Adhyaya 69
Dashama SkandhaAdhyaya 6945 Verses

Adhyaya 69

Nārada Sees Lord Kṛṣṇa’s Yoga-māyā in the Palaces of the Queens (Dvāra-kā-līlā)

បន្ទាប់ពីបានឮថា ព្រះក្រឹષ્ણ សម្លាប់ នរ​កាសុរ និងរៀបការជាមួយព្រះនាងដែលបានសង្គ្រោះ នារទមុនី មកដល់ ទ្វារកា ដើម្បីឃើញដោយផ្ទាល់ អាថ៌កំបាំងដែលព្រះអម្ចាស់តែមួយរស់ជាមួយរាជនី ១៦,០០០ អង្គ ក្នុងព្រះបរមរាជវាំងដាច់ដោយឡែក។ ចូលទៅក្នុងតំបន់រាជវាំងដ៏អស្ចារ្យ នារទឃើញព្រះក្រឹષ્ણនៅវាំងមួយ កំពុងទទួលសេវាដោយស្និទ្ធពីរាជនី ហើយព្រះអម្ចាស់គោរពនារទតាមពិធីសក្ការៈព្រះព្រាហ្មណ៍យ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ—ឈរ ឲ្យអាសនៈ និងលាងជើង—បង្ហាញធម៌ ទោះជាព្រះអង្គជាប្រភពនៃភាពបរិសុទ្ធទាំងអស់។ ដើរពីវាំងទៅវាំង នារទឃើញព្រះក្រឹષ્ણនៅពេលតែមួយ កំពុងធ្វើកិច្ចការផ្ទះ និងរាជការ ផ្សេងៗ៖ លេងស៊ីសងជាមួយឧទ្ធវៈ ថែទាំកូន ងូតទឹក ធ្វើយជ្ញ និងបញ្ចមហាយជ្ញា បរិភោគ និងបម្រើព្រះព្រាហ្មណ៍ សូត្រ គាយត្រី នៅសន្ធ្យា ហ្វឹកហាត់យុទ្ធសាស្ត្រ គ្រប់គ្រងរដ្ឋ កម្សាន្ត ទាន សាស្ត្រកថា ពិធីគ្រួសារ សមាធិ បម្រើអ្នកចាស់ ការទូត អាពាហ៍ពិពាហ៍ សុខុមាលភាពសាធារណៈ ការប្រមាញ់សម្រាប់យជ្ញា និងស៊ើបអង្កេតប្រជាជនដោយលាក់ខ្លួន។ នារទទទួលស្គាល់ថា នេះជាយោគមាយា អំណាចមិនអាចគិតគូររបស់ភគវាន ហើយចាកចេញទៅផ្សព្វផ្សាយកេរ្តិ៍ឈ្មោះបរិសុទ្ធរបស់ព្រះអង្គ។ ជំពូកនេះភ្ជាប់ព្រឹត្តិការណ៍ទ្វារកាមុនៗទៅប្រធានបទធំអំពីគ្រឹហស្ថធម៌ដ៏ល្អឥតខ្ចោះ និងភាពមានគ្រប់ទីកន្លែងរបស់ព្រះក្រឹષ્ણ។

Shlokas

Verse 1

श्रीशुक उवाच नरकं निहतं श्रुत्वा तथोद्वाहं च योषिताम् । कृष्णेनैकेन बह्वीनां तद् दिद‍ृक्षु: स्म नारद: ॥ १ ॥ चित्रं बतैतदेकेन वपुषा युगपत्पृथक् । गृहेषु द्वय‍ष्टसाहस्रं स्‍त्रिय एक उदावहत् ॥ २ ॥ इत्युत्सुको द्वारवतीं देवर्षिर्द्रष्टुमागमत् । पुष्पितोपवनारामद्विजालिकुलनादिताम् ॥ ३ ॥ उत्फुल्ल‍ेन्दीवराम्भोजकह्लारकुमुदोत्पलै: । छुरितेषु सर:सूच्चै: कूजितां हंससारसै: ॥ ४ ॥ प्रासादलक्षैर्नवभिर्जुष्टां स्फाटिकराजतै: । महामरकतप्रख्यै: स्वर्णरत्नपरिच्छदै: ॥ ५ ॥ विभक्तरथ्यापथचत्वरापणै: शालासभाभी रुचिरां सुरालयै: । संसिक्तमार्गाङ्गनवीथिदेहलीं पतत्पताकध्वजवारितातपाम् ॥ ६ ॥

ព្រះសុកទេវៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ ពេលបានឮថា នរកាសុរៈត្រូវបានសម្លាប់ ហើយព្រះក្រឹស្ណតែមួយអង្គបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយកូនក្រមុំជាច្រើន នារទមុនីប្រាថ្នាចង់ឃើញរឿងនោះ។ គាត់គិតថា «អស្ចារ្យណាស់! ដោយរាងកាយតែមួយ ព្រះក្រឹស្ណបានរៀបការជាមួយស្ត្រីមួយម៉ឺនប្រាំមួយពាន់នាក់ក្នុងពេលតែមួយ ដោយម្នាក់ៗនៅក្នុងព្រះរាជវាំងផ្សេងៗ»។ ដូច្នេះ ដេវឫសីនារទបានទៅកាន់ទ្វារកា ដែលពោរពេញដោយសួនផ្ការីក និងសម្លេងបក្សីក្រអូបក្រអៅ។

Verse 2

श्रीशुक उवाच नरकं निहतं श्रुत्वा तथोद्वाहं च योषिताम् । कृष्णेनैकेन बह्वीनां तद् दिद‍ृक्षु: स्म नारद: ॥ १ ॥ चित्रं बतैतदेकेन वपुषा युगपत्पृथक् । गृहेषु द्वय‍ष्टसाहस्रं स्‍त्रिय एक उदावहत् ॥ २ ॥ इत्युत्सुको द्वारवतीं देवर्षिर्द्रष्टुमागमत् । पुष्पितोपवनारामद्विजालिकुलनादिताम् ॥ ३ ॥ उत्फुल्ल‍ेन्दीवराम्भोजकह्लारकुमुदोत्पलै: । छुरितेषु सर:सूच्चै: कूजितां हंससारसै: ॥ ४ ॥ प्रासादलक्षैर्नवभिर्जुष्टां स्फाटिकराजतै: । महामरकतप्रख्यै: स्वर्णरत्नपरिच्छदै: ॥ ५ ॥ विभक्तरथ्यापथचत्वरापणै: शालासभाभी रुचिरां सुरालयै: । संसिक्तमार्गाङ्गनवीथिदेहलीं पतत्पताकध्वजवारितातपाम् ॥ ६ ॥

ព្រះសុកទេវៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ ពេលបានឮថា នរកាសុរៈត្រូវបានសម្លាប់ ហើយព្រះក្រឹស្ណតែមួយអង្គបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយកូនក្រមុំជាច្រើន នារទមុនីប្រាថ្នាចង់ឃើញរឿងនោះ។ គាត់គិតថា «អស្ចារ្យណាស់! ដោយរាងកាយតែមួយ ព្រះក្រឹស្ណបានរៀបការជាមួយស្ត្រីមួយម៉ឺនប្រាំមួយពាន់នាក់ក្នុងពេលតែមួយ ដោយម្នាក់ៗនៅក្នុងព្រះរាជវាំងផ្សេងៗ»។ ដូច្នេះ ដេវឫសីនារទបានទៅកាន់ទ្វារកា ដែលពោរពេញដោយសួនផ្ការីក និងសម្លេងបក្សីក្រអូបក្រអៅ។

Verse 3

श्रीशुक उवाच नरकं निहतं श्रुत्वा तथोद्वाहं च योषिताम् । कृष्णेनैकेन बह्वीनां तद् दिद‍ृक्षु: स्म नारद: ॥ १ ॥ चित्रं बतैतदेकेन वपुषा युगपत्पृथक् । गृहेषु द्वय‍ष्टसाहस्रं स्‍त्रिय एक उदावहत् ॥ २ ॥ इत्युत्सुको द्वारवतीं देवर्षिर्द्रष्टुमागमत् । पुष्पितोपवनारामद्विजालिकुलनादिताम् ॥ ३ ॥ उत्फुल्ल‍ेन्दीवराम्भोजकह्लारकुमुदोत्पलै: । छुरितेषु सर:सूच्चै: कूजितां हंससारसै: ॥ ४ ॥ प्रासादलक्षैर्नवभिर्जुष्टां स्फाटिकराजतै: । महामरकतप्रख्यै: स्वर्णरत्नपरिच्छदै: ॥ ५ ॥ विभक्तरथ्यापथचत्वरापणै: शालासभाभी रुचिरां सुरालयै: । संसिक्तमार्गाङ्गनवीथिदेहलीं पतत्पताकध्वजवारितातपाम् ॥ ६ ॥

ព្រះសុកទេវៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ ពេលបានឮថា នរកាសុរៈត្រូវបានសម្លាប់ ហើយព្រះក្រឹស្ណតែមួយអង្គបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយកូនក្រមុំជាច្រើន នារទមុនីប្រាថ្នាចង់ឃើញរឿងនោះ។ គាត់គិតថា «អស្ចារ្យណាស់! ដោយរាងកាយតែមួយ ព្រះក្រឹស្ណបានរៀបការជាមួយស្ត្រីមួយម៉ឺនប្រាំមួយពាន់នាក់ក្នុងពេលតែមួយ ដោយម្នាក់ៗនៅក្នុងព្រះរាជវាំងផ្សេងៗ»។ ដូច្នេះ ដេវឫសីនារទបានទៅកាន់ទ្វារកា ដែលពោរពេញដោយសួនផ្ការីក និងសម្លេងបក្សីក្រអូបក្រអៅ។

Verse 4

श्रीशुक उवाच नरकं निहतं श्रुत्वा तथोद्वाहं च योषिताम् । कृष्णेनैकेन बह्वीनां तद् दिद‍ृक्षु: स्म नारद: ॥ १ ॥ चित्रं बतैतदेकेन वपुषा युगपत्पृथक् । गृहेषु द्वय‍ष्टसाहस्रं स्‍त्रिय एक उदावहत् ॥ २ ॥ इत्युत्सुको द्वारवतीं देवर्षिर्द्रष्टुमागमत् । पुष्पितोपवनारामद्विजालिकुलनादिताम् ॥ ३ ॥ उत्फुल्ल‍ेन्दीवराम्भोजकह्लारकुमुदोत्पलै: । छुरितेषु सर:सूच्चै: कूजितां हंससारसै: ॥ ४ ॥ प्रासादलक्षैर्नवभिर्जुष्टां स्फाटिकराजतै: । महामरकतप्रख्यै: स्वर्णरत्नपरिच्छदै: ॥ ५ ॥ विभक्तरथ्यापथचत्वरापणै: शालासभाभी रुचिरां सुरालयै: । संसिक्तमार्गाङ्गनवीथिदेहलीं पतत्पताकध्वजवारितातपाम् ॥ ६ ॥

ព្រះសុកទេវ គោស្វាមី បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ពេលបានឮថា ព្រះភគវាន ស្រីក្រឹෂ្ណ បានសម្លាប់ នរកាសុរ និងបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍តែម្នាក់ឯងជាមួយកូនក្រមុំជាច្រើន នារ៉ដមុនីប្រាថ្នាចង់ឃើញលីឡានោះ។ គាត់គិតថា «អស្ចារ្យណាស់! ក្នុងរូបកាយតែមួយ ព្រះស្រីក្រឹෂ្ណ បានរៀបការជាមួយស្ត្រីដប់ប្រាំមួយពាន់នាក់ ក្នុងព្រះរាជវាំងផ្សេងៗគ្នា ព្រមគ្នាទាំងអស់» ដូច្នេះ ឥសីរបស់ទេវតា បានទៅដល់ ទ្វារកា ដោយក្តីអន្ទះសា។

Verse 5

श्रीशुक उवाच नरकं निहतं श्रुत्वा तथोद्वाहं च योषिताम् । कृष्णेनैकेन बह्वीनां तद् दिद‍ृक्षु: स्म नारद: ॥ १ ॥ चित्रं बतैतदेकेन वपुषा युगपत्पृथक् । गृहेषु द्वय‍ष्टसाहस्रं स्‍त्रिय एक उदावहत् ॥ २ ॥ इत्युत्सुको द्वारवतीं देवर्षिर्द्रष्टुमागमत् । पुष्पितोपवनारामद्विजालिकुलनादिताम् ॥ ३ ॥ उत्फुल्ल‍ेन्दीवराम्भोजकह्लारकुमुदोत्पलै: । छुरितेषु सर:सूच्चै: कूजितां हंससारसै: ॥ ४ ॥ प्रासादलक्षैर्नवभिर्जुष्टां स्फाटिकराजतै: । महामरकतप्रख्यै: स्वर्णरत्नपरिच्छदै: ॥ ५ ॥ विभक्तरथ्यापथचत्वरापणै: शालासभाभी रुचिरां सुरालयै: । संसिक्तमार्गाङ्गनवीथिदेहलीं पतत्पताकध्वजवारितातपाम् ॥ ६ ॥

ព្រះសុកទេវ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ពេលបានឮអំពីការប្រហារនរកាសុរ និងការដែលព្រះស្រីក្រឹෂ្ណ តែម្នាក់ឯងបានរៀបការជាមួយស្ត្រីជាច្រើន នារ៉ដមុនីក៏ចង់ឃើញដោយផ្ទាល់។ គាត់និយាយថា «អស្ចារ្យណាស់! ដោយរូបកាយតែមួយ ព្រះស្រីក្រឹෂ្ណ បានរៀបការព្រមគ្នា ជាមួយស្ត្រីដប់ប្រាំមួយពាន់នាក់ ក្នុងគេហដ្ឋានផ្សេងៗ» ដូច្នេះ ដេវរីស៊ីបានមកដល់ទ្វារកា។

Verse 6

श्रीशुक उवाच नरकं निहतं श्रुत्वा तथोद्वाहं च योषिताम् । कृष्णेनैकेन बह्वीनां तद् दिद‍ृक्षु: स्म नारद: ॥ १ ॥ चित्रं बतैतदेकेन वपुषा युगपत्पृथक् । गृहेषु द्वय‍ष्टसाहस्रं स्‍त्रिय एक उदावहत् ॥ २ ॥ इत्युत्सुको द्वारवतीं देवर्षिर्द्रष्टुमागमत् । पुष्पितोपवनारामद्विजालिकुलनादिताम् ॥ ३ ॥ उत्फुल्ल‍ेन्दीवराम्भोजकह्लारकुमुदोत्पलै: । छुरितेषु सर:सूच्चै: कूजितां हंससारसै: ॥ ४ ॥ प्रासादलक्षैर्नवभिर्जुष्टां स्फाटिकराजतै: । महामरकतप्रख्यै: स्वर्णरत्नपरिच्छदै: ॥ ५ ॥ विभक्तरथ्यापथचत्वरापणै: शालासभाभी रुचिरां सुरालयै: । संसिक्तमार्गाङ्गनवीथिदेहलीं पतत्पताकध्वजवारितातपाम् ॥ ६ ॥

ព្រះសុកទេវ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ដោយគិតដូច្នេះ ដេវរីស៊ី នារ៉ដ បានមកដល់ទ្វារកា ដើម្បីទស្សនា។ ទីក្រុងនោះត្រូវបានលម្អដោយឧទ្យាន និងសួនផ្កាដែលកំពុងរីកស្រស់ ហើយពោរពេញដោយសម្លេងបក្សី។ ស្រះទឹកមានផ្កាឈូកខៀវ ផ្កាឈូក កហ្លារ កុមុទ និងឧត្បល រីកពេញ ហើយមានសម្លេងហង្ស និងសារសកូកូ។ ទ្វារការលេចធ្លោដោយព្រះរាជវាំងកញ្ចក់ និងប្រាក់ជាច្រើន មានពន្លឺដូចមរកត តុបតែងដោយមាស និងរត្ន; ផ្លូវ ត្រង់ចំណុចប្រសព្វ ទីផ្សារ សាលាប្រជុំ និងវិហារទេវតា ត្រូវបានរៀបចំយ៉ាងស្រស់ស្អាត។

Verse 7

तस्यामन्त:पुरं श्रीमदर्चितं सर्वधिष्ण्यपै: । हरे: स्वकौशलं यत्र त्वष्ट्रा कार्त्स्‍न्येन दर्शितम् ॥ ७ ॥ तत्र षोडशभि: सद्मसहस्रै: समलङ्कृतम् । विवेशैकतोमं शौरे: पत्नीनां भवनं महत् ॥ ८ ॥

នៅក្នុងទីក្រុងទ្វារកា មានតំបន់អន្តៈពុរ​ដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់ព្រះហរិ ដែលត្រូវបានគោរពបូជាដោយអធិបតីនៃលោកទាំងឡាយ។ នៅទីនោះ វិស្វកರ್ಮា បានបង្ហាញជំនាញទេវភាពរបស់ខ្លួនយ៉ាងពេញលេញ។ តំបន់នោះត្រូវបានតុបតែងយ៉ាងអស្ចារ្យដោយព្រះរាជវាំងដប់ប្រាំមួយពាន់របស់ព្រះមហេសីទាំងឡាយនៃសៅរី ព្រះស្រីក្រឹෂ្ណ។ នារ៉ដមុនីបានចូលទៅក្នុងព្រះរាជវាំងធំមួយក្នុងចំណោមនោះ។

Verse 8

तस्यामन्त:पुरं श्रीमदर्चितं सर्वधिष्ण्यपै: । हरे: स्वकौशलं यत्र त्वष्ट्रा कार्त्स्‍न्येन दर्शितम् ॥ ७ ॥ तत्र षोडशभि: सद्मसहस्रै: समलङ्कृतम् । विवेशैकतोमं शौरे: पत्नीनां भवनं महत् ॥ ८ ॥

នៅទីនោះ តំបន់នោះត្រូវបានតុបតែងយ៉ាងអស្ចារ្យដោយព្រះរាជវាំងដប់ប្រាំមួយពាន់របស់ព្រះមហេសីទាំងឡាយនៃសៅរី ព្រះស្រីក្រឹෂ្ណ។ នារ៉ដមុនីបានចូលទៅក្នុងអគារធំមួយក្នុងចំណោមនោះ—កន្លែងដែលអំណាចសិរីរុងរឿងរបស់ព្រះហរិ និងសំណាងល្អរបស់អ្នកភក្តិ បញ្ចេញពន្លឺ។

Verse 9

विष्टब्धं विद्रुमस्तम्भैर्वैदूर्यफलकोत्तमै: । इन्द्रनीलमयै: कुड्यैर्जगत्या चाहतत्विषा ॥ ९ ॥ वितानैर्निर्मितैस्त्वष्ट्रा मुक्तादामविलम्बिभि: । दान्तैरासनपर्यङ्कैर्मण्युत्तमपरिष्कृतै: ॥ १० ॥ दासीभिर्निष्ककण्ठीभि: सुवासोभिरलङ्कृतम् । पुम्भि: सकञ्चुकोष्णीषसुवस्‍त्रमणिकुण्डलै: ॥ ११ ॥ रत्नप्रदीपनिकरद्युतिभिर्निरस्त- ध्वान्तं विचित्रवलभीषु शिखण्डिनोऽङ्ग । नृत्यन्ति यत्र विहितागुरुधूपमक्षै- र्निर्यान्तमीक्ष्य घनबुद्धय उन्नदन्त: ॥ १२ ॥

ព្រះរាជវាំងនោះត្រូវបានគាំទ្រដោយសសរព្រាលពណ៌ក្រហមប្រដាប់ដោយរ័ត្នវೈទូរ្យ; ជញ្ជាំងតុបតែងដោយសាហ្វៀរ និងជាន់ភ្លឺរលោងជានិច្ច។

Verse 10

विष्टब्धं विद्रुमस्तम्भैर्वैदूर्यफलकोत्तमै: । इन्द्रनीलमयै: कुड्यैर्जगत्या चाहतत्विषा ॥ ९ ॥ वितानैर्निर्मितैस्त्वष्ट्रा मुक्तादामविलम्बिभि: । दान्तैरासनपर्यङ्कैर्मण्युत्तमपरिष्कृतै: ॥ १० ॥ दासीभिर्निष्ककण्ठीभि: सुवासोभिरलङ्कृतम् । पुम्भि: सकञ्चुकोष्णीषसुवस्‍त्रमणिकुण्डलै: ॥ ११ ॥ रत्नप्रदीपनिकरद्युतिभिर्निरस्त- ध्वान्तं विचित्रवलभीषु शिखण्डिनोऽङ्ग । नृत्यन्ति यत्र विहितागुरुधूपमक्षै- र्निर्यान्तमीक्ष्य घनबुद्धय उन्नदन्त: ॥ १२ ॥

នៅទីនោះ ទ្វଷ្ដា បានរៀបចំវិតានមានខ្សែមុក្កតាធ្លាក់រំយោល; កៅអី និងគ្រែធ្វើពីភ្លុក តុបតែងដោយរ័ត្នដ៏ប្រសើរ។

Verse 11

विष्टब्धं विद्रुमस्तम्भैर्वैदूर्यफलकोत्तमै: । इन्द्रनीलमयै: कुड्यैर्जगत्या चाहतत्विषा ॥ ९ ॥ वितानैर्निर्मितैस्त्वष्ट्रा मुक्तादामविलम्बिभि: । दान्तैरासनपर्यङ्कैर्मण्युत्तमपरिष्कृतै: ॥ १० ॥ दासीभिर्निष्ककण्ठीभि: सुवासोभिरलङ्कृतम् । पुम्भि: सकञ्चुकोष्णीषसुवस्‍त्रमणिकुण्डलै: ॥ ११ ॥ रत्नप्रदीपनिकरद्युतिभिर्निरस्त- ध्वान्तं विचित्रवलभीषु शिखण्डिनोऽङ्ग । नृत्यन्ति यत्र विहितागुरुधूपमक्षै- र्निर्यान्तमीक्ष्य घनबुद्धय उन्नदन्त: ॥ १२ ॥

មាននារីបម្រើស្លៀកពាក់ល្អ សวมគ្រឿងអលង្ការនៅក ឈរបម្រើ; ហើយមានបុរសយាមពាក់អាវក្រវ៉ាត់ មួកក្បាល សម្លៀកបំពាក់ល្អ និងក្រវិលរ័ត្ន។

Verse 12

विष्टब्धं विद्रुमस्तम्भैर्वैदूर्यफलकोत्तमै: । इन्द्रनीलमयै: कुड्यैर्जगत्या चाहतत्विषा ॥ ९ ॥ वितानैर्निर्मितैस्त्वष्ट्रा मुक्तादामविलम्बिभि: । दान्तैरासनपर्यङ्कैर्मण्युत्तमपरिष्कृतै: ॥ १० ॥ दासीभिर्निष्ककण्ठीभि: सुवासोभिरलङ्कृतम् । पुम्भि: सकञ्चुकोष्णीषसुवस्‍त्रमणिकुण्डलै: ॥ ११ ॥ रत्नप्रदीपनिकरद्युतिभिर्निरस्त- ध्वान्तं विचित्रवलभीषु शिखण्डिनोऽङ्ग । नृत्यन्ति यत्र विहितागुरुधूपमक्षै- र्निर्यान्तमीक्ष्य घनबुद्धय उन्नदन्त: ॥ १२ ॥

ពន្លឺពីចង្កៀងប្រដាប់រ័ត្នជាច្រើនបានបំបាត់ភាពងងឹតក្នុងព្រះរាជវាំង; លើកំពូលដំបូលដ៏វិចិត្រ ក្ងោករាំហើយហៅសម្លេងខ្លាំង ដោយឃើញផ្សែងធូបអគុរុចេញតាមរន្ធបង្អួចសំណាញ់ ហើយយល់ថាជាមេឃពពក។

Verse 13

तस्मिन् समानगुणरूपवय:सुवेष- दासीसहस्रयुतयानुसवं गृहिण्या । विप्रो ददर्श चमरव्यजनेन रुक्‍म- दण्डेन सात्वतपतिं परिवीजयन्त्या ॥ १३ ॥

ក្នុងព្រះរាជវាំងនោះ ព្រះព្រាហ្មណ៍បានឃើញព្រះស្រីក្រឹષ્ણា ម្ចាស់នៃសាត្វតៈ ជាមួយព្រះមហេសី; ព្រះនាងកាន់ចាមរដងមាសផាត់ព្រះអង្គដោយព្រះហស្តផ្ទាល់ ទោះមាននារីបម្រើមួយពាន់នាក់ស្មើគ្នាទាំងគុណ សម្រស់ វ័យ និងសម្លៀកបំពាក់ក៏ដោយ។

Verse 14

तं सन्निरीक्ष्य भगवान् सहसोत्थितश्री- पर्यङ्कत: सकलधर्मभृतां वरिष्ठ: । आनम्य पादयुगलं शिरसा किरीट- जुष्टेन साञ्जलिरवीविशदासने स्वे ॥ १४ ॥

ព្រះបរមព្រះជាម្ចាស់ ដែលជាអ្នកគាំទ្រធម៌ដ៏អធិការ ពេលបានឃើញព្រះឥសី នារ៉ដា ក៏លេចឡើងភ្លាមពីគ្រែរបស់ព្រះស្រី។ ព្រះអង្គទម្លាក់ព្រះសិរីដែលពាក់មកុដទៅគោរពជើងទាំងពីរ ហើយប្រណមដៃអញ្ជើញឲ្យឥសីអង្គុយលើអាសនៈរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 15

तस्यावनिज्य चरणौ तदप: स्वमूर्ध्ना बिभ्रज्जगद्गुरुतमोऽपि सतां पतिर्हि । ब्रह्मण्यदेव इति यद्गुणनाम युक्तं तस्यैव यच्चरणशौचमशेषतीर्थम् ॥ १५ ॥

ព្រះអង្គបានលាងជើងនារ៉ដា ហើយយកទឹកលាងជើងនោះដាក់លើព្រះសិរីរបស់ព្រះអង្គ។ ទោះព្រះក្រឹស្ណៈជាគ្រូវិញ្ញាណកំពូលនៃលោក និងជាព្រះនាយកនៃអ្នកសទ្ធា ក៏ការប្រព្រឹត្តនេះសមរម្យ ព្រោះព្រះនាម “ព្រហ្មណ្យទេវ” មានន័យថា ព្រះអង្គដែលពេញព្រះហឫទ័យចំពោះព្រះព្រាហ្មណ៍; ហើយទឹកលាងជើងព្រះអង្គផ្ទាល់គឺជាសារធាតុនៃទីរត្ថទាំងអស់។

Verse 16

सम्पूज्य देवऋषिवर्यमृषि: पुराणो नारायणो नरसखो विधिनोदितेन । वाण्याभिभाष्य मितयामृतमिष्टया तं प्राह प्रभो भगवते करवाम हे किम् ॥ १६ ॥

បន្ទាប់ពីបូជាព្រះឥសីដ៏អធិការ នារ៉ដា តាមបទបញ្ជាវេទៈយ៉ាងពេញលេញ ព្រះក្រឹស្ណៈ—ដែលជាឥសីដើមកំណើត គឺនារាយណ៍ មិត្តរបស់នរ—បានសន្ទនាជាមួយនារ៉ដា ដោយពាក្យសមរម្យផ្អែមដូចអម្រឹត។ ចុងក្រោយព្រះអង្គសួរ៖ «ព្រះអម្ចាស់ដ៏គួរគោរព យើងអាចធ្វើអ្វីសម្រាប់លោកបាន?»

Verse 17

श्रीनारद उवाच नैवाद्भ‍ुतं त्वयि विभोऽखिललोकनाथे मैत्री जनेषु सकलेषु दम: खलानाम् । नि:श्रेयसाय हि जगत्स्थितिरक्षणाभ्यां स्वैरावतार उरुगाय विदाम सुष्ठु ॥ १७ ॥

ព្រះនារ៉ដា មានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ ព្រះអម្ចាស់ដ៏មានអំណាច ជាព្រះនាយកនៃលោកទាំងអស់! មិនមែនអស្ចារ្យទេដែលព្រះអង្គមានមិត្តភាពចំពោះមនុស្សទាំងអស់ ហើយទប់ស្កាត់អ្នកច្រណែន។ យើងដឹងច្បាស់ថា ដើម្បីប្រយោជន៍ខ្ពស់បំផុតនៃលោក ព្រះអង្គអវតារតាមព្រះឆន្ទៈ ដើម្បីថែរក្សា និងការពារ; ដូច្នេះព្រះកិត្តិយសរបស់ព្រះអង្គត្រូវបានច្រៀងយ៉ាងទូលំទូលាយ។

Verse 18

द‍ृष्टं तवाङ्‍‍घ्रियुगलं जनतापवर्गं ब्रह्मादिभिर्हृदि विचिन्त्यमगाधबोधै: । संसारकूपपतितोत्तरणावलम्बं ध्यायंश्चराम्यनुगृहाण यथा स्मृति: स्यात् ॥ १८ ॥

ឥឡូវនេះ ខ្ញុំបានឃើញព្រះបាទទាំងពីររបស់ព្រះអង្គ ដែលប្រទានមោគ្ខដល់អ្នកសទ្ធា; សូម្បីព្រះព្រហ្មា និងមហាបុរសមានប្រាជ្ញាអស្ចារ្យក៏អាចតែសមាធិវា​នៅក្នុងបេះដូង; ហើយព្រះបាទនោះជាអាស្រ័យសម្រាប់អ្នកធ្លាក់ក្នុងអណ្តូងសំសារ ដើម្បីឡើងផុត។ សូមព្រះអង្គអនុគ្រោះឲ្យខ្ញុំ ទោះស្ថិតក្នុងការធ្វើដំណើរក៏ដោយ ឲ្យអាចគិតដល់ព្រះអង្គជានិច្ច—សូមប្រទានអំណាចនៃស្មារតីឲ្យខ្ញុំចងចាំព្រះអង្គ។

Verse 19

ततोऽन्यदाविशद् गेहं कृष्णपत्न्‍या: स नारद: । योगेश्वरेश्वरस्याङ्ग योगमायाविवित्सया ॥ १९ ॥

បន្ទាប់មក ព្រះនារ៉ដៈ បានចូលទៅកាន់ព្រះរាជវាំងរបស់ព្រះមហេសីមួយទៀតរបស់ព្រះក្រឹស្ណៈ។ លោកប្រាថ្នាចង់ឃើញអานุភាពយោគមាយា នៃព្រះអម្ចាស់លើសយោគីទាំងអស់។

Verse 20

दीव्यन्तमक्षैस्तत्रापि प्रियया चोद्धवेन च । पूजित: परया भक्त्या प्रत्युत्थानासनादिभि: ॥ २० ॥ पृष्टश्चाविदुषेवासौ कदायातो भवानिति । क्रियते किं नु पूर्णानामपूर्णैरस्मदादिभि: ॥ २१ ॥ अथापि ब्रूहि नो ब्रह्मन् जन्मैतच्छोभनं कुरु । स तु विस्मित उत्थाय तूष्णीमन्यदगाद् गृहम् ॥ २२ ॥

នៅទីនោះផងដែរ លោកបានឃើញព្រះអម្ចាស់កំពុងលេងល្បែងគ្រាប់ស៊ីសងជាមួយព្រះមហេសីជាទីស្រឡាញ់ និងមិត្តឧទ្ធវៈ។ ព្រះអម្ចាស់បានគោរពបូជានារ៉ដៈដោយភក្តិយ៉ាងខ្ពង់ខ្ពស់ ដោយឈរឡើង សូមអង្គុយ និងអ្វីៗផ្សេងទៀត។

Verse 21

दीव्यन्तमक्षैस्तत्रापि प्रियया चोद्धवेन च । पूजित: परया भक्त्या प्रत्युत्थानासनादिभि: ॥ २० ॥ पृष्टश्चाविदुषेवासौ कदायातो भवानिति । क्रियते किं नु पूर्णानामपूर्णैरस्मदादिभि: ॥ २१ ॥ अथापि ब्रूहि नो ब्रह्मन् जन्मैतच्छोभनं कुरु । स तु विस्मित उत्थाय तूष्णीमन्यदगाद् गृहम् ॥ २२ ॥

បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់បានសួរដូចជាមិនដឹងថា «លោកមកដល់ពេលណា? មនុស្សមិនពេញលេញដូចយើង អាចធ្វើអ្វីបានសម្រាប់អ្នកពេញលេញក្នុងខ្លួនឯង?»

Verse 22

दीव्यन्तमक्षैस्तत्रापि प्रियया चोद्धवेन च । पूजित: परया भक्त्या प्रत्युत्थानासनादिभि: ॥ २० ॥ पृष्टश्चाविदुषेवासौ कदायातो भवानिति । क्रियते किं नु पूर्णानामपूर्णैरस्मदादिभि: ॥ २१ ॥ अथापि ब्रूहि नो ब्रह्मन् जन्मैतच्छोभनं कुरु । स तु विस्मित उत्थाय तूष्णीमन्यदगाद् गृहम् ॥ २२ ॥

ទោះយ៉ាងណា ព្រះអម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលថា «ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍! សូមប្រាប់យើងផង; សូមធ្វើឲ្យជីវិតកំណើតនេះរបស់យើងក្លាយជាមង្គល»។ នារ៉ដៈបានភ្ញាក់ផ្អើល ហើយឈរឡើងដោយស្ងៀមស្ងាត់ ទៅកាន់វាំងមួយទៀត។

Verse 23

तत्राप्यचष्ट गोविन्दं लालयन्तं सुतान् शिशून् । ततोऽन्यस्मिन् गृहेऽपश्यन्मज्जनाय कृतोद्यमम् ॥ २३ ॥

នៅទីនោះផងដែរ លោកបានឃើញព្រះគោវិន្ទ លួងលោម និងអោបអារម្មណ៍កូនតូចៗ ដូចជាព្រះបិតាដ៏ស្រឡាញ់។ បន្ទាប់មក លោកចូលទៅវាំងមួយទៀត ហើយឃើញព្រះក្រឹស្ណៈកំពុងត្រៀមសម្រាប់ស្រង់ទឹក។

Verse 24

जुह्वन्तं च वितानाग्नीन् यजन्तं पञ्चभिर्मखै: । भोजयन्तं द्विजान् क्व‍ापि भुञ्जानमवशेषितम् ॥ २४ ॥

នៅកន្លែងមួយ ព្រះអម្ចាស់បានបូជាអាហូទីចូលទៅក្នុងភ្លើងយជ្ញ; នៅកន្លែងមួយទៀត ទ្រង់បានធ្វើបូជាដោយមហាយជ្ញទាំងប្រាំ; នៅកន្លែងមួយទៀត ទ្រង់បានបំបៅព្រះព្រាហ្មណ៍; ហើយនៅកន្លែងមួយទៀត ទ្រង់បានទទួលទានប្រាសាទៈដែលនៅសល់ពីព្រាហ្មណ៍។

Verse 25

क्व‍ापि सन्ध्यामुपासीनं जपन्तं ब्रह्म वाग्यतम् । एकत्र चासिचर्माभ्यां चरन्तमसिवर्त्मसु ॥ २५ ॥

នៅកន្លែងមួយ ព្រះក្រឹស្ណៈបានធ្វើសន្ធ្យោបាសនា ដោយកាន់វ្រតស្ងៀម ហើយសូត្រមន្ត្រ ប្រាហ្ម—គាយត្រី; នៅកន្លែងមួយទៀត ទ្រង់កាន់ដាវ និងខែល ដើរលេងនៅទីលានហ្វឹកហាត់ដាវ។

Verse 26

अश्वैर्गजै रथै: क्व‍ापि विचरन्तं गदाग्रजम् । क्व‍‍चिच्छयानं पर्यङ्के स्तूयमानं च वन्दिभि: ॥ २६ ॥

នៅកន្លែងមួយ ព្រះកដាគ្រជបានធ្វើដំណើរលើសេះ ដំរី និងរទេះ; នៅកន្លែងមួយទៀត ទ្រង់សម្រាកលើគ្រែ ខណៈអ្នកចម្រៀងសរសើរលើកតម្កើងព្រះមហិមារបស់ទ្រង់។

Verse 27

मन्त्रयन्तं च कस्मिंश्चिन्मन्त्रिभिश्चोद्धवादिभि: । जलक्रीडारतं क्व‍ापि वारमुख्याबलावृतम् ॥ २७ ॥

នៅកន្លែងមួយ ទ្រង់បានពិគ្រោះយោបល់ជាមួយមន្ត្រីដូចជា ឧទ្ធវ; នៅកន្លែងមួយទៀត ទ្រង់រីករាយក្នុងការលេងទឹក ដោយមានក្មេងស្រីល្អឯក និងយុវតីជាច្រើនព័ទ្ធជុំវិញ។

Verse 28

कुत्रचिद्‌‌द्विजमुख्येभ्यो ददतं गा: स्वलङ्कृता: । इतिहासपुराणानि श‍ृण्वन्तं मङ्गलानि च ॥ २८ ॥

នៅកន្លែងមួយ ទ្រង់បានប្រគេនគោដែលតុបតែងយ៉ាងស្រស់ស្អាតដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តម; នៅកន្លែងមួយទៀត ទ្រង់បានស្តាប់រឿងរ៉ាវមង្គលពី អិតិហាសៈ និង ពុរាណៈ។

Verse 29

हसन्तं हासकथया कदाचित् प्रियया गृहे । क्व‍ापि धर्मं सेवमानमर्थकामौ च कुत्रचित् ॥ २९ ॥

នៅកន្លែងមួយ ព្រះស្រីក្រឹស្ណៈនៅក្នុងគេហដ្ឋានជាមួយភរិយាជាទីស្រឡាញ់ ប្រែប្រួលពាក្យកំប្លែងដោយសំណើច; នៅកន្លែងមួយទៀត ព្រះអង្គជាមួយភរិយាប្រតិបត្តិពិធីធម៌ និងយជ្ញ; នៅកន្លែងផ្សេង ព្រះអង្គពាក់ព័ន្ធកិច្ចការអត្ថ និងកាមៈ ហើយនៅកន្លែងមួយទៀត ព្រះអង្គរីករាយជីវិតគ្រួសារតាមបទបញ្ញត្តិសាស្ត្រ។

Verse 30

ध्यायन्तमेकमासीनं पुरुषं प्रकृते: परम् । शुश्रूषन्तं गुरून् क्व‍ापि कामैर्भोगै: सपर्यया ॥ ३० ॥

នៅកន្លែងមួយ ព្រះអង្គអង្គុយតែម្នាក់ឯង សមាធិលើបរមបុរសដែលលើសពីប្រក្រឹតិ; នៅកន្លែងមួយទៀត ព្រះអង្គបម្រើគ្រូ និងមនុស្សចាស់ទុំ ថ្វាយវត្ថុដែលគេចង់បាន ហើយគោរពបូជាដោយសក្ការៈ។

Verse 31

कुर्वन्तं विग्रहं कैश्चित् सन्धिं चान्यत्र केशवम् । कुत्रापि सह रामेण चिन्तयन्तं सतां शिवम् ॥ ३१ ॥

នៅកន្លែងមួយ ព្រះកេសវៈពិគ្រោះជាមួយទីប្រឹក្សាខ្លះ ដើម្បីរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រ; នៅកន្លែងមួយទៀត ព្រះអង្គបង្កើតសន្តិភាពដោយសន្ធិសញ្ញា; ហើយនៅកន្លែងមួយទៀត ព្រះអង្គជាមួយព្រះបលរាម គិតគូរពីសុខមង្គលរបស់សត្ដបុរស និងប្រយោជន៍ដល់លោក។

Verse 32

पुत्राणां दुहितृणां च काले विध्युपयापनम् । दारैर्वरैस्तत्सद‍ृशै: कल्पयन्तं विभूतिभि: ॥ ३२ ॥

នារទបានឃើញថា ព្រះស្រីក្រឹស្ណៈរៀបចំអាពាហ៍ពិពាហ៍ឲ្យកូនប្រុសកូនស្រីនៅពេលសមរម្យ ជាមួយគូសមស្រប ហើយពិធីមង្គលការនោះប្រព្រឹត្តទៅដោយភាពអធិកអធម និងសិរីល្អយ៉ាងធំ។

Verse 33

प्रस्थापनोपनयनैरपत्यानां महोत्सवान् । वीक्ष्य योगेश्वरेशस्य येषां लोका विसिस्मिरे ॥ ३३ ॥

នារទបានសង្កេតឃើញថា ព្រះស្រីក្រឹស្ណៈ អម្ចាស់លើសយោគីទាំងអស់ រៀបចំពិធីបុណ្យធំៗ ដើម្បីជូនដំណើរកូនស្រី និងកូនប្រសាររបស់ព្រះអង្គ ហើយក៏ដើម្បីទទួលស្វាគមន៍ពួកគេត្រឡប់មកវិញ។ ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ភ្ញាក់ផ្អើលចំពោះការអបអរសាទរនោះ។

Verse 34

यजन्तं सकलान् देवान् क्व‍ापि क्रतुभिरूर्जितै: । पूर्तयन्तं क्व‍‍चिद् धर्मं कूर्पाराममठादिभि: ॥ ३४ ॥

នៅកន្លែងមួយ ព្រះអង្គបានបូជាទេវតាទាំងអស់ដោយយញ្ញពិធីដ៏អធិក; នៅកន្លែងមួយទៀត ព្រះអង្គបំពេញធម៌ដោយការងារសាធារណកុសល ដូចជា សាងសង់អណ្ដូង សួនសាធារណៈ និងអារាម/មઠ។

Verse 35

चरन्तं मृगयां क्व‍ापि हयमारुह्य सैन्धवम् । घ्नन्तं तत्र पशून् मेध्यान् परीतं यदुपुङ्गवै: ॥ ३५ ॥

នៅកន្លែងមួយទៀត ព្រះអង្គចេញដំណើរប្រមាញ់ ដោយជិះសេះសិន្ធី ហើយមានវីរបុរសយទុព័ទ្ធជុំវិញ; ព្រះអង្គសម្លាប់សត្វដែលសមស្របសម្រាប់បូជាក្នុងយញ្ញ។

Verse 36

अव्यक्तलिङ्गं प्रकृतिष्वन्त:पुरगृहादिषु । क्व‍‍चिच्चरन्तं योगेशं तत्तद्भ‍ावबुभुत्सया ॥ ३६ ॥

នៅកន្លែងមួយ ព្រះក្រឹស្ណៈ អម្ចាស់នៃយោគៈ បានដើរទៅមកដោយលាក់អត្តសញ្ញាណ ក្នុងផ្ទះរដ្ឋមន្ត្រី និងប្រជាជន ដើម្បីយល់ដឹងអំពីគំនិត និងចិត្តនៃម្នាក់ៗ។

Verse 37

अथोवाच हृषीकेशं नारद: प्रहसन्निव । योगमायोदयं वीक्ष्य मानुषीमीयुषो गतिम् ॥ ३७ ॥

ក្រោយបានឃើញការបង្ហាញយោគមាយារបស់ព្រះអម្ចាស់ នារ៉ដាបានញញឹមស្រាលៗ ហើយទូលទៅកាន់ព្រះហ្រឹសីកេស ដែលកំពុងប្រព្រឹត្តដូចមនុស្ស។

Verse 38

विदाम योगमायास्ते दुर्दर्शा अपि मायिनाम् । योगेश्वरात्मन् निर्भाता भवत्पादनिषेवया ॥ ३८ ॥

[នារ៉ដាទូល:] ឱ ព្រះបរមាត្មា អម្ចាស់នៃយោគៈទាំងអស់ អานุភាពយោគមាយារបស់ព្រះអង្គពិបាកយល់សូម្បីតែសម្រាប់យោគីធំៗ; តែដោយការបម្រើព្រះបាទរបស់ព្រះអង្គប៉ុណ្ណោះ វាបានបំភ្លឺច្បាស់ចំពោះខ្ញុំ។

Verse 39

अनुजानीहि मां देव लोकांस्ते यशसाप्लुतान् । पर्यटामि तवोद्गायन् लीला भुवनपावनी: ॥ ३९ ॥

ឱ​ព្រះអម្ចាស់ សូមប្រទានអនុញ្ញាតដល់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំនឹងធ្វើដំណើរទៅតាមលោកទាំងឡាយដែលពោរពេញដោយកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ព្រះអង្គ ហើយច្រៀងលីឡារបស់ព្រះអង្គដែលបរិសុទ្ធបំផុតសម្រាប់សកលលោកដោយសំឡេងខ្លាំង។

Verse 40

श्रीभगवानुवाच ब्रह्मन् धर्मस्य वक्ताहं कर्ता तदनुमोदिता । तच्छिक्षयन् लोकमिममास्थित: पुत्र मा खिद: ॥ ४० ॥

ព្រះបរមភគវានមានព្រះបន្ទូលថា—ឱ​ព្រាហ្មណ៍! ខ្ញុំជាអ្នកប្រកាសធម៌ ជាអ្នកអនុវត្តធម៌ និងជាអ្នកអនុម័តធម៌។ ដើម្បីបង្រៀនលោក ខ្ញុំបានឈរជាប់ក្នុងគោលធម៌; កូនអើយ កុំសោកសៅ។

Verse 41

श्रीशुक उवाच इत्याचरन्तं सद्धर्मान् पावनान् गृहमेधिनाम् । तमेव सर्वगेहेषु सन्तमेकं ददर्श ह ॥ ४१ ॥

ព្រះសុកទេវៈមានព្រះបន្ទូលថា—ដូច្នេះ នារ៉ទបានឃើញព្រះអម្ចាស់អង្គដដែល ក្នុងរូបបុគ្គលដដែល ប្រទានស្ថិតនៅក្នុងរាជវាំងគ្រប់កន្លែង កំពុងអនុវត្តគោលធម៌អធិទេវដែលបរិសុទ្ធអ្នកគ្រួសារ។

Verse 42

कृष्णस्यानन्तवीर्यस्य योगमायामहोदयम् । मुहुर्दृष्ट्वा ऋषिरभूद् विस्मितो जातकौतुक: ॥ ४२ ॥

ដោយបានឃើញម្តងហើយម្តងទៀតនូវការបង្ហាញអាថ៌កំបាំងដ៏ធំធេងនៃយោគមាយារបស់ព្រះក្រឹស្ណៈ ដែលមានពលានុភាពអនន្ត ឥសីក៏ភ្ញាក់ផ្អើល និងពោរពេញដោយអស្ចារ្យកោតសរសើរ។

Verse 43

इत्यर्थकामधर्मेषु कृष्णेन श्रद्धितात्मना । सम्यक् सभाजित: प्रीतस्तमेवानुस्मरन् ययौ ॥ ४३ ॥

ដូច្នេះ ព្រះក្រឹស្ណៈដែលពោរពេញដោយសទ្ធា បានគោរពស្វាគមន៍នារ៉ទយ៉ាងសមគួរ ដោយប្រទានអំណោយទាក់ទងនឹងអត្ថៈ កាមៈ និងធម៌។ ឥសីបានចាកចេញដោយពេញចិត្ត ដោយរំលឹកព្រះអម្ចាស់ជានិច្ច។

Verse 44

एवं मनुष्यपदवीमनुवर्तमानो नारायणोऽखिलभवाय गृहीतशक्ति: । रेमेऽङ्ग षोडशसहस्रवराङ्गनानां सव्रीडसौहृदनिरीक्षणहासजुष्ट: ॥ ४४ ॥

ដូច្នេះ ព្រះនារាយណៈបានដើរតាមវិធីរបស់មនុស្ស ដោយបង្ហាញអานุភាពទេវភាពរបស់ព្រះអង្គ ដើម្បីប្រយោជន៍ដល់សត្វលោកទាំងអស់។ ឱ ព្រះរាជា ព្រះអង្គបានរីករាយជាមួយមហេសីដ៏ប្រសើរ១៦,០០០នាង ដែលបម្រើដោយសម្រស់ភ្នែកស្នេហាខ្មាសអៀន និងសំណើចទន់ភ្លន់។

Verse 45

यानीह विश्वविलयोद्भववृत्तिहेतु: कर्माण्यनन्यविषयाणि हरिश्चकार । यस्त्वङ्ग गायति श‍ृणोत्यनुमोदते वा भक्तिर्भवेद् भगवति ह्यपवर्गमार्गे ॥ ४५ ॥ यस्यात्मबुद्धि: कुणपे त्रिधातुके स्वधी: कलत्रादिषु भौम इज्यधी: । यत्तीर्थबुद्धि: सलिले न कर्हिचिज् जनेष्वभिज्ञेषु स एव गोखर: ॥

ព្រះហរិគឺជាមូលហេតុខ្ពស់បំផុតនៃការបង្កើត ការរក្សា និងការលាយបាត់នៃសកលលោក។ ឱ ព្រះរាជា អ្នកណាដែលច្រៀង ស្តាប់ ឬសូម្បីតែអនុមោទនាដោយចិត្តចំពោះលីឡាដ៏អស្ចារ្យ និងមិនអាចត្រាប់តាមបានដែលព្រះអង្គបានធ្វើក្នុងលោកនេះ នោះនឹងកើតមានភក្តិចំពោះព្រះជាម្ចាស់ អ្នកប្រទានផ្លូវមោក្ខៈជាក់ជាមិនខាន។

Frequently Asked Questions

Nārada heard that Kṛṣṇa had married many queens after killing Narakāsura and wanted to witness how the Lord could simultaneously live with each queen in a separate palace. His purpose is theological: to observe and then affirm the Lord’s Yoga-māyā—Bhagavān’s capacity to manifest many concurrent personal engagements while remaining one nondual Supreme Person.

The chapter presents this as Yoga-māyā, not a material duplication. Kṛṣṇa remains the single Supreme Person (āśraya-tattva) and, by His own potency, manifests concurrent personal presence and activities in multiple locations. The narrative emphasizes that this is “difficult to comprehend even for great mystics” and is perceived through devotion (service to His feet), not merely through logic.

It demonstrates Brahmaṇya-deva—Kṛṣṇa’s special favor toward brāhmaṇas and His role as the teacher of dharma through personal example. Although the water bathing Kṛṣṇa’s feet becomes Gaṅgā, He still honors His devotee and a brāhmaṇa sage, showing that divine supremacy does not negate humility and proper social-religious conduct.

Nārada witnesses Kṛṣṇa performing a complete spectrum of ideal royal and household duties—yajña, charity, sandhyā worship, scriptural listening, family affection, governance, diplomacy, welfare works, and recreation. The import is that household life becomes purifying when centered on Bhagavān, and that the Lord models integrated dharma (religion, prosperity, regulated enjoyment) while remaining transcendent.

Uddhava appears as Kṛṣṇa’s intimate friend and ministerial confidant (seen with Kṛṣṇa during leisure like dice and in counsel elsewhere). His presence signals that Kṛṣṇa’s līlā includes both affectionate intimacy and serious statecraft, and that the Lord’s associates participate in revealing His qualities to observers like Nārada.

That Bhagavān’s personal form and daily human-like conduct can simultaneously reveal unlimited divine potency. Hearing, chanting, or even appreciating these “impossible to imitate” activities fosters devotion and leads toward liberation because it anchors the mind in the āśraya—Śrī Hari—as the ultimate cause and refuge.