Śivarātri-vrata Udyāpana-vidhi (Completion Rite for the Śivarātri Observance)

Verse 1

ऋषय उचुः । उद्यापनविधिं ब्रूहि शिवरात्रिव्रतस्य च । यत्कृत्वा शंकरस्साक्षात्प्रसन्नो भवति धुवम्

仙賢たちは言った。「シヴァラートリの誓戒のウディヤーパナ（結願の作法）も説いてください。それを行えば、シャンカラ御自身が必ずや直接に歓喜されます。」

Verse 2

सूत उवाच । श्रूयतामृषयो भक्त्या तदुद्यापनमादरात् । यस्यानुष्ठानतः पूर्णं व्रतं भवति तद्ध्रुवम्

スータは言った。「おお仙賢たちよ、信愛をもって、また慎み深く、その行のウディヤーパナ（結願の儀）を聞きなさい。これを修すれば、誓戒は必ずや完全に成就する。」

Verse 3

चतुर्दशाब्दं कर्तव्यं शिवरात्रिव्रतं शुभम् । एकभक्तं त्रयोदश्यां चतुर्दश्यामुपोषणम्

吉祥なるシヴァラートリーの誓戒は十四年にわたり守るべきである。十三日には一度だけ食し、十四日には断食して斎戒を保て。

Verse 4

शिवरात्रिदिने प्राप्ते नित्यं संपाद्य वै विधिम् । शिवालयं ततो गत्वा पूजां कृत्वा यथाविधि

聖なるシヴァラートリの日が到来したなら、まず日々定められた作法を法にかなって整え、ついでシヴァの神殿に赴き、規定どおりに礼拝供養を行うべきである。

Verse 5

ततश्च कारयेद्दिव्यं मण्डलं तत्र यत्नतः । गौरीतिलकनाम्ना वै प्रसिद्धं भुवनत्रये

次いで、そこに細心の注意をもって神聖なるマンダラを作らせよ。それは三界において「ガウリー・ティラカ」の名で名高い。

Verse 6

तन्मध्ये लेखयेद्दिव्यं लिंगतो भद्रमण्डलम् । अथवा सर्वतोभद्रं मण्डपान्तः प्रकल्पयेत्

その中央には、リンガに即して神聖で吉祥なるマンダラを描け。あるいはマンダパの内に、「サルヴァトーバドラ」—四方すべてに福をもたらす吉祥の配置—を設けてもよい。

Verse 7

कुंभास्तत्र प्रकर्तव्याः प्राजापत्यविसंज्ञया । सवस्त्रास्सफलास्तत्र दक्षिणासहिताः शुभाः

そこに「プラージャーパティヤ」と称する吉祥のクンバ（水壺）を設けよ。また布と果実を添え、さらにダクシナー（謝礼の供養）を伴って、清浄で功徳ある施与として捧げるべきである。

Verse 8

मण्डलस्य च पार्श्वे वै स्थापनीयाः प्रयत्नतः । मध्ये चैकश्च संस्थाप्यः सौवर्णो वापरो घटः

儀礼のマンダラ（maṇḍala）の左右の側には、努めて注意深く器を据えるべきである。さらに中央には、もう一つのガタ（ghaṭa・壺）を安置する—金製のもの、あるいは適切な別の金属器でもよい。

Verse 9

तत्रोमासहितां शंभुमूर्तिन्निर्माय हाटकीम् । पलेन वा तदर्द्धेन यथाशक्त्याथवा व्रती

そこで誓戒を守る者は、ウマーを伴う主シャンブ（シヴァ）の黄金の御像を、一パラの金、またはその半分、あるいは自らの力に応じて造るべきである。

Verse 10

निधाय वामभागे तु शिवामूर्त्तिमतन्द्रितः । मदीयां दक्षिणे भागे कृत्वा रात्रौ प्रपूजयेत्

怠ることなく、左側にシヴァー（パールヴァティー）の御像を安置し、右側に我（シヴァ）の御像を据えて、夜のあいだ専心して礼拝すべきである。

Verse 11

आचार्यं वरयेत्तत्र चर्त्विग्भिस्सहितं शुचिम् । अनुज्ञातश्च तैर्भक्त्या शिवपूजां समाचरेत्

そこで清浄なるアーチャーリヤ（師）を、祭官（リトヴィク）らとともに選び招くべきである。彼らの許しを信愛をもって得たのち、シヴァの礼拝を篤く修すべし。

Verse 12

रात्रौ जागरणं कुर्यात्पूजां यामोद्भवां चरन् । रात्रिमाक्रमयेत्सर्वां गीतनृत्यादिना व्रती

夜には誓戒を保つ者は覚醒して守夜し、夜の各ヤーマごとに起こる礼拝を修すべきである。聖なる歌と舞などの信愛の行いによって、夜をことごとく過ごせ。

Verse 13

एवं सम्पूज्य विधिवत्संतोष्य प्रातरेव च । पुनः पूजां ततः कृत्वा होमं कुर्याद्यथाविधि

かくして、定められた作法により正しく礼拝を成し、満ち足りた心で—暁の早朝に—再びプージャー（pūjā）を修し、その後、規定に従ってホーマ（homa、火供）を行うべきである。

Verse 14

यथाशक्ति विधानं च प्राजापत्यं समाचरेत् । ब्राह्मणान्भोजयेत्प्रीत्या दद्याद्दानानि भक्तितः

自らの力に応じて、「プラージャーパティヤ」（Prājāpatya）と呼ばれる行を正しく修すべきである。喜びの敬意をもってブラーフマナたちに食を施し、信愛をもって布施の供物を与えるべきである。

Verse 15

ऋत्विजश्च सपत्नीकान्वस्त्रालङ्कारभूषणैः । अलङ्कृत्य विधानेन दद्याद्दानं पृथक्पृथक्

定められた作法に従い、祭官（ṛtvij）たちをその妻とともに、衣と装身具と宝飾で荘厳して敬い、ついで各々に相応の贈り物を別々に、しかるべく施すべきである。

Verse 16

गां सवत्सां विधानेन यथोपस्करसंयुताम् । उक्त्वाचार्याय वै दद्याच्छिवो मे प्रीयतामिति

定められた儀軌により、必要な品々を整えた牝牛を子牛とともに阿闍梨（ācārya）に供え、「我に主シヴァが喜び給え」と唱えるべきである。

Verse 17

तत्तस्सकुम्भां तन्मूर्तिं सवस्त्रां वृषभे स्थिताम् । सर्वालंकारसहितामाचार्याय निवेदयेत्

その後、阿闍梨に、まさにその御像を—儀礼の壺（クンバ）とともに—衣をまとわせ、牡牛の上に安置し、あらゆる装飾を具えて奉献すべきである。

Verse 18

ततः संप्रार्थयेद्देवं महेशानं महाप्रभुम् । कृतांजलिर्नतस्कन्धस्सुप्रीत्या गद्गदाक्षरः

それから、合掌し、肩を低く垂れて謙虚に、大神マヘーシャーナ—大いなる光輝の主—に切に祈るべきである。深い帰依をもって、敬虔の情に声を震わせつつ言葉を発する。

Verse 19

देवदेव महादेव शरणागतवत्सल । व्रतेनानेन देवेश कृपां कुरु ममोपरि

ああ神々の神、マハーデーヴァよ、帰依する者を慈しむ御方よ。ああデーヴァたちの主よ、この誓戒（ヴラタ）によって、我に御慈悲を垂れ給え。

Verse 20

मया भक्त्यनुसारेण व्रतमेतत्कृतं शिवा । न्यूनं सम्पूर्णतां यातु प्रसादात्तव शङ्कर

吉祥なる主シヴァよ、我は己がバクティの力に応じてこの誓戒を修した。シャṅカラよ、御恩寵により、欠けたるところが悉く円満となりますように。

Verse 21

अज्ञानाद्यदि वा ज्ञानाज्जपपूजादिकं मया । कृतं तदस्तु कृपया सफलं तव शङ्कर

シャṅカラよ、我が無知ゆえに、あるいは真の理解をもって、ジャパやプージャー等の礼拝を行ったとしても、御慈悲によりそれらすべてを実りある成就とならしめ給え。

Verse 22

एवं पुष्पांजलिं दत्त्वा शिवाय परमात्मने । नमस्कारं ततः कुर्यात्प्रार्थनां पुनरेव च

かくして、至上の自己たるシヴァに一握りの花を捧げたのち、ついで恭しく礼拝の合掌礼を行い、さらに再び祈願を捧げるべきである。

Verse 23

एवं व्रतं कृतं येन न्यूनं तस्य न विद्यते । मनोभीष्टां ततः सिद्धिं लभते नात्र संशयः

このようにしてこのヴラタ（誓戒）を行う者には、いささかの欠けもない。やがて心の望む成就（シッディ）を得る—疑いはない。

Verse 39

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटित्त्वसंहितायां शिवरात्रिव्रतोद्यापनं नामैकोनचत्वारिंशोऽध्यायः

かくして『シュリー・シヴァ・マハープラーナ』第四部コーティルドラ・サンヒターにおける、「シヴァラートリの誓願の成就儀礼（ウディヤーパナ）」と題する第三十九章は終わる。