Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

कुब्जानुग्रहः, धनुर्भङ्गः, कुवलयापीडवधः, मल्लयुद्धं, कंसवधः, स्तुतयः

अन्तःपुराणां मञ्चाश् च तथान्ये परिकल्पिताः अन्ये च वारमुख्यानाम् अन्ये नागरयोषिताम्

antaḥpurāṇāṃ mañcāś ca tathānye parikalpitāḥ anye ca vāramukhyānām anye nāgarayoṣitām

また、段座と高座がそれぞれに設けられた。内殿の女たちのため、筆頭の遊女たちのため、そして都の女たちのために—各々が身分と慣わしに従って着座した。

अन्तःपुराणाम्of the inner-palace (women’s quarters)
अन्तःपुराणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअन्तःपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; समासः—अन्तः + पुर (तत्पुरुष)
मञ्चाःplatforms/seats
मञ्चाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमञ्च (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formरीत्यर्थक अव्यय (adverb: ‘thus/likewise’)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सर्वनामसदृश-विशेषणप्रयोगः
परिकल्पिताःwere arranged/assigned
परिकल्पिताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + कल्प् (धातु) → परिकल्पित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘were arranged/assigned’
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
वारमुख्यानाम्of the chief courtesans
वारमुख्यानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवारमुख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; समासः—वार + मुख्या (तत्पुरुष/कर्मधारय-प्रायः)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
नागरयोषिताम्of the city women
नागरयोषिताम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनागरीयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; समासः—नागरी + योषित् (तत्पुरुष)

Sage Parāśara (narrating to Maitreya)

FAQs

It highlights how public and royal spaces were organized by recognized social roles, reflecting a broader dharmic sense of order within the kingdom.

Through concrete details of court and civic protocol—who is placed where—Parāśara illustrates how a well-ruled realm expresses structured norms in everyday life.

Even when describing worldly administration, the Purana frames order and stability in society as part of the cosmos upheld by Vishnu, the sustaining Supreme Reality.