឿងអលង្ការ សញ្ញាទិលក និងកម្រងផ្កា ហើយលាបរាងកាយខ្ញុំដោយប្រេងក្រអូបឲ្យសមគួរ។
Verse 33
पाद्यमाचमनीयं च गन्धं सुमनसोऽक्षतान् । धूपदीपोपहार्याणि दद्यान्मे श्रद्धयार्चक: ॥ ३३ ॥
អ្នកបូជាគួរតែប្រគេនដល់ព្រះអង្គដោយសទ្ធា ទឹកលាងព្រះបាទ និងទឹកអាចមនីយៈ ក្លិនក្រអូប ផ្កា និងអក្សតៈ ព្រមទាំងធូប ប្រទីប និងអំណោយបូជាផ្សេងៗ។
Verse 34
गुडपायससर्पींषि शष्कुल्यापूपमोदकान् । संयावदधिसूपांश्च नैवेद्यं सति कल्पयेत् ॥ ३४ ॥
អ្នកភក្តិគួររៀបចំនైవេទ្យថ្វាយព្រះអង្គតាមសមត្ថភាព ដូចជា ស្ករត្នោត/គុដៈ បាយផ្អែម (បាយសៈ) ប៊ឺសុទ្ធ (ឃី) សស្កុលី អាពូបៈ មោទកៈ សំយាវៈ យ៉ាអួ ស៊ុបបន្លែ និងអាហារឆ្ងាញ់ផ្សេងៗ។
Verse 35
अभ्यङ्गोन्मर्दनादर्शदन्तधावाभिषेचनम् । अन्नाद्यगीतनृत्यानि पर्वणि स्युरुतान्वहम् ॥ ३५ ॥
នៅថ្ងៃពិសេសៗ ហើយបើអាចបានរាល់ថ្ងៃផង ដេវរូបគួរត្រូវបានលាបនិងម៉ាស្សាដោយគ្រឿងលាបក្រអូប បង្ហាញកញ្ចក់ ប្រគេនដាតុនសម្រាប់ដុសធ្មេញ ធ្វើអភិសេកដោយបញ្ចាម្រឹត ប្រគេនអាហារសម្បូរបែប ហើយបម្រើដោយចម្រៀងនិងរបាំបក្តិ។
Verse 36
विधिना विहिते कुण्डे मेखलागर्तवेदिभि: । अग्निमाधाय परित: समूहेत् पाणिनोदितम् ॥ ३६ ॥
ក្នុងកុណ្ឌៈដែលសង់តាមបទបញ្ញត្តិសាស្ត្រ មានមេខលា រណ្តៅបូជា និងវេទិកា អ្នកភក្តិគួរតែបញ្ឆេះអគ្គិយញ្ញៈ ហើយប្រមូលឈើដោយដៃខ្លួនឯងដាក់ជុំវិញឲ្យភ្លើងឆេះរលោង។
Verse 37
परिस्तीर्याथ पर्युक्षेदन्वाधाय यथाविधि । प्रोक्षण्यासाद्य द्रव्याणि प्रोक्ष्याग्नौ भावयेत माम् ॥ ३७ ॥
បន្ទាប់ពីប铺ស្មៅកុសលើដី ហើយព្រួសទឹកសម្អាត ត្រូវធ្វើពិធីអន្វាធានតាមវិធី។ បន្ទាប់មករៀបចំវត្ថុអាហូតិ ប្រោសឲ្យបរិសុទ្ធដោយទឹកពីភាជន៍ប្រូក្សណី ហើយសមាធិឃើញព្រះអង្គនៅក្នុងអគ្គិ។
Verse 38
तप्तजाम्बूनदप्रख्यं शङ्खचक्रगदाम्बुजै: । लसच्चतुर्भुजं शान्तं पद्मकिञ्जल्कवाससम् ॥ ३८ ॥ स्फुरत्किरीटकटककटिसूत्रवराङ्गदम् । श्रीवत्सवक्षसं भ्राजत्कौस्तुभं वनमालिनम् ॥ ३९ ॥ ध्यायन्नभ्यर्च्य दारूणि हविषाभिघृतानि च । प्रास्याज्यभागावाघारौ दत्त्वा चाज्यप्लुतं हवि: ॥ ४० ॥ जुहुयान्मूलमन्त्रेण षोडशर्चावदानत: । धर्मादिभ्यो यथान्यायं मन्त्रै: स्विष्टिकृतं बुध: ॥ ४१ ॥
អ្នកបូជាដែលមានប្រាជ្ញា គួរធ្វើសមាធិលើព្រះអម្ចាស់ដែលមានពណ៌ដូចមាសរលាយ មានព្រះហស្តបួនភ្លឺរលោងកាន់ស័ង្ខ ចក្រ គទា និងផ្កាឈូក ទ្រង់ស្ងប់ស្ងាត់ និងពាក់ព្រះវស្ត្រពណ៌ដូចសរសៃផ្កាឈូក។
Verse 39
तप्तजाम्बूनदप्रख्यं शङ्खचक्रगदाम्बुजै: । लसच्चतुर्भुजं शान्तं पद्मकिञ्जल्कवाससम् ॥ ३८ ॥ स्फुरत्किरीटकटककटिसूत्रवराङ्गदम् । श्रीवत्सवक्षसं भ्राजत्कौस्तुभं वनमालिनम् ॥ ३९ ॥ ध्यायन्नभ्यर्च्य दारूणि हविषाभिघृतानि च । प्रास्याज्यभागावाघारौ दत्त्वा चाज्यप्लुतं हवि: ॥ ४० ॥ जुहुयान्मूलमन्त्रेण षोडशर्चावदानत: । धर्मादिभ्यो यथान्यायं मन्त्रै: स्विष्टिकृतं बुध: ॥ ४१ ॥
គួរធ្វើសមាធិលើព្រះហរិ—មកុដ កងដៃ ខ្សែក្រវាត់ និងអង្កដដ៏ល្អរបស់ទ្រង់ភ្លឺរលោង; លើទ្រូងមានសញ្ញា «ស្រីវត្ស» មានគ្រាប់ពេជ្រ «កៅស្តុភ» រលោង និងពាក់វនមាលា (មាលាផ្កាព្រៃ)។
Verse 40
तप्तजाम्बूनदप्रख्यं शङ्खचक्रगदाम्बुजै: । लसच्चतुर्भुजं शान्तं पद्मकिञ्जल्कवाससम् ॥ ३८ ॥ स्फुरत्किरीटकटककटिसूत्रवराङ्गदम् । श्रीवत्सवक्षसं भ्राजत्कौस्तुभं वनमालिनम् ॥ ३९ ॥ ध्यायन्नभ्यर्च्य दारूणि हविषाभिघृतानि च । प्रास्याज्यभागावाघारौ दत्त्वा चाज्यप्लुतं हवि: ॥ ४० ॥ जुहुयान्मूलमन्त्रेण षोडशर्चावदानत: । धर्मादिभ्यो यथान्यायं मन्त्रै: स्विष्टिकृतं बुध: ॥ ४१ ॥
បន្ទាប់ពីធ្វើសមាធិ និងបូជាដូច្នេះ គួរយកឈើសមិធដែលជ្រលក់ជី (ghee) បោះចូលក្នុងភ្លើង; បន្ទាប់មកអនុវត្តពិធី āghāra និងចំណែកជី ហើយថ្វាយហវិសដែលស្រោចជីតាមវិធីត្រឹមត្រូវ។
Verse 41
तप्तजाम्बूनदप्रख्यं शङ्खचक्रगदाम्बुजै: । लसच्चतुर्भुजं शान्तं पद्मकिञ्जल्कवाससम् ॥ ३८ ॥ स्फुरत्किरीटकटककटिसूत्रवराङ्गदम् । श्रीवत्सवक्षसं भ्राजत्कौस्तुभं वनमालिनम् ॥ ३९ ॥ ध्यायन्नभ्यर्च्य दारूणि हविषाभिघृतानि च । प्रास्याज्यभागावाघारौ दत्त्वा चाज्यप्लुतं हवि: ॥ ४० ॥ जुहुयान्मूलमन्त्रेण षोडशर्चावदानत: । धर्मादिभ्यो यथान्यायं मन्त्रै: स्विष्टिकृतं बुध: ॥ ४१ ॥
អ្នកប្រាជ្ញគួរធ្វើហោមតាមវិធីបូជាទាំងដប់ប្រាំមួយ ដោយប្រើមូលមន្ត្រ; ហើយថ្វាយហវិស ‘sviṣṭi-kṛt’ ដល់ធម្មៈ និងទេវតាផ្សេងៗតាមច្បាប់ ដោយមន្ត្ររបស់ពួកទ្រង់។
Verse 42
अभ्यर्च्याथ नमस्कृत्य पार्षदेभ्यो बलिं हरेत् । मूलमन्त्रं जपेद् ब्रह्म स्मरन्नारायणात्मकम् ॥ ४२ ॥
បន្ទាប់ពីបូជាព្រះអម្ចាស់ហើយគោរពបង្គំ គួរថ្វាយបលិ (bali) ដល់បរិវារផ្ទាល់របស់ទ្រង់។ បន្ទាប់មកសូត្រមូលមន្ត្រ ដោយរំលឹកដល់ព្រះព្រហ្មន៍ដ៏អធិបតីជានារាយណៈ។
Verse 43
दत्त्वाचमनमुच्छेषं विष्वक्सेनाय कल्पयेत् । मुखवासं सुरभिमत् ताम्बूलाद्यमथार्हयेत् ॥ ४३ ॥
ម្តងទៀត អ្នកបូជាគួរតែថ្វាយទឹកអាចមនៈសម្រាប់លាងមាត់ដល់ព្រះមూర్తិ ហើយយកសំណល់អាហាររបស់ព្រះអម្ចាស់ទៅប្រគេនដល់ វិṣវក្សេន។ បន្ទាប់មក ថ្វាយមុខវាសក្រអូប និងតាំបូល (ស្លឹកស៊ីរី-គ្រាប់ស្លា) ដែលបានរៀបចំរួចជូនព្រះអង្គ។
Verse 44
उपगायन् गृणन् नृत्यन् कर्माण्यभिनयन् मम । मत्कथा: श्रावयन् शृण्वन् मुहूर्तं क्षणिको भवेत् ॥ ४४ ॥
ដោយច្រៀងរួមជាមួយអ្នកដទៃ សូត្រសរសើរដោយសម្លេងខ្លាំង រាំ និងសម្ដែងលីឡាទិព្វរបស់ខ្ញុំ ព្រមទាំងស្តាប់ និងប្រាប់រឿងរ៉ាវអំពីខ្ញុំ—អ្នកភក្តិគួរលង់លៀមក្នុងពិធីអបអរសាទរនោះមួយរយៈ។
Verse 45
स्तवैरुच्चावचै: स्तोत्रै: पौराणै: प्राकृतैरपि । स्तुत्वा प्रसीद भगवन्निति वन्देत दण्डवत् ॥ ४५ ॥
អ្នកភក្តិគួរសរសើរព្រះអម្ចាស់ដោយបទសរសើរ និងស្តូត្រជាច្រើនប្រភេទ ទាំងពីពុរាណៈ ពីគម្ពីរបុរាណផ្សេងៗ និងសូម្បីតែពីប្រពៃណីទូទៅ។ ហើយអធិស្ឋានថា «ឱ ព្រះភគវាន សូមមេត្តាខ្ញុំ» រួចក្រាបដណ្ដវត់ដូចដើមឈើ។
Verse 46
शिरो मत्पादयो: कृत्वा बाहुभ्यां च परस्परम् । प्रपन्नं पाहि मामीश भीतं मृत्युग्रहार्णवात् ॥ ४६ ॥
ដោយដាក់ក្បាលនៅជើងព្រះមూర్తិ បន្ទាប់មកឈរមុខព្រះអម្ចាស់ដោយប្រណមដៃ ហើយអធិស្ឋានថា «ឱ ព្រះអីសៈ សូមការពារខ្ញុំដែលបានសម្របខ្លួនជូនព្រះអង្គ។ ខ្ញុំភ័យខ្លាចសមុទ្រសំសារ ដូចជាកំពុងឈរនៅមាត់មរណៈ»។
Verse 47
इति शेषां मया दत्तां शिरस्याधाय सादरम् । उद्वासयेच्चेदुद्वास्यं ज्योतिर्ज्योतिषि तत् पुन: ॥ ४७ ॥
ក្រោយអធិស្ឋានដូច្នេះ អ្នកភក្តិគួរយក «សេស-ប្រសាទ» ដែលខ្ញុំបានប្រទាន ដាក់លើក្បាលដោយក្តីគោរព។ ហើយបើព្រះមూర్తិនោះត្រូវធ្វើឧទ្វាសនៈនៅចុងបូជា ក៏គួរធ្វើ ដោយដាក់ពន្លឺនៃស្និទ្ធស្នាលរបស់ព្រះមកវិញចូលក្នុងពន្លឺផ្កាឈូកនៅក្នុងបេះដូងរបស់ខ្លួន។
Verse 48
अर्चादिषु यदा यत्र श्रद्धा मां तत्र चार्चयेत् । सर्वभूतेष्वात्मनि च सर्वात्माहमवस्थित: ॥ ४८ ॥
នៅពេលណា និងទីណាដែលមានសទ្ធាចំពោះព្រះអង្គ—ក្នុងរូបអរចា-មូរតិ ឬការបង្ហាញដ៏ត្រឹមត្រូវផ្សេងៗ—គួរតែបូជាព្រះអង្គតាមរូបនោះ។ ព្រះអង្គស្ថិតទាំងក្នុងអាត្មានៃសត្វទាំងអស់ និងស្ថិតដោយឡែកក្នុងស្វរូបដើម ព្រោះព្រះអង្គជាពរមាត្មានៃសកល។
Verse 49
एवं क्रियायोगपथै: पुमान् वैदिकतान्त्रिकै: । अर्चन्नुभयत: सिद्धिं मत्तो विन्दत्यभीप्सिताम् ॥ ४९ ॥
ដូច្នេះ អ្នកដែលបូជាព្រះអង្គតាមមាគ៌ាក្រិយា-យោគ ដែលបានកំណត់ក្នុងវេដ និងតន្ត្រា នឹងទទួលបានពីព្រះអង្គនូវសិទ្ធិដែលខ្លួនប្រាថ្នា ទាំងក្នុងលោកនេះ និងលោកក្រោយ។
Verse 50
मदर्चां सम्प्रतिष्ठाप्य मन्दिरं कारयेद् दृढम् । पुष्पोद्यानानि रम्याणि पूजायात्रोत्सवाश्रितान् ॥ ५० ॥
អ្នកភក្តិគួរតែប្រតិស្ឋាបនារូបអរចា-មូរតិរបស់ព្រះអង្គឲ្យពេញលេញ ហើយសាងសង់ប្រាសាទឲ្យរឹងមាំ ព្រមទាំងរៀបចំសួនផ្កាស្រស់ស្អាត ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ផ្កាសម្រាប់បូជាប្រចាំថ្ងៃ ដំណើរដង្ហែទេវរូប និងពិធីបុណ្យ។
Verse 51
पूजादीनां प्रवाहार्थं महापर्वस्वथान्वहम् । क्षेत्रापणपुरग्रामान् दत्त्वा मत्सार्ष्टितामियात् ॥ ५१ ॥
អ្នកណាដែលប្រគេនដីធ្លី ផ្សារ ទីក្រុង និងភូមិដល់ទេវរូប ដើម្បីឲ្យការបូជាប្រចាំថ្ងៃ និងពិធីបុណ្យធំៗបន្តទៅដោយមិនដាច់ខាត នឹងទទួលបានសម្បត្តិរុងរឿងស្មើនឹងព្រះអង្គ។
Verse 52
प्रतिष्ठया सार्वभौमं सद्मना भुवनत्रयम् । पूजादिना ब्रह्मलोकं त्रिभिर्मत्साम्यतामियात् ॥ ५२ ॥
ដោយការប្រតិស្ឋាបនាទេវរូបរបស់ព្រះអង្គ មនុស្សក្លាយជាស្តេចលើផែនដីទាំងមូល; ដោយសាងសង់ប្រាសាទសម្រាប់ព្រះអង្គ ក្លាយជាអធិបតីលើលោកទាំងបី; ដោយបូជា និងបម្រើទេវរូប ទៅដល់ព្រហ្មលោក; ហើយដោយធ្វើទាំងបីនេះ នឹងទទួលបានរូបសម្បត្តិអធិលោកស្មើនឹងព្រះអង្គ។
Verse 53
मामेव नैरपेक्ष्येण भक्तियोगेन विन्दति । भक्तियोगं स लभत एवं य: पूजयेत माम् ॥ ५३ ॥
អ្នកណាដែលអនុវត្តភក្តិយោគដោយមិនរំពឹងផល និងដោយចិត្តមិនពឹងពាក់ ហើយស្វែងរកតែព្រះអង្គខ្ញុំ នោះគេនឹងបានដល់ព្រះអង្គខ្ញុំ។ អ្នកណាបូជាព្រះអង្គខ្ញុំតាមវិធីដែលខ្ញុំបានបង្ហាញ នោះចុងក្រោយនឹងទទួលបានភក្តិដ៏បរិសុទ្ធចំពោះព្រះអង្គខ្ញុំ។
Verse 54
य: स्वदत्तां परैर्दत्तां हरेत सुरविप्रयो: । वृत्तिं स जायते विड्भुग् वर्षाणामयुतायुतम् ॥ ५४ ॥
អ្នកណាលួចទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ទេវតា ឬព្រះព្រាហ្មណ៍ មិនថាជាទ្រព្យដែលខ្លួនធ្លាប់បរិច្ចាគ ឬអ្នកដទៃបរិច្ចាគ នោះនៅជាតិបន្ទាប់ត្រូវរស់ជាពពួកដង្កូវក្នុងអសុចិរយៈពេលមួយរយលានឆ្នាំ។
Verse 55
कर्तुश्च सारथेर्हेतोरनुमोदितुरेव च । कर्मणां भागिन: प्रेत्य भूयो भूयसि तत् फलम् ॥ ५५ ॥
មិនត្រឹមតែអ្នកលួចទេ ប៉ុន្តែអ្នកជួយ អ្នកញុះញង់ និងអ្នកគ្រាន់តែយល់ព្រមក៏ដូចគ្នា—ទាំងអស់ជាអ្នកចែករំលែកផលកម្មនៅជាតិបន្ទាប់។ តាមកម្រិតការចូលរួម ម្នាក់ៗត្រូវទទួលផលសមស្របតាមសមាមាត្រ។
It presents a sequential arcana-vidhi: bodily purification and mantra-based sanctification; arranging seat and paraphernalia; prokṣaṇa (sprinkling) and preparing vessels for pādya, arghya, and ācamanīya; meditation and invocation of the Lord into the Deity; offering regulated upacāras (bath, dress, ornaments, incense, lamp, food); optional homa with prescribed hymns; concluding prayers, honoring prasāda, and (for temporary installations) respectful dismissal.
Because the Bhāgavata frames worship as a relationship grounded in bhakti (faith and loving intention). Material abundance without devotion is external display lacking surrender, whereas even a simple offering—such as water—offered with faith is accepted as the devotee’s love and thus reaches the Lord’s purpose in arcana.
The chapter acknowledges formal Vedic eligibility for detailed procedures (e.g., the twice-born following prescribed rites), yet it also emphasizes the broad appropriateness of Deity worship across social and spiritual orders when grounded in devotion, and it explicitly highlights that sincere worship is beneficial even for those traditionally restricted in other ritual domains.
A temporarily established Deity may be invoked and respectfully dismissed according to need, whereas a permanently installed Deity, once called, is not to be ‘sent away.’ The distinction safeguards the continuity and gravity of temple worship and defines when dismissal rites are appropriate.
Because sustaining arcana depends on protected sacred resources and ethical stewardship. The warning establishes a dharmic perimeter around temple assets and priestly endowments, indicating that violations harm both social order and the worshiper’s spiritual progress, leading to severe karmic reactions.