Home›Vamana Purana›Adh. 14›Shloka 36
←Previous Verse
Next Verse→

Vamana Purana — Rules of Purity (Shauca), Shloka 36

Rules of Purity (Śauca), Permissible Foods, and the Duties of the Householder and Forest-Dweller

Devanagari script

दूर्वादधिसर्पिरथोदकुम्भं धेनुं सवत्सां वृषभं सुवर्णम् मृद्गोमयं स्वस्तिकमक्षतानि लाजामधु ब्राह्मणकन्यकां च

Transliteration

dūrvādadhisarpirathodakumbhaṃ dhenuṃ savatsāṃ vṛṣabhaṃ suvarṇam mṛdgomayaṃ svastikamakṣatāni lājāmadhu brāhmaṇakanyakāṃ ca

Translation

ドゥールヴァ草（Dūrvā）、凝乳、ギー、そして水壺；子牛を伴う牝牛、牡牛、黄金；土と牛糞、スヴァスティカ（svastika）の印、欠けぬ穀粒（akṣata）、炒り穀（lājā）と蜂蜜—さらに婆羅門の乙女（儀礼に従い敬い迎えるべき者）—これらが吉祥なる祭具として挙げられる。

Word by Word
दूर्वाdūrvā grass
दूर्वा:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदूर्वा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दधिcurd/yogurt
दधि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदधि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सर्पिःghee
सर्पिः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्पिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अथand then
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (particle): ‘and/then’
उदकुम्भम्a water-pot
उदकुम्भम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउदक + कुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: उदकस्य कुम्भः
धेनुम्a cow
धेनुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सवत्साम्with a calf
सवत्साम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + वत्स (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष: वत्सेन सह (with a calf)
वृषभम्a bull
वृषभम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सुवर्णम्gold
सुवर्णम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुवर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मृत्clay/earth
मृत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमृत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गोमयम्cow-dung
गोमयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगो + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: गोः मयम्
स्वस्तिकम्svastika symbol
स्वस्तिकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्वस्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अक्षतानिunbroken rice grains
अक्षतानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअक्षत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
लाजामधुparched grain and honey
लाजामधु:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलाजा + मधु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (pair): लाजाः च मधु च
ब्राह्मणकन्यकाम्a Brahmin maiden
ब्राह्मणकन्यकाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण + कन्यका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ब्राह्मणस्य कन्यका
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
Speakers
Not specified in the provided excerpt.
Key Themes
Vrata/RitualsDāna (ritual gifting)Maṅgala-dravya (auspicious substances)Purification substances (gomaya, mṛt)
Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Ritual substances encode a value-system: purity (water, cow-products), prosperity and generosity (gold, cow), and auspicious intention (svastika, akṣata). The underlying ethic is that sacred life is maintained through mindful offering, cleanliness, and dāna.

This is prescriptive ritual cataloging (ācāra/dharma; dāna-sāmagrī) rather than the core pancalakṣaṇa narrative markers. It functions as practical dharma guidance within the Purāṇic frame.

Cow and cow-products symbolize sustenance and sattva; akṣata (unbroken grain) signifies wholeness and continuity; svastika denotes well-being; honey and ghee represent sweetness and sacrificial vitality. The list collectively maps an auspicious microcosm used to sacralize domestic and ritual space.

←Previous Verse
Next Verse→