Adhyaya 13
Brahmā’s Bewilderment and Kṛṣṇa Becoming the Calves and Cowherd Boys (Brahma-vimohana-līlā)
បន្ទាប់ពីអឃាសុរាត្រូវបានសង្គ្រោះ ព្រះក្រឹෂ್ಣនាំក្មេងគោវាលទៅបរិវេណទន្លេស្រស់ស្អាតសម្រាប់អាហារថ្ងៃត្រង់ក្នុងព្រៃ។ សេចក្តីស្និទ្ធស្នាលរបស់ព្រះអង្គជាមួយមិត្តភក្តិគួរឱ្យអស្ចារ្យសូម្បីតែទេវតា។ ពេលកូនគោវង្វេងទៅ ព្រះក្រឹṣṇaទៅយកវិញ; ក្នុងអវត្តមាននោះ ព្រះព្រហ្ម—ភ្ញាក់ផ្អើលដោយអំណាចព្រះអង្គ តែចង់សាកល្បង—លួចទាំងកូនគោ និងក្មេងៗ ហើយលាក់ក្រោមនិទ្រាមន្ត។ ព្រះក្រឹṣṇaត្រឡប់មក ដឹងអំពីការធ្វើរបស់ព្រហ្ម ហើយដើម្បីផ្គាប់ចិត្តឪពុកម្តាយវ្រាជ និងបង្រៀនព្រហ្ម ព្រះអង្គពង្រីកខ្លួនជាកូនគោ និងក្មេងគោវាលដូចគ្នាទាំងអស់ បន្តជីវិតប្រចាំថ្ងៃរយៈពេលមួយឆ្នាំពេញ។ សេចក្តីស្រឡាញ់របស់អ្នកស្រុកកើនលើសធម្មតា ហើយព្រះបលរាមសង្កេតឃើញភាពចម្លែក ដឹងថាទាំងអស់ជាការពង្រីករបស់ព្រះក្រឹṣṇa។ ពេលព្រហ្មត្រឡប់មកវិញ (គិតថាមានតែភ្លែត) គាត់ឃើញព្រះក្រឹṣṇaនៅតែលេង; ការភាន់ច្រឡំរបស់គាត់កើនដល់កំពូល ពេលការពង្រីកបង្ហាញជារូបវិṣṇuបួនដៃរាប់មិនអស់ ដែលត្រូវបានគោរពដោយអំណាចទាំងឡាយ ធាតុ និងគោលការណ៍សកល។ ព្រហ្មត្រូវបានបំបាក់អហങ്കារ; ព្រះក្រឹṣṇaដកយោគមាយា ស្តារទិដ្ឋភាពឲ្យនៅសល់តែព្រះអង្គកំពុងស្វែងរកដោយកាន់អាហារ—រៀបចំសម្រាប់ព្រះព្រហ្មអធិស្ឋាននៅជំពូកបន្ទាប់។
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच साधु पृष्टं महाभाग त्वया भागवतोत्तम । यन्नूतनयसीशस्य शृण्वन्नपि कथां मुहु: ॥ १ ॥
ស្រីសុកទេវបាននិយាយថា៖ ឱ បរិក្សិត អ្នកមានភាគ្យធំ និងជាអ្នកបម្រើព្រះដ៏ល្អបំផុត! អ្នកសួរបានល្អណាស់ ព្រោះទោះបីអ្នកស្តាប់កថាព្រះអម្ចាស់ជានិច្ច ក៏អ្នកនៅតែឃើញលីឡារបស់ព្រះអង្គថ្មីៗជានិច្ច។
Verse 2
सतामयं सारभृतां निसर्गो यदर्थवाणीश्रुतिचेतसामपि । प्रतिक्षणं नव्यवदच्युतस्य यत् स्त्रिया विटानामिव साधुवार्ता ॥ २ ॥
នេះជានិស្ស័យរបស់សាធុដែលកាន់យកសារសំខាន់នៃជីវិត៖ សូម្បីតែពាក្យសម្តី ការស្តាប់ និងចិត្តរបស់ពួកគេ ក៏មានអច្យុតៈ ស្រីក្រឹષ્ણ ជាគោលដៅ។ ពួកគេពេញចិត្តនឹងក្រឹષ્ણវារតា រៀងរាល់ខណៈ ដូចជាថ្មីៗជានិច្ច ដូចដែលមនុស្សលោកិយពេញចិត្តនឹងការនិយាយអំពីស្ត្រី និងកាម។
Verse 3
शृणुष्वावहितो राजन्नपि गुह्यं वदामि ते । ब्रूयु: स्निग्धस्य शिष्यस्य गुरवो गुह्यमप्युत ॥ ३ ॥
ឱ ព្រះរាជា សូមស្តាប់ដោយការយកចិត្តទុកដាក់; ខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នកអំពីរឿងដ៏សម្ងាត់នេះ។ ព្រោះគ្រូបរិសុទ្ធនឹងពន្យល់សូម្បីតែប្រធានបទដែលលាក់លៀម និងយល់ពិបាក ដល់សិស្សដែលសុភាពរាបសារ និងជាទីស្រឡាញ់។
Verse 4
तथाघवदनान्मृत्यो रक्षित्वा वत्सपालकान् । सरित्पुलिनमानीय भगवानिदमब्रवीत् ॥ ४ ॥
បន្ទាប់មក ព្រះភគវាន ស្រីក្រឹស្ណា បានសង្គ្រោះក្មេងគោលានិងកូនគោពីមាត់អឃាសុរៈដែលដូចជាមរណៈ ហើយនាំពួកគេទាំងអស់មកកាន់ច្រាំងទន្លេ រួចមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះ។
Verse 5
अहोऽतिरम्यं पुलिनं वयस्या: स्वकेलिसम्पन्मृदुलाच्छबालुकम् । स्फुटत्सरोगन्धहृतालिपत्रिक- ध्वनिप्रतिध्वानलसद्द्रुमाकुलम् ॥ ५ ॥
ឱមិត្តសហាយ! មើលចុះ ច្រាំងនេះស្រស់ស្អាតយ៉ាងក្រៃលែង សមស្របសម្រាប់ការលេងរបស់យើង; ខ្សាច់ស្អាត និងទន់។ ក្លិនក្រអូបនៃផ្កាឈូកកំពុងរីកទាក់ទាញឃ្មុំ និងបក្សី ហើយសំឡេងហ៊ឺហា និងច្រៀងរបស់ពួកវាប្រតិធ្វានក្នុងព្រៃឈើដ៏ស្រស់។
Verse 6
अत्र भोक्तव्यमस्माभिर्दिवारूढं क्षुधार्दिता: । वत्सा: समीपेऽप: पीत्वा चरन्तु शनकैस्तृणम् ॥ ६ ॥
ឥឡូវថ្ងៃឡើងខ្ពស់ហើយ យើងឃ្លានណាស់ ដូច្នេះយើងគួរញ៉ាំអាហារនៅទីនេះ។ ឲ្យកូនគោផឹកទឹកនៅជិតៗ ហើយដើរយឺតៗទៅមកស៊ីស្មៅ។
Verse 7
तथेति पाययित्वार्भा वत्सानारुध्य शाद्वले । मुक्त्वा शिक्यानि बुभुजु: समं भगवता मुदा ॥ ७ ॥
ពួកក្មេងគោលាបាននិយាយថា «ដូច្នេះហើយ» រួចឲ្យកូនគោផឹកទឹក ហើយចងវានៅកន្លែងមានស្មៅបៃតងទន់។ បន្ទាប់មកពួកគេបើកកន្ត្រកអាហារ ហើយញ៉ាំជាមួយព្រះភគវាន ស្រីក្រឹស្ណា ដោយសេចក្តីអានന്ദ។
Verse 8
कृष्णस्य विष्वक् पुरुराजिमण्डलै- रभ्यानना: फुल्लदृशो व्रजार्भका: । सहोपविष्टा विपिने विरेजु- श्छदा यथाम्भोरुहकर्णिकाया: ॥ ८ ॥
នៅក្នុងព្រៃ ក្មេងៗវ្រាជាបានអង្គុយជុំវិញព្រះក្រឹស្ណា ជាជួរជុំៗ មុខទាំងអស់បែរទៅរកព្រះองค์ ភ្នែករីករាយភ្លឺថ្លា។ ពួកគេមើលទៅស្រស់ស្អាតដូចកណ្តាលផ្កាឈូកដែលមានក្រដាសផ្កា និងស្លឹកព័ទ្ធជុំវិញ។
Verse 9
केचित् पुष्पैर्दलै: केचित्पल्लवैरङ्कुरै: फलै: । शिग्भिस्त्वग्भिर्दृषद्भिश्च बुभुजु: कृतभाजना: ॥ ९ ॥
ក្នុងចំណោមក្មេងគោលាន មានអ្នកខ្លះយកផ្កាជាចាន អ្នកខ្លះយកស្លឹក អ្នកខ្លះយកកំពូល嫩 ពន្លក និងផ្លែឈើ; អ្នកខ្លះដាក់ក្នុងកន្ត្រក អ្នកខ្លះដាក់លើសំបកឈើ និងអ្នកខ្លះដាក់លើថ្ម ហើយបរិភោគតាមចានដែលពួកគេច្នៃគំនិតឡើង។
Verse 10
सर्वे मिथो दर्शयन्त: स्वस्वभोज्यरुचिं पृथक् । हसन्तो हासयन्तश्चाभ्यवजह्रु: सहेश्वरा: ॥ १० ॥
ក្មេងគោលានទាំងអស់អង្គុយបរិភោគជាមួយព្រះក្រឹષ્ણា ហើយបង្ហាញគ្នាទៅវិញទៅមកអំពីរសជាតិខុសៗគ្នានៃម្ហូបដែលនាំមកពីផ្ទះ។ ពេលសាករសជាតិគ្នា ពួកគេចេះតែសើច និងធ្វើឲ្យគ្នាសើច។
Verse 11
बिभ्रद् वेणुं जठरपटयो: शृङ्गवेत्रे च कक्षे वामे पाणौ मसृणकवलं तत्फलान्यङ्गुलीषु । तिष्ठन् मध्ये स्वपरिसुहृदो हासयन् नर्मभि: स्वै: स्वर्गे लोके मिषति बुभुजे यज्ञभुग् बालकेलि: ॥ ११ ॥
ព្រះក្រឹષ્ણា ដែលជាយជ្ញភុក (អ្នកទទួលទានតែអ្វីដែលបានបូជាក្នុងយជ្ញ) ដើម្បីបង្ហាញលីឡាកុមារភាព បានអង្គុយកណ្ដាលមិត្តស្និទ្ធ។ ខ្លុយត្រូវបានសៀតនៅខាងស្ដាំរវាងចង្កេះនិងសម្លៀកបំពាក់តឹង; ខាងឆ្វេងមានស្នែងផ្លុំ និងឈើដឹកគោ។ ក្នុងដៃមានមួយកំណាត់បាយលាយទឹកដោះគោជូរ និងមានដុំផ្លែឈើចន្លោះម្រាមដៃ។ ដូចកណ្ដាលផ្កាឈូក ព្រះអង្គមើលទៅមិត្តៗ ហើយលេងសើចផ្អែមល្ហែមបង្កើតសំណើចរីករាយពេលបរិភោគ ខណៈដែលទេវតានៅសួគ៌ភ្ញាក់ផ្អើលឃើញព្រះអម្ចាស់ដែលធម្មតាទទួលទានតែក្នុងយជ្ញ កំពុងបរិភោគជាមួយមិត្តៗក្នុងព្រៃ។
Verse 12
भारतैवं वत्सपेषु भुञ्जानेष्वच्युतात्मसु । वत्सास्त्वन्तर्वने दूरं विविशुस्तृणलोभिता: ॥ १२ ॥
ឱ មហារាជ បរិក្សិត! ខណៈក្មេងគោលានដែលមានអច្យុតជាចិត្តវិញ្ញាណ កំពុងបរិភោគអាហារនៅក្នុងព្រៃ កូនគោទាំងឡាយត្រូវបានទាក់ទាញដោយស្មៅបៃតង ហើយចូលទៅឆ្ងាយក្នុងព្រៃជ្រៅ។
Verse 13
तान् दृष्ट्वा भयसन्त्रस्तानूचे कृष्णोऽस्य भीभयम् । मित्राण्याशान्मा विरमतेहानेष्ये वत्सकानहम् ॥ १३ ॥
ពេលព្រះក្រឹષ્ણាឃើញមិត្តៗភ័យខ្លាច ព្រះអង្គដែលសូម្បីតែភាពភ័យក៏ខ្លាច បានមានព្រះបន្ទូលដើម្បីបន្ធូរភ័យថា «មិត្តៗអើយ កុំឈប់បរិភោគឡើយ ខ្ញុំនឹងទៅដោយខ្លួនឯង ហើយនាំកូនគោរបស់អ្នកមកទីនេះវិញ»។
Verse 14
इत्युक्त्वाद्रिदरीकुञ्जगह्वरेष्वात्मवत्सकान् । विचिन्वन्भगवान्कृष्ण: सपाणिकवलो ययौ ॥ १४ ॥
ព្រះភគវាន ស្រីក្រឹស្ណៈមានព្រះបន្ទូលថា «ខ្ញុំនឹងទៅស្វែងរកកូនគោ; អ្នកទាំងអស់កុំរំខានសេចក្តីរីករាយរបស់អ្នក»។ បន្ទាប់មក ព្រះองค์កាន់បាយនិងទឹកដោះគោជូរនៅក្នុងព្រះហត្ថ ហើយចេញទៅភ្លាមៗ ស្វែងរកតាមភ្នំ រូងភ្នំ ព្រៃព្រឹក្សា និងផ្លូវចង្អៀត ដើម្បីបំពេញចិត្តមិត្តអ្នកគង្វាល។
Verse 15
अम्भोजन्मजनिस्तदन्तरगतो मायार्भकस्येशितु- र्द्रष्टुं मञ्जु महित्वमन्यदपि तद्वत्सानितो वत्सपान् । नीत्वान्यत्र कुरूद्वहान्तरदधात् खेऽवस्थितो य: पुरा दृष्ट्वाघासुरमोक्षणं प्रभवत: प्राप्त: परं विस्मयम् ॥ १५ ॥
ឱ មហារាជ បរិក្សិត! ព្រះព្រហ្មដែលកើតពីផ្កាឈូក និងស្ថិតនៅលើលោកខ្ពស់ក្នុងមេឃ បានឃើញមុននេះថា ព្រះស្រីក្រឹស្ណៈបានសម្លាប់ និងដោះលែងអឃាសុរ ហើយទ្រង់ភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង។ ឥឡូវនេះ ព្រះព្រហ្មចង់បង្ហាញអំណាចរបស់ខ្លួន និងមើលមហិទ្ធិភាពដ៏ផ្អែមល្ហែមរបស់ព្រះក្រឹស្ណៈដែលកំពុងលេងលីឡាជាកុមារ; ដូច្នេះពេលព្រះក្រឹស្ណៈអវត្តមាន គាត់បាននាំកូនគោ និងក្មេងគង្វាលទៅកន្លែងផ្សេងហើយលាក់។ ប៉ុន្តែមិនយូរគាត់នឹងជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងព្រះអานุភាពរបស់ព្រះក្រឹស្ណៈ។
Verse 16
ततो वत्सानदृष्ट्वैत्य पुलिनेऽपि च वत्सपान् । उभावपि वने कृष्णो विचिकाय समन्तत: ॥ १६ ॥
បន្ទាប់មក ព្រះក្រឹស្ណៈមិនឃើញកូនគោទេ ក៏ត្រឡប់ទៅកាន់មាត់ទន្លេវិញ; ប៉ុន្តែក៏មិនឃើញក្មេងគង្វាលនៅទីនោះដែរ។ ដូច្នេះ ព្រះองค์ចាប់ផ្តើមស្វែងរកទាំងកូនគោ និងក្មេងៗ ទូទាំងព្រៃគ្រប់ទិស ដូចជាមិនយល់ថាមានអ្វីកើតឡើង។
Verse 17
क्वाप्यदृष्ट्वान्तर्विपिने वत्सान्पालांश्च विश्ववित् । सर्वं विधिकृतं कृष्ण: सहसावजगाम ह ॥ १७ ॥
ពេលព្រះក្រឹស្ណៈមិនឃើញទាំងកូនគោ និងអ្នកថែរក្សារបស់វា គឺក្មេងគង្វាល នៅទីណាមួយក្នុងព្រៃឡើយ ព្រះអង្គដែលជាអ្នកដឹងទាំងអស់ ក៏យល់ភ្លាមៗថា នេះទាំងអស់គឺជាការធ្វើរបស់ព្រះព្រហ្មា។
Verse 18
तत: कृष्णो मुदं कर्तुं तन्मातृणां च कस्य च । उभयायितमात्मानं चक्रे विश्वकृदीश्वर: ॥ १८ ॥
បន្ទាប់មក ដើម្បីបង្កើតសេចក្តីរីករាយទាំងសម្រាប់ព្រះព្រហ្មា និងសម្រាប់ម្តាយៗរបស់កូនគោ និងក្មេងគង្វាល ព្រះស្រីក្រឹស្ណៈដែលជាព្រះអម្ចាស់ស្ថាបនិកនៃសកលលោក បានពង្រីកព្រះអង្គឯងឲ្យក្លាយជារូបកូនគោ និងក្មេងៗ។
Verse 19
यावद् वत्सपवत्सकाल्पकवपुर्यावत् कराङ्घ्र्यादिकं यावद् यष्टिविषाणवेणुदलशिग् यावद् विभूषाम्बरम् । यावच्छीलगुणाभिधाकृतिवयो यावद् विहारादिकं सर्वं विष्णुमयं गिरोऽङ्गवदज: सर्वस्वरूपो बभौ ॥ १९ ॥
ដោយសភាពវាសុទេវៈ ព្រះស្រីក្រឹស្ណៈបានពង្រីកព្រះអង្គក្នុងពេលតែមួយ ជាចំនួនស្មើនឹងក្មេងគោល និងកូនគោដែលបាត់—មានរូបកាយ ដៃជើង និងអវយវៈផ្សេងៗ ដំបង ស្នែង ត្រែ និងខ្លុយ កាបូបអាហារ សម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងអលង្ការ ឈ្មោះ អាយុ ចរិត និងល្បែង—ទាំងអស់ដូចគ្នាទាំងស្រុង។ ដោយនេះ ព្រះក្រឹស្ណៈបានបញ្ជាក់ថា ពិភពលោកទាំងមូលពោរពេញដោយវិษ្ណុ។
Verse 20
स्वयमात्मात्मगोवत्सान् प्रतिवार्यात्मवत्सपै: । क्रीडन्नात्मविहारैश्च सर्वात्मा प्राविशद् व्रजम् ॥ २० ॥
ព្រះស្រីក្រឹស្ណៈបានធ្វើឲ្យព្រះអង្គឯងក្លាយជាកូនគោ និងក្មេងគោលទាំងអស់ ហើយនៅពេលដូចគ្នានោះក៏បង្ហាញជាមេដឹកនាំរបស់ពួកគេ លេងជាមួយពួកគេដូចធម្មតា រួចចូលទៅកាន់វ្រាជៈ ដែននន្ទមហារាជ។
Verse 21
तत्तद्वत्सान्पृथङ्नीत्वा तत्तद्गोष्ठे निवेश्य स: । तत्तदात्माभवद् राजंस्तत्तत्सद्म प्रविष्टवान् ॥ २१ ॥
ឱ ព្រះរាជា! ព្រះក្រឹស្ណៈបាននាំកូនគោមួយៗទៅដោយឡែក ហើយដាក់ចូលក្នុងគោក្របីរបស់វាៗ; បន្ទាប់មកព្រះអង្គក្លាយជាក្មេងគោលមួយៗ ហើយចូលទៅក្នុងផ្ទះរបស់ពួកគេមួយៗ។
Verse 22
तन्मातरो वेणुरवत्वरोत्थिता उत्थाप्य दोर्भि: परिरभ्य निर्भरम् । स्नेहस्नुतस्तन्यपय:सुधासवं मत्वा परं ब्रह्म सुतानपाययन् ॥ २२ ॥
ពេលឮសំឡេងខ្លុយ និងត្រែស្នែង ម្តាយៗរបស់ក្មេងគោលបានបោះចោលការងារផ្ទះ ហើយក្រោកឡើងភ្លាមៗ។ ពួកនាងលើកកូនៗឡើងលើភ្លៅ អោបក្រសោបដោយដៃទាំងពីរ ហើយបំបៅទឹកដោះដែលហូរចេញដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ខ្លាំង ដូចជាអម្រឹត។ តាមពិត ក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏លើសលប់ ពួកនាងបានបំបៅព្រះបរព្រហ្ម—ព្រះស្រីក្រឹស្ណៈ—ដូចជាកូនរបស់ខ្លួន។
Verse 23
ततो नृपोन्मर्दनमज्जलेपना- लङ्काररक्षातिलकाशनादिभि: । संलालित: स्वाचरितै: प्रहर्षयन् सायं गतो यामयमेन माधव: ॥ २३ ॥
បន្ទាប់មក ឱ មហារាជ! តាមលំដាប់លីឡា ព្រះមាធវៈបានត្រឡប់មកពេលល្ងាច ហើយចូលទៅក្នុងផ្ទះរបស់ក្មេងគោលម្នាក់ៗ ដោយប្រព្រឹត្តដូចមុនទាំងស្រុង ធ្វើឲ្យម្តាយៗពោរពេញដោយសេចក្តីរីករាយវិញ្ញាណ។ ពួកនាងបានបម្រើដោយម៉ាស្សាប្រេង ងូតទឹក លាបចន្ទន៍ តុបតែងគ្រឿងអលង្ការ សូត្រមន្តការពារ បិទតិលក និងផ្តល់អាហារ—ដូច្នេះពួកនាងបានបម្រើព្រះស្រីក្រឹស្ណៈដោយផ្ទាល់។
Verse 24
गावस्ततो गोष्ठमुपेत्य सत्वरं हुङ्कारघोषै: परिहूतसङ्गतान् । स्वकान् स्वकान् वत्सतरानपाययन् मुहुर्लिहन्त्य: स्रवदौधसं पय: ॥ २४ ॥
បន្ទាប់មក គោទាំងអស់បានប្រញាប់ចូលទៅកាន់គោក្នុងរោងរបស់ខ្លួន ហើយបន្លឺសំឡេងហ៊ុងការខ្លាំងៗ ដើម្បីហៅកូនគោរបស់ខ្លួនៗ។ ពេលកូនគោមកដល់ មេគោក៏លិទ្ធរាងកាយកូនម្តងហើយម្តងទៀត ហើយបំបៅដោយទឹកដោះដែលហូរចេញពីទ្រូងយ៉ាងសម្បូរ។
Verse 25
गोगोपीनां मातृतास्मिन्नासीत्स्नेहर्धिकां विना । पुरोवदास्वपि हरेस्तोकता मायया विना ॥ २५ ॥
តាំងពីដើមមក កោពីមានសេចក្តីស្រឡាញ់ដូចម្តាយចំពោះព្រះក្រឹષ્ણ ហើយស្រឡាញ់លើសកូនប្រុសរបស់ខ្លួនផង។ មុននេះពួកនាងនៅតែមានការបែងចែករវាងព្រះក្រឹષ્ણ និងកូនៗរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ ដោយអំណាចម៉ាយា ភាពខុសគ្នានោះបានរលាយបាត់។
Verse 26
व्रजौकसां स्वतोकेषु स्नेहवल्ल्याब्दमन्वहम् । शनैर्नि:सीम ववृधे यथा कृष्णे त्वपूर्ववत् ॥ २६ ॥
សេចក្តីស្រឡាញ់របស់ប្រជាជនវ្រាជចំពោះកូនៗរបស់ខ្លួន ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ បានកើនឡើងរៀងរាល់ថ្ងៃយ៉ាងបន្តិចម្តងៗ ប៉ុន្តែគ្មានព្រំដែន ដូចដែលមុននេះពួកគេមានចំពោះព្រះក្រឹષ્ણ។ ព្រោះឥឡូវនេះ ព្រះក្រឹષ્ણបានក្លាយជាកូនៗរបស់ពួកគេហើយ ដូច្នេះការកើនឡើងនៃសេចក្តីស្រឡាញ់នោះគ្មានទីបញ្ចប់។
Verse 27
इत्थमात्मात्मनात्मानं वत्सपालमिषेण स: । पालयन् वत्सपो वर्षं चिक्रीडे वनगोष्ठयो: ॥ २७ ॥
ដូច្នេះ ព្រះស្រីក្រឹષ્ણបានក្លាយជាក្មេងល្វែងគោ និងក្រុមកូនគោដោយព្រះអង្គផ្ទាល់ ហើយបានថែរក្សាព្រះអង្គដោយព្រះអង្គឯង។ ដោយលេសថាល្វែងកូនគោ ព្រះអង្គបានបន្តលីឡានៅវೃន្ទាវន និងក្នុងព្រៃអស់មួយឆ្នាំ។
Verse 28
एकदा चारयन् वत्सान्सरामो वनमाविशत् । पञ्चषासु त्रियामासु हायनापूरणीष्वज: ॥ २८ ॥
នៅថ្ងៃមួយ មុនពេលគ្រប់មួយឆ្នាំប្រហែលប្រាំឬប្រាំមួយយប់ ព្រះស្រីក្រឹષ્ણ អ្នកមិនកើត បានល្វែងកូនគោ ហើយចូលទៅក្នុងព្រៃជាមួយព្រះបលរាម។
Verse 29
ततो विदूराच्चरतो गावो वत्सानुपव्रजम् । गोवर्धनाद्रिशिरसि चरन्त्यो ददृशुस्तृणम् ॥ २९ ॥
បន្ទាប់មក ខណៈពេលហ្វូងគោចិញ្ចឹមស្មៅលើកំពូលភ្នំគោវರ್ಧន ពួកវាមើលចុះពីឆ្ងាយឃើញស្មៅបៃតង ហើយឃើញកូនគោរបស់ខ្លួនកំពុងចិញ្ចឹមស្មៅនៅជិតវ្រាជ មិនឆ្ងាយទេ។
Verse 30
दृष्ट्वाथ तत्स्नेहवशोऽस्मृतात्मा स गोव्रजोऽत्यात्मपदुर्गमार्ग: । द्विपात्ककुद्ग्रीव उदास्यपुच्छो- ऽगाद्धुङ्कृतैरास्रुपया जवेन ॥ ३० ॥
ពេលឃើញកូនគោរបស់ខ្លួនពីលើកំពូលភ្នំគោវರ್ಧន គោទាំងឡាយត្រូវសេចក្តីស្នេហាអណ្ដែតគ្រប់គ្រង ដល់ថ្នាក់ភ្លេចខ្លួន និងអ្នកថែ។ ទោះផ្លូវរឹងរ៉ៃក៏មិនគិតទេ ពួកវារត់ដោយក្តីកង្វល់ ដូចជាមានតែពីរជើង។ ទ្រូងទឹកដោះពេញហូរទឹកដោះ ក្បាលនិងកន្ទុយលើកខ្ពស់ កំពូលខ្នងក្រឡាប់តាមក។ ពួកវាស្រែកហ៊ុងៗ ទឹកភ្នែកស្រក់ ហើយរត់ទៅដល់កូនគោដើម្បីបំបៅ។
Verse 31
समेत्य गावोऽधो वत्सान् वत्सवत्योऽप्यपाययन् । गिलन्त्य इव चाङ्गानि लिहन्त्य: स्वौधसं पय: ॥ ३१ ॥
ពេលចុះមកក្រោម គោទាំងឡាយបានទៅជួបកូនគោ។ ទោះជាមានកូនថ្មីក៏ដោយ ដោយសេចក្តីស្នេហាដែលកើនឡើង ពួកវាឲ្យកូនគោចាស់ផឹកទឹកដោះពីទ្រូង ហើយបន្ទាប់មកដោយក្តីកង្វល់ ក៏លិទ្ធរាងកាយកូនគោ ដូចជាចង់លេបវាចូលទៅ។
Verse 32
गोपास्तद्रोधनायासमौघ्यलज्जोरुमन्युना । दुर्गाध्वकृच्छ्रतोऽभ्येत्य गोवत्सैर्ददृशु: सुतान् ॥ ३२ ॥
ពួកអ្នកគោបាលព្យាយាមទប់គោទាំងឡាយ តែបរាជ័យ ដូច្នេះពួកគេមានទាំងអៀន និងខឹងក្នុងពេលតែមួយ។ ពួកគេឆ្លងផ្លូវរឹងរ៉ៃដោយលំបាក ហើយពេលចុះមកឃើញកូនប្រុសរបស់ខ្លួននៅកណ្ដាលគោនិងកូនគោ ក៏ត្រូវសេចក្តីស្នេហាធំធេងគ្របដណ្ដប់។
Verse 33
तदीक्षणोत्प्रेमरसाप्लुताशया जातानुरागा गतमन्यवोऽर्भकान् । उदुह्य दोर्भि: परिरभ्य मूर्धनि घ्राणैरवापु: परमां मुदं ते ॥ ३३ ॥
នៅពេលនោះ ពេលឃើញកូនប្រុសរបស់ខ្លួន ចិត្តគំនិតរបស់អ្នកគោបាលទាំងឡាយបានលិចក្នុងរសជាតិព្រះស្នេហាបិតា។ សេចក្តីស្រឡាញ់កើតឡើង ហើយកំហឹងរលាយបាត់។ ពួកគេលើកកូនៗឡើងក្នុងដៃ អោបក្រសោប ហើយទទួលបានសេចក្តីរីករាយខ្ពស់បំផុតដោយស្រូបក្លិនក្បាលកូន។
Verse 34
तत: प्रवयसो गोपास्तोकाश्लेषसुनिर्वृता: । कृच्छ्राच्छनैरपगतास्तदनुस्मृत्युदश्रव: ॥ ३४ ॥
បន្ទាប់មក ពួកគោបាលវ័យចាស់បានអោបកូនប្រុសរបស់ខ្លួនដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏លើសលប់ ហើយពេញចិត្តដោយសុខានុភាពនៃស្នេហា។ ដោយលំបាក និងមិនសូវចង់ ពួកគេបានបន្តិចម្តងៗលែងអោប ហើយត្រឡប់ទៅព្រៃវិញ; តែពេលនឹកដល់កូនៗ ទឹកភ្នែកក៏ហូរចេញពីភ្នែក។
Verse 35
व्रजस्य राम: प्रेमर्धेर्वीक्ष्यौत्कण्ठ्यमनुक्षणम् । मुक्तस्तनेष्वपत्येष्वप्यहेतुविदचिन्तयत् ॥ ३५ ॥
ដោយសារសេចក្តីស្រឡាញ់កើនឡើង គោនៅវ្រជៈមានការចងចិត្ត និងអន្ទះសាររាល់ខណៈ សូម្បីតែចំពោះកូនគោដែលធំឡើងហើយ និងឈប់បៅទឹកដោះ។ ព្រះបលរាមឃើញការចងចិត្តនេះ ក៏មិនយល់ហេតុផលទេ ដូច្នេះព្រះអង្គចាប់ផ្តើមពិចារណានៅក្នុងព្រះហឫទ័យ។
Verse 36
किमेतदद्भुतमिव वासुदेवेऽखिलात्मनि । व्रजस्य सात्मनस्तोकेष्वपूर्वं प्रेम वर्धते ॥ ३६ ॥
នេះជាអ្វីដែលអស្ចារ្យដូចម្តេច? សេចក្តីស្រឡាញ់របស់អ្នកនៅវ្រជៈទាំងអស់—រួមទាំងខ្ញុំផង—ចំពោះក្មេងៗ និងកូនគោទាំងនេះ កំពុងកើនឡើងយ៉ាងមិនធ្លាប់មាន ដូចសេចក្តីស្រឡាញ់ដែលយើងមានចំពោះវាសុទេវៈ ព្រះស្រីក្រឹស្ណា អាត្មានៃសត្វទាំងអស់។
Verse 37
केयं वा कुत आयाता दैवी वा नार्युतासुरी । प्रायो मायास्तु मे भर्तुर्नान्या मेऽपि विमोहिनी ॥ ३७ ॥
អំណាចអាថ៌កំបាំងនេះជានរណា ហើយមកពីណា? តើនាងជាទេវី ឬជាអសុរី? ប្រាកដណាស់ នេះគឺជាមាយារបស់ព្រះអម្ចាស់របស់ខ្ញុំ ព្រះស្រីក្រឹស្ណា; ព្រោះអ្នកណាទៀតអាចធ្វើឲ្យខ្ញុំវង្វេងបាន?
Verse 38
इति सञ्चिन्त्य दाशार्हो वत्सान्सवयसानपि । सर्वानाचष्ट वैकुण्ठं चक्षुषा वयुनेन स: ॥ ३८ ॥
ដោយគិតដូច្នេះ ព្រះបលរាម (ដាសារហៈ) បានឃើញដោយភ្នែកនៃចំណេះដឹងទេវីថា កូនគោទាំងអស់ និងមិត្តរបស់ក្រឹស្ណាទាំងអស់នេះ—សុទ្ធតែជាការពង្រីកនៃរូបព្រះស្រីក្រឹស្ណា។
Verse 39
नैते सुरेशा ऋषयो न चैते त्वमेव भासीश भिदाश्रयेऽपि । सर्वं पृथक्त्वं निगमात् कथं वदे- त्युक्तेन वृत्तं प्रभुणा बलोऽवैत् ॥ ३९ ॥
ព្រះបលទេវមានព្រះបន្ទូលថា «ឱ ព្រះអម្ចាស់គ្រប់គ្រងដ៏អធិរាជ! ក្មេងទាំងនេះមិនមែនជាទេវតាធំៗទេ ហើយក៏មិនមែនជាឥសីដូចនារ៉ទដែរ។ ឥឡូវនេះខ្ញុំឃើញថា ទោះមានភាពខុសគ្នាជាច្រើន ក៏មានតែព្រះអង្គតែមួយដែលបង្ហាញព្រះអង្គ—ជាកូនគោ និងក្មេងគោបាល។ សូមពន្យល់អាថ៌កំបាំងនេះដោយសង្ខេប»។ ពេលត្រូវសូមដូច្នេះ ព្រះក្រឹស្ណាបានពន្យល់ទាំងអស់ ហើយព្រះបលរាមបានយល់។
Verse 40
तावदेत्यात्मभूरात्ममानेन त्रुट्यनेहसा । पुरोवदाब्दं क्रीडन्तं ददृशे सकलं हरिम् ॥ ४० ॥
ពេលព្រះព្រហ្មាអ្នកកើតដោយខ្លួនឯងត្រឡប់មកវិញ—តាមមាត្រពេលវេលារបស់ព្រះអង្គគ្រាន់តែបន្តិច—ព្រះអង្គឃើញថា តាមមាត្រមនុស្សបានកន្លងផុតមួយឆ្នាំពេញហើយ ប៉ុន្តែព្រះហរិ (ព្រះក្រឹស្ណា) នៅតែលេងដូចមុនជាមួយក្មេងគោបាល និងកូនគោ ដែលជាការពង្រីករូបរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 41
यावन्तो गोकुले बाला: सवत्सा: सर्व एव हि । मायाशये शयाना मे नाद्यापि पुनरुत्थिता: ॥ ४१ ॥
ព្រះព្រហ្មាគិតក្នុងព្រះហឫទ័យថា «ក្មេងគោបាល និងកូនគោទាំងអស់ដែលមាននៅគោកុល ខ្ញុំបានឲ្យដេកលើគ្រែអំណាចមាយារបស់ខ្ញុំ; ដល់ថ្ងៃនេះពួកគេក៏មិនទាន់ភ្ញាក់ឡើងវិញទេ»។
Verse 42
इत एतेऽत्र कुत्रत्या मन्मायामोहितेतरे । तावन्त एव तत्राब्दं क्रीडन्तो विष्णुना समम् ॥ ४२ ॥
បើដូច្នេះ តើពួកនេះមកពីណា? ពួកនេះមិនមែនជាពួកដែលត្រូវមាយារបស់ខ្ញុំបំភាន់ទេ។ មានក្មេងគោបាល និងកូនគោចំនួនដូចគ្នា កំពុងលេងជាមួយព្រះវិษ្ណុ (ព្រះក្រឹស្ណា) អស់មួយឆ្នាំពេញ។ ពួកនេះជានរណា? មកពីណា?
Verse 43
एवमेतेषु भेदेषु चिरं ध्यात्वा स आत्मभू: । सत्या: के कतरे नेति ज्ञातुं नेष्टे कथञ्चन ॥ ४३ ॥
ដូច្នេះ ព្រះព្រហ្មាបានគិតពិចារណាយូរអំពីភាពខុសគ្នារវាងក្រុមទាំងពីរ។ ព្រះអង្គព្យាយាមដឹងថា អ្នកណាពិត អ្នកណាមិនពិត ប៉ុន្តែមិនអាចយល់បានសោះ។
Verse 44
एवं सम्मोहयन् विष्णुं विमोहं विश्वमोहनम् । स्वयैव माययाजोऽपि स्वयमेव विमोहित: ॥ ४४ ॥
ដូច្នេះ ព្រះព្រហ្មដែលប្រាថ្នាចង់បំភាន់ព្រះក្រឹષ્ણ-វិෂ្ណុ អ្នកគ្របដណ្ដប់សកលលោក ដែលមិនអាចត្រូវបំភាន់បាន តែបំភាន់លោកទាំងមូល បានត្រូវមាយារបស់ខ្លួនឯងធ្វើឲ្យវង្វេងវិញ។
Verse 45
तम्यां तमोवन्नैहारं खद्योतार्चिरिवाहनि । महतीतरमायैश्यं निहन्त्यात्मनि युञ्जत: ॥ ४५ ॥
ដូចជាភាពងងឹតនៃព្រិលក្នុងរាត្រីងងឹត និងពន្លឺកណ្ដុរភ្លើងក្នុងពេលថ្ងៃគ្មានតម្លៃ ដូច្នោះដែរ អំណាចមាយារបស់អ្នកទាបដែលយកទៅប្រឆាំងអ្នកមហាអំណាច មិនអាចសម្រេចអ្វីបានទេ តែវិញវាខ្សោយចុះ។
Verse 46
तावत् सर्वे वत्सपाला: पश्यतोऽजस्य तत्क्षणात् । व्यदृश्यन्त घनश्यामा: पीतकौशेयवासस: ॥ ४६ ॥
បន្ទាប់មក ខណៈព្រះព្រហ្មកំពុងទតមើល នៅក្នុងភ្លាមនោះ កូនគោទាំងអស់ និងក្មេងអ្នកចិញ្ចឹមគោទាំងអស់ បានបង្ហាញខ្លួនមានពណ៌ដូចពពកភ្លៀងខៀវងងឹត និងស្លៀកពាក់សូត្រពណ៌លឿង។
Verse 47
चतुर्भुजा: शङ्खचक्रगदाराजीवपाणय: । किरीटिन: कुण्डलिनो हारिणो वनमालिन: ॥ ४७ ॥ श्रीवत्साङ्गददोरत्नकम्बुकङ्कणपाणय: । नूपुरै: कटकैर्भाता: कटिसूत्राङ्गुलीयकै: ॥ ४८ ॥
ព្រះបុគ្គលទាំងអស់មានព្រះហស្តបួន កាន់ស័ង្ខ ចក្រ គដា និងផ្កាឈូក។ ព្រះសិរីមានមកុដ ព្រះកર્ણមានកុណ្ឌល ព្រះកണ്ഠមានខ្សែពេជ្រ និងវនមាលា។ លើព្រះវक्षស្ថលមានសញ្ញា «ស្រីវត្ស» មានអង្គដលើព្រះបាហុ មានមណីកោស្តុភលើព្រះកണ്ഠដែលមានបន្ទាត់បីដូចស័ង្ខ មានកងដៃ នូពុរ ក្រវ៉ាត់ចង្កេះ និងចិញ្ចៀន—ទាំងអស់ស្រស់ស្អាតបំផុត។
Verse 48
चतुर्भुजा: शङ्खचक्रगदाराजीवपाणय: । किरीटिन: कुण्डलिनो हारिणो वनमालिन: ॥ ४७ ॥ श्रीवत्साङ्गददोरत्नकम्बुकङ्कणपाणय: । नूपुरै: कटकैर्भाता: कटिसूत्राङ्गुलीयकै: ॥ ४८ ॥
ព្រះបុគ្គលទាំងអស់មានព្រះហស្តបួន កាន់ស័ង្ខ ចក្រ គដា និងផ្កាឈូក។ ព្រះសិរីមានមកុដ ព្រះកರ್ಣមានកុណ្ឌល ព្រះកണ്ഠមានខ្សែពេជ្រ និងវនមាលា។ លើព្រះវक्षស្ថលមានសញ្ញា «ស្រីវត្ស» មានអង្គដលើព្រះបាហុ មានមណីកោស្តុភលើព្រះកണ്ഠដែលមានបន្ទាត់បីដូចស័ង្ខ មានកងដៃ នូពុរ ក្រវ៉ាត់ចង្កេះ និងចិញ្ចៀន—ទាំងអស់ស្រស់ស្អាតបំផុត។
Verse 49
आङ्घ्रिमस्तकमापूर्णास्तुलसीनवदामभि: । कोमलै: सर्वगात्रेषु भूरिपुण्यवदर्पितै: ॥ ४९ ॥
ចាប់ពីព្រះបាទរហូតដល់កំពូលព្រះសិរ្សា រាងកាយទាំងមូលត្រូវបានតុបតែងពេញលេញដោយកម្រងស្លឹកទុលសីស្រស់ទន់ ដែលបក្ខតៈអ្នកអនុវត្តបុណ្យដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ គឺស្តាប់ និងច្រៀងសរសើរ បានបូជាថ្វាយដល់ព្រះអម្ចាស់។
Verse 50
चन्द्रिकाविशदस्मेरै: सारुणापाङ्गवीक्षितै: । स्वकार्थानामिव रज:सत्त्वाभ्यां स्रष्टृपालका: ॥ ५० ॥
ដោយស្នាមញញឹមបរិសុទ្ធដូចពន្លឺព្រះចន្ទកាន់តែភ្លឺ និងដោយការមើលចំហៀងពីភ្នែកក្រហមស្រាលៗ ព្រះវិṣṇុមូរតិទាំងនោះបានបង្កើត និងថែរក្សាបំណងរបស់បក្ខតៈរបស់ព្រះองค์ ដូចជាដោយគុណរាជស និងសត្តវ។
Verse 51
आत्मादिस्तम्बपर्यन्तैर्मूर्तिमद्भिश्चराचरै: । नृत्यगीताद्यनेकार्है: पृथक्पृथगुपासिता: ॥ ५१ ॥
ចាប់ពីព្រះព្រហ្មមានមុខបួន រហូតដល់សត្វមានជីវិតតូចតាចបំផុតដូចស្មៅសសរ សត្វទាំងចល និងអចលទាំងអស់បានយករូបរាង ហើយបានបូជាព្រះវិṣṇុមូរតិទាំងនោះដោយវិធីផ្សេងៗ តាមសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន ដូចជា រាំ និងច្រៀង។
Verse 52
अणिमाद्यैर्महिमभिरजाद्याभिर्विभूतिभि: । चतुर्विंशतिभिस्तत्त्वै: परीता महदादिभि: ॥ ५२ ॥
ព្រះវិṣṇុមូរតិទាំងអស់ត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយសិទ្ធិអណិមា និងឥទ្ធិពលដ៏អស្ចារ្យផ្សេងៗ ដោយអំណាចអាថ៌កំបាំងដែលមានអជា ជាប្រធាន និងដោយធាតុ២៤នៃការបង្កើតលោកវត្ថុដែលមានមហត្តត្តវ ជាប្រធាន។
Verse 53
कालस्वभावसंस्कारकामकर्मगुणादिभि: । स्वमहिध्वस्तमहिभिर्मूर्तिमद्भिरुपासिता: ॥ ५३ ॥
បន្ទាប់មក ព្រះព្រហ្មបានឃើញថា កាល (កត្តាពេលវេលា) ស្វភាវៈ សំស្ការ កាមៈ កម្មៈ និងគុណទាំងបី—ដែលឯករាជ្យរបស់ខ្លួនត្រូវបានអំណាចព្រះអម្ចាស់ធ្វើឲ្យស្ថិតក្រោមបង្គាប់ទាំងស្រុង—ក៏បានយករូបរាង ហើយបូជាព្រះវិṣṇុមូរតិទាំងនោះដែរ។
Verse 54
सत्यज्ञानानन्तानन्दमात्रैकरसमूर्तय: । अस्पृष्टभूरिमाहात्म्या अपि ह्युपनिषद्दृशाम् ॥ ५४ ॥
វិស្ណុមូរតិទាំងអស់មានសភាពជារូបអនន្ត និរន្តរ៍ ពោរពេញដោយសច្ចៈ ជ្ញាន និងអានន្ទៈ លើសឥទ្ធិពលកាលៈ។ មហិមាដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះអង្គ សូម្បីជ្ញានីអ្នកសិក្សាឧបនិសទក៏មិនអាចប៉ះពាល់បាន។
Verse 55
एवं सकृद् ददर्शाज: परब्रह्मात्मनोऽखिलान् । यस्य भासा सर्वमिदं विभाति सचराचरम् ॥ ५५ ॥
ដូច្នេះ ព្រះព្រហ្មបានឃើញបរព្រហ្ម ដែលដោយពន្លឺ និងឥទ្ធិពលរបស់ព្រះអង្គ សកលលោកទាំងមូល—មានចលនា និងអចលនា—បានបង្ហាញឡើង។ នៅពេលតែមួយ គាត់ក៏ឃើញកូនគោ និងក្មេងៗទាំងអស់ជាការពង្រីករបស់ព្រះអម្ចាស់។
Verse 56
ततोऽतिकुतुकोद्वृत्यस्तिमितैकादशेन्द्रिय: । तद्धाम्नाभूदजस्तूष्णीं पूर्देव्यन्तीव पुत्रिका ॥ ५६ ॥
បន្ទាប់មក ដោយអานุភាពនៃពន្លឺរុងរឿងរបស់វិស្ណុមូរតិទាំងនោះ ព្រះព្រហ្មត្រូវបានរំញ័រដោយការភ្ញាក់ផ្អើល; អង្គធាតុអារម្មណ៍ទាំង១១របស់គាត់ស្ងៀមស្ងាត់ ហើយក្នុងអានន្ទៈលើសលោក គាត់ក្លាយជាស្ងៀម—ដូចតុក្កតាដីនៅមុខទេវតាភូមិ។
Verse 57
इतीरेशेऽतर्क्ये निजमहिमनि स्वप्रमितिके परत्राजातोऽतन्निरसनमुखब्रह्मकमितौ । अनीशेऽपि द्रष्टुं किमिदमिति वा मुह्यति सति चच्छादाजो ज्ञात्वा सपदि परमोऽजाजवनिकाम् ॥ ५७ ॥
បរព្រហ្មលើសពីការសន្និដ្ឋានដោយចិត្ត ជាពន្លឺដោយខ្លួនឯង ស្ថិតក្នុងអានន្ទៈរបស់ព្រះអង្គ និងលើសពីថាមពលវត្ថុ។ ព្រះអង្គត្រូវបានដឹងដោយកំពូលនៃវេដៈ គឺឧបនិសទ ដោយការបដិសេធចំណេះដឹងមិនពាក់ព័ន្ធ។ ដូច្នេះ ពេលមហិមារបស់ភគវានត្រូវបានបង្ហាញតាមរយៈរូបវិស្ណុមានបួនដៃ ព្រះព្រហ្ម—ម្ចាស់សរស្វតី—បានស្រពិចស្រពិលគិតថា «នេះជាអ្វី?» ហើយសូម្បីតែឃើញក៏មិនអាច។ ព្រះក្រឹស្ណា ដឹងស្ថានភាពរបស់ព្រហ្ម ក៏បានដកវាំងននយោគមាយារបស់ព្រះអង្គភ្លាមៗ។
Verse 58
ततोऽर्वाक्प्रतिलब्धाक्ष: क: परेतवदुत्थित: । कृच्छ्रादुन्मील्य वै दृष्टीराचष्टेदं सहात्मना ॥ ५८ ॥
បន្ទាប់មក ស្មារតីខាងក្រៅរបស់ព្រះព្រហ្មបានត្រឡប់មកវិញ ហើយគាត់ក៏ក្រោកឡើងដូចមនុស្សស្លាប់ដែលរស់ឡើងវិញ។ ដោយលំបាកខ្លាំង គាត់បើកភ្នែកហើយឃើញសកលលោកនេះ ព្រមទាំងខ្លួនឯង។
Verse 59
सपद्येवाभित: पश्यन् दिशोऽपश्यत्पुर:स्थितम् । वृन्दावनं जनाजीव्यद्रुमाकीर्णं समाप्रियम् ॥ ५९ ॥
បន្ទាប់មក ព្រះព្រហ្មមើលទៅគ្រប់ទិសភ្លាមៗ ក៏ឃើញវೃន្ទាវន៍នៅមុខខ្លួន—ពោរពេញដោយដើមឈើដែលជាមូលដ្ឋានជីវភាពរបស់ប្រជាជន ហើយស្រស់ស្អាតស្មើគ្នានៅគ្រប់រដូវ។
Verse 60
यत्र नैसर्गदुर्वैरा: सहासन् नृमृगादय: । मित्राणीवाजितावासद्रुतरुट्तर्षकादिकम् ॥ ६० ॥
វೃន្ទាវន៍ជាឋានទិព្វរបស់ព្រះអម្ចាស់; នៅទីនោះគ្មានឃ្លាន គ្មានកំហឹង គ្មានស្រេកទឹក។ ទោះជាសត្រូវតាមធម្មជាតិ មនុស្ស និងសត្វសាហាវក៏រស់នៅរួមគ្នាដោយមិត្តភាពអធិលោក។
Verse 61
तत्रोद्वहत् पशुपवंशशिशुत्वनाट्यं ब्रह्माद्वयं परमनन्तमगाधबोधम् । वत्सान् सखीनिव पुरा परितो विचिन्व- देकं सपाणिकवलं परमेष्ठ्यचष्ट ॥ ६१ ॥
នៅទីនោះ ព្រះព្រហ្មបានឃើញសច្ចៈដាច់ខាត—អង្គតែមួយគ្មានទីពីរ ពេញដោយព្រះញ្ញាណ និងអនន្ត—កំពុងសម្តែងលីឡាជាកុមារនៅក្នុងគ្រួសារគោបាល ឈរតែម្នាក់ឯងដូចមុន មានកំណាត់អាហារនៅក្នុងដៃ ហើយស្វែងរកកូនគោ និងមិត្តគោបាលទៅគ្រប់ទិស។
Verse 62
दृष्ट्वा त्वरेण निजधोरणतोऽवतीर्य पृथ्व्यां वपु: कनकदण्डमिवाभिपात्य । स्पृष्ट्वा चतुर्मुकुटकोटिभिरङ्घ्रियुग्मं नत्वा मुदश्रुसुजलैरकृताभिषेकम् ॥ ६२ ॥
ពេលឃើញដូច្នោះ ព្រះព្រហ្មបានប្រញាប់ចុះពីយានហង្ស រលំកាយលើដីដូចដំបងមាស ហើយប្រើចុងមកុដលើក្បាលទាំងបួនប៉ះព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ព្រះក្រឹષ્ણ។ បន្ទាប់មកទ្រង់កោតគោរព និងស្រោចព្រះបាទនោះដោយទឹកភ្នែកនៃសេចក្តីអានಂದ ដូចជាធ្វើអភិសេក។
Verse 63
उत्थायोत्थाय कृष्णस्य चिरस्य पादयो: पतन् । आस्ते महित्वं प्राग्दृष्टं स्मृत्वा स्मृत्वा पुन: पुन: ॥ ६३ ॥
អស់រយៈពេលយូរ ព្រះព្រហ្មបានលើកខ្លួនឡើង ហើយលុតជង្គង់លើកលែងឡើងវិញៗ នៅជិតព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ព្រះក្រឹષ્ણ។ ទ្រង់រំលឹកមហិមារបស់ព្រះអម្ចាស់ដែលទើបបានឃើញ ម្តងហើយម្តងទៀត ហើយស្ថិតនៅទីនោះ។
Verse 64
शनैरथोत्थाय विमृज्य लोचने मुकुन्दमुद्वीक्ष्य विनम्रकन्धर: । कृताञ्जलि: प्रश्रयवान् समाहित: सवेपथुर्गद्गदयैलतेलया ॥ ६४ ॥ ज्ञाने प्रयासमुदपास्य नमन्त एव जीवन्ति सन्मुखरितां भवदीयवार्ताम् । स्थाने स्थिता: श्रुतिगतां तनुवाङ्मनोभि- र्ये प्रायशोऽजित जितोऽप्यसि तैस्त्रिलोक्याम् ॥
បន្ទាប់មក ព្រះព្រហ្ម លើកខ្លួនឡើងយឺតៗ ជូតភ្នែកទាំងពីរ ហើយមើលទៅកាន់ មុកុន្ទៈ ព្រះក្រឹស្ណៈ។ ដោយក្បាលទាប ដៃប្រណម ចិត្តផ្តោត និងរាងកាយញ័រ ព្រះអង្គចាប់ផ្តើមសរសើរដោយសំឡេងស្ទាក់ស្ទើរយ៉ាងគោរព។
Frequently Asked Questions
Brahmā, though a great cosmic administrator, became astonished after Aghāsura’s deliverance and wished to test the childlike cowherd Kṛṣṇa—measuring His power against Brahmā’s own mystic capacity. The Bhāgavata frames this as ūti: Brahmā’s intention to “see” Kṛṣṇa’s greatness becomes the cause of his bewilderment, demonstrating that even the highest created intellect cannot comprehend Bhagavān by experiment, only by surrender.
Kṛṣṇa expands by His own internal potency (yoga-māyā) into exact replicas—names, forms, behaviors, ornaments, and personal traits—while remaining the same Supreme Person. This illustrates samagra-jagad viṣṇumayam (the Lord’s all-pervasiveness) and the principle that His expansions are not products of matter or illusion but direct manifestations of His svarūpa-śakti.
Because the “sons” and “calves” they embraced were actually Kṛṣṇa Himself. Since Kṛṣṇa is the ātmā and āśraya of all beings, contact with Him naturally intensifies love (prema) and vatsalya-rasa. The narrative also shows poṣaṇa: Kṛṣṇa nourishes devotion by arranging deeper attachment within everyday life.
Balarāma detects it within Vraja by observing an unprecedented surge of affection even for older calves and boys, then perceives with transcendental knowledge that all are Kṛṣṇa’s expansions. Brahmā, returning later, becomes confused by two sets (his hidden originals and Kṛṣṇa’s manifested replicas) and is ultimately instructed by the revelation of innumerable viṣṇu-mūrtis.
The revelation discloses Kṛṣṇa’s aiśvarya: the same child in Vraja is the source of Viṣṇu, worshiped by all cosmic principles—time (kāla), nature (svabhāva), desire (kāma), karma, and the guṇas—showing their subordination to Him. It functions as a theological climax: Brahman realization and Upaniṣadic inquiry are surpassed by direct vision of Bhagavān’s personal supremacy.