Adhyaya 44

Verse 1

श्रीशुक उवाच एवं चर्चितसङ्कल्पो भगवान् मधुसूदन: । आससादाथ चाणूरं मुष्टिकं रोहिणीसुत: ॥ १ ॥

ស្រីសុកទេវ បាននិយាយថា៖ ពេលត្រូវបានប្រកាសបែបនេះ ព្រះមធុសូទនបានដាក់ចិត្តទទួលសវនាការ។ ព្រះអង្គបានចូលប្រកួតជាមួយចាណូរ ហើយព្រះបលរាម កូនរបស់រោហិណី ជាមួយមុષ્ટិក។

Verse 2

हस्ताभ्यां हस्तयोर्बद्ध्वा पद्‌भ्यामेव च पादयो: । विचकर्षतुरन्योन्यं प्रसह्य विजिगीषया ॥ २ ॥

ពួកគេកាន់ដៃគ្នា និងចាក់ជើងគ្នា ហើយទាញគ្នាដោយកម្លាំង ដោយប្រាថ្នាចង់ឈ្នះ។

Verse 3

अरत्नी द्वे अरत्निभ्यां जानुभ्यां चैव जानुनी । शिर: शीर्ष्णोरसोरस्तावन्योन्यमभिजघ्नतु: ॥ ३ ॥

ពួកគេវាយប្រហារគ្នា ដោយកណ្ដាប់ដៃប៉ះកណ្ដាប់ដៃ ជង្គង់ប៉ះជង្គង់ ក្បាលប៉ះក្បាល និងទ្រូងប៉ះទ្រូង។

Verse 4

परिभ्रामणविक्षेपपरिरम्भावपातनै: । उत्सर्पणापसर्पणैश्चान्योन्यं प्रत्यरुन्धताम् ॥ ४ ॥

អ្នកប្រយុទ្ធទាំងពីរប្រកួតគ្នា ដោយអូសគ្នាវិលជុំៗ រុញនិងច្របាច់ បោះឲ្យដួល ហើយរត់ទៅមុខទៅក្រោយដើម្បីទប់ទល់គ្នា។

Verse 5

उत्थापनैरुन्नयनैश्चालनै: स्थापनैरपि । परस्परं जिगीषन्तावपचक्रतुरात्मन: ॥ ५ ॥

ពួកគេលើកគ្នាឡើងដោយកម្លាំង ស្ទួយឡើង ក្រឡុក រុញឲ្យឆ្ងាយ និងចុចឲ្យនៅក្រោម—ដោយក្តីប្រាថ្នាចង់ឈ្នះខ្លាំង ពួកគេសូម្បីតែបង្ករបួសដល់រាងកាយខ្លួនឯង។

Verse 6

तद् बलाबलवद्युद्धं समेता: सर्वयोषित: । ऊचु: परस्परं राजन् सानुकम्पा वरूथश: ॥ ६ ॥

បពិត្រព្រះរាជា ស្ត្រីទាំងអស់ដែលមានវត្តមានបានមើលឃើញថា ការប្រកួតនេះជាសង្គ្រាមមិនយុត្តិធម៌រវាងអ្នកខ្លាំងនិងអ្នកខ្សោយ ដោយសេចក្តីមេត្តាករុណាពួកនាងក៏កង្វល់ខ្លាំង ហើយប្រមូលជាក្រុមជុំវិញសង្វៀននិយាយគ្នាដូច្នេះ។

Verse 7

महानयं बताधर्म एषां राजसभासदाम् । ये बलाबलवद्युद्धं राज्ञोऽन्विच्छन्ति पश्यत: ॥ ७ ॥

[ស្ត្រីទាំងឡាយនិយាយ:] អូហ៍! សមាជិករាជសភាទាំងនេះកំពុងប្រព្រឹត្តអធម៌យ៉ាងធំ—ពេលព្រះរាជាកំពុងទតមើល ក៏នៅតែចង់មើលសង្គ្រាមរវាងអ្នកខ្លាំងនិងអ្នកខ្សោយនេះទៀត។

Verse 8

क्‍व वज्रसारसर्वाङ्गौ मल्लौ शैलेन्द्रसन्निभौ । क्‍व चातिसुकुमाराङ्गौ किशोरौ नाप्तयौवनौ ॥ ८ ॥

តើអាចប្រៀបធៀបអ្វីបាន រវាងអ្នកប្រយុទ្ធមল্লទាំងពីរ ដែលមានអវយវៈរឹងដូចវជ្រ និងរាងកាយដូចភ្នំធំៗ នឹងក្មេងប្រុសក្មេងទាំងពីរ ដែលមានអវយវៈទន់ភ្លន់ខ្លាំង ហើយមិនទាន់ដល់វ័យពេញកម្លាំង?

Verse 9

धर्मव्यतिक्रमो ह्यस्य समाजस्य ध्रुवं भवेत् । यत्राधर्म: समुत्तिष्ठेन्न स्थेयं तत्र कर्हिचित् ॥ ९ ॥

ក្នុងសភានេះ ពិតប្រាកដថា ធម៌ត្រូវបានលំអៀងលំអន់។ កន្លែងណាអធម៌កើនឡើង មិនគួរនៅសូម្បីតែមួយភ្លែត។

Verse 10

न सभां प्रविशेत् प्राज्ञ: सभ्यदोषाननुस्मरन् । अब्रुवन् विब्रुवन्नज्ञो नर: किल्बिषमश्न‍ुते ॥ १० ॥

អ្នកប្រាជ្ញមិនគួរចូលសភា ប្រសិនបើដឹងថាសមាជិកកំពុងប្រព្រឹត្តអំពើមិនសមរម្យ។ បើចូលហើយមិននិយាយសេចក្តីពិត និយាយកុហក ឬធ្វើជាមិនដឹង នោះពិតជាទទួលបាប។

Verse 11

वल्गत: शत्रुमभित: कृष्णस्य वदनाम्बुजम् । वीक्ष्यतां श्रमवार्युप्तं पद्मकोशमिवाम्बुभि: ॥ ११ ॥

សូមមើលមុខដូចផ្កាឈូករបស់ព្រះក្រឹស្ណៈ ខណៈព្រះអង្គរត់វៀចវេរជុំវិញសត្រូវ! មុខដែលគ្របដោយចំណុចញើសពីការប្រយុទ្ធដ៏ខ្លាំង នោះដូចក្រពុំផ្កាឈូកដែលមានទឹកសន្សើម។

Verse 12

किं न पश्यत रामस्य मुखमाताम्रलोचनम् । मुष्टिकं प्रति सामर्षं हाससंरम्भशोभितम् ॥ १२ ॥

តើអ្នកមិនឃើញមុខរបស់ព្រះរាម (ព្រះបលរាម) ទេឬ? ភ្នែករបស់ព្រះអង្គក្រហមដូចស្ពាន់ដោយសារកំហឹងចំពោះមុષ્ટិក ហើយសោភ័ណភាពកាន់តែរុងរឿងដោយសំណើច និងការលង់លក់ក្នុងសង្គ្រាម។

Verse 13

पुण्या बत व्रजभुवो यदयं नृलिङ्ग-गूढ: पुराणपुरुषो वनचित्रमाल्य: । गा: पालयन् सहबल: क्‍वणयंश्च वेणुंविक्रीडयाञ्चति गिरित्ररमार्चिताङ्‍‍‍‍‍घ्रि: ॥ १३ ॥

អូហ៍ ដីដ្ឋានវ្រាជៈពិតជាពុទ្ធិពិសេសណាស់! ព្រោះនៅទីនោះ ព្រះបុរាណបុរស ព្រះអម្ចាស់ដើមកំណើត លាក់ខ្លួនក្នុងលក្ខណៈមនុស្ស ហើយដើរលេងបង្ហាញលីឡាជាច្រើន។ ព្រះអង្គតុបតែងដោយកម្រងផ្កាព្រៃពណ៌ចម្រុះ; ព្រះបាទត្រូវបានគោរពបូជាដោយគិរិត្រ (ព្រះសិវៈ) និងរាមា (ព្រះលក្ខ្មី)។ ជាមួយព្រះបលរាម ព្រះអង្គថែរក្សាគោ បន្លឺខ្លុយ និងកម្សាន្តក្រីដា។

Verse 14

गोप्यस्तप: किमचरन् यदमुष्य रूपंलावण्यसारमसमोर्ध्वमनन्यसिद्धम् । द‍ृग्भि: पिबन्त्यनुसवाभिनवं दुराप-मेकान्तधाम यशस: श्रिय ऐश्वरस्य ॥ १४ ॥

តើក្រុមគោពីបានធ្វើតបៈអ្វីខ្លះ ដើម្បីឲ្យពួកនាងអាចផឹកដោយភ្នែកជានិច្ចនូវអម្រឹតនៃរូបព្រះស្រីក្រឹស្ណៈ—សារសំខាន់នៃសោភ័ណភាព ដែលគ្មានអ្វីស្មើឬលើស។ រូបនោះជាដំណាក់តែមួយនៃកិត្តិយស ស្រី និងអៃશ્વર્ય—ស្វ័យសិទ្ធិ ថ្មីជានិច្ច និងកម្រណាស់។

Verse 15

या दोहनेऽवहनने मथनोपलेप-प्रेङ्खेङ्खनार्भरुदितोक्षणमार्जनादौ । गायन्ति चैनमनुरक्तधियोऽश्रुकण्ठ्योधन्या व्रजस्त्रिय उरुक्रमचित्तयाना: ॥ १५ ॥

ស្ត្រីនៅវ្រាជៈពិតជាមានសំណាង; ចិត្តរបស់ពួកនាងភ្ជាប់ជាប់នឹងឧរុក្រាមៈ ព្រះស្រីក្រឹស្ណៈ ហើយបំពង់កជាញឹកញាប់ស្ទះដោយទឹកភ្នែក។ ពេលកំពុងក្រឡុកទឹកដោះគោ បោកស្រូវ កូរប៊ឺរ លាបឬធ្វើដុំអាចម៍គោសម្រាប់ឥន្ធនៈ លេងលោតលើអង្រឹង ថែទាំទារកកំពុងយំ ប្រោះទឹកលើដី សម្អាតផ្ទះ ជាដើម ពួកនាងក៏នៅតែច្រៀងសរសើរព្រះองค์មិនដាច់; ដោយចិត្តក្រឹស្ណៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នេះ សេចក្តីមង្គលទាំងឡាយកើតមានដោយខ្លួនឯង។

Verse 16

प्रातर्व्रजाद् व्रजत आविशतश्च सायंगोभि: समं क्‍वणयतोऽस्य निशम्य वेणुम् । निर्गम्य तूर्णमबला: पथि भूरिपुण्या:पश्यन्ति सस्मितमुखं सदयावलोकम् ॥ १६ ॥

នៅព្រឹក ព្រះស្រីក្រឹស្ណៈចេញពីវ្រាជៈជាមួយហ្វូងគោ ហើយនៅល្ងាចត្រឡប់មកវិញដោយផ្លុំខ្លុយ; ក្មេងស្រីៗឮសំឡេងវេណុនោះហើយប្រញាប់ចេញពីផ្ទះ។ តាមផ្លូវ ពួកនាងបានឃើញព្រះមុខញញឹម និងព្រះនេត្រមេត្តាករុណា—ពួកនាងប្រាកដជាបានសន្សំពុណច្រើនទើបបានទស្សនាដូចនេះ។

Verse 17

एवं प्रभाषमाणासु स्त्रीषु योगेश्वरो हरि: । शत्रुं हन्तुं मनश्चक्रे भगवान् भरतर्षभ ॥ १७ ॥

នៅពេលស្ត្រីទាំងឡាយនិយាយដូច្នេះ ឱ វីរបុរសនៃពង្សភារតៈ ព្រះហរិ ស្រីក្រឹស្ណៈ អម្ចាស់នៃយោគៈទាំងអស់ បានដាក់ចិត្តសម្រេចចង់សម្លាប់គូប្រជែងរបស់ព្រះองค์។

Verse 18

सभया: स्त्रीगिर: श्रुत्वा पुत्रस्‍नेहशुचातुरौ । पितरावन्वतप्येतां पुत्रयोरबुधौ बलम् ॥ १८ ॥

ពេលឮពាក្យសម្តីដ៏ភ័យខ្លាចរបស់ស្ត្រីទាំងឡាយ វសុទេវ និងទេវគី ដែលក្តៅក្រហាយដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះកូន បានលង់ក្នុងទុក្ខ។ ព្រោះមិនដឹងអំពីកម្លាំងរបស់កូនទាំងពីរ ពួកគេក៏ព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 19

तैस्तैर्नियुद्धविधिभिर्विविधैरच्युतेतरौ । युयुधाते यथान्योन्यं तथैव बलमुष्टिकौ ॥ १९ ॥

ព្រះបលរាម បងប្រុសរបស់អច្យុត និងមុស្ស្ទិក បង្ហាញវិធីមល្លយុទ្ធជាច្រើនប្រភេទ ហើយប្រយុទ្ធគ្នាទៅវិញទៅមក ដូចព្រះក្រឹෂ្ណប្រយុទ្ធនឹងគូប្រកួតរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 20

भगवद्गात्रनिष्पातैर्वज्रनीष्पेषनिष्ठुरै: । चाणूरो भज्यमानाङ्गो मुहुर्ग्लानिमवाप ह ॥ २० ॥

ការវាយប្រហារដ៏រឹងមាំពីអវយវៈរបស់ព្រះភគវាន ដូចផ្គរលាន់បុកបំបែក បានធ្វើឲ្យអង្គចាណូរាបាក់បែក ហើយគេត្រូវទុក្ខវេទនា និងអស់កម្លាំងម្តងហើយម្តងទៀត។

Verse 21

स श्येनवेग उत्पत्य मुष्टीकृत्य करावुभौ । भगवन्तं वासुदेवं क्रुद्धो वक्षस्यबाधत ॥ २१ ॥

ដោយកំហឹង ចាណូរាលោតឡើងលឿនដូចស្ទាំង ហើយក្តាប់ដៃទាំងពីរជាមុស្ស្ទិ វាយចំទ្រូងព្រះវាសុទេវ។

Verse 22

नाचलत्तत्प्रहारेण मालाहत इव द्विप: । बाह्वोर्निगृह्य चाणूरं बहुशो भ्रामयन् हरि: ॥ २२ ॥ भूपृष्ठे पोथयामास तरसा क्षीणजीवितम् । विस्रस्ताकल्पकेशस्रगिन्द्रध्वज इवापतत् ॥ २३ ॥

ទោះត្រូវអសុរ​វាយប្រហារយ៉ាងខ្លាំង ក៏ព្រះក្រឹෂ្ណមិនរអិលរអួលឡើយ ដូចដំរីត្រូវប៉ះដោយកម្រងផ្កា។ បន្ទាប់មក ព្រះហរិចាប់ដៃចាណូរា បង្វិលជាច្រើនដង ហើយបោកចុះលើដីដោយកម្លាំងធំ។ សម្លៀកបំពាក់ សក់ និងកម្រងផ្ការបស់គេរាលដាល ហើយមល្លនោះដួលស្លាប់ ដូចសសរអិន្ទ្រធ្វជដ៏ធំក្នុងពិធីបុណ្យរលំចុះ។

Verse 23

नाचलत्तत्प्रहारेण मालाहत इव द्विप: । बाह्वोर्निगृह्य चाणूरं बहुशो भ्रामयन् हरि: ॥ २२ ॥ भूपृष्ठे पोथयामास तरसा क्षीणजीवितम् । विस्रस्ताकल्पकेशस्रगिन्द्रध्वज इवापतत् ॥ २३ ॥

ទោះត្រូវអសុរ​វាយប្រហារយ៉ាងខ្លាំង ក៏ព្រះក្រឹෂ្ណមិនរអិលរអួលឡើយ ដូចដំរីត្រូវប៉ះដោយកម្រងផ្កា។ បន្ទាប់មក ព្រះហរិចាប់ដៃចាណូរា បង្វិលជាច្រើនដង ហើយបោកចុះលើដីដោយកម្លាំងធំ។ សម្លៀកបំពាក់ សក់ និងកម្រងផ្ការបស់គេរាលដាល ហើយមល្លនោះដួលស្លាប់ ដូចសសរអិន្ទ្រធ្វជដ៏ធំក្នុងពិធីបុណ្យរលំចុះ។

Verse 24

तथैव मुष्टिक: पूर्वं स्वमुष्ट्याभिहतेन वै । बलभद्रेण बलिना तलेनाभिहतो भृशम् ॥ २४ ॥ प्रवेपित: स रुधिरमुद्वमन् मुखतोऽर्दित: । व्यसु: पपातोर्व्युपस्थे वाताहत इवाङ्‍‍‍‍‍घ्रिप: ॥ २५ ॥

ដូចគ្នានេះ មុស្តិកៈបានវាយព្រះបលភទ្រ​ដោយកណ្ដាប់ដៃជាមុន ប៉ុន្តែត្រូវបានព្រះបលរាមដ៏មានពលកម្លាំងវាយដោយបាតដៃយ៉ាងខ្លាំង ឲ្យរាងកាយញ័រ ក្អួតឈាមចេញពីមាត់ ហើយដួលស្លាប់លើដី ដូចដើមឈើត្រូវខ្យល់បក់ដួល។

Verse 25

तथैव मुष्टिक: पूर्वं स्वमुष्ट्याभिहतेन वै । बलभद्रेण बलिना तलेनाभिहतो भृशम् ॥ २४ ॥ प्रवेपित: स रुधिरमुद्वमन् मुखतोऽर्दित: । व्यसु: पपातोर्व्युपस्थे वाताहत इवाङ्‍‍‍‍‍घ्रिप: ॥ २५ ॥

ដោយសារបាតដៃរបស់ព្រះបលរាម វាដ៏ជាអសុរ​នោះញ័រដោយការឈឺចាប់ ក្អួតឈាមចេញពីមាត់ ហើយស្លាប់ដួលលើដី ដូចដើមឈើត្រូវខ្យល់បក់ដួល។

Verse 26

तत: कूटमनुप्राप्तं राम: प्रहरतां वर: । अवधील्लीलया राजन्सावज्ञं वाममुष्टिना ॥ २६ ॥

បន្ទាប់មក អ្នកប្រយុទ្ធឈ្មោះ កូតៈ បានចូលមកប្រឈម។ ឱ ព្រះរាជា រាមៈ (ព្រះបលរាម) អ្នកល្អបំផុតក្នុងចំណោមអ្នកប្រយុទ្ធ បានសម្លាប់គេដោយលេងៗ និងដោយមិនអើពើ ដោយកណ្ដាប់ដៃឆ្វេងរបស់ព្រះองค์។

Verse 27

तर्ह्येव हि शल: कृष्णप्रपदाहतशीर्षक: । द्विधा विदीर्णस्तोशलक उभावपि निपेततु: ॥ २७ ॥

បន្ទាប់មក ព្រះក្រឹષ્ણៈបានទាត់ក្បាលរបស់ សលៈ ហើយបំបែក តោសលកៈ ជាពីរផ្នែក; អ្នកប្រយុទ្ធទាំងពីរដួលស្លាប់។

Verse 28

चाणूरे मुष्टिके कूटे शले तोशलके हते । शेषा: प्रदुद्रुवुर्मल्ला: सर्वे प्राणपरीप्सव: ॥ २८ ॥

ក្រោយពេល ចាណូរៈ មុស្តិកៈ កូតៈ សលៈ និង តោសលកៈ ត្រូវបានសម្លាប់ អ្នកប្រយុទ្ធដែលនៅសល់ទាំងអស់បានរត់គេច ដើម្បីរក្សាជីវិត។

Verse 29

गोपान्वयस्यानाकृष्य तै: संसृज्य विजह्रतु: । वाद्यमानेषु तूर्येषु वल्गन्तौ रुतनूपुरौ ॥ २९ ॥

ព្រះក្រឹស្នា និងព្រះពលរាម បានហៅមិត្តភក្តិជាក្មេងគង្វាលគោរបស់ទ្រង់មកចូលរួម ហើយទ្រង់ទាំងពីរបានរាំលេងកម្សាន្តជាមួយពួកគេ ខណៈពេលដែលឧបករណ៍តន្ត្រីកំពុងប្រគុំ និងកងជើងរបស់ទ្រង់បន្លឺសំឡេងយ៉ាងไพរោះ។

Verse 30

जना: प्रजहृषु: सर्वे कर्मणा रामकृष्णयो: । ऋते कंसं विप्रमुख्या: साधव: साधु साध्विति ॥ ३० ॥

មនុស្សគ្រប់គ្នាក្រៅពីក្សត្រកំសៈ បានត្រេកអរចំពោះស្នាដៃដ៏អស្ចារ្យដែលព្រះក្រឹស្នា និងព្រះពលរាមបានធ្វើ។ ពួកព្រាហ្មណ៍ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ និងពួកសന്യാసిបានលាន់មាត់ថា "សាធុ! សាធុ!" (ល្អណាស់! ល្អណាស់!)

Verse 31

हतेषु मल्लवर्येषु विद्रुतेषु च भोजराट् । न्यवारयत् स्वतूर्याणि वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ ३१ ॥

ស្ដេចនៃពួកភោជៈ (កំសៈ) ដោយឃើញថាកីឡាករចំបាប់ដ៏ឆ្នើមរបស់ទ្រង់ត្រូវបានសម្លាប់ ឬរត់គេចខ្លួនអស់ហើយ ក៏បានបញ្ជាឱ្យបញ្ឈប់ការប្រគុំតន្ត្រីដែលដើមឡើយមានបំណងសម្រាប់ការកម្សាន្តរបស់ទ្រង់ ហើយបានមានព្រះបន្ទូលដូចតទៅ។

Verse 32

नि:सारयत दुर्वृत्तौ वसुदेवात्मजौ पुरात् । धनं हरत गोपानां नन्दं बध्नीत दुर्मतिम् ॥ ३२ ॥

[កំសៈ បាននិយាយថា៖] ចូរដេញកូនប្រុសដ៏អាក្រក់ទាំងពីររបស់វសុទេវៈ ចេញពីទីក្រុង! រឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគង្វាលគោ ហើយចាប់ខ្លួន នន្ទៈ ដ៏ល្ងង់ខ្លៅនោះ!

Verse 33

वसुदेवस्तु दुर्मेधा हन्यतामाश्वसत्तम: । उग्रसेन: पिता चापि सानुग: परपक्षग: ॥ ३३ ॥

ចូរសម្លាប់ វសុទេវៈ ដ៏ល្ងង់ខ្លៅ និងអាក្រក់បំផុតនោះទៅ! ហើយសម្លាប់ ឧគ្រសេន ឪពុករបស់ខ្ញុំ ព្រមទាំងបក្សពួករបស់គាត់ ដែលបានទៅចូលដៃជាមួយសត្រូវរបស់យើងផងដែរ!

Verse 34

एवं विकत्थमाने वै कंसे प्रकुपितोऽव्यय: । लघिम्नोत्पत्य तरसा मञ्चमुत्तुङ्गमारुहत् ॥ ३४ ॥

ពេលកংসាប្រកាសអួតអាងយ៉ាងក្រអឺតក្រទមដូច្នេះ ព្រះស្រីក្រឹស្ណា ព្រះអម្ចាស់អវ្យយៈ ទ្រង់ខឹងខ្លាំង ហើយលោតឡើងយ៉ាងរហ័សទៅលើវេទិការដ្ឋបាលខ្ពស់។

Verse 35

तमाविशन्तमालोक्य मृत्युमात्मन आसनात् । मनस्वी सहसोत्थाय जगृहे सोऽसिचर्मणी ॥ ३५ ॥

ឃើញព្រះស្រីក្រឹស្ណា ចូលមកជិតកៅអីរបស់ខ្លួនដូចមរណៈផ្ទាល់ កংসាដែលមានប្រាជ្ញា ក៏លោតឈរឡើងភ្លាមៗ ហើយកាន់ដាវនិងខែល។

Verse 36

तं खड्‌गपाणिं विचरन्तमाशुश्येनं यथा दक्षिणसव्यमम्बरे । समग्रहीद् दुर्विषहोग्रतेजायथोरगं तार्क्ष्यसुत: प्रसह्य ॥ ३६ ॥

កংসាកាន់ដាវ ហើយរត់បត់ឆ្វេងស្តាំលឿនដូចសត្វឥន្ទ្រីលើមេឃ; ប៉ុន្តែព្រះស្រីក្រឹស្ណា ដែលមានពលតេជៈគួរឱ្យមិនអាចទប់ទល់ បានចាប់គាត់ដោយកម្លាំង ដូចកូនតារក្ស្យៈចាប់ពស់។

Verse 37

प्रगृह्य केशेषु चलत्किरीटंनिपात्य रङ्गोपरि तुङ्गमञ्चात् । तस्योपरिष्टात् स्वयमब्जनाभ:पपात विश्वाश्रय आत्मतन्त्र: ॥ ३७ ॥

ព្រះអម្ចាស់ដែលមានផ្ចិតដូចផ្កាឈូក ចាប់សក់កংসា ឲ្យមកុដរបស់គាត់ធ្លាក់ ហើយបោះគាត់ចេញពីវេទិកាខ្ពស់ទៅលើទីលានប្រយុទ្ធ; បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់ជាទីពឹងពាក់នៃលោកទាំងមូល ដែលស្វ័យឯករាជ្យ ទ្រង់ក៏លោតទម្លាក់ព្រះអង្គលើគាត់។

Verse 38

तं सम्परेतं विचकर्ष भूमौहरिर्यथेभं जगतो विपश्यत: । हाहेति शब्द: सुमहांस्तदाभू-दुदीरित: सर्वजनैर्नरेन्द्र ॥ ३८ ॥

នៅមុខមនុស្សទាំងអស់ ព្រះហរិបានអូសសពកংসាដែលស្លាប់ទៅលើដី ដូចសត្វសិង្ហអូសដំរីស្លាប់។ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ពេលនោះមនុស្សទាំងអស់ក្នុងសង្វៀនបានស្រែកឡើងខ្លាំងថា «ហា! ហា!»

Verse 39

स नित्यदोद्विग्नधिया तमीश्वरंपिबन्नदन्वा विचरन् स्वपन् श्वसन् । ददर्श चक्रायुधमग्रतो यत-स्तदेव रूपं दुरवापमाप ॥ ३९ ॥

កংসតែងតែរងការភ័យកង្វល់ថាព្រះអម្ចាស់ដ៏ឧត្តមនឹងសម្លាប់ខ្លួន។ ដូច្នេះ នៅពេលផឹក ស៊ី ដើរ ដេក ឬសូម្បីដកដង្ហើម គេក៏ឃើញព្រះភគវានកាន់ចក្រ​នៅមុខជានិច្ច ហើយចុងក្រោយបានទទួលរូបដ៏កម្រដូចព្រះអង្គ។

Verse 40

तस्यानुजा भ्रातरोऽष्टौ कङ्कन्यग्रोधकादय: । अभ्यधावन्नतिक्रुद्धा भ्रातुर्निर्वेशकारिण: ॥ ४० ॥

បន្ទាប់មក ប្អូនប្រុសទាំងប្រាំបីនាក់របស់កংস ដឹកនាំដោយ កង្គ និង ញក្រោធក ជាមួយកំហឹងខ្លាំង ដើម្បីសងសឹកការស្លាប់របស់បងប្រុស បានរត់ចូលវាយប្រហារព្រះអម្ចាស់ទាំងពីរ។

Verse 41

तथातिरभसांस्तांस्तु संयत्तान्‍रोहिणीसुत: । अहन् परिघमुद्यम्य पशूनिव मृगाधिप: ॥ ४१ ॥

ពេលពួកគេរត់យ៉ាងលឿនទៅរកព្រះអម្ចាស់ទាំងពីរ ដោយត្រៀមវាយប្រហារ នោះព្រះរោហិណីសុត (ព្រះបលរាម) បានលើកដំបងធំឡើង ហើយសម្លាប់ពួកគេ ដូចសត្វសិង្ហា ម្ចាស់ម្រឹគ សម្លាប់សត្វដទៃដោយងាយ។

Verse 42

नेदुर्दुन्दुभयो व्योम्नि ब्रह्मेशाद्या विभूतय: । पुष्पै: किरन्तस्तं प्रीता: शशंसुर्ननृतु: स्त्रिय: ॥ ४२ ॥

ស្គរទេវតាបន្លឺនៅលើមេឃ។ ព្រះព្រហ្ម ព្រះឥស្វរ (សិវៈ) និងទេវតាផ្សេងៗ—ជាវិភូតិរបស់ព្រះអម្ចាស់—រីករាយបាញ់ផ្កាចុះលើព្រះអង្គ; ពួកគេសូត្រសរសើរ ហើយភរិយារបស់ពួកគេរាំ។

Verse 43

तेषां स्त्रियो महाराज सुहृन्मरणदु:खिता: । तत्राभीयुर्विनिघ्नन्त्य: शीर्षाण्यश्रुविलोचना: ॥ ४३ ॥

ឱ មហារាជ! ភរិយារបស់កংস និងបងប្អូនរបស់គេ បានសោកស្តាយចំពោះការស្លាប់របស់ស្វាមីដែលជាអ្នកប្រាថ្នាល្អ ដើរចូលមកមុខ ដោយភ្នែកពោរទឹកភ្នែក ហើយវាយក្បាលខ្លួនឯង។

Verse 44

शयानान्वीरशयायां पतीनालिङ्‌‌ग्य शोचती: । विलेपु: सुस्वरं नार्यो विसृजन्त्यो मुहु: शुच: ॥ ४४ ॥

ដោយឱបស្វាមីដែលដេកនៅលើគ្រែចុងក្រោយរបស់វីរបុរស ស្ត្រីដែលមានទុក្ខព្រួយបានយំសោកយ៉ាងខ្លាំង ខណៈពេលដែលបង្ហូរទឹកភ្នែកឥតឈប់ឈរ។

Verse 45

हा नाथ प्रिय धर्मज्ञ करुणानाथवत्सल । त्वया हतेन निहता वयं ते सगृहप्रजा: ॥ ४५ ॥

ឱម្ចាស់អើយ ឱ!សំឡាញ់អើយ ឱ!អ្នកចេះដឹងធម៌អើយ ឱ!អ្នកការពារដ៏សប្បុរសនៃជនគ្មានទីពឹងអើយ! ដោយសារអ្នកត្រូវបានសម្លាប់ យើងក៏ត្រូវបានសម្លាប់ដែរ ព្រមទាំងគ្រួសារ និងកូនចៅរបស់អ្នក។

Verse 46

त्वया विरहिता पत्या पुरीयं पुरुषर्षभ । न शोभते वयमिव निवृत्तोत्सवमङ्गला ॥ ४६ ॥

ឱវីរបុរសដ៏អស្ចារ្យក្នុងចំណោមបុរសអើយ ដោយគ្មានអ្នកជាម្ចាស់ ទីក្រុងនេះបានបាត់បង់សម្រស់របស់វា ដូចជាពួកយើងដែរ ហើយរាល់ពិធីបុណ្យ និងសំណាងល្អនៅក្នុងនោះបានដល់ទីបញ្ចប់ហើយ។

Verse 47

अनागसां त्वं भूतानां कृतवान्द्रोहमुल्बणम् । तेनेमां भो दशां नीतो भूतध्रुक्को लभेत शम् ॥ ४७ ॥

ឱសំឡាញ់អើយ អ្នកត្រូវបាននាំមកដល់ស្ថានភាពនេះ ដោយសារតែអំពើហិង្សាដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាចដែលអ្នកបានប្រព្រឹត្តចំពោះសត្វស្លូតត្រង់។ តើអ្នកដែលធ្វើបាបអ្នកដទៃអាចទទួលបានសេចក្តីសុខយ៉ាងដូចម្តេច?

Verse 48

सर्वेषामिह भूतानामेष हि प्रभवाप्यय: । गोप्ता च तदवध्यायी न क्‍वचित्सुखमेधते ॥ ४८ ॥

ព្រះក្រឹស្ណៈ គឺជាមូលហេតុនៃការកើតឡើង និងការរលត់ទៅនៃសត្វលោកទាំងឡាយនៅក្នុងលោកនេះ ហើយទ្រង់ក៏ជាអ្នកថែរក្សាពួកវាផងដែរ។ អ្នក​ណា​ដែល​មិន​គោរព​ទ្រង់ មិន​អាច​រីក​ចម្រើន​ដោយ​សេចក្តី​សុខ​ឡើយ។

Verse 49

श्रीशुक उवाच राजयोषित आश्वास्य भगवाँल्लोकभावन: । यामाहुर्लौकिकीं संस्थां हतानां समकारयत् ॥ ४९ ॥

ព្រះស្រីសុកទេវៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ បន្ទាប់ពីលួងលោមស្ត្រីរាជវង្សហើយ ព្រះភគវាន ស្រីក្រឹស្ណៈ អ្នកថែរក្សាពិភពលោកទាំងអស់ បានរៀបចំឲ្យធ្វើពិធីបុណ្យសពតាមច្បាប់ប្រពៃណីសម្រាប់អ្នកដែលបានស្លាប់។

Verse 50

मातरं पितरं चैव मोचयित्वाथ बन्धनात् । कृष्णरामौ ववन्दाते शिरसा स्पृश्य पादयो: ॥ ५० ॥

បន្ទាប់មក ព្រះក្រឹស្ណៈ និងព្រះបលរាម បានដោះលែងមាតាបិតារបស់ព្រះអង្គពីចំណង ហើយបានគោរពបូជាដោយប៉ះក្បាលទៅនឹងព្រះបាទរបស់ពួកគេ។

Verse 51

देवकी वसुदेवश्च विज्ञाय जगदीश्वरौ । कृतसंवन्दनौ पुत्रौ सस्वजाते न शङ्कितौ ॥ ५१ ॥ नायं श्रियोऽङ्ग उ नितान्तरते: प्रसाद: स्वर्योषितां नलिनगन्धरुचां कुतोऽन्या: । रासोत्सवेऽस्य भुजदण्डगृहीतकण्ठ- लब्धाशिषां य उदगाद्‍व्रजवल्ल‍भीनाम् ॥

ទេវគី និងវសុទេវៈ ពេលបានដឹងថា ព្រះក្រឹស្ណៈ និងព្រះបលរាម ជាព្រះអម្ចាស់នៃសកលលោក ក៏ឈរដោយប្រណមដៃ; ដោយសារភ័យ និងស្ទាក់ស្ទើរ ពួកគេមិនបានឱបកូនប្រុសទាំងពីរទេ។