HomeVamana PuranaAdh. 32Shloka 101
Previous Verse
Next Verse

Vamana Purana — Skanda Slays Taraka & Mahisha, Shloka 101

Skanda’s Svastyayana and the Slaying of Taraka and Mahisha

शक्रः प्राहाथ बलवान् ज्ञायते कृत्तिकासुत प्रदक्षिणं शीघ्रतरं यः कुर्यात् क्रौञ्चमेव हि

śakraḥ prāhātha balavān jñāyate kṛttikāsuta pradakṣiṇaṃ śīghrataraṃ yaḥ kuryāt krauñcameva hi

シャクラ(インドラ)は言った。「クリッティカーたちの子よ、強者はこれにより知られよう。すなわち、クラウンチャをめぐって、より速くプラダクシナー(右繞)を行う者である。」

śakraḥŚakra (Indra)
śakraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśakra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
prāhasaid
prāha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-āh (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
athathen
atha:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय (then/now)
balavānstrong
balavān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbalavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (predicate)
jñāyateis known/recognized
jñāyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootjñā (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive), आत्मनेपद
kṛttikā-sutaO son of the Kṛttikās
kṛttikā-suta:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootkṛttikā (प्रातिपदिक) + suta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘कृत्तिकानां सुतः’
pradakṣiṇamcircumambulation
pradakṣiṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpradakṣiṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘circumambulation’
śīghrataramfaster
śīghrataram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśīghratara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तुलनात्मक (comparative) ‘faster’
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम (relative)
kuryātshould do/make
kuryāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
krauñcamKrauñca (mountain)
krauñcam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkrauñca (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (पर्वत/पक्षि-नाम)
evaindeed/only
eva:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (only/indeed)
hifor/indeed
hi:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये अव्यय (for/indeed)
Indra (Śakra) to Skanda (Kṛttikā-suta)
IndraSkanda (Kārttikeya)
Pradakṣiṇā as a measure of merit and prowessSpeed as a proxy for strengthMythic sacralization of landscape (Krauñca)

{ "primaryRasa": "vira", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Purāṇic contests often convert rivalry into a dhārmic form: pradakṣiṇā is both a devotional act and a measurable feat. It reframes ‘strength’ as disciplined capability rather than mere violence.

In this context it functions as a fixed geographic landmark suitable for circumambulation, i.e., Krauñca as a mountain/region (Krauñca-parvata), well known in Skanda-related mythic geography.

Yes. Making Krauñca the axis of pradakṣiṇā implicitly treats it as a sacralized site/landform, aligning physical geography with ritual action—typical of the Vāmana Purāṇa’s landscape-oriented narration.