Adhyaya 6
Brahmā Counsels the Demigods; Journey to Kailāsa; Śiva’s Tranquility and Brahmā’s Praise
បន្ទាប់ពីយज्ञរបស់ទក្ខសាបាក់បែក ព្រះសង្ឃបូជាចារ្យ អ្នកចូលរួម និងទេវតាដែលរងរបួសដោយកងគណៈរបស់ព្រះសិវៈ បានទៅរកព្រះព្រហ្មដោយភ័យ ហើយរាយការណ៍ហេតុការណ៍។ ព្រះព្រហ្មដែលបានដឹងលទ្ធផលជាមុនជាមួយព្រះវិṣṇុ មិនបានចូលរួមទេ ហើយបញ្ជាក់មូលហេតុថា ការប្រមាថមហាបុគ្គលធ្វើឲ្យយज्ञគ្មានសេចក្តីរីករាយ និងគ្មានផល។ ព្រះព្រហ្មណែនាំឲ្យពួកគេលះបង់អហង្ការ ចុះចូលនៅជើងព្រះសិវៈ សុំអភ័យទោស ដោយរំលឹកអំណាចអស្ចារ្យរបស់ព្រះសិវៈ និងទុក្ខសោករបស់ទ្រង់ក្រោយសតី និងពាក្យរឹងរូសរបស់ទក្ខសា។ ព្រះព្រហ្មនាំទៅកៃលាសា ពណ៌នាព្រៃ ទន្លេ បក្សី និងសោភ័ណភាពទេវលោក រហូតឃើញព្រះសិវៈអង្គុយសមាធិយោគក្រោមដើមប៉េងប៉ោះធំ ជុំវិញដោយឥសីដែលបានលោះ។ ព្រះសិវៈក្រោកគោរពព្រះព្រហ្ម ហើយព្រះព្រហ្មចាប់ផ្តើមសរសើរព្រះសិវៈជាអធិបតីសកល និងអ្នកបង្កើតយज्ञ បើកផ្លូវទៅការផ្សះផ្សា ការស្តារអង្គធាតុ និងបញ្ចប់យज्ञដែលត្រូវបានរំខាន។
Shlokas
Verse 1
मैत्रेय उवाच अथ देवगणा: सर्वे रुद्रानीकै: पराजिता: । शूलपट्टिशनिस्त्रिंशगदापरिघमुद्गरै: ॥ १ ॥ सञ्छिन्नभिन्नसर्वाङ्गा: सर्त्विक्सभ्या भयाकुला: । स्वयम्भुवे नमस्कृत्य कार्त्स्न्येनैतन्न्यवेदयन् ॥ २ ॥
ម៉ៃត្រេយ បានពោលថា៖ ពួកសង្ឃ និងសមាជិកដទៃទៀតនៃពិធីបូជា ព្រមទាំងពួកទេវតាទាំងអស់ ដែលត្រូវបានបរាជ័យដោយកងទ័ពរបស់ព្រះសិវៈ និងរងរបួសដោយអាវុធដូចជា ត្រីសូល៍ និងដាវ បានចូលទៅគាល់ព្រះព្រហ្មដោយក្តីភ័យខ្លាចយ៉ាងខ្លាំង។ បន្ទាប់ពីថ្វាយបង្គំរួច ពួកគេបានចាប់ផ្តើមរៀបរាប់លម្អិតអំពីព្រឹត្តិការណ៍ទាំងអស់ដែលបានកើតឡើង។
Verse 2
मैत्रेय उवाच अथ देवगणा: सर्वे रुद्रानीकै: पराजिता: । शूलपट्टिशनिस्त्रिंशगदापरिघमुद्गरै: ॥ १ ॥ सञ्छिन्नभिन्नसर्वाङ्गा: सर्त्विक्सभ्या भयाकुला: । स्वयम्भुवे नमस्कृत्य कार्त्स्न्येनैतन्न्यवेदयन् ॥ २ ॥
ម៉ៃត្រេយ បានពោលថា៖ ពួកសង្ឃ និងសមាជិកដទៃទៀតនៃពិធីបូជា ព្រមទាំងពួកទេវតាទាំងអស់ ដែលត្រូវបានបរាជ័យដោយកងទ័ពរបស់ព្រះសិវៈ និងរងរបួសដោយអាវុធដូចជា ត្រីសូល៍ និងដាវ បានចូលទៅគាល់ព្រះព្រហ្មដោយក្តីភ័យខ្លាចយ៉ាងខ្លាំង។ បន្ទាប់ពីថ្វាយបង្គំរួច ពួកគេបានចាប់ផ្តើមរៀបរាប់លម្អិតអំពីព្រឹត្តិការណ៍ទាំងអស់ដែលបានកើតឡើង។
Verse 3
उपलभ्य पुरैवैतद्भगवानब्जसम्भव: । नारायणश्च विश्वात्मा न कस्याध्वरमीयतु: ॥ ३ ॥
ព្រះព្រហ្មាដែលកើតពីផ្កាឈូក និងព្រះនារាយណ៍ជាព្រះវិញ្ញាណសកល បានដឹងជាមុនថា ព្រឹត្តិការណ៍នោះនឹងកើតឡើងនៅទីធ្វើយជ្ញារបស់ទក្សៈ ដូច្នេះព្រះអង្គទាំងពីរមិនបានទៅចូលរួមយជ្ញានោះទេ។
Verse 4
तदाकर्ण्य विभु: प्राह तेजीयसि कृतागसि । क्षेमाय तत्र सा भूयान्न प्रायेण बुभूषताम् ॥ ४ ॥
ព្រះព្រហ្មាស្តាប់រឿងទាំងអស់ហើយមានព្រះបន្ទូលថា៖ «បើអ្នកនិយាយបង្ខូចមហាបុរសដ៏មានតេជៈ ហើយលើកលែងកំហុសទៅលើព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ទ្រង់ នោះការធ្វើយជ្ញាមិនអាចនាំមកសុខសាន្ត និងក្សេមក្សាន្តបានទេ»។
Verse 5
अथापि यूयं कृतकिल्बिषा भवं ये बर्हिषो भागभाजं परादु: । प्रसादयध्वं परिशुद्धचेतसा क्षिप्रप्रसादं प्रगृहीताङ्घ्रि:पद्मम् ॥ ५ ॥
អ្នកបានដកព្រះសិវៈចេញពីភាគផលនៃយជ្ញា ដូច្នេះអ្នកទាំងអស់គ្នាជាអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើខុសចំពោះព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ទ្រង់។ ទោះយ៉ាងណា ដោយចិត្តបរិសុទ្ធ ចូរចូលស្របព្រះអង្គ ហើយលុតជង្គង់ក្រាបនៅព្រះបាទផ្កាឈូក ដើម្បីសុំអភ័យទោស; ព្រះអង្គងាយនឹងប្រទានព្រះគុណយ៉ាងឆាប់រហ័ស។
Verse 6
आशासाना जीवितमध्वरस्य लोक: सपाल: कुपिते न यस्मिन् । तमाशु देवं प्रियया विहीनं क्षमापयध्वं हृदि विद्धं दुरुक्तै: ॥ ६ ॥
សូម្បីតែពិភពលោកទាំងឡាយជាមួយអធិបតីរបស់ពួកវា ដែលសង្ឃឹមឲ្យយជ្ញានេះនៅរស់រាន ក៏អាចវិនាសភ្លាមៗ ប្រសិនបើព្រះអង្គខឹង។ ដូច្នេះ ចូរប្រញាប់ទៅសុំអភ័យទោសពីព្រះសិវៈ—ព្រះអង្គដែលសោកសៅដោយបាត់បង់ភរិយាជាទីស្រឡាញ់ និងមានព្រះហឫទ័យរងរបួសដោយពាក្យកាចរបស់ទក្សៈ។
Verse 7
नाहं न यज्ञो न च यूयमन्ये ये देहभाजो मुनयश्च तत्त्वम् । विदु: प्रमाणं बलवीर्ययोर्वा यस्यात्मतन्त्रस्य क उपायं विधित्सेत् ॥ ७ ॥
ព្រះព្រហ្មាមានព្រះបន្ទូលថា៖ «មិនមែនខ្ញុំទេ មិនមែនយជ្ញានេះទេ មិនមែនអ្នកទាំងឡាយជាទេវតាផ្សេងៗទេ ហើយមិនមែនសមណមុនីដែលមានរាងកាយទេ—គ្មាននរណាអាចដឹងកម្រិតនៃកម្លាំង និងវីរភាពរបស់ព្រះសិវៈដែលមានអធិបតេយ្យដោយខ្លួនឯង។ ក្នុងស្ថានការណ៍ដូចនេះ តើនរណានឹងហ៊ានប្រព្រឹត្តអំពើលើព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ទ្រង់?»
Verse 8
स इत्थमादिश्य सुरानजस्तु तै: समन्वित: पितृभि: सप्रजेशै: । ययौ स्वधिष्ण्यान्निलयं पुरद्विष: कैलासमद्रिप्रवरं प्रियं प्रभो: ॥ ८ ॥
ក្រោយពេលបានណែនាំដល់ទេវតា ពិត្រ និងព្រះប្រជាបតិទាំងឡាយ អជៈ (ព្រះព្រហ្មា) បាននាំពួកគេទៅកាន់លំនៅដ្ឋានរបស់ព្រះសិវៈ អ្នកបំផ្លាញបុរៈ គឺភ្នំកៃលាសដ៏ពិសិដ្ឋ។
Verse 9
जन्मौषधितपोमन्त्रयोगसिद्धैर्नरेतरै: । जुष्टं किन्नरगन्धर्वैरप्सरोभिर्वृतं सदा ॥ ९ ॥
ដ្ឋានកៃលាសពោរពេញដោយសត្វទេវៈដែលមានសិទ្ធិដោយកំណើត; ទីនោះបានបរិសុទ្ធដោយឱសថព្រៃ តបស្យា មន្តវេទ និងការអនុវត្តយោគៈ។ ក៏មានកិន្នរ និងគន្ធರ್ವ ព្រមទាំងអប្សរា ដែលនៅជុំវិញជានិច្ច។
Verse 10
नानामणिमयै: शृङ्गैर्नानाधातुविचित्रितै: । नानाद्रुमलतागुल्मैर्नानामृगगणावृतै: ॥ १० ॥
កៃលាសពោរពេញដោយកំពូលភ្នំប្រណិតពីរត្នៈ និងរ៉ែធាតុនានាដែលបង្កើតពណ៌ស្រស់ស្អាត; ជុំវិញមានដើមឈើ វល្លិ និងព្រៃព្រឹក្សា ហើយត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយហ្វូងសត្វព្រៃ និងក្តាន់ជាច្រើនប្រភេទ។
Verse 11
नानामलप्रस्रवणैर्नानाकन्दरसानुभि: । रमणं विहरन्तीनां रमणै: सिद्धयोषिताम् ॥ ११ ॥
នៅទីនោះមានទឹកជ្រោះស្អាតជាច្រើន និងមានរូងភ្នំស្រស់ស្អាតជាច្រើន; ក្នុងរូងទាំងនោះ ភរិយាដ៏សោភារបស់ពួកសិទ្ធៈបានរីករាយវិហារជាមួយស្វាមីជាទីស្រឡាញ់។
Verse 12
मयूरकेकाभिरुतं मदान्धालिविमूर्च्छितम् । प्लावितै रक्तकण्ठानां कूजितैश्च पतत्त्रिणाम् ॥ १२ ॥
លើភ្នំកៃលាស មានសំឡេងក្រអូបជាចង្វាក់របស់ក្ងោកជានិច្ច រួមជាមួយសំឡេងហ៊ឹមរបស់ឃ្មុំដែលមមាញឹកនឹងទឹកឃ្មុំ។ សំឡេងច្រៀងរបស់កុកូ និងសំឡេងច្រៀងរបស់បក្សីផ្សេងៗ បំពេញពេញភ្នំនោះ។
Verse 13
आह्वयन्तमिवोद्धस्तैर्द्विजान् कामदुघैर्द्रुमै: । व्रजन्तमिव मातङ्गैर्गृणन्तमिव निर्झरै: ॥ १३ ॥
ដើមឈើខ្ពស់សាខាត្រង់ ដូចដើមឈើបំពេញបំណង ហាក់ដូចហៅបក្សីសំឡេងផ្អែម; ពេលហ្វូងដំរីឆ្លងកាត់ ភ្នំកៃលាសហាក់ដូចចល័តតាម; សំឡេងទឹកជ្រោះរំពង ហាក់ដូចកៃលាសផ្ទាល់កំពុងច្រៀង។
Verse 14
मन्दारै: पारिजातैश्च सरलैश्चोपशोभितम् । तमालै: शालतालैश्च कोविदारासनार्जुनै: ॥ १४ ॥ चूतै: कदम्बैर्नीपैश्च नागपुन्नागचम्पकै: । पाटलाशोकबकुलै: कुन्दै: कुरबकैरपि ॥ १५ ॥
ភ្នំកៃលាសត្រូវបានតុបតែងដោយដើមឈើជាច្រើនប្រភេទ ដូចជា មន្ទារ បារិជាត សរាល តមាល សាល តាល កោវិទារ អាសន និងអរជុន ជាដើម; ផ្កាក្រអូបរបស់វាធ្វើឲ្យភ្នំទាំងមូលរុងរឿង។
Verse 15
मन्दारै: पारिजातैश्च सरलैश्चोपशोभितम् । तमालै: शालतालैश्च कोविदारासनार्जुनै: ॥ १४ ॥ चूतै: कदम्बैर्नीपैश्च नागपुन्नागचम्पकै: । पाटलाशोकबकुलै: कुन्दै: कुरबकैरपि ॥ १५ ॥
កៃលាសត្រូវបានតុបតែងគ្រប់ទិសដោយដើមឈើដូចជា ចូត (ស្វាយ) កដំប នីប នាគ ពុន្នាគ ចម្បក ប៉ាតលា អសោក បកុល កុន្ទ និងកុរបក; ផ្កាក្រអូបរបស់វាបន្ថែមសិរីល្អដល់ភ្នំ។
Verse 16
स्वर्णार्णशतपत्रैश्च वररेणुकजातिभि: । कुब्जकैर्मल्लिकाभिश्च माधवीभिश्च मण्डितम् ॥ १६ ॥
កៃលាសក៏ត្រូវបានតុបតែងដោយរុក្ខជាតិផ្សេងៗទៀត ដូចជា ផ្កាឈូកមាស (សតបត្រ) វរρεណុកា ជាតិ កុប្ជក មល្លិកា និងមាធវី ដែលបន្ថែមសោភ័ណភាពដ៏បរិសុទ្ធ។
Verse 17
पनसोदुम्बराश्वत्थप्लक्षन्यग्रोधहिङ्गुभि: । भूर्जैरोषधिभि: पूगै राजपूगैश्च जम्बुभि: ॥ १७ ॥
ភ្នំកៃលាសក៏ត្រូវបានតុបតែងដោយដើមប៉ាណស (ខ្នុរ), ឧទុម្ពរ, អស្វត្ថ, ផ្លក្ស, ន្យគ្រធ, ដើមឈើផ្តល់ហិង្គុ, សំបកភូរជ, រុក្ខឱសថ, ដើមស៊ូបារី (ពូគ), រាជពូគ, ជាំប៊ូ (ជាំ/ប៊ឺរី) និងដើមឈើស្រដៀងៗទៀត។
Verse 18
खर्जूराम्रातकाम्राद्यै: प्रियालमधुकेङ्गुदै: । द्रुमजातिभिरन्यैश्च राजितं वेणुकीचकै: ॥ १८ ॥
នៅទីនោះមានដើមខ្ជូរ ដើមស្វាយ អាតកាម្រា និងដើមផ្សេងៗ ព្រមទាំងព្រីយាល មធូក និងអិង្គុដ; ហើយក៏មានឫស្សីស្តើង ឃីចក និងឫស្សីជាច្រើនប្រភេទតុបតែងតំបន់ភ្នំកៃលាសឲ្យរុងរឿង។
Verse 19
कुमुदोत्पलकह्लारशतपत्रवनर्द्धिभि: । नलिनीषु कलं कूजत्खगवृन्दोपशोभितम् ॥ १९ ॥ मृगै: शाखामृगै: क्रोडैर्मृगेन्द्रैर्ऋ क्षशल्यकै: । गवयै: शरभैर्व्याघ्रै रुरुभिर्महिषादिभि: ॥ २० ॥
នៅទីនោះសម្បូរទៅដោយផ្កាឈូកជាច្រើនប្រភេទ ដូចជា កុមុទ អុតបល កហ្លារ និងសតបត្រ។ បឹងតូចៗត្រូវបានតុបតែងដោយហ្វូងបក្សីដែលច្រៀងសូរស្រាលផ្អែមល្ហែមនៅក្នុងនលិនី។
Verse 20
कुमुदोत्पलकह्लारशतपत्रवनर्द्धिभि: । नलिनीषु कलं कूजत्खगवृन्दोपशोभितम् ॥ १९ ॥ मृगै: शाखामृगै: क्रोडैर्मृगेन्द्रैर्ऋ क्षशल्यकै: । गवयै: शरभैर्व्याघ्रै रुरुभिर्महिषादिभि: ॥ २० ॥
នៅទីនោះមានសត្វជាច្រើន—ក្តាន់ ស្វា (សាខាម្រឹគ) ជ្រូកព្រៃ (ក្រូដ) សិង្ហ (ម្រឹគេន្រ) ខ្លាឃ្មុំ ឆាល្យក សត្វគោព្រៃ (គវយ) សរភ សត្វខ្លា ក្តាន់រុរុ និងក្របីជាដើម—ទាំងអស់រស់នៅដោយសុខសាន្តរីករាយ។
Verse 21
कर्णान्त्रैकपदाश्वास्यैर्निर्जुष्टं वृकनाभिभि: । कदलीखण्डसंरुद्धनलिनीपुलिनश्रियम् ॥ २१ ॥
នៅទីនោះមានក្តាន់ជាច្រើនប្រភេទ—កර්ណាន្ត្រ ឯកបដ អશ્વាស្យ វೃក និងក្តាន់មានក្លិនកស្តូរី (វૃកនાભិ)។ ហើយឆ្នេរនលិនីត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយព្រៃចេកដុះក្រាស់ ធ្វើឲ្យទេសភាពស្រស់ស្អាតណាស់។
Verse 22
पर्यस्तं नन्दया सत्या: स्नानपुण्यतरोदया । विलोक्य भूतेशगिरिं विबुधा विस्मयं ययु: ॥ २२ ॥
មានបឹងតូចមួយឈ្មោះ អលកនន្ទា ដែលសតីធ្លាប់ងូតទឹកជានិច្ច ហើយបឹងនោះមានពុទ្ធិផល និងសេចក្តីមង្គលយ៉ាងពិសេស។ ព្រះទេវតាទាំងឡាយ ពេលបានឃើញសម្រស់ដ៏វិសេសនៃភ្នំកៃលាស—ភ្នំរបស់ភូតេឝ (សិវៈ)—ក៏ភ្ញាក់ផ្អើលដោយភាពរុងរឿង។
Verse 23
ददृशुस्तत्र ते रम्यामलकां नाम वै पुरीम् । वनं सौगन्धिकं चापि यत्र तन्नाम पङ्कजम् ॥ २३ ॥
នៅទីនោះ ពួកទេវតាបានឃើញទីក្រុងដ៏ស្រស់ស្អាតឈ្មោះ “អលកា”។ ពួកគេក៏បានឃើញព្រៃឈ្មោះ “សៅគន្ធិក” ដែលល្បីដោយសារផ្កាឈូកក្រអូបមានច្រើន។
Verse 24
नन्दा चालकनन्दा च सरितौ बाह्यत: पुर: । तीर्थपादपदाम्भोजरजसातीव पावने ॥ २४ ॥
ពួកគេក៏បានឃើញទន្លេពីរឈ្មោះ “នន្ទា” និង “អលកនន្ទា” ហូរនៅខាងក្រៅទីក្រុង។ ទន្លេទាំងពីរនេះបរិសុទ្ធយ៉ាងខ្លាំង ដោយធូលីពីផ្កាឈូកនៃព្រះបាទរបស់ព្រះគោវិន្ទ។
Verse 25
ययो: सुरस्त्रिय: क्षत्तरवरुह्य स्वधिष्ण्यत: । क्रीडन्ति पुंस: सिञ्चन्त्यो विगाह्य रतिकर्शिता: ॥ २५ ॥
ឱ ក្សត្តា វិទូរ! នារីទេវលោកចុះមកកាន់ទន្លេទាំងពីរនោះពីស្ថានសួគ៌របស់ខ្លួន ដោយជិះវិមានជាមួយស្វាមី។ បន្ទាប់ពីរីករាយក្នុងសេចក្តីស្នេហា ពួកនាងចូលទៅក្នុងទឹក លេងកម្សាន្ត ហើយបាញ់ទឹកលើស្វាមីរបស់ខ្លួន។
Verse 26
ययोस्तत्स्नानविभ्रष्टनवकुङ्कुमपिञ्जरम् । वितृषोऽपि पिबन्त्यम्भ: पाययन्तो गजा गजी: ॥ २६ ॥
បន្ទាប់ពីនារីទេវលោកងូតទឹក កុង្គុមថ្មីពីរាងកាយរបស់ពួកនាងលាយចូលទឹក ធ្វើឲ្យទឹកមានពណ៌លឿងស្រាល និងក្រអូប។ ដូច្នេះ ដំរីមកជាមួយដំរីញី ងូតទឹកនៅទីនោះ ហើយទោះមិនស្រេកក៏នៅតែផឹកទឹកនោះ។
Verse 27
तारहेममहारत्नविमानशतसङ्कुलाम् । जुष्टां पुण्यजनस्त्रीभिर्यथा खं सतडिद्घनम् ॥ २७ ॥
ទីក្រុងនោះពេញទៅដោយវិមានរាប់រយ ដែលតុបតែងដោយគុជខ្យង មាស និងរតនៈដ៏មានតម្លៃ។ ដោយមាននារីពុណ្យជនតុបតែង វាមើលទៅដូចមេឃដែលមានពពកប្រកបដោយពន្លឺផ្គរលាន់ភ្លឺវ闪។
Verse 28
हित्वा यक्षेश्वरपुरीं वनं सौगन्धिकं च तत् । द्रुमै: कामदुघैर्हृद्यं चित्रमाल्यफलच्छदै: ॥ २८ ॥
ព្រះទេវតាបានចាកចេញពីទីក្រុងយក្សេស្វរា ហើយឆ្លងកាត់ព្រៃសៅគន្ធិក។ នៅទីនោះមានដើមឈើបំពេញបំណង ផ្កា ផ្លែ និងម្លប់ដ៏រីករាយ។
Verse 29
रक्तकण्ठखगानीकस्वरमण्डितषट्पदम् । कलहंसकुलप्रेष्ठं खरदण्डजलाशयम् ॥ २९ ॥
ក្នុងព្រៃសួគ៌នោះ សំឡេងផ្អែមរបស់បក្សីកក្រហមក បានលាយជាមួយសំឡេងហ៊ុំរបស់ឃ្មុំ។ បឹងទាំងឡាយត្រូវបានតុបតែងដោយហង្សជាក្រុម និងផ្កាឈូកដើមរឹងមាំ។
Verse 30
वनकुञ्जरसङ्घृष्टहरिचन्दनवायुना । अधि पुण्यजनस्त्रीणां मुहुरुन्मथयन्मन: ॥ ३० ॥
ខ្យល់ក្រអូបពីឈើចន្ទន៍ធ្វើឲ្យហ្វូងដំរីព្រៃរំភើបវឹកវរ។ ខ្យល់នោះក៏ធ្វើឲ្យចិត្តនារីពុណ្យជននៅទីនោះរំជួលម្តងហើយម្តងទៀត។
Verse 31
वैदूर्यकृतसोपाना वाप्य उत्पलमालिनी: । प्राप्तं किम्पुरुषैर्दृष्ट्वा त आराद्ददृशुर्वटम् ॥ ३१ ॥
ពួកគេបានឃើញថា ជណ្តើរនៅកន្លែងងូតទឹកត្រូវបានធ្វើពីវៃទូរ្យមណី ហើយទឹកពោរពេញដោយផ្កាឈូកខៀវ។ ក្រោយឆ្លងកាត់បឹងទាំងនោះ ពួកគេបានឃើញដើមពោធិ៍/វតធំមួយនៅជិត។
Verse 32
स योजनशतोत्सेध: पादोनविटपायत: । पर्यक्कृताचलच्छायो निर्नीडस्तापवर्जित: ॥ ३२ ॥
ដើមវតនោះមានកម្ពស់ប្រាំបីរយយោជន៍ ហើយសាខារីកសន្ធឹងប្រហែលប្រាំមួយរយយោជន៍។ ម្លប់របស់វាត្រជាក់និងថេរដូចម្លប់ភ្នំ ប៉ុន្តែមិនមានសំបុកបក្សី និងគ្មានសំឡេងកក្រើកឡើយ។
Verse 33
तस्मिन्महायोगमये मुमुक्षुशरणे सुरा: । ददृशु: शिवमासीनं त्यक्तामर्षमिवान्तकम् ॥ ३३ ॥
ពួកទេវតាបានឃើញព្រះសិវៈអង្គុយក្រោមដើមឈើមហាយោគៈ ដែលជាទីពឹងរបស់អ្នកប្រាថ្នាមោក្សៈ និងជាអ្នកប្រទានសិទ្ធិយោគ។ ព្រះអង្គធ្ងន់ធ្ងរដូចកាលអនន្ត ហាក់ដូចបានលះបង់កំហឹងទាំងអស់។
Verse 34
सनन्दनाद्यैर्महासिद्धै: शान्तै: संशान्तविग्रहम् । उपास्यमानं सख्या च भर्त्रा गुह्यकरक्षसाम् ॥ ३४ ॥
ពួកគេបានឃើញព្រះសិវៈត្រូវបានគោរពបូជាដោយសនន្ទនៈជាដើម មហាសិទ្ធៈអ្នកស្ងប់ស្ងាត់ និងដោយសហាយដូចកុវេរៈ មេដឹកនាំពួកគុហ្យកៈ និងរាក្សស។ ព្រះសិវៈមានសភាពស្ងប់ស្ងាត់បរិសុទ្ធ។
Verse 35
विद्यातपोयोगपथमास्थितं तमधीश्वरम् । चरन्तं विश्वसुहृदं वात्सल्याल्लोकमङ्गलम् ॥ ३५ ॥
ពួកទេវតាបានឃើញព្រះសិវៈស្ថិតមាំក្នុងផ្លូវនៃវិជ្ជា តបៈ កម្ម និងយោគៈដើម្បីសិទ្ធិ ជាអធិឥន្ទ្រីយៈ។ ព្រះអង្គជាមិត្តរបស់លោកទាំងមូល ហើយដោយសេចក្តីវាត്സល្យចំពោះសត្វទាំងអស់ ព្រះអង្គជាមង្គលយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 36
लिङ्गं च तापसाभीष्टं भस्मदण्डजटाजिनम् । अङ्गेन सन्ध्याभ्ररुचा चन्द्रलेखां च बिभ्रतम् ॥ ३६ ॥
ព្រះអង្គមានសញ្ញាលិង្គៈដែលអ្នកតបៈពេញចិត្ត ព្រមទាំងភស្មៈ ដំបង សក់ជតា និងស្បែកក្តាន់។ ដោយលាបភស្មៈ ព្រះកាយភ្លឺដូចពពកពេលសន្ធ្យា ហើយលើជតាមានសញ្ញាព្រះចន្ទកន្លះស្រស់ស្អាត។
Verse 37
उपविष्टं दर्भमय्यां बृस्यां ब्रह्म सनातनम् । नारदाय प्रवोचन्तं पृच्छते शृण्वतां सताम् ॥ ३७ ॥
ព្រះអង្គអង្គុយលើកម្រាលស្មៅដರ್ಭៈ ហើយបង្រៀនអំពីព្រះព្រហ្មន៍អនន្ត។ នៅមុខសាធុជនដែលកំពុងស្តាប់ ព្រះអង្គបានពន្យល់សច្ចៈខ្ពស់បំផុតជាពិសេសដល់នារទមុនីដែលសួរ។
Verse 38
कृत्वोरौ दक्षिणे सव्यं पादपद्मं च जानुनि । बाहुं प्रकोष्ठेऽक्षमालाम् आसीनं तर्कमुद्रया ॥ ३८ ॥
ព្រះអង្គដាក់ជើងឆ្វេងលើភ្លៅស្តាំ ហើយដាក់ដៃឆ្វេងលើភ្លៅឆ្វេង—អាសនៈនេះហៅថា វីរាសនៈ។ ដៃស្តាំកាន់មាលារុទ្រាក្សៈ ហើយម្រាមដៃស្ថិតក្នុងតរកមុទ្រា។
Verse 39
तं ब्रह्मनिर्वाणसमाधिमाश्रितं व्युपाश्रितं गिरिशं योगकक्षाम् । सलोकपाला मुनयो मनूनाम् आद्यं मनुं प्राञ्जलय: प्रणेमु: ॥ ३९ ॥
ព្រះឥន្ទ្រជាមេដឹកនាំ និងទេវតាអភិបាលលោកទាំងឡាយ ព្រមទាំងមុនីទាំងអស់ បានប្រណមដៃគោរពបង្គំដល់ព្រះសិវៈ «គិរីស»។ ព្រះអង្គស្លៀកពណ៌ក្រហមលឿង (សាហ្វ្រុង) និងលង់ក្នុងសមាធិ ដូចជាមុនីអធិរាជ។
Verse 40
स तूपलभ्यागतमात्मयोनिं सुरासुरेशैरभिवन्दिताङ्घ्रि: । उत्थाय चक्रे शिरसाभिवन्दन- मर्हत्तम: कस्य यथैव विष्णु: ॥ ४० ॥
ទោះបីជាព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ព្រះសិវៈត្រូវបានទាំងទេវតា និងអសុរាបូជាក៏ដោយ កាលណាព្រះអង្គឃើញព្រះព្រហ្មា «អាត្មយោនិ» មកដល់ក្នុងមហាសន្និបាត នោះព្រះអង្គបានក្រោកឡើងភ្លាមៗ កោតក្បាលបង្គំ និងប៉ះព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ព្រះព្រហ្មា ដូចព្រះវាមនទេវៈបានគោរពកស្ស្យបមុនី។
Verse 41
तथापरे सिद्धगणा महर्षिभि- र्ये वै समन्तादनु नीललोहितम् । नमस्कृत: प्राह शशाङ्कशेखरं कृतप्रणामं प्रहसन्निवात्मभू: ॥ ४१ ॥
សិទ្ធៈ និងមហាមុនីដែលអង្គុយជុំវិញព្រះនីលលោហិត ដូចជា នារទ និងអ្នកដទៃ ក៏បានគោរពបង្គំដល់ព្រះព្រហ្មាផងដែរ។ ក្រោយពេលត្រូវបានគោរពដូច្នេះ ព្រះព្រហ្មា «អាត្មភូ» បានញញឹម ហើយចាប់ផ្តើមមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ព្រះសិវៈដែលបានប្រណម។
Verse 42
ब्रह्मोवाच जाने त्वामीशं विश्वस्य जगतो योनिबीजयो: । शक्ते: शिवस्य च परं यत्तद्ब्रह्म निरन्तरम् ॥ ४२ ॥
ព្រះព្រហ្មាមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ ព្រះអីស្វរៈ សិវៈ! ខ្ញុំដឹងថាព្រះអង្គជាអ្នកគ្រប់គ្រងសកលលោកទាំងមូល ជា «យោនិ» និង «ព៊ីជៈ»—មាតា និងបិតា—នៃការបង្ហាញកោស्मिक ហើយក៏ជាព្រះព្រហ្មអធិបតីដ៏អនន្តនិរន្តរ ដែលលើសលប់សូម្បីតែ «សក្តិ» និង «សិវៈ»។
Verse 43
त्वमेव भगवन्नेतच्छिवशक्त्यो: स्वरूपयो: । विश्वं सृजसि पास्यत्सि क्रीडन्नूर्णपटो यथा ॥ ४३ ॥
ឱ ព្រះភគវាន! ព្រះអង្គផ្ទាល់ ដោយពង្រីកព្រះភាវៈជាសិវៈ-សក្តិ ទ្រង់បង្កើត ថែរក្សា និងលាយបញ្ចូលលោកនេះ ដូចសត្វពីងពាងដែលត្បាញសំណាញ់ រក្សា ហើយរុំយកវិញ។
Verse 44
त्वमेव धर्मार्थदुघाभिपत्तये दक्षेण सूत्रेण ससर्जिथाध्वरम् । त्वयैव लोकेऽवसिताश्च सेतवो यान्ब्राह्मणा: श्रद्दधते धृतव्रता: ॥ ४४ ॥
ឱ ព្រះអម្ចាស់, តាមរយៈទក្ខៈ ព្រះអង្គបានស្ថាបនាប្រព័ន្ធយជ្ញៈ ដើម្បីឲ្យមនុស្សទទួលផលនៃធម៌ និងអត្ថៈ។ ក្រោមបទបញ្ញត្តិរបស់ព្រះអង្គ ប្រព័ន្ធវර්ណៈ និងអាស្រម ត្រូវបានគោរព; ដូច្នេះ ព្រាហ្មណ៍អ្នកកាន់វ្រតតឹងរឹង អនុវត្តដោយសទ្ធា។
Verse 45
त्वं कर्मणां मङ्गल मङ्गलानां कर्तु: स्वलोकं तनुषे स्व: परं वा । अमङ्गलानां च तमिस्रमुल्बणं विपर्यय: केन तदेव कस्यचित् ॥ ४५ ॥
ឱ ព្រះអម្ចាស់ដ៏មង្គលបំផុត, សម្រាប់អ្នកធ្វើកុសលកម្ម ព្រះអង្គបានកំណត់សួគ៌ ព្រះវៃគុន្ឋដ៏ឧត្តម និងស្ថានភាពប្រាហ្មន៍ជាគោលដៅ។ សម្រាប់អ្នកធ្វើអកុសល ព្រះអង្គកំណត់នរកដ៏សាហាវ; ទោះយ៉ាងណា ពេលខ្លះលទ្ធផលហាក់បីដូចជាបញ្ច្រាស—មូលហេតុនោះពិបាកដឹង។
Verse 46
न वै सतां त्वच्चरणार्पितात्मनां भूतेषु सर्वेष्वभिपश्यतां तव । भूतानि चात्मन्यपृथग्दिदृक्षतां प्रायेण रोषोऽभिभवेद्यथा पशुम् ॥ ४६ ॥
ឱ ព្រះអម្ចាស់, អ្នកសាធុដែលបានប្រគល់ជីវិតដល់ព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គ ឃើញព្រះអង្គជាបរមាត្មានៅក្នុងសត្វមានជីវិតទាំងអស់ ហើយមើលឃើញសត្វទាំងឡាយមិនបែកពីខ្លួន; ដូច្នេះ កំហឹងមិនគ្រប់គ្រងពួកគេដូចសត្វដែលមិនចេះបែងចែក។
Verse 47
पृथग्धिय: कर्मदृशो दुराशया: परोदयेनार्पितहृद्रुजोऽनिशम् । परान् दुरुक्तैर्वितुदन्त्यरुन्तुदा- स्तान्मावधीद्दैववधान्भवद्विध: ॥ ४७ ॥
អ្នកដែលមើលឃើញដោយការបែងចែក ជាប់ចិត្តនឹងកម្មផល មានចិត្តតូចទាប ឈឺចាប់ជានិច្ចពេលឃើញអ្នកដទៃរីកចម្រើន ហើយធ្វើឲ្យអ្នកដទៃទុក្ខដោយពាក្យរឹងមាំចាក់ចិត្ត—ពួកគេត្រូវបានវាសនាសម្លាប់រួចហើយ។ ដូច្នេះ មហាបុរសដូចព្រះអង្គមិនចាំបាច់សម្លាប់ពួកគេម្ដងទៀតទេ។
Verse 48
यस्मिन्यदा पुष्करनाभमायया दुरन्तया स्पृष्टधिय: पृथग्दृश: । कुर्वन्ति तत्र ह्यनुकम्पया कृपां न साधवो दैवबलात्कृते क्रमम् ॥ ४८ ॥
ឱព្រះអម្ចាស់ នៅពេលមនុស្សលោភលន់វត្ថុដែលត្រូវបានមាយាដ៏លំបាកឆ្លងកាត់របស់ព្រះបុស្ករនាភៈបំភាន់ ក៏អាចធ្វើអំពើល្មើសខ្លះៗបាន ព្រះសាធុមានមេត្តាករុណាមិនយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងទេ។ ដោយដឹងថាវាកើតពីអំណាចមាយា គាត់មិនបង្ហាញអំណាចដើម្បីប្រឆាំងឡើយ។
Verse 49
भवांस्तु पुंस: परमस्य मायया दुरन्तयास्पृष्टमति: समस्तदृक् । तया हतात्मस्वनुकर्मचेत:- स्वनुग्रहं कर्तुमिहार्हसि प्रभो ॥ ४९ ॥
ឱព្រះអម្ចាស់ អ្នកមិនដែលត្រូវបានមាយាដ៏ខ្លាំងក្លារបស់ព្រះបុគ្គលកំពូលបំភាន់ឡើយ ដូច្នេះអ្នកជាសព្វជ្ញ និងសព្វទស្សី។ ហេតុនេះ សូមអ្នកប្រទានអនុគ្រោះដល់អ្នកដែលត្រូវមាយាបង្ក្រាប និងចិត្តជាប់ក្នុងកម្មនិងផលកម្ម។
Verse 50
कुर्वध्वरस्योद्धरणं हतस्य भो: त्वयासमाप्तस्य मनो प्रजापते: । न यत्र भागं तव भागिनो ददु: कुयाजिनो येन मखो निनीयते ॥ ५० ॥
ឱព្រះសិវៈ អ្នកជាអ្នកមានភាគក្នុងយញ្ញ និងជាអ្នកប្រទានផល។ ព្រះសង្ឃព្រាហ្មណ៍អាក្រក់មិនបានប្រគល់ភាគរបស់អ្នក ទើបអ្នកបំផ្លាញអស់ ហើយយញ្ញនៅមិនទាន់បញ្ចប់។ ឥឡូវនេះ សូមអ្នកលើកយញ្ញដែលខូចខាតឡើងវិញ ហើយទទួលភាគដ៏ត្រឹមត្រូវរបស់អ្នក។
Verse 51
जीवताद्यजमानोऽयं प्रपद्येताक्षिणी भग: । भृगो: श्मश्रूणि रोहन्तु पूष्णो दन्ताश्च पूर्ववत् ॥ ५१ ॥
ឱព្រះអម្ចាស់ ដោយព្រះគុណរបស់អ្នក សូមឲ្យអ្នកធ្វើយញ្ញ (ទក្ស) មានជីវិតឡើងវិញ; សូមឲ្យ ភគៈ ទទួលភ្នែកវិញ; សូមឲ្យពុកមាត់របស់ ភ្រឹគុ ឡើងវិញ; និងសូមឲ្យធ្មេញរបស់ ពូษា ត្រឡប់ដូចមុន។
Verse 52
देवानां भग्नगात्राणामृत्विजां चायुधाश्मभि: । भवतानुगृहीतानामाशु मन्योऽस्त्वनातुरम् ॥ ५२ ॥
ឱព្រះសិវៈ សូមឲ្យទេវតា និងព្រះឫត្វិជដែលអវយវៈបាក់បែកដោយអាវុធ និងថ្មរបស់ទាហានអ្នក បានជាសះស្បើយឆាប់រហ័សដោយព្រះគុណរបស់អ្នក ហើយគ្មានទុក្ខវេទនា។
Verse 53
एष ते रुद्र भागोऽस्तु यदुच्छिष्टोऽध्वरस्य वै । यज्ञस्ते रुद्रभागेन कल्पतामद्य यज्ञहन् ॥ ५३ ॥
ឱ ព្រះរុទ្រា អ្នកបំផ្លាញយញ្ញៈ សូមទទួលយកភាគរបស់ព្រះអង្គ គឺភាគសេសសក្ការៈនៃយញ្ញៈនេះ។ ថ្ងៃនេះ ដោយព្រះអង្គទទួលភាគរបស់ព្រះអង្គ សូមឲ្យយញ្ញៈបញ្ចប់ដោយព្រះគុណរបស់ព្រះអង្គ។
Frequently Asked Questions
The chapter states that Brahmā and Viṣṇu already knew beforehand that the sacrificial arena would become the site of offense and disruption. Their non-attendance underscores that yajña divorced from proper respect for great devotees (and thus from bhakti) is spiritually compromised; participation would not endorse a sacrifice grounded in blasphemy and exclusion.
Brahmā identifies the failure as moral and devotional rather than merely logistical: the assembly blasphemed a mahā-puruṣa (Śiva) and offended his lotus feet, and they also tried to exclude him from the sacrificial share. In Bhāgavata logic, such aparādha nullifies auspiciousness; ritual cannot yield happiness or completion when contempt for the exalted eclipses humility and devotion.
Kailāsa is portrayed as sanctified by Vedic hymns and yogic practice, inhabited by demigod-like residents with mystic powers, along with Kinnaras, Gandharvas, and Apsarās. The implication is that Śiva’s abode is not a realm of mere austerity but a spiritually charged domain where yoga-siddhi, beauty, and sacred sound coexist—supporting Śiva’s role as master of yogīs and benefactor of all beings.
The narrative highlights Śiva’s exemplary humility and adherence to dharma among cosmic administrators. Although supremely worshipable, he models respect for Brahmā’s position in universal governance, demonstrating that true greatness includes humility and proper honor to authority—an implicit corrective to Dakṣa’s pride.
Brahmā uses the spider metaphor to communicate Śiva’s comprehensive agency over manifestation: creation, maintenance, and dissolution occur through his expansions, as a spider projects and withdraws its web. The comparison frames Śiva as deeply involved with cosmic processes while remaining masterful and self-possessed—supporting the chapter’s call that offending such a being is spiritually catastrophic.