Adhyaya 27
Dashama SkandhaAdhyaya 2728 Verses

Adhyaya 27

Indra’s Prayers and the Coronation of Śrī Kṛṣṇa as Govinda (Govindābhiṣeka)

បន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍គោវර්ធន ដែលព្រះក្រឹષ્ણលើកភ្នំការពារ​វ្រាជា ហើយព្យុះរបស់ឥន្ទ្រាបរាជ័យ សុរាភីនាំឥន្ទ្រាមកជួបព្រះអម្ចាស់។ នៅកន្លែងស្ងាត់ ឥន្ទ្រាកោតបង្គំ សារភាពអបរាធៈដោយអៃශ්វర్య-មទ (មោទនភាពអំណាច) ហើយសូត្រស្តូត្រាដែលពិពណ៌នាព្រះក្រឹષ્ણលើសគុណទាំងបី ប៉ុន្តែជាព្រះមេត្តាករុណាដែលទប់ស្កាត់អ្នកអាក្រក់ដើម្បីលើកស្ទួយ។ ព្រះក្រឹષ્ણមានព្រះបន្ទូលថា ការរំខានយជ្ញារបស់ឥន្ទ្រាគឺដោយមេត្តា ព្រោះសម្បត្តិធ្វើឲ្យស្រវឹង និងមិនឃើញដណ្ឌៈសិក្សារបស់ព្រះ; ទ្រង់ណែនាំឥន្ទ្រាត្រឡប់ទៅតួនាទីដោយសុភាពរាបសារ។ សុរាភីសូមឲ្យទ្រង់ក្លាយជា “ឥន្ទ្រ” ពិតសម្រាប់គោ និងព្រះព្រាហ្មណ៍ ហើយតាមព្រះបញ្ជាព្រះព្រហ្មា បានធ្វើគោវិន្ទាភិសេកៈ សុរាភីងូតទ្រង់ដោយទឹកដោះគោ និងឥន្ទ្រាប្រោសទឹកគង្គាទេវតាពីអៃរាវត។ ទេវតា និងឥសីអបអរសាទរ ធម្មជាតិជាមង្គល សត្រូវភាពសកលស្ងប់។ ឥន្ទ្រាសុំអនុញ្ញាតចាកចេញ ហើយវ្រាជាបន្តរីកចម្រើនក្រោមការការពាររបស់គោវិន្ទ។

Shlokas

Verse 1

श्रीशुक उवाच गोवर्धने धृते शैले आसाराद् रक्षिते व्रजे । गोलोकादाव्रजत्कृष्णं सुरभि: शक्र एव च ॥ १ ॥

ព្រះសុកទេវ គោស្វាមី បានមានប្រសាសន៍ថា បន្ទាប់ពីព្រះក្រឹស្ណៈលើកភ្នំគោវර්ធន ហើយការពារវ្រាជពីភ្លៀងដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាច សុរភី មាតានៃគោទាំងឡាយ បានមកពីគោលោក ដើម្បីជួបព្រះក្រឹស្ណៈ ហើយមានឥន្ទ្រៈមកជាមួយ។

Verse 2

विविक्त उपसङ्गम्य व्रीडीत: कृतहेलन: । पस्पर्श पादयोरेनं किरीटेनार्कवर्चसा ॥ २ ॥

ដោយសារបានប្រមាថព្រះអម្ចាស់ ឥន្ទ្រៈមានអារម្មណ៍អៀនខ្លាំង។ គាត់ចូលទៅជិតនៅកន្លែងស្ងាត់ ក្រាបលុត ហើយយកមកុដដែលភ្លឺដូចព្រះអាទិត្យទៅប៉ះព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គ។

Verse 3

द‍ृष्टश्रुतानुभावोऽस्य कृष्णस्यामिततेजस: । नष्टत्रिलोकेशमद इदमाह कृताञ्जलि: ॥ ३ ॥

ឥន្ទ្រៈបានឃើញ និងបានឮអំពីអานุភាពលើលោករបស់ព្រះក្រឹષ્ણៈដ៏មានតេជៈអសীম ដូច្នេះមោទនភាពថាជាម្ចាស់បីលោករបស់គាត់ត្រូវបានបំបាក់។ ដោយប្រណម្យដៃ គាត់បានទូលព្រះអម្ចាស់ដូច្នេះ។

Verse 4

इन्द्र उवाच विशुद्धसत्त्वं तव धाम शान्तंतपोमयं ध्वस्तरजस्तमस्कम् । मायामयोऽयं गुणसम्प्रवाहोन विद्यते तेऽग्रहणानुबन्ध: ॥ ४ ॥

ព្រះឥន្ទ្រៈទូលថា៖ ធាម/សភាពរបស់ព្រះអង្គជាសត្តវៈបរិសុទ្ធ ស្ងប់ស្ងាត់ និងពោរពេញដោយតបៈ; រជស និងតមស ត្រូវបានលុបបំបាត់។ ក្នុងព្រះអង្គ មិនមានលំហូរគុណៈដែលកើតពីមាយា ទាំងមិនមានការចងពាក់ដោយអវិជ្ជាឡើយ។

Verse 5

कुतो नु तद्धेतव ईश तत्कृतालोभादयो येऽबुधलिङ्गभावा: । तथापि दण्डं भगवान् बिभर्तिधर्मस्य गुप्‍त्यै लनिग्रहाय ॥ ५ ॥

ឱ ព្រះអម្ចាស់! តើអាចមានសញ្ញានៃមនុស្សល្ងង់ ដូចជា លោភៈ កាមៈ កំហឹង និងឈ្នានីស ដែលកើតពីការចងពាក់វត្ថុពីមុន ហើយធ្វើឲ្យជាប់សង្សារវដ្តកាន់តែខ្លាំង នៅក្នុងព្រះអង្គដូចម្តេច? ទោះយ៉ាងណា ព្រះភគវានក៏កាន់ទណ្ឌកម្ម ដើម្បីការពារធម៌ និងទប់ស្កាត់អ្នកអាក្រក់។

Verse 6

पिता गुरुस्त्वं जगतामधीशोदुरत्यय: काल उपात्तदण्ड: । हिताय चेच्छातनुभि: समीहसेमानं विधुन्वन् जगदीशमानिनाम् ॥ ६ ॥

ព្រះអង្គជាព្រះបិតា និងគ្រូវិញ្ញាណនៃសកលលោកទាំងមូល ហើយជាអធិការកំពូល។ ព្រះអង្គជាកាលៈដែលមិនអាចឆ្លងកាត់បាន កាន់ទណ្ឌកម្ម; ព្រះអង្គដាក់ទោសអ្នកមានបាប ដើម្បីប្រយោជន៍របស់ពួកគេផ្ទាល់។ ក្នុងអវតារផ្សេងៗដែលព្រះអង្គជ្រើសដោយព្រះឆន្ទៈ ព្រះអង្គធ្វើការយ៉ាងដាច់ខាត ដើម្បីបំបាត់មោទនភាពក្លែងក្លាយរបស់អ្នកដែលគិតថាខ្លួនជាម្ចាស់លោក។

Verse 7

ये मद्विधाज्ञा जगदीशमानिन-स्त्वां वीक्ष्य कालेऽभयमाशु तन्मदम् । हित्वार्यमार्गं प्रभजन्त्यपस्मयाईहा खलानामपि तेऽनुशासनम् ॥ ७ ॥

សូម្បីតែអ្នកល្ងង់ដូចខ្ញុំ ដែលអួតអាងថាជាម្ចាស់លោក ពេលបានឃើញព្រះអង្គមិនភ័យសូម្បីតែចំពោះកាលៈវេលា ក៏បោះបង់មោទនភាពនោះភ្លាមៗ ហើយចូលទៅកាន់ផ្លូវធម៌ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។ ដូច្នេះ ការផ្តន្ទាទោសអ្នកអាក្រក់របស់ព្រះអង្គ គឺដើម្បីអប់រំពួកគេ។

Verse 8

स त्वं ममैश्वर्यमदप्लुतस्यकृतागसस्तेऽविदुष: प्रभावम् । क्षन्तुं प्रभोऽथार्हसि मूढचेतसोमैवं पुनर्भून्मतिरीश मेऽसती ॥ ८ ॥

ខ្ញុំបានលង់ក្នុងមោទនភាពនៃអំណាច និងមិនដឹងអំពីព្រះមហិទ្ធិរបស់ព្រះអង្គ ទើបបានប្រព្រឹត្តអំពើល្មើសចំពោះព្រះអង្គ។ ព្រះអម្ចាស់ សូមអភ័យទោសខ្ញុំផង។ ចិត្តប្រាជ្ញារបស់ខ្ញុំត្រូវមោហៈគ្រប់គ្រង; ឱ ព្រះអីស្វរ សូមកុំឲ្យមតិខ្ញុំក្លាយជាមិនបរិសុទ្ធបែបនេះម្ដងទៀត។

Verse 9

तवावतारोऽयमधोक्षजेहभुवो भराणामुरुभारजन्मनाम् । चमूपतीनामभवाय देवभवाय युष्मच्चरणानुवर्तिनाम् ॥ ९ ॥

ឱ ព្រះអធោក្សជៈ! ព្រះអង្គចុះមកក្នុងលោកនេះ ដើម្បីបំផ្លាញមេយោធា-ស្តេចដែលជាភារៈធ្ងន់លើផែនដី និងបង្កការរំខានដ៏សាហាវ។ ឱ ព្រះដេវៈ ព្រះអង្គក៏ប្រព្រឹត្តដើម្បីសេចក្តីសុខសាន្តរបស់អ្នកដែលស្មោះត្រង់តាមដានព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គផងដែរ។

Verse 10

नमस्तुभ्यं भगवते पुरुषाय महात्मने । वासुदेवाय कृष्णाय सात्वतां पतये नम: ॥ १० ॥

សូមក្រាបនមស្ការ ព្រះអង្គជាព្រះភគវាន បុរសមហាត្មា; សូមក្រាបនមស្ការ ព្រះវាសុទេវៈ ព្រះក្រឹស្ណៈ អធិបតីនៃសាត្វតៈ (វង្សយទុ)។

Verse 11

स्वच्छन्दोपात्तदेहाय विशुद्धज्ञानमूर्तये । सर्वस्मै सर्वबीजाय सर्वभूतात्मने नम: ॥ ११ ॥

សូមក្រាបនមស្ការ ព្រះអង្គដែលទទួលយកព្រះកាយទេវភាពដោយសេរី តាមបំណងរបស់ភក្តា; ព្រះអង្គដែលរូបសភាពជាចំណេះដឹងបរិសុទ្ធ; ព្រះអង្គដែលជាសព្វវត្ថុ ជាគ្រាប់ពូជនៃសព្វវត្ថុ និងជាអាត្មានៃសត្វទាំងអស់។

Verse 12

मयेदं भगवन् गोष्ठनाशायासारवायुभि: । चेष्टितं विहते यज्ञे मानिना तीव्रमन्युना ॥ १२ ॥

ឱ​ព្រះអម្ចាស់! ពេល​ពិធីយជ្ញ​របស់ខ្ញុំ​ត្រូវបានរំខាន ខ្ញុំ​កើត​កំហឹង​ខ្លាំង​ដោយសារ​អហങ്കារ​ក្លែងក្លាយ; ដូច្នេះ​ខ្ញុំ​បានព្យាយាម​បំផ្លាញ​សហគមន៍​អ្នកគោរពគោ​របស់​ព្រះអង្គ​ដោយ​ភ្លៀង និង​ខ្យល់​ដ៏សាហាវ។

Verse 13

त्वयेशानुगृहीतोऽस्मि ध्वस्तस्तम्भो वृथोद्यम: । ईश्वरं गुरुमात्मानं त्वामहं शरणं गत: ॥ १३ ॥

ឱ​ព្រះអម្ចាស់! ព្រះអង្គបានប្រទានមេត្តាករុណាដល់ខ្ញុំ ដោយបំបាក់អហങ്കារ​ក្លែងក្លាយ និងបរាជ័យ​ការខិតខំ​ឥតប្រយោជន៍​របស់ខ្ញុំ។ ចំពោះព្រះអង្គ—ព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិរាជ គ្រូវិញ្ញាណ និងបរមាត្មា—ឥឡូវនេះខ្ញុំសូមចូលជ្រកកោន។

Verse 14

श्रीशुक उवाच एवं सङ्कीर्तित: कृष्णो मघोना भगवानमुम् । मेघगम्भीरया वाचा प्रहसन्निदमब्रवीत् ॥ १४ ॥

ព្រះសុកទេវ គោស្វាមី បាននិយាយថា៖ ពេលឥន្ទ្រៈសរសើរដូច្នេះ ព្រះក្រឹស្ណា—ព្រះបុគ្គលដ៏អធិរាជ—បានញញឹម ហើយនិយាយទៅកាន់គាត់ដោយសំឡេងជ្រៅដូចសូរ​មេឃដូចតទៅ។

Verse 15

श्रीभगवानुवाच मया तेऽकारि मघवन् मखभङ्गोऽनुगृह्णता । मदनुस्मृतये नित्यं मत्तस्येन्द्र श्रिया भृशम् ॥ १५ ॥

ព្រះបរមភគវានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ​មឃវាន ឥន្ទ្រៈ! ដោយមេត្តាករុណា ខ្ញុំបានបញ្ឈប់យជ្ញដែលគេធ្វើសម្រាប់អ្នក។ អ្នកស្រវឹងខ្លាំងដោយសិរីល្អ និងអំណាចជាស្តេចសួគ៌; ដូច្នេះខ្ញុំចង់ឲ្យអ្នករំលឹកខ្ញុំជានិច្ច។

Verse 16

मामैश्वर्यश्रीमदान्धो दण्डपाणिं न पश्यति । तं भ्रंशयामि सम्पद्‌भ्यो यस्य चेच्छाम्यनुग्रहम् ॥ १६ ॥

មនុស្សដែលងងឹតដោយស្រវឹងអំណាច និងសម្បត្តិ មិនឃើញខ្ញុំដែលនៅជិត ដោយកាន់ដំបងទណ្ឌកម្មនៅក្នុងដៃ។ បើខ្ញុំប្រាថ្នាសុភមង្គលពិតសម្រាប់គាត់ ខ្ញុំនឹងទាញគាត់ចុះពីស្ថានភាពសំណាងល្អផ្លូវវត្ថុ។

Verse 17

गम्यतां शक्र भद्रं व: क्रियतां मेऽनुशासनम् । स्थीयतां स्वाधिकारेषु युक्तैर्व: स्तम्भवर्जितै: ॥ १७ ॥

ឱ សក្រណ៍ (ឥន្ទ្រា) ឥឡូវនេះ អ្នកអាចទៅបាន; ចូរអនុវត្តតាមព្រះបញ្ជារបស់យើង។ ចូរស្ថិតនៅក្នុងតួនាទីដែលបានកំណត់ ហើយស្ងប់ស្ងាត់ដោយគ្មានមោទនភាពក្លែងក្លាយ។

Verse 18

अथाह सुरभि: कृष्णमभिवन्द्यमनस्विनी । स्वसन्तानैरुपामन्‍त्र्य गोपरूपिणमीश्वरम् ॥ १८ ॥

បន្ទាប់មក មាតាសុរភី ជាមួយកូនចៅរបស់នាងគឺហ្វូងគោ បានក្រាបបង្គំដល់ព្រះក្រឹស្ណ។ ដោយគោរពសូមព្រះអង្គទ្រង់ប្រទានការយកព្រះទ័យ ទៅលើព្រះអម្ចាស់ដែលស្ថិតមុខនាងក្នុងរូបក្មេងគោល្បាល ហើយនាងបាននិយាយដោយទន់ភ្លន់។

Verse 19

सुरभिरुवाच कृष्ण कृष्ण महायोगिन् विश्वात्मन् विश्वसम्भव । भवता लोकनाथेन सनाथा वयमच्युत ॥ १९ ॥

សុរភីបាននិយាយថា៖ ឱ ក្រឹស្ណា ក្រឹស្ណា មហាយោគីដ៏អស្ចារ្យ! ឱ ព្រះវិញ្ញាណនៃសកល និងប្រភពកំណើតនៃលោក! ឱ អច្យុតៈ ព្រះអង្គជាព្រះនាថនៃលោក; ដោយព្រះគុណ ពួកយើងមានទីពឹង។

Verse 20

त्वं न: परमकं दैवं त्वं न इन्द्रो जगत्पते । भवाय भव गोविप्रदेवानां ये च साधव: ॥ २० ॥

ព្រះអង្គជាព្រះដែលយើងគួរគោរពបូជាខ្ពស់បំផុត; ឱ ព្រះម្ចាស់នៃសកលលោក ព្រះអង្គជាឥន្ទ្ររបស់យើង។ ដើម្បីសុខមង្គលនៃគោ ព្រាហ្មណ៍ ទេវតា និងសាធុទាំងអស់ សូមព្រះអង្គក្លាយជាឥន្ទ្ររបស់យើង។

Verse 21

इन्द्रं नस्त्वाभिषेक्ष्यामो ब्रह्मणा चोदिता वयम् । अवतीर्णोऽसि विश्वात्मन् भूमेर्भारापनुत्तये ॥ २१ ॥

តាមព្រះបញ្ជារបស់ព្រះព្រហ្ម យើងនឹងធ្វើពិធីអភិសេកស្រោចស្រង់ ដើម្បីអភិសេកព្រះអង្គជាឥន្ទ្រ។ ឱ ព្រះវិញ្ញាណនៃសកលលោក ព្រះអង្គបានចុះមកដើម្បីបន្ធូរភារនៃផែនដី។

Verse 22

श्रीशुक उवाच एवं कृष्णमुपामन्‍त्र्य सुरभि: पयसात्मन: । जलैराकाशगङ्गाया ऐरावतकरोद्‌धृतै: ॥ २२ ॥ इन्द्र: सुरर्षिभि: साकं चोदितो देवमातृभि: । अभ्यसिञ्चत दाशार्हं गोविन्द इति चाभ्यधात् ॥ २३ ॥

ព្រះសុកទេវៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ បន្ទាប់ពីអង្វរព្រះក្រឹស្ណា មាតាសុរភីបានធ្វើពិធីអភិសេកស្រង់ព្រះអង្គដោយទឹកដោះរបស់នាង។ បន្ទាប់មក ព្រះឥន្ទ្រ តាមព្រះបញ្ជារបស់មាតាទេវតា បានយកទឹកគង្គាស្ថានសួគ៌ ដែលដំរីអៃរាវតយកមកដោយខ្លួនមាត់ (សុង) មកអភិសេកព្រះក្រឹស្ណាវង្សដាសារហៈ ហើយប្រកាសព្រះនាមថា «គោវិន្ទ»។

Verse 23

श्रीशुक उवाच एवं कृष्णमुपामन्‍त्र्य सुरभि: पयसात्मन: । जलैराकाशगङ्गाया ऐरावतकरोद्‌धृतै: ॥ २२ ॥ इन्द्र: सुरर्षिभि: साकं चोदितो देवमातृभि: । अभ्यसिञ्चत दाशार्हं गोविन्द इति चाभ्यधात् ॥ २३ ॥

ព្រះសុកទេវៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ ព្រះឥន្ទ្រ ដោយការជំរុញពីមាតាទេវតា និងមានព្រះឫសីស្ថានសួគ៌ជាមួយ បានអភិសេកព្រះក្រឹស្ណាវង្សដាសារហៈដោយទឹកគង្គាសួគ៌ដែលដំរីអៃរាវតយកមកដោយសុង ហើយប្រកាសព្រះនាម «គោវិន្ទ»។

Verse 24

तत्रागतास्तुम्बुरुनारदादयोगन्धर्वविद्याधरसिद्धचारणा: । जगुर्यशो लोकमलापहं हरे:सुराङ्गना: सन्ननृतुर्मुदान्विता: ॥ २४ ॥

នៅទីនោះ ទុម្ពុរុ នារ៉ដ និងគន្ធರ್ವផ្សេងៗ ព្រមទាំងវិទ្យាធរ សិទ្ធ និងចារណ បានមកច្រៀងសរសើរព្រះហរិ ដែលបរិសុទ្ធលាងកខ្វក់ទាំងលោក។ ភរិយាទេវតាទាំងឡាយក៏រាំដោយសេចក្តីរីករាយ ដើម្បីគោរពព្រះអង្គ។

Verse 25

तं तुष्टुवुर्देवनिकायकेतवोह्यवाकिरंश्चाद्भुतपुष्पवृष्टिभि: । लोका: परां निर्वृतिमाप्नुवंस्त्रयोगावस्तदा गामनयन् पयोद्रुताम् ॥ २५ ॥

ពួកទេវតាដ៏ឧត្តមបានសរសើរព្រះអង្គ ហើយបោះព្រិលផ្កាអស្ចារ្យជុំវិញព្រះអង្គ។ ពិភពទាំងបីបានទទួលសេចក្តីសុខសាន្តដ៏លើសលប់ ហើយហ្វូងគោបានធ្វើឲ្យផ្ទៃផែនដីជ្រាបដោយទឹកដោះ។

Verse 26

नानारसौघा: सरितो वृक्षा आसन् मधुस्रवा: । अकृष्टपच्यौषधयो गिरयोऽबिभ्रनुन्मणीन् ॥ २६ ॥

ទន្លេៗហូរដោយរាវឆ្ងាញ់នានាប្រភេទ ដើមឈើចេញទឹកឃ្មុំ រុក្ខជាតិដែលអាចបរិភោគបានទុំដោយមិនចាំបាច់ដាំដុះ ហើយភ្នំៗបានបង្ហាញអលង្ការមណីដែលធ្លាប់លាក់នៅខាងក្នុង។

Verse 27

कृष्णेऽभिषिक्त एतानि सर्वाणि कुरुनन्दन । निर्वैराण्यभवंस्तात क्रूराण्यपि निसर्गत: ॥ २७ ॥

ឱ ពារីក្សិត ជាទីស្រឡាញ់នៃវង្សកុរុ! ពេលមានពិធីអភិសេកស្រង់ស្នានដល់ព្រះក្រឹષ્ણា សត្វលោកទាំងអស់ ទោះមានសភាពឃោរឃៅក៏ដោយ ក៏ក្លាយជាមិនមានសត្រូវចិត្ត។

Verse 28

इति गोगोकुलपतिं गोविन्दमभिषिच्य स: । अनुज्ञातो ययौ शक्रो वृतो देवादिभिर्दिवम् ॥ २८ ॥

ដូច្នេះ បន្ទាប់ពីបានអភិសេកស្រង់ស្នានដល់ព្រះគោវិន្ទៈ អធិបតីនៃគោ និងគោកុលៈ សក្រៈ (ឥន្ទ្រ) បានទទួលព្រះអនុញ្ញាតពីព្រះអម្ចាស់ ហើយដោយមានទេវតា និងសត្វឋានខ្ពស់ព័ទ្ធជុំវិញ ក៏ត្រឡប់ទៅស្ថានសួគ៌។

Frequently Asked Questions

Indra realizes his offense arose from false pride in his delegated cosmic post. Having witnessed Kṛṣṇa’s supremacy and fearlessness before time, Indra confesses that his anger and attempt to punish Vraja were products of delusion. His apology models how a jīva—even a powerful deva—must abandon entitlement and take shelter of Bhagavān to be purified.

Kṛṣṇa states it was an act of mercy: opulence can intoxicate and make one blind to the Lord’s presence and corrective authority. For a person’s true welfare, the Lord may reduce their material elevation to remove pride and restore remembrance—showing punishment can be compassionate instruction rather than revenge.

Surabhi is the celestial mother of cows. She asks Kṛṣṇa to be the true protector and lord for cows and brāhmaṇas, implying that the real source of rain, prosperity, and order is not an independent deva but Bhagavān Himself. Her request reframes ‘Indra’ as a functional title under the Supreme, not the ultimate shelter.

The abhiṣeka publicly affirms Kṛṣṇa’s supremacy over the cosmic hierarchy and His intimate role as protector of Vraja. Being named “Govinda” emphasizes His guardianship of cows and cowherds and also His mastery of the senses (go-indra), teaching that true prosperity and self-control arise from devotion to Him.

The chapter depicts cosmic harmony as responsive to divine satisfaction. When the Lord is honored, the guṇas settle into auspiciousness: hostility subsides, abundance manifests, and even cruel beings become free from enmity—illustrating the Bhāgavata theme that the world’s order is ultimately rooted in alignment with Bhagavān.