Adhyaya 20
Karma, Jñāna, and Bhakti: Vedic Dharma, Piety and Sin, and the Boat of Human Life
បន្តអុទ្ធវ-ឧបទេសរបស់ព្រះក្រឹષ્ણា ជំពូកនេះចាប់ផ្តើមដោយសំណួររបស់អុទ្ធវៈ៖ វេដៈកំណត់ធម៌បុណ្យ និងបាបតាមបទបញ្ជា និងការហាមឃាត់ បង្កើតវර්ណាស្រាម និងគំនិតសួគ៌-នរក ដូច្នេះហេតុអ្វីអំណាចវេដៈដដែលអាចលើកលែងទ្វេភាគនេះក្រោយមកដោយមិនបង្កច្របូកច្របល់? ព្រះក្រឹષ્ણាប្រាប់លំដាប់នៃការរីកចម្រើន៖ កម្មយោគសម្រាប់អ្នកនៅតែមានបំណង, ជ្ញានយោគសម្រាប់អ្នកស្អប់ចិត្តនិងដាច់ចេញ, និងភក្តិ (Bhakti) សម្រាប់អ្នកមានសំណាងដែលមានសទ្ធាក្នុងការស្តាប់ និងច្រៀងសិរីល្អរបស់ព្រះអង្គ។ ការធ្វើកាតព្វកិច្ចដោយគ្មានបំណងផល មិននាំទៅសួគ៌ក៏មិនធ្លាក់ទៅនរក។ កំណើតមនុស្សត្រូវបានប្រាថ្នាដោយសត្វសួគ៌ និងនរក ព្រោះអាចឲ្យបានជ្ញាន និងសេចក្តីស្រឡាញ់ព្រះ។ ពេលវេលាកាត់បន្ថយជីវិត ដូច្នេះត្រូវដាច់ចេញ គ្រប់គ្រងចិត្ត និងអារម្មណ៍ ហើយយកគ្រូ និងព្រះក្រឹષ્ણាជា “កំពង់តាន និងខ្យល់ល្អ” នៃទូកជីវិតមនុស្ស។ ចុងក្រោយ ព្រះអង្គបញ្ជាក់អធិភាពភក្តិ៖ ភក្តិបំផ្លាញបំណង កាត់ខ្សែកម្ម និងដាក់អ្នកបម្រើឲ្យលើសពីបុណ្យ-បាប។
Shlokas
Verse 1
श्रीउद्धव उवाच विधिश्च प्रतिषेधश्च निगमो हीश्वरस्य ते । अवेक्षतेऽरविन्दाक्ष गुणं दोषं च कर्मणाम् ॥ १ ॥
ព្រះឧទ្ធវៈបានពោលថា៖ ឱ ព្រះក្រឹស្ណៈមានភ្នែកដូចផ្កាឈូក ព្រះអង្គជាព្រះអម្ចាស់អធិបតី; ដូច្នេះ វេដៈដែលមានទាំងបទបញ្ជា និងបទហាម គឺជាព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះអង្គ។ គម្ពីរទាំងនោះពិនិត្យកិច្ចការតាមគុណ និងទោស។
Verse 2
वर्णाश्रमविकल्पं च प्रतिलोमानुलोमजम् । द्रव्यदेशवय:कालान् स्वर्गं नरकमेव च ॥ २ ॥
តាមវេដៈ មានការពិពណ៌នាអំពីភាពខ្ពស់–ទាបក្នុងប្រព័ន្ធវណ្ណាស្រម និងភាពខុសគ្នាដែលកើតពីអនុโลម–ប្រតិলোម។ ក្នុងការវិភាគអំពីវត្ថុធាតុ ទីកន្លែង អាយុ និងកាលវេលា ក៏យោងទៅលើបុណ្យ–បាបជានិច្ច; ហើយវេដៈក៏បង្ហាញអំពីសួគ៌ និងនរកផងដែរ។
Verse 3
गुणदोषभिदादृष्टिमन्तरेण वचस्तव । नि:श्रेयसं कथं नृणां निषेधविधिलक्षणम् ॥ ३ ॥
បើគ្មានការមើលឃើញភាពខុសគ្នារវាងបុណ្យ និងបាប មនុស្សនឹងយល់ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះអង្គក្នុងវេដៈ ដែលបញ្ជាឲ្យធ្វើល្អ និងហាមឲ្យធ្វើអាក្រក់ ដូចម្តេចបាន? ហើយបើគ្មានគម្ពីរព្រះវេដៈដ៏មានអំណាចជាភស្តុតាង ដែលចុងក្រោយប្រទានមោក្ខៈ មនុស្សនឹងឈានដល់សិទ្ធិជីវិតដូចម្តេច?
Verse 4
पितृदेवमनुष्याणां वेदश्चक्षुस्तवेश्वर । श्रेयस्त्वनुपलब्धेऽर्थे साध्यसाधनयोरपि ॥ ४ ॥
ឱ ព្រះអម្ចាស់ សម្រាប់បុព្វបុរស ទេវតា និងមនុស្ស វេដៈគឺជាភ្នែកដែលព្រះអង្គប្រទាន។ ដើម្បីយល់អំពីអ្វីដែលលើសពីបទពិសោធន៍ផ្ទាល់—ដូចជា មោក្ខៈ សួគ៌ និងសេចក្តីរីករាយវត្ថុ—ហើយដើម្បីដឹងអំពីគោលដៅ និងមធ្យោបាយ វេដៈជាភស្តុតាងខ្ពស់បំផុត ព្រោះវាជាច្បាប់ និងការបង្ហាញរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់។
Verse 5
गुणदोषभिदादृष्टिर्निगमात्ते न हि स्वत: । निगमेनापवादश्च भिदाया इति ह भ्रम: ॥ ५ ॥
ឱព្រះអម្ចាស់ ការបែងចែករវាងបុណ្យ និងបាប ដែលគេឃើញ គឺកើតពីចំណេះដឹងវេដៈរបស់ព្រះអង្គ មិនមែនកើតឡើងដោយខ្លួនឯងទេ។ បើវេដៈដដែលក្រោយមកលុបចោលការបែងចែកនោះ នឹងកើតភាពច្របូកច្របល់ជាក់ជាមិនខាន។
Verse 6
श्रीभगवानुवाच योगास्त्रयो मया प्रोक्ता नृणां श्रेयोविधित्सया । ज्ञानं कर्म च भक्तिश्च नोपायोऽन्योऽस्ति कुत्रचित् ॥ ६ ॥
ព្រះមានព្រះភាគត្រាស់ថា—ឧទ្ធវា ដោយប្រាថ្នាឲ្យមនុស្សបានសេចក្តីល្អឧត្តម ខ្ញុំបានបង្ហាញយោគៈបី៖ ញាណ កម្ម និងភក្តិ។ ក្រៅពីបីនេះ មិនមានមធ្យោបាយផ្សេងទៀតឡើយ។
Verse 7
निर्विण्णानां ज्ञानयोगो न्यासिनामिह कर्मसु । तेष्वनिर्विण्णचित्तानां कर्मयोगस्तु कामिनाम् ॥ ७ ॥
សម្រាប់អ្នកដែលធុញទ្រាន់ជីវិតវត្ថុ និងបានដាក់ចោលកិច្ចការដែលផ្តល់ផល ដើម្បីសន្យាស ក៏គួរតែអនុវត្ត ញាណយោគៈ។ តែសម្រាប់អ្នកដែលចិត្តមិនទាន់ធុញទ្រាន់ និងនៅមានបំណងប្រាថ្នា កម្មយោគៈជាមាគ៌ាសមរម្យ។
Verse 8
यदृच्छया मत्कथादौ जातश्रद्धस्तु य: पुमान् । न निर्विण्णो नातिसक्तो भक्तियोगोऽस्य सिद्धिद: ॥ ८ ॥
បើមនុស្សណាម្នាក់ដោយសំណាងល្អ មិនថាដោយរបៀបណា កើតសទ្ធាក្នុងការស្តាប់ និងសូត្រសរសើរព្រះគុណរបស់ខ្ញុំ ហើយគាត់មិនទាន់ធុញទ្រាន់ខ្លាំងទេ ក៏មិនជាប់ចិត្តខ្លាំងដែរ—សម្រាប់គាត់ ភក្តិយោគៈចំពោះខ្ញុំជាអ្នកផ្តល់សិទ្ធិ។
Verse 9
तावत् कर्माणि कुर्वीत न निर्विद्येत यावता । मत्कथाश्रवणादौ वा श्रद्धा यावन्न जायते ॥ ९ ॥
ដរាបណាមនុស្សមិនទាន់ធុញទ្រាន់ចំពោះកិច្ចការដែលស្វែងរកផល និងមិនទាន់កើតសទ្ធាចំពោះសេវាភក្តិ តាមរយៈការស្តាប់ និងសូត្រកីរតនៈអំពីវិṣṇុ នោះគាត់ត្រូវបន្តធ្វើតាមវិន័យ និងបទបញ្ជានៃវេដៈ។
Verse 10
स्वधर्मस्थो यजन् यज्ञैरनाशी:काम उद्धव । न याति स्वर्गनरकौ यद्यन्यन्न समाचरेत् ॥ १० ॥
ឱ ឧទ្ធវៈ អ្នកណាដែលស្ថិតនៅក្នុងស្វធម្មរបស់ខ្លួន បូជាដោយយញ្ញតាមវេទ ដោយមិនប្រាថ្នាផល នោះមិនទៅសួគ៌ទេ; ហើយដោយមិនប្រព្រឹត្តអំពើហាមឃាត់ ក៏មិនទៅនរកដែរ។
Verse 11
अस्मिंल्लोके वर्तमान: स्वधर्मस्थोऽनघ: शुचि: । ज्ञानं विशुद्धमाप्नोति मद्भक्तिं वा यदृच्छया ॥ ११ ॥
អ្នកដែលរស់នៅក្នុងលោកនេះ ស្ថិតនៅក្នុងស្វធម្ម ប្រាសចាកបាប និងបរិសុទ្ធ នឹងទទួលបានចំណេះដឹងដ៏បរិសុទ្ធ; ឬដោយសំណាង នឹងទទួលបានភក្តិចំពោះខ្ញុំ។
Verse 12
स्वर्गिणोऽप्येतमिच्छन्ति लोकं निरयिणस्तथा । साधकं ज्ञानभक्तिभ्यामुभयं तदसाधकम् ॥ १२ ॥
អ្នកនៅសួគ៌ និងអ្នកនៅនរក សុទ្ធតែប្រាថ្នាចង់បានកំណើតជាមនុស្សនៅលើផែនដីនេះ ព្រោះជីវិតមនុស្សអាចសម្រេចបានទាំងចំណេះដឹង និងភក្តិ; ខណៈដែលរាងកាយសួគ៌ ឬនរក មិនអាចផ្តល់ឱកាសនោះបានល្អ។
Verse 13
न नर: स्वर्गतिं काङ्क्षेन्नारकीं वा विचक्षण: । नेमं लोकं च काङ्क्षेत देहावेशात् प्रमाद्यति ॥ १३ ॥
មនុស្សមានប្រាជ្ញា មិនគួរប្រាថ្នាចង់ឡើងសួគ៌ ឬចង់រស់នៅនរកទេ; ហើយក៏មិនគួរប្រាថ្នានៅជាប់ជានិច្ចក្នុងលោកនេះដែរ ព្រោះការជាប់ចិត្តនឹងរាងកាយធ្វើឱ្យប្រមាទចំពោះប្រយោជន៍ពិត។
Verse 14
एतद् विद्वान् पुरा मृत्योरभवाय घटेत स: । अप्रमत्त इदं ज्ञात्वा मर्त्यमप्यर्थसिद्धिदम् ॥ १४ ॥
អ្នកមានប្រាជ្ញា ដឹងថាមុនពេលមរណភាពមកដល់ គួរខិតខំដើម្បីសេចក្តីរួចផុតអមតៈ ក៏មិនគួរប្រមាទទេ; ព្រោះទោះជារាងកាយមរណៈនេះ ក៏អាចផ្តល់សេចក្តីសម្រេចនៃជីវិតបាន។
Verse 15
छिद्यमानं यमैरेतै: कृतनीडं वनस्पतिम् । खग: स्वकेतमुत्सृज्य क्षेमं याति ह्यलम्पट: ॥ १५ ॥
ពេលមនុស្សឃោរឃៅដូចយមរាជកាប់ដើមឈើដែលមានសំបុករបស់វា បក្សីដែលមិនជាប់ចិត្តលះបង់ទីលំនៅ ហើយទៅរកសុខសាន្តនៅទីផ្សេង។
Verse 16
अहोरात्रैश्छिद्यमानं बुद्ध्वायुर्भयवेपथु: । मुक्तसङ्ग: परं बुद्ध्वा निरीह उपशाम्यति ॥ १६ ॥
ដោយដឹងថាអាយុកាលត្រូវបានកាត់បន្ថយដោយថ្ងៃនិងយប់ដែលកន្លងទៅ គួរតែញ័រដោយភ័យ។ បន្ទាប់មក លះបង់ការជាប់ចិត្ត និងក្តីប្រាថ្នា ដឹងច្បាស់អំពីព្រះអម្ចាស់ដ៏លើសលប់ ហើយទទួលបានសន្តិភាពពេញលេញ។
Verse 17
नृदेहमाद्यं सुलभं सुदुर्लभं प्लवं सुकल्पं गुरुकर्णधारम् । मयानुकूलेन नभस्वतेरितं पुमान् भवाब्धिं न तरेत् स आत्महा ॥ १७ ॥
រាងកាយមនុស្ស ទោះជាកម្រណាស់ ក៏ទទួលបានតាមច្បាប់ធម្មជាតិ ហើយអាចផ្តល់ប្រយោជន៍ទាំងអស់។ វាដូចទូកដែលសាងសង់ល្អ មានគ្រូវិញ្ញាណជាកំពង់ទូក និងព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះអម្ចាស់ជាខ្យល់អនុគ្រោះ។ អ្នកណាមិនប្រើវាឆ្លងសមុទ្រសង្សារ គេគឺជាអ្នកសម្លាប់ព្រលឹងខ្លួនឯង។
Verse 18
यदारम्भेषु निर्विण्णो विरक्त: संयतेन्द्रिय: । अभ्यासेनात्मनो योगी धारयेदचलं मन: ॥ १८ ॥
នៅពេលអ្នកស្វែងរកធុញទ្រាន់នឹងការខិតខំដើម្បីសុខវត្ថុ មានវិរាគ្យ និងគ្រប់គ្រងអង្គញ្ញាណបានហើយ នោះយោគីគួរតែដោយការអនុវត្ត ធ្វើឲ្យចិត្តតាំងមាំលើមាត្រដ្ឋានវិញ្ញាណដោយមិនរំខាន។
Verse 19
धार्यमाणं मनो यर्हि भ्राम्यदश्वनवस्थितम् । अतन्द्रितोऽनुरोधेन मार्गेणात्मवशं नयेत् ॥ १९ ॥
រាល់ពេលដែលចិត្តដែលកំពុងត្រូវបានតាំងមាំ បែរជាវង្វេងភ្លាមៗ ដូចសេះព្រៃមិនស្ថិតស្ថេរ គួរតែមិនប្រហែស ហើយតាមវិធីដែលបានកំណត់ នាំវាមកក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួនវិញ។
Verse 20
मनोगतिं न विसृजेज्जितप्राणो जितेन्द्रिय: । सत्त्वसम्पन्नया बुद्ध्या मन आत्मवशं नयेत् ॥ २० ॥
កុំបោះបង់គោលដៅពិតនៃចលនាចិត្តឡើយ។ ដោយឈ្នះប្រាណ និងអង្គអារម្មណ៍ ហើយប្រើបញ្ញាដែលរឹងមាំដោយសត្តវៈ នាំចិត្តឲ្យស្ថិតក្រោមអំណាចអាត្មា។
Verse 21
एष वै परमो योगो मनस: सङ्ग्रह: स्मृत: । हृदयज्ञत्वमन्विच्छन् दम्यस्येवार्वतो मुहु: ॥ २१ ॥
នេះហើយជាយោគៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ គឺការរួមបញ្ចូល និងទប់ស្កាត់ចិត្ត។ ដូចអ្នកជិះសេះជំនាញចង់បង្រៀនសេះក្បាលរឹង ដំបូងឲ្យវាទៅតាមចិត្តមួយភ្លែត ហើយបន្ទាប់មកទាញខ្សែបញ្ជា ដាក់វាលើផ្លូវដែលចង់បាន ដូច្នេះដែរ ត្រូវសង្កេតចលនា និងបំណងរបស់ចិត្ត ហើយនាំវាមកក្រោមការគ្រប់គ្រងបន្តិចម្តងៗ។
Verse 22
साङ्ख्येन सर्वभावानां प्रतिलोमानुलोमत: । भवाप्ययावनुध्यायेन्मनो यावत् प्रसीदति ॥ २२ ॥
រហូតដល់ចិត្តបានស្ថិតក្នុងសេចក្តីពេញចិត្តខាងវិញ្ញាណ ត្រូវពិចារណាតាមសាំងខ្យៈអំពីភាពមិនថេរនៃវត្ថុសម្ភារៈទាំងអស់ ទាំងតាមលំដាប់ និងតាមលំដាប់បញ្ច្រាស; ត្រូវសង្កេតជានិច្ចដំណើរការបង្កើតតាមមុខងារធម្មជាតិ និងដំណើរការលាយបាត់តាមមុខងារត្រឡប់ក្រោយ។
Verse 23
निर्विण्णस्य विरक्तस्य पुरुषस्योक्तवेदिन: । मनस्त्यजति दौरात्म्यं चिन्तितस्यानुचिन्तया ॥ २३ ॥
ពេលមនុស្សម្នាក់ស្អប់ខ្ពើមចំពោះភាពបណ្តោះអាសន្ន និងភាពលួចលាក់របស់លោកនេះ ហើយក្លាយជាមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធទៀត គាត់—ដោយដឹកនាំដោយព្រះគ្រូវិញ្ញាណ—គិតពិចារណាអំពីសភាពលោកនេះម្តងហើយម្តងទៀត; ចុងក្រោយ ចិត្តរបស់គាត់បោះបង់អត្តសញ្ញាណក្លែងក្លាយជាមួយវត្ថុធាតុ។
Verse 24
यमादिभिर्योगपथैरान्वीक्षिक्या च विद्यया । ममार्चोपासनाभिर्वा नान्यैर्योग्यं स्मरेन्मन: ॥ २४ ॥
ដោយយាមៈ និងផ្លូវយោគៈផ្សេងៗ ដោយតក្កវិជ្ជា និងការអប់រំខាងវិញ្ញាណ ឬដោយការអರ್ಚនា-ឧបាសនាចំពោះខ្ញុំ—ត្រូវភ្ជាប់ចិត្តឲ្យជាប់ជានិច្ចក្នុងការចងចាំព្រះបុគ្គលភាពដ៏ឧត្តម ជាគោលដៅនៃយោគៈ។ សម្រាប់គោលបំណងនេះ មិនគួរប្រើវិធីផ្សេងទៀតឡើយ។
Verse 25
यदि कुर्यात् प्रमादेन योगी कर्म विगर्हितम् । योगेनैव दहेदंहो नान्यत्तत्र कदाचन ॥ २५ ॥
បើយោគីដោយការធ្វេសប្រហែសមួយភ្លែត បានធ្វើអំពើគួរឲ្យស្អប់ខ្ពើមដោយចៃដន្យ នោះគាត់គួរដុតបំផ្លាញផលបាបនោះដោយការអនុវត្តយោគៈផ្ទាល់ មិនត្រូវពឹងវិធីផ្សេងទៀតឡើយ។
Verse 26
स्वे स्वेऽधिकारे या निष्ठा स गुण: परिकीर्तित: । कर्मणां जात्यशुद्धानामनेन नियम: कृत: । गुणदोषविधानेन सङ्गानां त्याजनेच्छया ॥ २६ ॥
ការតាំងចិត្តមាំមួនរបស់អ្នកបន្តផ្លូវវិញ្ញាណនៅក្នុងស្ថានភាពវិញ្ញាណរបស់ខ្លួនៗ ត្រូវបានប្រកាសថាជាគុណធម៌ពិត; អំពើបាបកើតឡើងពេលមិនអនុវត្តកាតព្វកិច្ចដែលសមនឹងខ្លួន។ ដោយយកស្តង់ដារគុណ-ទោសនេះ និងដោយបំណងស្មោះត្រង់ចង់បោះបង់សម្ព័ន្ធនៃការរីករាយអារម្មណ៍ អ្នកអាចទប់ស្កាត់សកម្មភាពវត្ថុដែលដោយធម្មជាតិមិនបរិសុទ្ធ។
Verse 27
जातश्रद्धो मत्कथासु निर्विण्ण: सर्वकर्मसु । वेद दु:खात्मकान् कामान् परित्यागेऽप्यनीश्वर: ॥ २७ ॥ ततो भजेत मां प्रीत: श्रद्धालुर्दृढनिश्चय: । जुषमाणश्च तान् कामान् दु:खोदर्कांश्च गर्हयन् ॥ २८ ॥
ដោយមានសទ្ធាចំពោះរឿងរ៉ាវអំពីសិរីល្អរបស់ខ្ញុំ កើតការធុញទ្រាន់ចំពោះកិច្ចការវត្ថុទាំងអស់ ដឹងថាការរីករាយអារម្មណ៍នាំទៅកាន់ទុក្ខ ប៉ុន្តែមិនទាន់អាចបោះបង់បានទាំងស្រុង សាវករបស់ខ្ញុំគួររីករាយ ហើយបូជាខ្ញុំដោយសទ្ធា និងការសម្រេចចិត្តមាំមួន។ ទោះបីពេលខ្លះចូលរួមក្នុងការរីករាយក៏ដោយ គាត់ដឹងថាលទ្ធផលគឺទុក្ខ និងសោកស្តាយដោយស្មោះត្រង់។
Verse 28
जातश्रद्धो मत्कथासु निर्विण्ण: सर्वकर्मसु । वेद दु:खात्मकान् कामान् परित्यागेऽप्यनीश्वर: ॥ २७ ॥ ततो भजेत मां प्रीत: श्रद्धालुर्दृढनिश्चय: । जुषमाणश्च तान् कामान् दु:खोदर्कांश्च गर्हयन् ॥ २८ ॥
ដោយមានសទ្ធាចំពោះរឿងរ៉ាវអំពីសិរីល្អរបស់ខ្ញុំ កើតការធុញទ្រាន់ចំពោះកិច្ចការវត្ថុទាំងអស់ ដឹងថាការរីករាយអារម្មណ៍នាំទៅកាន់ទុក្ខ ប៉ុន្តែមិនទាន់អាចបោះបង់បានទាំងស្រុង សាវករបស់ខ្ញុំគួររីករាយ ហើយបូជាខ្ញុំដោយសទ្ធា និងការសម្រេចចិត្តមាំមួន។ ទោះបីពេលខ្លះចូលរួមក្នុងការរីករាយក៏ដោយ គាត់ដឹងថាលទ្ធផលគឺទុក្ខ និងសោកស្តាយដោយស្មោះត្រង់។
Verse 29
प्रोक्तेन भक्तियोगेन भजतो मासकृन्मुने: । कामा हृदय्या नश्यन्ति सर्वे मयि हृदि स्थिते ॥ २९ ॥
នៅពេលអ្នកមានប្រាជ្ញាបូជាខ្ញុំជានិច្ចតាមភក្តិយោគៈដែលខ្ញុំបានពន្យល់ ចិត្តរបស់គាត់តាំងមាំនៅក្នុងខ្ញុំ; ដូច្នេះបំណងប្រាថ្នាវត្ថុទាំងអស់ក្នុងចិត្តក៏រលាយបាត់។
Verse 30
भिद्यते हृदयग्रन्थिश्छिद्यन्ते सर्वसंशया: । क्षीयन्ते चास्य कर्माणि मयि दृष्टेऽखिलात्मनि ॥ ३० ॥
ពេលឃើញខ្ញុំជាព្រះបុគ្គលកំពូល អាត្មានៃសព្វសត្វ ក្រវាត់ក្នុងបេះដូងត្រូវបំបែក សង្ស័យទាំងអស់ត្រូវកាត់ផ្តាច់ ហើយខ្សែសង្វាក់កម្មត្រូវរលាយ។
Verse 31
तस्मान्मद्भक्तियुक्तस्य योगिनो वै मदात्मन: । न ज्ञानं न च वैराग्यं प्राय: श्रेयो भवेदिह ॥ ३१ ॥
ដូច្នេះ សម្រាប់យោគីដែលភ្ជាប់ក្នុងសេវាភក្តិដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះខ្ញុំ និងដាក់ចិត្តលើខ្ញុំ ជាទូទៅ ចំណេះដឹងឬការលះបង់មិនមែនជាមធ្យោបាយសំខាន់ទៅកាន់សេចក្តីល្អខ្ពស់បំផុតក្នុងលោកនេះទេ។
Verse 32
यत् कर्मभिर्यत्तपसा ज्ञानवैराग्यतश्च यत् । योगेन दानधर्मेण श्रेयोभिरितरैरपि ॥ ३२ ॥ सर्वं मद्भक्तियोगेन मद्भक्तो लभतेऽञ्जसा । स्वर्गापवर्गं मद्धाम कथञ्चिद् यदि वाञ्छति ॥ ३३ ॥
អ្វីៗដែលអាចសម្រេចបានដោយកម្ម តបៈ ចំណេះដឹង និងការលះបង់ យោគៈ ទាន ធម៌ និងមធ្យោបាយផ្សេងៗទៀត ទាំងអស់នេះ អ្នកភក្តិរបស់ខ្ញុំទទួលបានដោយងាយតាមរយៈភក្តិយោគចំពោះខ្ញុំ។
Verse 33
यत् कर्मभिर्यत्तपसा ज्ञानवैराग्यतश्च यत् । योगेन दानधर्मेण श्रेयोभिरितरैरपि ॥ ३२ ॥ सर्वं मद्भक्तियोगेन मद्भक्तो लभतेऽञ्जसा । स्वर्गापवर्गं मद्धाम कथञ्चिद् यदि वाञ्छति ॥ ३३ ॥
ហើយបើដោយរបៀបណាមួយ អ្នកភក្តិរបស់ខ្ញុំប្រាថ្នាសួគ៌ មោក្ខៈ ឬការស្នាក់នៅក្នុងធាមរបស់ខ្ញុំ គាត់ក៏ទទួលបានពរនោះដោយងាយតាមរយៈភក្តិយោគចំពោះខ្ញុំ។
Verse 34
न किञ्चित् साधवो धीरा भक्ता ह्येकान्तिनो मम । वाञ्छन्त्यपि मया दत्तं कैवल्यमपुनर्भवम् ॥ ३४ ॥
អ្នកភក្តិរបស់ខ្ញុំដែលឧទ្ទិសខ្លួនទាំងស្រុង ជាសាធុមានប្រាជ្ញាមាំមួន; ពួកគេមិនប្រាថ្នាអ្វីក្រៅពីខ្ញុំទេ។ សូម្បីខ្ញុំផ្តល់កៃវល្យៈ—ការលះផុតពីកំណើតនិងមរណៈ—ពួកគេក៏មិនទទួលយកឡើយ។
Verse 35
नैरपेक्ष्यं परं प्राहुर्नि:श्रेयसमनल्पकम् । तस्मान्निराशिषो भक्तिर्निरपेक्षस्य मे भवेत् ॥ ३५ ॥
គេបាននិយាយថា ការមិនពឹងពាក់ និងមិនជាប់ចិត្តទាំងស្រុង គឺជាស្ថានភាពខ្ពស់បំផុតនៃសេចក្តីរួចផុត។ ដូច្នេះ អ្នកគ្មានបំណង និងមិនរំពឹងផល គួរមានភក្តិចំពោះខ្ញុំ។
Verse 36
न मय्येकान्तभक्तानां गुणदोषोद्भवा गुणा: । साधूनां समचित्तानां बुद्धे: परमुपेयुषाम् ॥ ३६ ॥
ក្នុងចំណោមអ្នកភក្តិដ៏ឯកចិត្តចំពោះខ្ញុំ—សាធុដែលមានចិត្តស្មើ និងបានឈានដល់ខ្ញុំ ព្រះអម្ចាស់អតីតលើសបញ្ញាវត្ថុ—មិនមានបុណ្យបាបដែលកើតពីគុណទោសលោកីយ៍ឡើយ។
Verse 37
एवमेतान् मया दिष्टाननुतिष्ठन्ति मे पथ: । क्षेमं विन्दन्ति मत्स्थानं यद् ब्रह्म परमं विदु: ॥ ३७ ॥
អ្នកដែលអនុវត្តយ៉ាងស្មោះត្រង់តាមវិធីទាំងនេះ ដែលខ្ញុំបានបង្រៀនដោយខ្លួនឯង នឹងទទួលបានសេចក្តីក្សេមពីមោហៈ; ហើយពេលទៅដល់ធានដ្ឋានរបស់ខ្ញុំ នឹងយល់ដឹងសច្ចៈដាច់ខាតយ៉ាងពេញលេញ។
Frequently Asked Questions
Uddhava raises a classical hermeneutic problem: the Vedas first establish moral and ritual dualities (puṇya/pāpa) through injunctions and prohibitions, organizing varṇāśrama and the destinations of svarga and naraka. If the same Vedic authority later teaches transcendence beyond these dualities, Uddhava asks how confusion is avoided. The chapter answers by showing gradation (adhikāra): dualities regulate the conditioned, while transcendence is reached through purified duty, knowledge, and ultimately bhakti.
Kṛṣṇa states He has given three routes for human perfection: karma-yoga for those with remaining material desires, jñāna-yoga for those disgusted with material life, and bhakti for one who develops faith in hearing and chanting His glories—often while being neither fully detached nor fully attached. The chapter frames these as tailored medicines, not competing absolutes, with bhakti presented as the culminating and most powerful means.
Kṛṣṇa teaches that when prescribed duties are performed as worship without fruitive craving, the action is purified of karmic binding potency. Such worship is not aimed at svarga, and thus does not generate the specific merit that propels one to heaven; similarly, abstaining from forbidden acts prevents degradation. The net result is inner purification that opens the door to jñāna or, by special fortune, devotion.
The chapter states that human life uniquely supports deliberate sādhana: reflective intelligence, voluntary restraint, and conscious devotion. Heavenly enjoyment and hellish suffering consume attention and limit the balanced agency needed for cultivating transcendental knowledge and prema-bhakti. Therefore, the human condition—mixed happiness and distress—is optimal for liberation-oriented practice.
Human life is compared to a well-built boat; the spiritual master is the captain, and the Lord’s instructions are favorable winds. With these advantages, failing to cross the ocean of saṁsāra is described as self-destruction—because the rare opportunity of embodied agency and guidance is wasted despite being specifically suited for liberation.
Kṛṣṇa recommends detachment born of disappointment in material happiness, restraint of senses, and steady practice to fix the mind on the spiritual platform. When deviation occurs, one should reapply prescribed methods—using buddhi strengthened by sattva—and gradually train the mind like a horseman taming a headstrong horse. Analytical observation of the temporary nature of objects and the cycles of creation and annihilation further stabilizes vairāgya.
The verse emphasizes the purifying potency of sincere, continuous spiritual practice. For one genuinely situated in yoga (steady discipline and remembrance of the Lord), accidental lapses are rectified by intensified absorption and purification within the same sādhana framework, rather than by adopting unrelated atonements that may not reform the underlying consciousness.
Kṛṣṇa declares that for advanced practitioners, piety is steadiness in one’s authentic spiritual position and prescribed discipline, while sin is neglect of that duty. This redefinition shifts morality from external calculation to fidelity of consciousness and commitment, aimed at severing prior habits of sense gratification.
Because bhakti directly fixes the mind and heart on the Supreme Person, it naturally produces the fruits that jñāna and vairāgya seek—clarity, detachment, and freedom from karma—without requiring them as separate, independent practices. The chapter’s logic is not anti-knowledge, but hierarchical: devotion is the direct cause, while knowledge and renunciation often arise as concomitants.
Material puṇya and pāpa operate within the guṇas and are tied to personal reward, fear, and identity as an enjoyer. Unalloyed devotees, free from material hankering and fixed in spiritual consciousness, are described as transcending this duality because their actions are centered on Bhagavān (āśraya) rather than on karmic self-interest; thus the moral calculus of worldly merit/demerit no longer defines their spiritual status.