Adhyaya 8

Verse 1

राजोवाच ब्रह्मणा चोदितो ब्रह्मन् गुणाख्यानेऽगुणस्य च । यस्मै यस्मै यथा प्राह नारदो देवदर्शन: ॥ १ ॥

ព្រះបាទបរិក្សិតមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ ព្រាហ្មណ៍! តាមការជំរុញរបស់ព្រះព្រហ្មា នារ៉ទមុនីអ្នកមានទិវ្យទស្សនៈ បានពន្យល់អំពីគុណលក្ខណៈដ៏លើសលប់របស់ព្រះអម្ចាស់ដែលជានិរគុណ ដល់អ្នកណា និងដោយរបៀបណា?

Verse 2

एतद् वेदितुमिच्छामि तत्त्वं तत्त्वविदां वर । हरेरद्भुतवीर्यस्य कथा लोकसुमङ्गला: ॥ २ ॥

ព្រះរាជាមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ អ្នកដឹងសច្ចធម៌ដ៏ប្រសើរ! ខ្ញុំប្រាថ្នាចង់ដឹងសច្ចតថ៌នេះ។ ព្រះហរិដែលមានអานุភាពអស្ចារ្យ កថារបស់ព្រះអង្គជាមង្គលដល់សត្វលោកគ្រប់ភព។

Verse 3

कथयस्व महाभाग यथाहमखिलात्मनि । कृष्णे निवेश्य नि:सङ्गं मनस्त्यक्ष्ये कलेवरम् ॥ ३ ॥

ឱ មហាបាគ្យ! សូមបន្តពោលកថា ដើម្បីឲ្យខ្ញុំដាក់ចិត្តលើព្រះក្រឹស្ណៈ អាត្មានៃសព្វសត្វ ហើយដោយភាពមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធទាំងស្រុង នឹងលះបង់រាងកាយនេះ។

Verse 4

श‍ृण्वत: श्रद्धया नित्यं गृणतश्च स्वचेष्टितम् । कालेन नातिदीर्घेण भगवान् विशते हृदि ॥ ४ ॥

អ្នកដែលស្តាប់ជានិច្ចដោយសទ្ធា និងសរសើរលីឡាដ៏បរិសុទ្ធរបស់ព្រះអង្គ មិនយូរប៉ុន្មានទេ ព្រះភគវាន ស្រីក្រឹស្ណៈ នឹងចូលស្ថិតក្នុងបេះដូងរបស់ពួកគេ។

Verse 5

प्रविष्ट: कर्णरन्ध्रेण स्वानां भावसरोरुहम् । धुनोति शमलं कृष्ण: सलिलस्य यथा शरत् ॥ ५ ॥

ស្រីមទ្ភាគវតំ—អវតារជាសំឡេងរបស់ព្រះក្រឹស្ណៈ—ចូលតាមរន្ធត្រចៀកទៅកាន់បេះដូងអ្នកភក្តិ ហើយស្ថិតលើផ្កាឈូកនៃភាវៈស្នេហារបស់គេ បន្ទាប់មកសម្អាតមលិនភាពដូចជា កាម កំហឹង និងការចង់បាន ដូចទឹករដូវសរទដែលធ្វើឲ្យស្រះទឹកកខ្វក់ស្អាតឡើង។

Verse 6

धौतात्मा पुरुष: कृष्णपादमूलं न मुञ्चति । मुक्त सर्वपरिक्लेश: पान्थ: स्वशरणं यथा ॥ ६ ॥

អ្នកបូជាភក្តិដ៏បរិសុទ្ធ ដែលចិត្តត្រូវបានសម្អាតដោយសេវាភក្តិ មិនដែលបោះបង់ព្រះបាទដូចផ្កាឈូករបស់ព្រះស្រីក្រឹស្ណា​ទេ។ គាត់រួចផុតពីទុក្ខទាំងអស់ ហើយពេញចិត្តនៅទីនោះ ដូចអ្នកធ្វើដំណើរដែលបានត្រឡប់ទៅផ្ទះទទួលជម្រកបន្ទាប់ពីដំណើរលំបាក។

Verse 7

यदधातुमतो ब्रह्मन् देहारम्भोऽस्य धातुभि: । यद‍ृच्छया हेतुना वा भवन्तो जानते यथा ॥ ७ ॥

ឱ ព្រាហ្មណ៍អ្នកប្រាជ្ញ! ជីវាត្មា​ខុសពីរាងកាយដែលកើតពីធាតុវត្ថុ។ តើគាត់ទទួលបានរាងកាយនេះដោយចៃដន្យ ឬដោយហេតុបច្ច័យណាមួយ? សូមមេត្តាពន្យល់ ព្រោះរឿងនេះអ្នកដឹងច្បាស់។

Verse 8

आसीद् यदुदरात् पद्मं लोकसंस्थानलक्षणम् । यावानयं वै पुरुष इयत्तावयवैः पृथक् ॥ तावानसाविति प्रोक्तः संस्थावयववानिव ॥ ८ ॥

ប្រសិនបើព្រះបុគ្គលភាពដ៏អធិឋាន ដែលពីព្រះឧदरបានបញ្ចេញដើមផ្កាឈូកជាសញ្ញានៃរចនាសម្ព័ន្ធលោក មានព្រះកាយដ៏មហិមាតាមមាត្ររបស់ព្រះអង្គឯង នោះភាពខុសគ្នាច្បាស់លាស់រវាងព្រះកាយរបស់ព្រះអម្ចាស់ និងកាយរបស់សត្វមានជីវិតធម្មតាគឺអ្វី? សូមមេត្តាពន្យល់។

Verse 9

अज: सृजति भूतानि भूतात्मा यदनुग्रहात् । दद‍ृशे येन तद्रूपं नाभिपद्मसमुद्भव: ॥ ९ ॥

ព្រះព្រហ្មា ‘អជ’ ដែលមិនកើតពីប្រភពវត្ថុ ប៉ុន្តែបង្កើតឡើងពីផ្កាឈូកដែលលេចចេញពីព្រះនាភីរបស់ព្រះអម្ចាស់ គឺជាអ្នកបង្កើតសត្វដែលកើតដោយវត្ថុ។ ហើយដោយព្រះអនុគ្រោះរបស់ព្រះអម្ចាស់ប៉ុណ្ណោះ ព្រហ្មាទើបអាចឃើញព្រះរូប—សូមពន្យល់រឿងនេះផង។

Verse 10

स चापि यत्र पुरुषो विश्वस्थित्युद्भवाप्यय: । मुक्त्वात्ममायां मायेश: शेते सर्वगुहाशय: ॥ १० ॥

សូមមេត្តាពន្យល់អំពីព្រះបុគ្គលភាពដ៏អធិឋានផង—ព្រះអង្គជាមូលហេតុនៃការរក្សាទុក ការកើតឡើង និងការលាយបាត់នៃសកលលោក; ព្រះអង្គជាព្រះម្ចាស់នៃថាមពលទាំងអស់ ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានប៉ះពាល់ដោយម៉ាយាខាងក្រៅរបស់ព្រះអង្គ; ហើយព្រះអង្គស្ថិតនៅក្នុងរូងចិត្តរបស់សត្វទាំងអស់ជាពរាមាត្មា។

Verse 11

पुरुषावयवैर्लोका: सपाला: पूर्वकल्पिता: । लोकैरमुष्यावयवा: सपालैरिति शुश्रुम ॥ ११ ॥

ឱ ព្រាហ្មណ៍អ្នកប្រាជ្ញ! មុននេះបានពន្យល់ថា លោកទាំងអស់ជាមួយអធិបតីរបស់ខ្លួន ស្ថិតនៅតាមអវយវៈនានានៃកាយមហិមារបស់ វិរាដ-បុរុស។ ខ្ញុំក៏បានឮដូច្នេះដែរ ប៉ុន្តែទីតាំងពិតប្រាកដរបស់ពួកវាជាអ្វី? សូមមេត្តាពន្យល់។

Verse 12

यावान् कल्पोविकल्पो वा यथा कालोऽनुमीयते । भूतभव्यभवच्छब्द आयुर्मानं च यत् सत: ॥ १२ ॥

សូមពន្យល់អំពីរយៈពេលរវាងការបង្កើត និងការលាយបាត់ (ប្រល័យ) គឺកល្បៈ និងរយៈពេលនៃការបង្កើតរងផ្សេងៗផង។ សូមបញ្ជាក់សភាពនៃកាលដែលត្រូវបានសម្គាល់ដោយពាក្យ អតីត បច្ចុប្បន្ន អនាគត។ ហើយសូមពន្យល់អំពីអាយុកាល និងវិធីវាស់អាយុរបស់សត្វមានជីវិត—ទេវតា មនុស្ស ជាដើម—នៅក្នុងលោកនានា។

Verse 13

कालस्यानुगतिर्या तु लक्ष्यतेऽण्वी बृहत्यपि । यावत्य: कर्मगतयो याद‍ृशीर्द्विजसत्तम ॥ १३ ॥

ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ! សូមពន្យល់ផងថា ហេតុអ្វីបានជា ចលនានៃកាលដែលដើរតាមផ្លូវកម្ម ម្តងៗហាក់ដូចជាស្រួចស្រាលតូច និងម្តងៗហាក់ដូចជាវែងធំ; ហើយសូមបញ្ជាក់អំពីការចាប់ផ្តើមនៃកាលផងដែរ។

Verse 14

यस्मिन् कर्मसमावायो यथा येनोपगृह्यते । गुणानां गुणिनां चैव परिणाममभीप्सताम् ॥ १४ ॥

បន្ទាប់មក សូមពណ៌នាថា ការប្រមូលផ្តុំតាមសមាមាត្រនៃផលកម្មដែលកើតពីគុណនានានៃធម្មជាតិវត្ថុ ធ្វើការលើជីវៈដែលមានបំណងយ៉ាងដូចម្តេច ដោយធ្វើឲ្យគាត់ឡើងឋាន ឬធ្លាក់ចុះទៅក្នុងយោនីនានា ចាប់ពីទេវតា រហូតដល់សត្វតូចតាចបំផុត។

Verse 15

भूपातालककुब्व्योमग्रहनक्षत्रभूभृताम् । सरित्समुद्रद्वीपानां सम्भवश्चैतदोकसाम् ॥ १५ ॥

ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ! សូមពន្យល់ផងថា ការបង្កើតភូមិ និងបាតាល ទិសទាំងបួននៃមេឃ វ្យោម (អាកាស) ភពនានា និងផ្កាយ ព្រមទាំងភ្នំ ទន្លេ សមុទ្រ និងកោះៗ ហើយអ្នករស់នៅក្នុងទីនោះជាប្រភេទផ្សេងៗ—កើតមានយ៉ាងដូចម្តេច។

Verse 16

प्रमाणमण्डकोशस्य बाह्याभ्यन्तरभेदत: । महतां चानुचरितं वर्णाश्रमविनिश्चय: ॥ १६ ॥

សូមព្រះអង្គពន្យល់អំពីការបែងចែកផ្នែកខាងក្រៅ និងខាងក្នុងនៃសកលលោក (ព្រហ្មណ្ឌ-កោស) តាមមាត្រដ្ឋាន ព្រមទាំងចរិត និងកិច្ចការរបស់មហាត្មា និងការវិនិច្ឆ័យធម៌វណ្ណៈ-អាស្រមផង។

Verse 17

युगानि युगमानं च धर्मो यश्च युगे युगे । अवतारानुचरितं यदाश्चर्यतमं हरे: ॥ १७ ॥

សូមព្រះអង្គពន្យល់អំពីយុគទាំងឡាយ និងរយៈពេលរបស់វា ព្រមទាំងសភាពធម៌ក្នុងរាល់យុគ ហើយសូមប្រាប់អំពីលីឡាដ៏អស្ចារ្យបំផុតនៃអវតាររបស់ព្រះហរិក្នុងយុគនីមួយៗផង។

Verse 18

नृणां साधारणो धर्म: सविशेषश्च याद‍ृश: । श्रेणीनां राजर्षीणां च धर्म: कृच्छ्रेषु जीवताम् ॥ १८ ॥

សូមព្រះអង្គពន្យល់អំពីធម៌ទូទៅសម្រាប់មនុស្ស និងធម៌ពិសេសតាមភារកិច្ច; ធម៌របស់ក្រុមសង្គម និងរបស់រាជឫសី ហើយក៏ធម៌សម្រាប់អ្នករស់នៅក្នុងសេចក្តីលំបាកផង។

Verse 19

तत्त्वानां परिसंख्यानं लक्षणं हेतुलक्षणम् । पुरुषाराधनविधिर्योगस्याध्यात्मिकस्य च ॥ १९ ॥

សូមព្រះអង្គពន្យល់អំពីតត្តវៈនៃការបង្កើត៖ ចំនួន លក្ខណៈ ហេតុ និងសញ្ញានៃហេតុ ព្រមទាំងលំដាប់ការវិវឌ្ឍ; ហើយសូមបង្ហាញវិធីអារាធនាព្រះបុរស (ព្រះជាម្ចាស់) និងវិធីយោគៈផ្លូវវិញ្ញាណផង។

Verse 20

योगेश्वरैश्वर्यगतिर्लिङ्गभङ्गस्तु योगिनाम् । वेदोपवेदधर्माणामितिहासपुराणयो: ॥ २० ॥

តើអំណាចសម្បត្តិ (ឥශ්វរយ) របស់យោគេស្វរ និងគោលដៅចុងក្រោយរបស់ពួកគេជាអ្វី? យោគីដាច់ចេញពីលិង្គ (រាងកាយស្ដើង) ដោយរបៀបណា? ហើយចំណេះដឹងមូលដ្ឋាននៃវេទ រួមទាំងឧបវេទ អិតិហាស និងបុរាណៈ ជាអ្វី?

Verse 21

सम्प्लव: सर्वभूतानां विक्रम: प्रतिसंक्रम: । इष्टापूर्तस्य काम्यानां त्रिवर्गस्य च यो विधि: ॥ २१ ॥

ឱ​ព្រះភគវាន សូមពន្យល់ថា សត្វមានជីវិតទាំងអស់កើតឡើងដូចម្តេច ត្រូវបានថែរក្សាដូចម្តេច ហើយលាយបាត់ដូចម្តេច។ សូមប្រាប់ផងអំពីអត្ថប្រយោជន៍ និងគុណវិបត្តិនៃការធ្វើភក្តិ-សេវាចំពោះព្រះអម្ចាស់ ព្រមទាំងវិធីវេដៈសម្រាប់ អិષ્ટ-ពូរត និងកម្មកាម្យ និងនីតិវិធីនៃធម្ម អត្ថ និងកាម។

Verse 22

यो वानुशायिनां सर्ग: पाषण्डस्य च सम्भव: । आत्मनो बन्धमोक्षौ च व्यवस्थानं स्वरूपत: ॥ २२ ॥

ឱ​ព្រះភគវាន សូមពន្យល់ផងថា សត្វមានជីវិតដែលលាយរួមនៅក្នុងព្រះកាយរបស់ព្រះអម្ចាស់ ត្រូវបានបង្កើតដូចម្តេច និងពួកបាសណ្ឌៈ (អ្នកបដិសេធធម្ម) កើតមានក្នុងលោកដូចម្តេច។ សូមបកស្រាយផងអំពីពន្ធនៈ និងមោក្សៈរបស់ជីវៈ និងស្ថានភាពរបស់ជីវៈដែលមិនត្រូវបានចងក្រង តាមស្វរូបពិត។

Verse 23

यथात्मतन्त्रो भगवान् विक्रीडत्यात्ममायया । विसृज्य वा यथा मायामुदास्ते साक्षिवद् विभु: ॥ २३ ॥

ព្រះភគវានដ៏ឯករាជ្យ សប្បាយរីករាយក្នុងលីឡារបស់ព្រះអង្គដោយសក្តិខាងក្នុង (អាត្មមាយា) ហើយនៅពេលប្រល័យ ព្រះអង្គប្រគល់វាទៅឲ្យមាយាខាងក្រៅ ខណៈព្រះអម្ចាស់ដ៏អស្ចារ្យនៅតែស្ថិតដូចសាក្សីលើអ្វីៗទាំងអស់។

Verse 24

सर्वमेतच्च भगवन् पृच्छतो मेऽनुपूर्वश: । तत्त्वतोऽर्हस्युदाहर्तुं प्रपन्नाय महामुने ॥ २४ ॥

ឱ​មហាមុនី សូមបំពេញចិត្តសំណួររបស់ខ្ញុំ ដោយពន្យល់តាមលំដាប់ទាំងអ្វីដែលខ្ញុំបានសួរ—និងអ្វីដែលខ្ញុំមិនទាន់បានសួរ—តាមសច្ចៈ។ ព្រោះខ្ញុំបានសម្របខ្លួនជាអ្នកស្រឡាញ់ពឹងផ្អែកលើលោក សូមប្រទានចំណេះដឹងពេញលេញក្នុងរឿងនេះ។

Verse 25

अत्र प्रमाणं हि भवान् परमेष्ठी यथात्मभू: । अपरे चानुतिष्ठन्ति पूर्वेषां पूर्वजै: कृतम् ॥ २५ ॥

ឱ​មហាមុនី ក្នុងរឿងនេះ លោកជាអំណាចអធិប្បាយ (ប្រមាណ) ដូចព្រះព្រហ្មស្វយಂಭូ (បរមេឋ្ឋី) ជាអំណាចអធិប្បាយ។ អ្នកដទៃគ្រាន់តែធ្វើតាមទម្លាប់បន្តពូជ ដោយអនុវត្តតាមអ្វីដែលបុព្វជនបានធ្វើមកមុន។

Verse 26

न मेऽसव: परायन्ति ब्रह्मन्ननशनादमी । पिबतोऽच्युतपीयूषम् तद्वाक्याब्धिविनि:सृतम् ॥ २६ ॥

ឱ ព្រាហ្មណ៍អ្នកប្រាជ្ញ! ព្រោះខ្ញុំកំពុងផឹកទឹកអម្រឹតនៃសារៈសំដីរបស់ព្រះអច្យុត ដែលហូរចេញពីមហាសមុទ្រនៃវាចារបស់លោក ទោះអត់អាហារក៏ខ្ញុំមិនមានភាពនឿយហត់ឡើយ។

Verse 27

सूत उवाच स उपामन्त्रितो राज्ञा कथायामिति सत्पते: । ब्रह्मरातो भृशं प्रीतो विष्णुरातेन संसदि ॥ २७ ॥

សូតៈបាននិយាយថា ពេលព្រះមហារាជា បរិក្សិត (វិષ્ણុរាត) អញ្ជើញព្រះសុកទេវ (ព្រហ្មរាត) ក្នុងសភាអ្នកភក្តិ ឲ្យពោលកថាអំពីព្រះស្រីក្រឹષ્ણ ជាសត្បតិ នោះទ្រង់ក៏រីករាយយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 28

प्राह भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसम्मितम् । ब्रह्मणे भगवत्प्रोक्तं ब्रह्मकल्प उपागते ॥ २८ ॥

ទ្រង់បានមានព្រះវាចាថា៖ «ភាគវត» ជាពុរាណដែលស្មើនឹងព្រហ្មក្នុងភាពអធិការ; នៅដើមព្រហ្មកល្ប ព្រះភគវានបានប្រាប់វានេះដល់ព្រះព្រហ្មា។

Verse 29

यद् यत् परीक्षिद‍ृषभ: पाण्डूनामनुपृच्छति । आनुपूर्व्येण तत्सर्वमाख्यातुमुपचक्रमे ॥ २९ ॥

អ្វីៗដែលព្រះបរិក្សិត ជាអ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងវង្សបណ្ឌុ សួរឡើង ទ្រង់បានចាប់ផ្តើមពន្យល់ទាំងអស់នោះតាមលំដាប់។