Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

वैष्णवीमायावितानम्, उग्रसेनाभिषेकः, सुधर्मासभा, सांदीपनिगमनम्, पाञ्चजन्य-प्राप्तिः, गुरुदक्षिणा

इत्य् उक्तः पवनो गत्वा सर्वम् आह शचीपतिम् ददौ सो ऽपि सुधर्माख्यां सभां वायोः पुरंदरः

ity uktaḥ pavano gatvā sarvam āha śacīpatim dadau so 'pi sudharmākhyāṃ sabhāṃ vāyoḥ puraṃdaraḥ

かく教えられたヴāायुは赴き、舎脂の主インドラに一切を余すところなく奏上した。するとプランダラたるインドラは報いとして、名高き天上の सभा殿「スダルマー」をヴāायुに授けた。

इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
उक्तःhaving been told / addressed
उक्तः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्
पवनःthe Wind (Vāyu)
पवनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपवन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial to main verb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मपदम्
आहsaid / told
आह:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
शचीपतिम्to Śacī’s lord (Indra)
शचीपतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशची + पति (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: शच्याः पतिः); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
ददौgave
ददौ:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक (also/even)
सुधर्माख्याम्named Sudharmā
सुधर्माख्याम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुधर्मा + आख्या (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (नाम-निर्देश: सुधर्मा-आख्या); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम्
सभाम्assembly hall
सभाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
वायोःof Vāyu
वायोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
पुरंदरःPurandara (Indra)
पुरंदरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरंदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; इन्द्रस्य नाम

Sage Parāśara (narrating to Maitreya)

Speaker: Parasara

Topic: Krishna’s deeds and the prosperity of the Yadus in Dvārakā.

Teaching: Historical

Quality: authoritative

Vishnu Form: Krishna

V
Vayu (Pavana)
I
Indra (Shachipati, Purandara)
S
Sudharma Sabha
S
Shachi

FAQs

Sudharmā is portrayed as a renowned divine assembly-hall, symbolizing orderly governance and dharmic deliberation; here it appears as a prestigious gift granted by Indra, reflecting celestial authority and honor.

Through Vāyu acting as a courier who reports “everything” to Indra, the verse depicts a structured celestial polity—communication, accountability, and reward—mirroring the Purāṇic vision of an ordered cosmos.

Even when Vishnu is not named in the verse, the Purāṇic frame assumes the devas operate within a higher cosmic sovereignty ultimately grounded in Vishnu as the Supreme Reality that sustains order, hierarchy, and rightful dispensation.