Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

यजुर्वेदशाखाः, याज्ञवल्क्य–वैशम्पायनसंवादः, सूर्यस्तुतिः

Yajurveda branches and Yājñavalkya’s solar revelation

शिष्यान् आह च भोः शिष्या ब्रह्महत्यापहं व्रतम् चरध्वं मत्कृते सर्वे न विचार्यम् इदं तथा

śiṣyān āha ca bhoḥ śiṣyā brahmahatyāpahaṃ vratam caradhvaṃ matkṛte sarve na vicāryam idaṃ tathā

彼は弟子たちに告げた。「おお弟子たちよ、我がためにブラフマ殺しの罪を除く誓戒を行え。皆、我がゆえに守れ。ためらい議論してはならぬ。」

शिष्यान्disciples
शिष्यान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
आहsaid
आह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)
भोःO!
भोः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootभोः (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बोधन-निपात (vocative particle)
शिष्याःdisciples
शिष्याः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बोधनार्थे प्रथमा (addressing)
ब्रह्महत्यापहम्removing the sin of brahma-slaughter
ब्रह्महत्यापहम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootब्रह्महत्या (प्रातिपदिक) + अपह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्महत्यायाः अपहः = remover of brahma-slaughter sin)
व्रतम्vow, penance
व्रतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चरध्वम्practice/undertake (you all)
चरध्वम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ/Imperative), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष, बहुवचन
मत्कृतेfor my sake
मत्कृते:
Hetu/Purpose (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootमद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + कृते (कृदन्त/अव्ययीभावप्रयोग)
Formअव्ययप्रयोगः; ‘कृते’ (कृ + क्त) सप्तमी-एकवचन-रूपेण ‘हेतोः/for the sake of’ अर्थे; मत्-सम्बन्धः
सर्वेall (of you)
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
not
:
Negation
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
विचार्यम्to be deliberated/considered
विचार्यम्:
Kriya (Predicate complement/विधेय)
TypeVerb
Rootवि + चर् (धातु) + यत् (कृदन्त)
Formभाव्य/कर्तव्यतार्थक कृदन्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘विचार्यम्’ = to be considered
इदम्this
इदम्:
Karma/Topic (Object/विषय)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तथाthus
तथा:
Manner (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थक (thus/so)

A teacher/guru addressing his disciples (śiṣyāḥ) within the Purāṇic narrative; overall narration traditionally framed by Sage Parāśara to Maitreya

D
Disciples (Śiṣyāḥ)
B
Brahmahatyā (sin of Brahmin-slaying)
V
Vrata (vow/penance)

FAQs

It illustrates how the Purāṇa frames grave wrongdoing as requiring disciplined expiation (prāyaścitta) to restore dharma and social-spiritual order.

The teacher commands collective observance “for my sake,” emphasizing obedience, shared responsibility, and the ethical weight of carrying out a guru’s directive.

Even when Vishnu is not named, the Purāṇa’s moral universe is grounded in Vishnu as the sustaining sovereign of dharma—where vows and penance function to realign beings with that cosmic order.