Adhyaya 2
Chaturtha SkandhaAdhyaya 235 Verses

Adhyaya 2

Dakṣa Offends Lord Śiva: Cursing and Countercursing in the Sacrificial Assembly

វិទុរ សួរមៃត្រេយ្យ អំពីរបៀបដែល ដក្សៈ ទោះស្រឡាញ់ សតី ក៏ក្លាយជាច嫉ច្រណែនចំពោះ ព្រះសិវៈ ហើយជម្លោះបានកើនឡើងដល់ការលះបង់ខ្លួនរបស់សតី ដែលបើកផ្លូវទៅវិបត្តិ យជ្ញៈរបស់ដក្សៈ។ មៃត្រេយ្យពិពណ៌នាពិធីយជ្ញៈធំមួយបុរាណ៖ ដក្សៈចូលមកភ្លឺរលោង ហើយត្រូវគេគោរពស្ទើរទាំងអស់ លើកលែង ព្រះព្រហ្មា និងព្រះសិវៈ។ ដក្សៈយល់ថាការអង្គុយស្ងប់របស់សិវៈជាការមិនគោរព ហើយប្រកាសបន្ទោសសាធារណៈ វាយប្រហាររបៀបជីវិតតាបស និងបដិសេធចំណែកយជ្ញៈរបស់សិវៈ។ ដក្សៈចាកចេញដោយកំហឹង។ នន្ទីស្វរៈខឹងខ្លាំង ស្បថបណ្តាសដក្សៈ និងព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលអត់ឱនការប្រមាថ ដោយរិះគន់ពិធីនិយម និងការបកស្រាយវេដៈបែបវត្ថុនិយមដែលបិទបាំងចំណេះដឹងលើសលោក។ ភ្រឹគុ តបស្នងដោយបណ្តាសអ្នកដើរតាមសិវៈ ថាវ្រតរបស់ពួកគេជាការប្រែប្រួលអធេវនិយម។ ក្នុងភាពប្រឆាំងសាសនិកកើនឡើង សិវៈស្ងៀមស្ងាត់ សោកសៅ ហើយចាកចេញពីសភាជាមួយបរិវារ។ ពិធីយជ្ញៈបន្តយូរ និងបញ្ចប់ដោយ អវភ្រឹថ-ស្នាន ប៉ុន្តែអំពើប្រមាថមិនទាន់ដោះស្រាយ បង្ហាញមុននូវការបំផ្លាញជិតមក និងការឆ្លើយតបដាច់ខាតរបស់សតីនៅវគ្គបន្ទាប់។

Shlokas

Verse 1

विदुर उवाच भवे शीलवतां श्रेष्ठे दक्षो दुहितृवत्सल: । विद्वेषमकरोत्कस्मादनाद‍ृत्यात्मजां सतीम् ॥ १ ॥

វិទូរ សួរ​ថា៖ ហេតុអ្វីបានជា ដក្ស ដែលស្រឡាញ់កូនស្រីខ្លាំង ត្រឡប់មានចិត្តឈ្នានីស និងស្អប់ព្រះសិវៈ ដែលល្អបំផុតក្នុងចំណោមអ្នកមានសីល? ហេតុអ្វីបានជាគាត់មើលរំលងកូនស្រី សតី?

Verse 2

कस्तं चराचरगुरुं निर्वैरं शान्तविग्रहम् । आत्मारामं कथं द्वेष्टि जगतो दैवतं महत् ॥ २ ॥

ព្រះសិវៈជាគ្រូរបស់សត្វចល និងអចល គ្មានសត្រូវ មានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ ជា អាត្មារាម និងជាទេវតាធំក្នុងលោក។ ដក្សអាចមានចិត្តស្អប់ចំពោះព្រះអង្គដូចម្តេចបាន?

Verse 3

एतदाख्याहि मे ब्रह्मन्जामातु: श्वशुरस्य च । विद्वेषस्तु यत: प्राणांस्तत्यजे दुस्त्यजान्सती ॥ ३ ॥

ឱ ព្រាហ្មណ៍ មៃត្រេយៈ សូមមេត្តាប្រាប់ខ្ញុំថា កំហឹងស្អប់អ្វីរវាងកូនប្រសារ និងឪពុកក្មេក បានក្លាយជាខ្លាំងដល់ថ្នាក់ដែលទេវី សតី បោះបង់ជីវិតដ៏លះបង់បានលំបាក?

Verse 4

मैत्रेय उवाच पुरा विश्वसृजां सत्रे समेता: परमर्षय: । तथामरगणा: सर्वे सानुगा मुनयोऽग्नय: ॥ ४ ॥

មហាឥសី មៃត្រេយៈ បាននិយាយថា៖ កាលពីបុរាណ នៅក្នុងពិធីសត្រៈយញ្ញដ៏ធំរបស់មេដឹកនាំការបង្កើតសកលលោក ព្រះឥសីធំៗ ទេវតាទាំងឡាយ មុនីជាមួយអ្នកតាម និងទេវអគ្គីទាំងអស់ បានមកប្រជុំគ្នា។

Verse 5

तत्र प्रविष्टमृषयो दृष्ट्वार्कमिव रोचिषा । भ्राजमानं वितिमिरं कुर्वन्तं तन्महत्सद: ॥ ५ ॥

ពេលទក្ខៈចូលទៅក្នុងសភានោះ ព្រះឥសីទាំងឡាយបានឃើញគាត់ភ្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យ; ពន្លឺរាងកាយរបស់គាត់បានបំភ្លឺសភាធំឲ្យគ្មានអន្ធការ ហើយអ្នកសមវេទទាំងអស់ហាក់មើលទៅស្រអាប់នៅមុខគាត់។

Verse 6

उदतिष्ठन्सदस्यास्ते स्वधिष्ण्येभ्य: सहाग्नय: । ऋते विरिञ्चां शर्वं च तद्भासाक्षिप्तचेतस: ॥ ६ ॥

ដោយឥទ្ធិពលពន្លឺរាងកាយរបស់គាត់ សមាជិកក្នុងសភាទាំងអស់ រួមទាំងទេវអគ្គី លើកលែងតែ វិរិញ្ចិ (ព្រះព្រហ្មា) និង សរវៈ (ព្រះសិវៈ) បានចាកចេញពីកៅអីរបស់ខ្លួន ហើយឈរឡើងដោយគោរព។

Verse 7

सदसस्पतिभिर्दक्षो भगवान्साधु सत्कृत: । अजं लोकगुरुं नत्वा निषसाद तदाज्ञया ॥ ७ ॥

ព្រះព្រហ្មា ជាប្រធានសភា បានទទួលស្វាគមន៍ទក្ខៈដោយកិត្តិយសសមគួរ។ ទក្ខៈបានក្រាបបង្គំចំពោះ អជៈ គ្រូនៃលោក (ព្រះព្រហ្មា) ហើយតាមព្រះបញ្ជា បានអង្គុយនៅកន្លែងសមរម្យ។

Verse 8

प्राङ्‍‌निषण्णं मृडं दृष्ट्वा नामृष्यत्तदनाद‍ृत: । उवाच वामं चक्षुर्भ्यामभिवीक्ष्य दहन्निव ॥ ८ ॥

មុននឹងអង្គុយ ដក្ខសាបានឃើញព្រះសិវៈអង្គុយហើយមិនបង្ហាញការគោរពចំពោះខ្លួន ទើបគាត់ខឹងខ្លាំង។ ភ្នែករបស់គាត់ដូចជាឆេះភ្លើង ហើយចាប់ផ្តើមនិយាយពាក្យរឹងមាំប្រឆាំងព្រះសិវៈ។

Verse 9

श्रूयतां ब्रह्मर्षयो मे सहदेवा: सहाग्नय: । साधूनां ब्रुवतो वृत्तं नाज्ञानान्न च मत्सरात् ॥ ९ ॥

សូមឲ្យព្រះឫស្សីព្រហ្ម ទេវតា និងទេវអគ្គីដែលមានវត្តមាន ស្តាប់ខ្ញុំដោយយកចិត្តទុកដាក់។ ខ្ញុំកំពុងនិយាយអំពីចរិតរបស់អ្នកសុចរិត មិនមែនដោយអវិជ្ជា ឬដោយការច嫉ទេ។

Verse 10

अयं तु लोकपालानां यशोघ्नो निरपत्रप: । सद्‌भिराचरित: पन्था येन स्तब्धेन दूषित: ॥ १० ॥

មនុស្សនេះ (ព្រះសិវៈ) បំផ្លាញកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់អ្នកគ្រប់គ្រងលោក និងគ្មានអៀនខ្មាស។ ដោយសារភាពអួតអាងរបស់គាត់ ផ្លូវនៃសុភាពរបស់អ្នកសុចរិតក៏ត្រូវបានបំពុល។

Verse 11

एष मे शिष्यतां प्राप्तो यन्मे दुहितुरग्रहीत् । पाणिं विप्राग्निमुखत: सावित्र्या इव साधुवत् ॥ ११ ॥

ដោយរៀបការជាមួយកូនស្រីរបស់ខ្ញុំមុខភ្លើងបូជានិងព្រះព្រាហ្មណ៍ គាត់ដូចជាទទួលខ្លួនឯងជាអ្នកក្រោមបង្គាប់របស់ខ្ញុំ។ គាត់រៀបការជាមួយកូនស្រីរបស់ខ្ញុំដែលដូចកាយត្រី ប៉ុន្តែធ្វើពុតជាមនុស្សសុចរិត។

Verse 12

गृहीत्वा मृगशावाक्ष्या: पाणिं मर्कटलोचन: । प्रत्युत्थानाभिवादार्हे वाचाप्यकृत नोचितम् ॥ १२ ॥

គាត់មានភ្នែកដូចស្វា ប៉ុន្តែបានទទួលដៃកូនស្រីរបស់ខ្ញុំដែលមានភ្នែកដូចកូនក្តាន់។ ទោះជាខ្ញុំគួរត្រូវបានស្វាគមន៍ ក៏គាត់មិនឈរឡើងទទួលទេ ហើយក៏មិនស្វាគមន៍ដោយពាក្យផ្អែមល្ហែមដែរ។

Verse 13

लुप्तक्रियायाशुचये मानिने भिन्नसेतवे । अनिच्छन्नप्यदां बालां शूद्रायेवोशतीं गिरम् ॥ १३ ॥

ខ្ញុំមិនប្រាថ្នាផ្តល់កូនស្រីឲ្យបុគ្គលនេះទេ ព្រោះគាត់បានបំបែកច្បាប់នៃសុភាពរាបសារ។ ដោយមិនគោរពវិន័យនិងកិច្ចក្រម គាត់មិនបរិសុទ្ធ ប៉ុន្តែខ្ញុំត្រូវបង្ខំចិត្តប្រគល់កូនស្រីឲ្យគាត់ ដូចជាបង្រៀនព្រះវេទដល់សូទ្រ។

Verse 14

प्रेतावासेषु घोरेषु प्रेतैर्भूतगणैर्वृत: । अटत्युन्मत्तवन्नग्नो व्युप्तकेशो हसन् रुदन् ॥ १४ ॥ चिताभस्मकृतस्‍नान: प्रेतस्रङ्‌न्रस्थिभूषण: । शिवापदेशो ह्यशिवो मत्तो मत्तजनप्रिय: । पति: प्रमथनाथानां तमोमात्रात्मकात्मनाम् ॥ १५ ॥

គាត់រស់នៅកន្លែងគួរឱ្យខ្លាចដូចជាវាលបូជាសព ហើយមានព្រេត និងភូតជាក្រុមៗព័ទ្ធជុំវិញ។ អាក្រាតដូចមនុស្សឆ្កួត សក់រញ៉េរញ៉ៃ ពេលខ្លះសើច ពេលខ្លះយំ ដើរលេងទៅមក; គាត់លាបផេះពីចិតាឲ្យពេញខ្លួន មិនងូតទឹកទៀងទាត់ ហើយតុបតែងដោយខ្សែផ្កាក្បាលឆ្អឹង និងឆ្អឹង។ ដូច្នេះគាត់គ្រាន់តែមានឈ្មោះថា ‘សិវៈ’ ប៉ុន្តែពិតប្រាកដវិញអមង្គល និងឆ្កួតខ្លាំង ជាទីស្រឡាញ់របស់សត្វដែលលង់ក្នុងតមោគុណ និងជាមេដឹកនាំព្រមថៈ។

Verse 15

प्रेतावासेषु घोरेषु प्रेतैर्भूतगणैर्वृत: । अटत्युन्मत्तवन्नग्नो व्युप्तकेशो हसन् रुदन् ॥ १४ ॥ चिताभस्मकृतस्‍नान: प्रेतस्रङ्‌न्रस्थिभूषण: । शिवापदेशो ह्यशिवो मत्तो मत्तजनप्रिय: । पति: प्रमथनाथानां तमोमात्रात्मकात्मनाम् ॥ १५ ॥

គាត់រស់នៅកន្លែងគួរឱ្យខ្លាចដូចវាលបូជាសព ព័ទ្ធជុំវិញដោយព្រេត និងភូត។ អាក្រាតដូចមនុស្សឆ្កួត សក់រញ៉េរញ៉ៃ ពេលខ្លះសើច ពេលខ្លះយំ ដើរលេងទៅមក; គាត់លាបផេះពីចិតាលើខ្លួន មិនងូតទឹកទៀងទាត់ ហើយពាក់ខ្សែផ្កាក្បាលឆ្អឹង និងឆ្អឹង។ ដូច្នេះគាត់ ‘សិវៈ’ តែតាមឈ្មោះ; ពិតប្រាកដវិញអមង្គល និងឆ្កួតខ្លាំង ជាអធិបតីនៃព្រមថៈក្នុងតមោគុណ និងជាទីស្រឡាញ់របស់អ្នកមមាញឹក។

Verse 16

तस्मा उन्मादनाथाय नष्टशौचाय दुर्हृदे । दत्ता बत मया साध्वी चोदिते परमेष्ठिना ॥ १६ ॥

ចំពោះមេដឹកនាំនៃភាពឆ្កួត ដែលបាត់បង់សុចរិតភាព និងមានចិត្តអាក្រក់—តាមការបញ្ជារបស់ព្រះព្រហ្មា (Paramesthī)—ខ្ញុំបានប្រគល់កូនស្រីសុចរិតរបស់ខ្ញុំឲ្យគាត់; អូហ៍ ជាអកុសលយ៉ាងណា!

Verse 17

मैत्रेय उवाच विनिन्द्यैवं स गिरिशमप्रतीपमवस्थितम् । दक्षोऽथाप उपस्पृश्य क्रुद्ध: शप्तुं प्रचक्रमे ॥ १७ ॥

ព្រះឥសីម៉ៃត្រេយៈបាននិយាយថា៖ បន្ទាប់ពីស្តីបន្ទោសគិរីសៈ (ព្រះសិវៈ) ដូច្នេះ ដក្សៈឃើញព្រះអង្គអង្គុយដូចជាប្រឆាំងនឹងខ្លួន; បន្ទាប់មកគាត់ធ្វើអាចមនៈ សម្អាតដៃនិងមាត់ ហើយដោយកំហឹងចាប់ផ្តើមដាក់បណ្តាសា។

Verse 18

अयं तु देवयजन इन्द्रोपेन्द्रादिभिर्भव: । सह भागं न लभतां देवैर्देवगणाधम: ॥ १८ ॥

យញ្ញនេះសម្រាប់ឥន្ទ្រ ឧបេន្ទ្រ និងទេវតាផ្សេងៗ; ភវៈ (ព្រះសិវៈ) ដែលត្រូវបាននិយាយថាទាបបំផុតក្នុងចំណោមទេវតា មិនគួរទទួលភាគនៃអាហុតិទេ។

Verse 19

निषिध्यमान: स सदस्यमुख्यै- र्दक्षो गिरित्राय विसृज्य शापम् । तस्माद्विनिष्क्रम्य विवृद्धमन्यु- र्जगाम कौरव्य निजं निकेतनम् ॥ १९ ॥

ទោះបីមេដឹកនាំក្នុងសភាយញ្ញាបានហាមឃាត់ ក៏ដក្សៈនៅតែដាក់បណ្តាសាលើគិរិត្រ (ព្រះសិវៈ)។ បន្ទាប់មកដោយកំហឹងកើនឡើង គាត់ចាកចេញពីសភា ហើយត្រឡប់ទៅលំនៅរបស់ខ្លួន។

Verse 20

विज्ञाय शापं गिरिशानुगाग्रणी- र्नन्दीश्वरो रोषकषायदूषित: । दक्षाय शापं विससर्ज दारुणं ये चान्वमोदंस्तदवाच्यतां द्विजा: ॥ २० ॥

ពេលដឹងថាគិរីសៈ (ព្រះសិវៈ) ត្រូវបានដាក់បណ្តាសា នន្ទីឥស្វរៈ មេដឹកនាំអ្នកអនុគមន៍របស់ព្រះសិវៈ ក៏កំហឹងឡើងខ្លាំងភ្នែកក្រហម; គាត់ត្រៀមដាក់បណ្តាសាដ៏សាហាវលើដក្សៈ និងព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលបានអត់ធ្មត់ចំពោះពាក្យនិន្ទារឹងរ៉ៃលើព្រះសិវៈ។

Verse 21

य एतन्मर्त्यमुद्दिश्य भगवत्यप्रतिद्रुहि । द्रुह्यत्यज्ञ: पृथग्दृष्टिस्तत्त्वतो विमुखो भवेत् ॥ २१ ॥

អ្នកណាដែលយកមនុស្សស្លាប់បាននេះ (ដក្សៈ) ជាអ្នកសំខាន់បំផុត ហើយដោយច嫉ស嫉ច្រណែនបានប្រឆាំងនឹងភគវាន សិវៈ នោះគឺជាមនុស្សខ្វះប្រាជ្ញា; ដោយទស្សនៈទ្វេភាគ គាត់នឹងឆ្ងាយពីចំណេះដឹងពិតប្រាកដ។

Verse 22

गृहेषु कूटधर्मेषु सक्तो ग्राम्यसुखेच्छया । कर्मतन्त्रं वितनुते वेदवादविपन्नधी: ॥ २२ ॥

អ្នកដែលជាប់ចិត្តនឹងធម៌ក្លែងក្លាយក្នុងជីវិតគ្រួសារ ដោយប្រាថ្នាសុខលោកិយ៍ ហើយលង់ក្នុងការពន្យល់លើផ្ទៃនៃវេទៈ ប្រាជ្ញារបស់គាត់នឹងខូចខាត; គាត់នឹងពង្រីកផ្លូវកិច្ចការពិធី (កರ್ಮកाण्ड) ជាអ្វីគ្រប់យ៉ាង។

Verse 23

बुद्ध्या पराभिध्यायिन्या विस्मृतात्मगति: पशु: । स्त्रीकाम: सोऽस्त्वतितरां दक्षो बस्तमुखोऽचिरात् ॥ २३ ॥

ទក្សបានចាត់ទុកថារាងកាយគឺជាអ្វីៗទាំងអស់។ ដោយសារតែគាត់បានភ្លេចព្រះវិស្ណុ ហើយជំពាក់ចិត្តនឹងកាមគុណ ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ គាត់នឹងមានមុខជាពពែ។

Verse 24

विद्याबुद्धिरविद्यायां कर्ममय्यामसौ जड: । संसरन्त्विह ये चामुमनु शर्वावमानिनम् ॥ २४ ॥

អស់អ្នកដែលក្លាយទៅជាល្ងਿចល្ងង់ដូចវត្ថុធាតុ ដោយសារការសិក្សានិងបញ្ញាផ្លូវលោក ហើយជាប់ជំពាក់នឹងកម្មផល ពួកគេបានប្រមាថព្រះសិវៈដោយចេតនា។ សូមឱ្យពួកគេបន្តនៅក្នុងវដ្តនៃការកើតនិងស្លាប់ចុះ។

Verse 25

गिर: श्रुताया: पुष्पिण्या मधुगन्धेन भूरिणा । मथ्ना चोन्मथितात्मान: सम्मुह्यन्तु हरद्विष: ॥ २५ ॥

សូមឱ្យអស់អ្នកដែលច្រណែននឹងព្រះសិវៈ ដោយសារតែជាប់ចិត្តនឹងភាសាដ៏ไพរោះនៃ វេទ ហើយក្លាយទៅជាល្ងិចល្ងង់ សូមឱ្យពួកគេនៅតែជាប់ជំពាក់នឹងកម្មផលជារៀងរហូត។

Verse 26

सर्वभक्षा द्विजा वृत्त्यै धृतविद्यातपोव्रता: । वित्तदेहेन्द्रियारामा याचका विचरन्त्विह ॥ २६ ॥

ពួកព្រាហ្មណ៍ទាំងនេះចាប់យកការសិក្សា ការតបៈ និងការถือត្រ័ត គ្រាន់តែដើម្បីចិញ្ចឹមរាងកាយប៉ុណ្ណោះ។ ពួកគេនឹងគ្មានការបែងចែករវាងអ្វីដែលគួរញ៉ាំ និងអ្វីដែលមិនគួរញ៉ាំ។ ពួកគេនឹងស្វែងរកប្រាក់ ដោយដើរសុំទានពីផ្ទះមួយទៅផ្ទះមួយ គ្រាន់តែដើម្បីបំពេញតម្រូវការរាងកាយ។

Verse 27

तस्यैवं वदत: शापं श्रुत्वा द्विजकुलाय वै । भृगु: प्रत्यसृजच्छापं ब्रह्मदण्डं दुरत्ययम् ॥ २७ ॥

នៅពេលដែលពួកព្រាហ្មណ៍តំណត្រកូលទាំងអស់ត្រូវបានបណ្តាសាដោយ នន្ទិស្វរៈ ឥសី ភ្រឹគុ ជាការឆ្លើយតប បានដាក់បណ្តាសាដល់អ្នកដើរតាមព្រះសិវៈវិញ នូវបណ្តាសាព្រាហ្មណ៍ដ៏ខ្លាំងក្លានេះ។

Verse 28

भवव्रतधरा ये च ये च तान्समनुव्रता: । पाषण्डिनस्ते भवन्तु सच्छास्त्रपरिपन्थिन: ॥ २८ ॥

អ្នកដែលកាន់វ្រតដើម្បីបំពេញព្រះសិវៈ និងអ្នកដែលដើរតាមវ្រតនោះ នឹងក្លាយជាពួកបដិសេធធម៌ ហើយវៀរចេញពីបទបញ្ជានៃសាស្ត្រព្រះ។

Verse 29

नष्टशौचा मूढधियो जटाभस्मास्थिधारिण: । विशन्तु शिवदीक्षायां यत्र दैवं सुरासवम् ॥ २९ ॥

អ្នកដែលបាត់បង់ភាពបរិសុទ្ធ មានបញ្ញាខ្សោយ ហើយត្រាប់តាមដោយកាន់សក់ជតា លាបផេះ និងពាក់ឆ្អឹង—ចូរចូលទៅក្នុងពិធីទទួលទិក្សាព្រះសិវៈ ដែលនៅទីនោះ ‘ទេវភាព’ ត្រូវបានភ្ជាប់ជាមួយសុរា និងរបស់ស្រដៀងគ្នា។

Verse 30

ब्रह्म च ब्राह्मणांश्चैव यद्यूयं परिनिन्दथ । सेतुं विधारणं पुंसामत: पाषण्डमाश्रिता: ॥ ३० ॥

ភ្រឹគុមុនីបន្តថា៖ ព្រោះអ្នកទាំងឡាយប្រមាថវេទ និងព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលស្ថិតក្នុងវេទ—អ្នកជាស្ពានធម៌សម្រាប់មនុស្ស—ដូច្នេះច្បាស់ថាអ្នកបានយកជម្រកក្នុងលទ្ធិអធេវនិយម។

Verse 31

एष एव हि लोकानां शिव: पन्था: सनातन: । यं पूर्वे चानुसन्तस्थुर्यत्प्रमाणं जनार्दन: ॥ ३१ ॥

នេះហើយជាមាគ៌ាសនាតនៈដ៏មង្គលសម្រាប់លោកមនុស្ស ដែលបុរាណជនបានអនុវត្តយ៉ាងរឹងមាំ។ ភស្តុតាងដ៏ខ្លាំងគឺព្រះជនារទនៈផ្ទាល់—ព្រះបុគ្គលភាពកំពូល អ្នកប្រាថ្នាល្អចំពោះសត្វមានជីវិតទាំងអស់។

Verse 32

तद्ब्रह्म परमं शुद्धं सतां वर्त्म सनातनम् । विगर्ह्य यात पाषण्डं दैवं वो यत्र भूतराट् ॥ ३२ ॥

ព្រះព្រហ្មនោះបរិសុទ្ធលើសគេ និងជាមាគ៌ាសនាតនៈរបស់សាធុជន។ ដោយប្រមាថគោលការណ៍វេទនេះ ឱអ្នកដើរតាមភូតរ៉ាត (ព្រះសិវៈ) អ្នកនឹងធ្លាក់ចុះទៅកម្រិតលទ្ធិអធេវនិយមដោយមិនសង្ស័យ។

Verse 33

मैत्रेय उवाच तस्यैवं वदत: शापं भृगो: स भगवान् भव: । निश्चक्राम तत: किञ्चिद्विमना इव सानुग: ॥ ३३ ॥

មૈត្រេយៈបាននិយាយថា—នៅពេលសាប និងសាបតបត្រូវរបស់ភೃគុ កំពុងកើតឡើង ព្រះសិវៈជាព្រះភគវានមានព្រះហឫទ័យសោកសៅ។ ព្រះองค์មិនបានមានព្រះបន្ទូលអ្វីឡើយ ហើយចាកចេញពីមណ្ឌលយជ្ញា ជាមួយសិស្សានុសិស្សរបស់ព្រះองค์។

Verse 34

तेऽपि विश्वसृज: सत्रं सहस्रपरिवत्सरान् । संविधाय महेष्वास यत्रेज्य ऋषभो हरि: ॥ ३४ ॥

មૈត្រេយៈបន្តថា—ឱ វិទុរា អ្នកកាន់ធ្នូដ៏អស្ចារ្យ! ព្រះបិតាសកល (ព្រាជាបតិ) ទាំងអស់បានប្រតិបត្តិសត្រ-យជ្ញា អស់ពាន់ៗឆ្នាំ ព្រោះយជ្ញាគឺជាវិធីដ៏ល្អបំផុតក្នុងការគោរពបូជាព្រះហរិ ជាព្រះបុគ្គលនៃព្រះជាម្ចាស់។

Verse 35

आप्लुत्यावभृथं यत्र गङ्गा यमुनयान्विता । विरजेनात्मना सर्वे स्वं स्वं धाम ययुस्तत: ॥ ३५ ॥

ឱ វិទុរា អ្នកកាន់ធ្នូដ៏អស្ចារ្យ! បន្ទាប់ពីយជ្ញាបញ្ចប់ ព្រះទេវតាទាំងអស់បានងូតទឹកអវភ្រឹថ (avabhṛtha-snāna) នៅចំណុចប្រសព្វទន្លេគង្គា និងយមុនា។ ដោយចិត្តបានសុទ្ធសាធ ពួកគេបានត្រឡប់ទៅធាមរបស់ខ្លួនៗ។

Frequently Asked Questions

Dakṣa’s hostility arises from pride in status (as Prajāpati) and a dualistic, honor-centered view of dharma. Seeing Śiva remain seated—an expression of inner detachment rather than contempt—Dakṣa interprets it as disrespect. The Bhāgavata frames this as ego-driven offense: ritual authority and social prestige become the lens through which Dakṣa judges a transcendental devotee, leading to blasphemy and a curse.

The criticism reflects Dakṣa’s material and external criteria, not the Bhāgavata’s conclusion. Śiva’s cremation-ground symbolism and unconventional conduct signify renunciation and transcendence over bodily identification. The text emphasizes that Śiva is peaceful, free from envy, and spiritually complete—qualities that establish his greatness. Thus, the episode teaches discernment: spiritual stature is measured by realization and devotion, not by external conformity.

Nandīśvara’s curse targets complicity: not only the offender but also those who normalize blasphemy against a great soul. It critiques a form of religiosity that clings to karma-kāṇḍa promises and bodily identity, thereby losing transcendental knowledge. In Bhāgavata theology, honoring devotees safeguards yajña’s purpose—worship of Hari—whereas offense and silence in the face of offense degrade spiritual intelligence.

Bhṛgu is a principal sage aligned with brahminical authority in the sacrificial context. He responds to Nandīśvara’s condemnation with a counter-curse, portraying Śiva’s followers as deviating from Vedic injunctions. Narratively, this reflects institutional defensiveness and sectarian polarization; philosophically, it demonstrates how rivalry and identification with party-spirit can eclipse the shared aim of Veda: auspicious advancement culminating in devotion to Janārdana (Hari).

Vidura’s opening questions frame this chapter as the causal seed of Satī’s tragedy. Dakṣa’s public blasphemy establishes a social and emotional rupture: Satī is placed between father and husband, and the sacrificial culture becomes a stage for offense. Śiva’s silent withdrawal highlights his non-retaliatory nature, but the unresolved insult and the institutional endorsement of Dakṣa’s pride set the conditions for Satī’s later unbearable grief and her decisive renunciation of that bodily connection.