Adhyaya 23
Bali Liberated, Prahlāda Blessed, and Vāmana Accepted as Universal Protector
បន្ទាប់ពីព្រះអម្ចាស់មានព្រះបន្ទូលបញ្ចប់ចំពោះព្រះបាលី មហារាជ ដែលពោរពេញដោយភក្តិ បានថ្វាយព្រះនមស្ការ និងស្តូត្រ។ គាត់ត្រូវបានដោះចេញពីខ្សែពស់នាគបាសៈរបស់វរុណ ហើយចូលទៅសុតលៈ ខណៈព្រះអម្ចាស់ប្រគល់អំណាចស្ថានសួគ៌វិញដល់ឥន្ទ្រ បំពេញបំណងអទិតិ និងធ្វើឲ្យការគ្រប់គ្រងសកលមានស្ថិរភាព។ ព្រះប្រហ្លាទ មហារាជ ស្តាប់ដំណឹងនៃការលោះលែង និងពរ របស់បាលី ហើយបង្ហាញការពិចារណាភក្តិជ្រាលជ្រៅ៖ ព្រះអម្ចាស់ស្មើគ្នាជាព្រះអាត្មាខាងក្នុង ប៉ុន្តែពិសេសអនុគ្រោះដល់អ្នកភក្តិ ដូចដើមកាមធេនុឆ្លើយតបតាមការចូលទៅជិត ដូច្នេះ “ភាពលំអៀង” គឺជាការស្ថិតស្ថេរព្រះទេវ។ ព្រះអម្ចាស់បញ្ជាព្រះប្រហ្លាទទៅសុតលៈ សន្យាដល់ទស្សនៈផ្ទាល់ក្នុងរូបនារាយណ៍បួនដៃ ដើម្បីដោះស្រាយចេញពីកម្រិតកម្មផ្លែដោយការមើលឃើញជានិច្ច។ បន្ទាប់មក ហរិ និយាយទៅសុក្រចារ្យឲ្យសម្គាល់ និងលុបបំបាត់កំហុសយញ្ញៈ; សុក្របញ្ជាក់ថា ការសូត្រព្រះនាមព្រះអម្ចាស់ បំពេញគ្រប់កំហុសពិធី និងអនុវត្តតាមព្រះបន្ទូលដើម្បីកែសម្រួលលម្អិត។ ចុងក្រោយ ទេវតា និងឥសីទទួលយកឧបេន្រ (វាមន) ជាអ្នកការពារកំពូលនៃវេដ និងធម្មៈ; ឥន្ទ្រទទួលអធិបតេយ្យវិញក្រោមការការពាររបស់វាមន។ សុកទេវបញ្ចប់ដោយសរសើរគុណលោះលែងនៃការស្តាប់វាមន–ត្រីវិក្រាមកថា ហើយបញ្ជាក់ថា អវតារកថា ជាមាគ៌ារបស់ភាគវតៈ ពីការគ្រប់គ្រង (មន្វន្តរ) ទៅសេចក្តីមុក្ខ (មោក្ស)។
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच इत्युक्तवन्तं पुरुषं पुरातनं महानुभावोऽखिलसाधुसम्मत: । बद्धाञ्जलिर्बाष्पकलाकुलेक्षणो भक्त्युत्कलो गद्गदया गिराब्रवीत् ॥ १ ॥
ព្រះសុកទេវ គោស្វាមី បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ពេលព្រះបុរសបុរាណ—ព្រះបុគ្គលភាពដ៏អធិឋាន—បានមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះ បលី មហារាជ ដែលសាធុទាំងឡាយទទួលស្គាល់ថាជាមហាត្មា បានប្រណម្យដៃ ភ្នែកពោរទឹកភ្នែក ហើយដោយអានന്ദភក្តិ សម្លេងញ័រញាប់ ឆ្លើយតបដូចតទៅ។
Verse 2
श्रीबलिरुवाच अहो प्रणामाय कृत: समुद्यम: प्रपन्नभक्तार्थविधौ समाहित: । यल्लोकपालैस्त्वदनुग्रहोऽमरै- रलब्धपूर्वोऽपसदेऽसुरेऽर्पित: ॥ २ ॥
បលី មហារាជ បានទូលថា៖ អស្ចារ្យណាស់! សូម្បីតែការខិតខំប្រណម្យចំពោះព្រះអង្គ ក៏ផ្តល់ផលដ៏អធិក។ ខ្ញុំគ្រាន់តែព្យាយាមថ្វាយនមស្ការ ប៉ុន្តែព្រះអង្គ—អ្នកប្រកបដោយការថែរក្សាអ្នកភក្តិដែលស្រឡាញ់ព្រះ—បានប្រទានជោគជ័យដូចជាអ្នកភក្តិសុទ្ធ។ ព្រះគុណឥតហេតុដែលព្រះអង្គបានបង្ហូរលើខ្ញុំ អសុរៈដែលធ្លាក់ចុះ នោះសូម្បីតែទេវតា និងអ្នកគ្រប់គ្រងលោកក៏មិនធ្លាប់ទទួលបាន។
Verse 3
श्रीशुक उवाच इत्युक्त्वा हरिमानत्य ब्रह्माणं सभवं तत: । विवेश सुतलं प्रीतो बलिर्मुक्त: सहासुरै: ॥ ३ ॥
ព្រះសុកទេវ បានបន្តថា៖ បន្ទាប់ពីនិយាយដូច្នេះ បលី មហារាជ បានប្រណម្យចំពោះព្រះហរិជាមុន ស្រាប់តែប្រណម្យចំពោះព្រះព្រហ្មា និងព្រះសិវៈផងដែរ។ ដូច្នេះគាត់ត្រូវបានដោះលែងពីខ្សែ “នាគបាស” របស់វរុណ ហើយដោយចិត្តពេញចិត្ត គាត់បានចូលទៅកាន់ភពសុតលា ជាមួយអសុរៈទាំងឡាយ។
Verse 4
एवमिन्द्राय भगवान् प्रत्यानीय त्रिविष्टपम् । पूरयित्वादिते: काममशासत् सकलं जगत् ॥ ४ ॥
ដូច្នេះ ព្រះភគវាន បានប្រគល់អំណាចកាន់កាប់ត្រីវិស្ដប (សួគ៌) ឲ្យឥន្ទ្រាវិញ ហើយបានបំពេញបំណងរបស់អទិតិ មាតានៃទេវតា; បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានគ្រប់គ្រងកិច្ចការនៃសកលលោកទាំងមូល។
Verse 5
लब्धप्रसादं निर्मुक्तं पौत्रं वंशधरं बलिम् । निशाम्य भक्तिप्रवण: प्रह्लाद इदमब्रवीत् ॥ ५ ॥
ព្រះប្រាហ្លាទមហារាជ បានឮថា ព្រះបលីមហារាជ ជាចៅ និងជាអ្នកស្នងវង្ស បានរួចផុតពីចំណង និងទទួលព្រះអនុគ្រោះពីព្រះអម្ចាស់ ហើយដោយភក្តីដ៏រំភើប ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះ។
Verse 6
श्रीप्रह्लाद उवाच नेमं विरिञ्चो लभते प्रसादं न श्रीर्न शर्व: किमुतापरेऽन्ये । यन्नोऽसुराणामसि दुर्गपालो विश्वाभिवन्द्यैरभिवन्दिताङ्घ्रि: ॥ ६ ॥
ព្រះប្រាហ្លាទមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ ព្រះបុគ្គលភាពដ៏អធិឋាន! ព្រះអង្គត្រូវបានគោរពទូទាំងលោក សូម្បីតែព្រះព្រហ្ម និងព្រះសិវៈក៏គោរពព្រះបាទកមលរបស់ព្រះអង្គ។ ទោះជាយ៉ាងណា ព្រះអង្គបានសន្យាថានឹងការពារយើង អសុរ។ ករុណាបែបនេះ សូម្បីព្រះព្រហ្ម ព្រះសិវៈ ឬព្រះលក្ខ្មី ក៏មិនបានទទួលឡើយ មិនបាច់និយាយពីអ្នកដទៃ។
Verse 7
यत्पादपद्ममकरन्दनिषेवणेन ब्रह्मादय: शरणदाश्नुवते विभूती: । कस्माद् वयं कुसृतय: खलयोनयस्ते दाक्षिण्यदृष्टिपदवीं भवत: प्रणीता: ॥ ७ ॥
ឱ ព្រះអង្គជាទីពឹងរបស់សព្វសត្វ! មហាបុគ្គលដូចព្រះព្រហ្ម ទទួលបានភាពពេញលេញ ដោយគ្រាន់តែស្វែងស៊ីទឹកឃ្មុំ នៃការបម្រើព្រះបាទកមលរបស់ព្រះអង្គ។ តែយើងខ្ញុំជាមនុស្សអាក្រក់ វង្វេង និងកើតក្នុងវង្សអសុរដែលច្រណែន តើធ្វើដូចម្តេចបានទទួលព្រះមេត្តាទស្សន៍? នេះអាចទៅរួចបានតែដោយព្រះករុណាអហេតុករបស់ព្រះអង្គ។
Verse 8
चित्रं तवेहितमहोऽमितयोगमाया- लीलाविसृष्टभुवनस्य विशारदस्य । सर्वात्मन: समदृशोऽविषम: स्वभावो भक्तप्रियो यदसि कल्पतरुस्वभाव: ॥ ८ ॥
ឱ ព្រះអម្ចាស់! លីឡារបស់ព្រះអង្គគួរឱ្យអស្ចារ្យណាស់។ ដោយយោគមាយាដ៏អសীমរបស់ព្រះអង្គ ព្រះអង្គបានបង្កើតពិភពលោកទាំងឡាយ ហើយដោយការឆ្លុះបញ្ចាំងរបស់វា ថាមពលវត្ថុបានបង្ហាញសកលលោក។ ព្រះអង្គជាព្រះអាត្មានៃសត្វទាំងអស់ ដូច្នេះទ្រង់មានសមភាពចំពោះគ្រប់គ្នា ប៉ុន្តែទ្រង់ស្រឡាញ់ភក្តិជន។ នេះមិនមែនជាការលំអៀងទេ ព្រោះព្រះអង្គដូចដើមកល្បតរុ ដែលផ្តល់ផលតាមបំណងរបស់មនុស្សនីមួយៗ។
Verse 9
श्रीभगवानुवाच वत्स प्रह्लाद भद्रं ते प्रयाहि सुतलालयम् । मोदमान: स्वपौत्रेण ज्ञातीनां सुखमावह ॥ ९ ॥
ព្រះបរមព្រះមានព្រះបន្ទូលថា៖ កូនអើយ ប្រាហ្លាទ សូមសេចក្តីមង្គលមានដល់អ្នក។ ឥឡូវនេះ ចូរអ្នកទៅកាន់សុតលាល័យ; នៅទីនោះ ចូររីករាយជាមួយចៅរបស់អ្នក និងញាតិមិត្តទាំងឡាយ ហើយនាំសុខមកដល់វង្សញាតិរបស់អ្នក។
Verse 10
नित्यं द्रष्टासि मां तत्र गदापाणिमवस्थितम् । मद्दर्शनमहाह्लादध्वस्तकर्मनिबन्धन: ॥ १० ॥
អ្នកនឹងបានឃើញព្រះអង្គនៅទីនោះជានិច្ច ក្នុងរូបដើមរបស់ព្រះអង្គ ដែលកាន់ស័ង្ខ ចក្រ គទា និងផ្កាឈូក។ ដោយសេចក្តីអានន្ទលើសលោកពីការទស្សនាព្រះអង្គជានិច្ច ចំណងកម្មដើម្បីផលនឹងរលាយ ហើយមិនចងអ្នកទៀតឡើយ។
Verse 11
श्रीशुक उवाच आज्ञां भगवतो राजन्प्रह्लादो बलिना सह । बाढमित्यमलप्रज्ञो मूर्ध्न्याधाय कृताञ्जलि: ॥ ११ ॥ परिक्रम्यादिपुरुषं सर्वासुरचमूपति: । प्रणतस्तदनुज्ञात: प्रविवेश महाबिलम् ॥ १२ ॥
ព្រះស្រីសុកទេវ គោស្វាមី បានមានព្រះបន្ទូលថា—ឱ ព្រះរាជា បរិក្សិត! ព្រះប្រាហ្លាទ មហារាជា ដែលជាអធិបតីលើមេយោធាអសុរ ទៅជាមួយ ព្រះបលិ មហារាជា បានប្រណមដៃទទួលព្រះបញ្ជារបស់ព្រះភគវានដាក់លើក្បាល ហើយនិយាយថា «បាទ/ចាស»។ បន្ទាប់មកបានដើរវ័ន្តជុំវិញអាទិបុរស ក្រាបបង្គំ ហើយពេលបានអនុញ្ញាត ក៏ចូលទៅក្នុងមហាបិលាដែលហៅថា សុតល។
Verse 12
श्रीशुक उवाच आज्ञां भगवतो राजन्प्रह्लादो बलिना सह । बाढमित्यमलप्रज्ञो मूर्ध्न्याधाय कृताञ्जलि: ॥ ११ ॥ परिक्रम्यादिपुरुषं सर्वासुरचमूपति: । प्रणतस्तदनुज्ञात: प्रविवेश महाबिलम् ॥ १२ ॥
ព្រះស្រីសុកទេវ គោស្វាមី បានមានព្រះបន្ទូលថា—ឱ ព្រះរាជា បរិក្សិត! ព្រះប្រាហ្លាទ មហារាជា ដែលជាអធិបតីលើមេយោធាអសុរ ទៅជាមួយ ព្រះបលិ មហារាជា បានប្រណមដៃទទួលព្រះបញ្ជារបស់ព្រះភគវានដាក់លើក្បាល ហើយនិយាយថា «បាទ/ចាស»។ បន្ទាប់មកបានដើរវ័ន្តជុំវិញអាទិបុរស ក្រាបបង្គំ ហើយពេលបានអនុញ្ញាត ក៏ចូលទៅក្នុងមហាបិលាដែលហៅថា សុតល។
Verse 13
अथाहोशनसं राजन्हरिर्नारायणोऽन्तिके । आसीनमृत्विजां मध्ये सदसि ब्रह्मवादिनाम् ॥ १३ ॥
ព្រះស្រីសុកទេវ បានមានព្រះបន្ទូលថា—បន្ទាប់មក ឱ មហារាជ បរិក្សិត! ព្រះហរិ នារាយណៈ បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ សុក្រចារ្យ ដែលអង្គុយនៅជិត ក្នុងកណ្ដាលសភានៃព្រះបូជាចារ្យ (ឫត្វិជ) អ្នកជាប្រាហ្មវាទី តាមគោលវេដសម្រាប់យញ្ញៈ។
Verse 14
ब्रह्मन् सन्तनु शिष्यस्य कर्मच्छिद्रं वितन्वत: । यत् तत् कर्मसु वैषम्यं ब्रह्मदृष्टं समं भवेत् ॥ १४ ॥
ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ សុក្រចារ្យ! សូមពន្យល់ថា ក្នុងការធ្វើយញ្ញៈរបស់សិស្សរបស់អ្នក គឺ ព្រះបលិ មហារាជា មានកំហុស ឬភាពមិនសមស្របអ្វីដែលអ្នកបានលើកឡើង។ បើវាត្រូវបានវិនិច្ឆ័យនៅមុខព្រាហ្មណ៍មានគុណវុឌ្ឍិ ភាពខុសគ្នានៅក្នុងកម្មនោះនឹងត្រូវធ្វើឲ្យស្មើ ហើយកំហុសនឹងរលាយទៅ។
Verse 15
श्रीशुक्र उवाच कुतस्तत्कर्मवैषम्यं यस्य कर्मेश्वरो भवान् । यज्ञेशो यज्ञपुरुष: सर्वभावेन पूजित: ॥ १५ ॥
ស្រីសុក្រចារ្យបាននិយាយថា ឱព្រះអម្ចាស់! ក្នុងពិធីយជ្ញាទាំងអស់ ព្រះអង្គជាព្រះអធិបតីនៃកម្ម ជាយជ្ញេឝ និងយជ្ញបុរស ដែលត្រូវបានបូជាដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ទាំងមូល។ អ្នកណាបានធ្វើឲ្យព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យពេញលេញ នោះកំហុសឬភាពខ្វះខាតក្នុងយជ្ញរបស់គេនឹងមានដូចម្តេច?
Verse 16
मन्त्रतस्तन्त्रतश्छिद्रं देशकालार्हवस्तुत: । सर्वं करोति निश्छिद्रमनुसङ्कीर्तनं तव ॥ १६ ॥
អាចមានកំហុសក្នុងការប្រាប់មន្ត្រ ក្នុងវិន័យនិងវិធីធ្វើពិធី និងក្នុងពេលវេលា ទីកន្លែង អ្នកធ្វើ និងសម្ភារៈ។ ប៉ុន្តែពេលមានការសូត្រសរសើរព្រះនាមបរិសុទ្ធរបស់ព្រះអង្គ (អនុសង្គីរតន) អ្វីៗទាំងអស់ក្លាយជាគ្មានកំហុស។
Verse 17
तथापि वदतो भूमन् करिष्याम्यनुशासनम् । एतच्छ्रेय: परं पुंसां यत् तवाज्ञानुपालनम् ॥ १७ ॥
ទោះយ៉ាងណា ឱព្រះអម្ចាស់ដ៏មហិមា ខ្ញុំនឹងអនុវត្តតាមព្រះបញ្ជារបស់ព្រះអង្គ។ សេចក្តីប្រសើរបំផុតសម្រាប់មនុស្សគឺ ការគោរពប្រតិបត្តិតាមព្រះបញ្ជារបស់ព្រះអង្គ។
Verse 18
श्रीशुक उवाच प्रतिनन्द्य हरेराज्ञामुशना भगवानिति । यज्ञच्छिद्रं समाधत्त बलेर्विप्रर्षिभि: सह ॥ १८ ॥
ស្រីសុកទេវ គោស្វាមីបានបន្តថា ដូច្នេះ អុសនា (សុក្រចារ្យ) ដ៏មានអំណាច បានទទួលព្រះបញ្ជារបស់ព្រះហរិដោយក្តីគោរពពេញលេញ ហើយជាមួយព្រះព្រាហ្មណ៍ឫសីដ៏ល្អបំផុត បានចាប់ផ្តើមបំពេញ និងកែសម្រួលកំហុសក្នុងពិធីយជ្ញារបស់ព្រះបាលីមហារាជ។
Verse 19
एवं बलेर्महीं राजन् भिक्षित्वा वामनो हरि: । ददौ भ्रात्रे महेन्द्राय त्रिदिवं यत्परैर्हृतम् ॥ १९ ॥
ឱព្រះរាជា បរិក្សិត! ដូច្នេះ ព្រះហរិក្នុងរូបវាមនៈ បានសុំទានយកដីទាំងមូលពីព្រះបាលីមហារាជ ហើយបានប្រគល់ត្រិទិវ (ស្ថានសួគ៌) ដែលសត្រូវបានលួចយកទៅ ឲ្យបងប្អូនរបស់ព្រះអង្គ គឺមហេន្រ្ទ្រ ឥន្ទ្រ។
Verse 20
प्रजापतिपतिर्ब्रह्मा देवर्षिपितृभूमिपै: । दक्षभृग्वङ्गिरोमुख्यै: कुमारेण भवेन च ॥ २० ॥ कश्यपस्यादिते: प्रीत्यै सर्वभूतभवाय च । लोकानां लोकपालानामकरोद् वामनं पतिम् ॥ २१ ॥
ព្រះព្រហ្មា ជាអធិបតីនៃព្រះប្រជាបតិ ទ្រង់ជាមួយទេវតាទាំងឡាយ ទេវឫសី អ្នកនៅពិត្រលោក មនុ និងមុនី ព្រមទាំងមេដឹកនាំដូចជា ទក្ស ភ្រឹគុ អង្គិរា រួមទាំង ការត្តិកេយ និងព្រះសិវៈ បានទទួលស្គាល់ព្រះវាមនទេវៈ ជាអ្នកការពារសត្វលោកទាំងអស់។ ការនេះធ្វើឡើងដើម្បីបំពេញព្រះហឫទ័យកស្យបមុនី និងអទិតិ និងដើម្បីសុខមង្គលសត្វលោកទាំងពិភពលោក។
Verse 21
प्रजापतिपतिर्ब्रह्मा देवर्षिपितृभूमिपै: । दक्षभृग्वङ्गिरोमुख्यै: कुमारेण भवेन च ॥ २० ॥ कश्यपस्यादिते: प्रीत्यै सर्वभूतभवाय च । लोकानां लोकपालानामकरोद् वामनं पतिम् ॥ २१ ॥
ដើម្បីព្រះហឫទ័យរីករាយរបស់កស្យបមុនី និងអទិតិ និងដើម្បីសុខមង្គលសត្វលោកទាំងអស់ ព្រះព្រហ្មា បានស្ថាបនាព្រះវាមនទេវៈ ជាអធិបតី និងអ្នកការពារនៃលោកទាំងឡាយ និងលោកបាលទាំងអស់។
Verse 22
वेदानां सर्वदेवानां धर्मस्य यशस: श्रिय: । मङ्गलानां व्रतानां च कल्पं स्वर्गापवर्गयो: ॥ २२ ॥ उपेन्द्रं कल्पयांचक्रे पतिं सर्वविभूतये । तदा सर्वाणि भूतानि भृशं मुमुदिरे नृप ॥ २३ ॥
ឱ ព្រះរាជា បរិក្សិត! ទេវតាដែលមានព្រះព្រហ្មាជាមេ បានប្រាថ្នាឲ្យ ឧបេន្រ្ទ្រ (Upendra) គឺព្រះវាមនទេវៈ ជាអ្នកការពារព្រះវេទ ទេវទាំងអស់ ធម៌ កេរ្តិ៍ឈ្មោះ សិរីសម្បត្តិ មង្គល វ្រត និងការឡើងសួគ៌ ព្រមទាំងមោក្ខ។ ដូច្នេះពួកគេបានទទួលស្គាល់ឧបេន្រ្ទ្រ ជាព្រះអធិបតីលើវិភូតិទាំងអស់; ការសម្រេចនេះធ្វើឲ្យសត្វលោកទាំងអស់រីករាយយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 23
वेदानां सर्वदेवानां धर्मस्य यशस: श्रिय: । मङ्गलानां व्रतानां च कल्पं स्वर्गापवर्गयो: ॥ २२ ॥ उपेन्द्रं कल्पयांचक्रे पतिं सर्वविभूतये । तदा सर्वाणि भूतानि भृशं मुमुदिरे नृप ॥ २३ ॥
ឱ ព្រះរាជា! ទេវតាបានសម្រេចឲ្យឧបេន្រ្ទ្រ ព្រះវាមនទេវៈ ជាព្រះអធិបតីលើវិភូតិទាំងអស់; ដូច្នេះសត្វលោកទាំងអស់ក៏រីករាយយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 24
ततस्त्विन्द्र: पुरस्कृत्य देवयानेन वामनम् । लोकपालैर्दिवं निन्ये ब्रह्मणा चानुमोदित: ॥ २४ ॥
បន្ទាប់មក ព្រះឥន្ទ្រ ជាស្តេចសួគ៌ បានដាក់ព្រះវាមនទេវៈនៅខាងមុខ ហើយជាមួយលោកបាលទាំងឡាយ បាននាំព្រះអង្គឡើងលើយានទិព្វទៅកាន់សួគ៌ ដោយមានការអនុមោទនាពីព្រះព្រហ្មា។
Verse 25
प्राप्य त्रिभुवनं चेन्द्र उपेन्द्रभुजपालित: । श्रिया परमया जुष्टो मुमुदे गतसाध्वस: ॥ २५ ॥
ដោយបានការពារដោយព្រះបាដៃរបស់ឧបេន្ទ្រ (វាមនទេវ) ព្រះឥន្ទ្រាបានទទួលអំណាចលើត្រីភពវិញ។ គាត់ពោរពេញដោយសិរីល្អខ្ពស់ ប្រាសចិត្តភ័យ និងសុខសាន្តពេញលេញ។
Verse 26
ब्रह्मा शर्व: कुमारश्च भृग्वाद्या मुनयो नृप । पितर: सर्वभूतानि सिद्धा वैमानिकाश्च ये ॥ २६ ॥ सुमहत् कर्म तद् विष्णोर्गायन्त: परमद्भुतम् । धिष्ण्यानि स्वानि ते जग्मुरदितिं च शशंसिरे ॥ २७ ॥
ឱ ព្រះរាជា! ព្រះព្រហ្ម ព្រះសរវ (ព្រះសិវៈ) ព្រះកុមារ (ការត្តិកេយ) ឥសីភ្រឹគុ និងមហាមុនីទាំងឡាយ ព្រមទាំងអ្នកនៅពិត្រលោក សត្វមានជីវិតទាំងអស់ សិទ្ធ និងអ្នកធ្វើដំណើរតាមយានអាកាស—សុទ្ធតែច្រៀងសរសើរកិច្ចការធំអស្ចារ្យរបស់ព្រះវិṣṇុ គឺលីឡារបស់វាមនទេវ។ ខណៈពេលសូត្រសរសើរ ពួកគេត្រឡប់ទៅលំនៅស្ថានរបស់ខ្លួន ហើយក៏សរសើរឋានៈរបស់អទិតិផងដែរ។
Verse 27
ब्रह्मा शर्व: कुमारश्च भृग्वाद्या मुनयो नृप । पितर: सर्वभूतानि सिद्धा वैमानिकाश्च ये ॥ २६ ॥ सुमहत् कर्म तद् विष्णोर्गायन्त: परमद्भुतम् । धिष्ण्यानि स्वानि ते जग्मुरदितिं च शशंसिरे ॥ २७ ॥
ឱ ព្រះរាជា! ព្រះព្រហ្ម ព្រះសរវ (ព្រះសិវៈ) ព្រះកុមារ (ការត្តិកេយ) ឥសីភ្រឹគុ និងមហាមុនីទាំងឡាយ ព្រមទាំងអ្នកនៅពិត្រលោក សត្វមានជីវិតទាំងអស់ សិទ្ធ និងអ្នកធ្វើដំណើរតាមយានអាកាស—សុទ្ធតែច្រៀងសរសើរកិច្ចការធំអស្ចារ្យរបស់ព្រះវិṣṇុ គឺលីឡារបស់វាមនទេវ។ ខណៈពេលសូត្រសរសើរ ពួកគេត្រឡប់ទៅលំនៅស្ថានរបស់ខ្លួន ហើយក៏សរសើរឋានៈរបស់អទិតិផងដែរ។
Verse 28
सर्वमेतन्मयाख्यातं भवत: कुलनन्दन । उरुक्रमस्य चरितं श्रोतृणामघमोचनम् ॥ २८ ॥
ឱ មហារាជ បរិក្សិត ជាកិត្តិយសនៃវង្សកុល! ខ្ញុំបានពណ៌នាទាំងអស់អំពីចរិតដ៏អស្ចារ្យរបស់ឧរុក្រាម គឺវាមនទេវ។ អ្នកណាស្តាប់ដោយសទ្ធា និងភក្តិ នឹងរួចផុតពីផលនៃបាបកម្មជាក់ជាមិនខាន។
Verse 29
पारं महिम्न उरुविक्रमतो गृणानो य: पार्थिवानि विममे स रजांसि मर्त्य: । किं जायमान उत जात उपैति मर्त्य इत्याह मन्त्रदृगृषि: पुरुषस्य यस्य ॥ २९ ॥
មនុស្សស្លាប់មិនអាចវាស់វែងព្រះមហិមារបស់ត្រីវិក្រាម ព្រះវិṣṇុ បានឡើយ ដូចជាមិនអាចរាប់ធូលីល្អិតទាំងអស់លើផែនដី។ មិនថាអ្នកដែលកើតរួច ឬអ្នកដែលនឹងកើត ក៏គ្មាននរណាអាចឈានដល់បានទេ—ដូចដែលឥសីអ្នកឃើញមន្ត្រ វសិષ્ઠ បានច្រៀងទុក។
Verse 30
य इदं देवदेवस्य हरेरद्भुतकर्मण: । अवतारानुचरितं शृण्वन् याति परां गतिम् ॥ ३० ॥
អ្នកណាដែលស្តាប់ដោយភក្តីអំពីព្រះហរិ ជាទេវទេវ និងកិច្ចការអស្ចារ្យនៃអវតារ ទាំងឡាយ នោះនឹងឈានដល់គតិដ៏ឧត្តម។
Verse 31
क्रियमाणे कर्मणीदं दैवे पित्र्येऽथ मानुषे । यत्र यत्रानुकीर्त्येत तत् तेषां सुकृतं विदु: ॥ ३१ ॥
ក្នុងពិធីសាសនាដល់ទេវតា ដល់បុព្វបុរស ឬពិធីរបស់មនុស្ស កន្លែងណាដែលមានការសរសើរ និងរំលឹកកថាលីឡារបស់ព្រះវាមនទេវ នោះពិធីនោះត្រូវយល់ថា ពោរពេញដោយបុណ្យ និងមង្គលយ៉ាងខ្លាំង។
Frequently Asked Questions
Bali’s release shows that the Lord’s ‘punishment’ of a devotee is actually purification and protection (poṣaṇa). Sutala is not mere exile; it becomes a divinely guarded realm where the Lord’s presence ensures Bali’s security and spiritual elevation. The episode teaches that surrender may involve apparent loss (kingdom) but culminates in a higher gain—direct divine shelter and lasting auspiciousness.
Prahlāda explains that the Lord, as Supersoul, is fully aware and equal toward all, but He reciprocates with living beings according to their approach. Just as a desire tree yields according to one’s desire, the Lord’s special favor is a response to bhakti and surrender, not arbitrary bias. Therefore, His devotion-centered ‘preference’ is an expression of spiritual justice, not material partiality.
Śukrācārya acknowledges that ritual performance can suffer defects of mantra pronunciation, timing, place, personnel, and paraphernalia. Yet because Viṣṇu is the yajña-puruṣa (the true recipient and lawgiver of sacrifice), sincere invocation of His holy name reconnects the act to its divine center, neutralizing technical shortcomings. The theological point is that bhakti (nāma) perfects karma-kāṇḍa by aligning it with the Lord’s pleasure.
Indra represents delegated cosmic administration, but he remains a jīva within the system and thus vulnerable to rivalry and karmic fluctuation. Upendra (Vāmana/Viṣṇu) is the transcendent protector of Veda, dharma, fame, opulence, auspiciousness, vows, elevation, and liberation—values that exceed political control. By accepting Vāmana as protector, the devas affirm that cosmic order is secure only when rooted in Viṣṇu-tattva, not merely in bureaucratic power.