Sukta 54

Mantra 1

इमं महे विदथ्याय शूषं शश्वत्कृत्व ईड्याय प्र जभ्रुः । शृणोतु नो दम्येभिरनीकैः शृणोत्वग्निर्दिव्यैरजस्रः ॥

われらはこの大いなる力を、聖なる集会（ヴィダタ）に向け、たびたび、讃えらるべき御方に捧げて持ち来たった。アグニよ、制し馴らす力ある御威光もてわれらを聞け。絶えざる火よ、天なる前列の光（神的な輝きの諸力）もて聞け。

Mantra 2

महि महे दिवे अर्चा पृथिव्यै कामो म इच्छञ्चरति प्रजानन् । ययोर्ह स्तोमे विदथेषु देवाः सपर्यवो मादयन्ते सचायोः ॥

大いなる天と大地に、広大なる讃歌を歌え。求める欲求はわが内を巡り、その目標を知って進む。かの二者（天と地）への讃えのうち、秩序ある集会（ヴィダタ）において、奉仕し業を成す神々は、二者とともに喜び合う。

Mantra 3

युवोॠतं रोदसी सत्यमस्तु महे षु णः सुविताय प्र भूतम् । इदं दिवे नमो अग्ने पृथिव्यै सपर्यामि प्रयसा यामि रत्नम् ॥

天と地よ、汝らの真理がリタ（正しい秩序）として確かであれ。汝らの大いなる力により、われらのために善き道への前進の開けを成せ。アグニよ、これぞ天への、また地へのわが礼拝。供献の力をもって奉仕し、われは宝（ラトナ）へと赴く。

Mantra 4

उतो हि वां पूर्व्या आविविद्र ऋतावरी रोदसी सत्यवाचः । नरश्चिद्वां समिथे शूरसातौ ववन्दिरे पृथिवि वेविदानाः ॥

まことに、いにしえの者たちは汝らを見いだした――ṛta（宇宙の正法・秩序）に富み、言葉が真（satya-vāc）である天と地よ。勇士の利得を求める戦いのただ中にあってさえ、人々は汝らを礼拝した。大地よ、彼らが知見に目覚めたとき、汝を讃えた。

Mantra 5

को अद्धा वेद क इह प्र वोचद्देवाँ अच्छा पथ्या का समेति । ददृश्र एषामवमा सदांसि परेषु या गुह्येषु व्रतेषु ॥

いったい誰が確かに知るのか。ここで誰が宣言できよう、神々へ至る正しい道は、いかなる路（pathyā）によって合流するのかと。彼らの下位の座は見える。だが彼方にあるもの――秘められた誓戒・法（vrata）のうちに隠れたもの――は捉えがたい。

Mantra 6

कविर्नृचक्षा अभि षीमचष्ट ऋतस्य योना विघृते मदन्ती । नाना चक्राते सदनं यथा वेः समानेन क्रतुना संविदाने ॥

詩聖は、人々を見通す眼をもって、彼女らを見た――広く展べられた世界、ṛtaの胎（yoni）において歓ぶ二人の母を。彼女らは住まいをさまざまに形づくる、汝の知るとおりに。しかも同一のkratu（意志・意識のはからい）によって相互に和合し、通じ合っている。

Mantra 7

समान्या वियुते दूरेअन्ते ध्रुवे पदे तस्थतुर्जागरूके । उत स्वसारा युवती भवन्ती आदु ब्रुवाते मिथुनानि नाम ॥

本質は一つでありながら、はるかな両端へと分かれゆく。揺るがぬ座に、目覚めて立つ。さらに二人の姉妹のごとく、つねに新たな力により若やぎつつ、彼女らは対をなす名—世界を秩序づける二元—を語り出す。

Mantra 8

विश्वेदेते जनिमा सं विविक्तो महो देवान्बिभ्रती न व्यथेते । एजद्ध्रुवं पत्यते विश्वमेकं चरत्पतत्रि विषुणं वि जातम् ॥

これらすべての生起は、それぞれの秩序において分け定められている。偉大なる神々を担うその二つは、揺らぐことがない。動くものは動かぬものに寄りかかり、全体は一つである。翼あるものは進みゆき、多様に生まれ、広く顕現する。

Mantra 9

सना पुराणमध्येम्यारान्महः पितुर्जनितुर्जामि तन्नः । देवासो यत्र पनितार एवैरुरौ पथि व्युते तस्थुरन्तः ॥

いにしえより、わたしは古き真へと向かい、近きところから進み、偉大なる父—生み手、生成の主—との血縁へと至る。願わくはそれがわれらのものとなれ。そこにおいて神々は、その促し（駆り立て）によって、開き広げられた広大な道の内に立っていた。

Mantra 10

इमं स्तोमं रोदसी प्र ब्रवीम्यृदूदराः शृणवन्नग्निजिह्वाः । मित्रः सम्राजो वरुणो युवान आदित्यासः कवयः पप्रथानाः ॥

この讃歌を、天と地に向かってわたしは宣べ告げる。広き胸をもつ両者よ聞け、火の舌をもつ神々よ。ミトラは主権者、ヴァルナは常に若く、アーディティヤたちは賢者の力として、広大にひろがり満ちる。

Mantra 11

हिरण्यपाणिः सविता सुजिह्वस्त्रिरा दिवो विदथे पत्यमानः । देवेषु च सवितः श्लोकमश्रेरादस्मभ्यमा सुव सर्वतातिम् ॥

黄金の手をもち、善き舌をもつサヴィトリは、天の集会において三たび主として統べる。神々の中においても、サヴィトリよ、あなたは光り輝く聖なる詠唱を据えた。ゆえにわれらのために、あらゆる方より充満の恵みを生み出したまえ。

Mantra 12

सुकृत्सुपाणिः स्ववाँ ऋतावा देवस्त्वष्टावसे तानि नो धात् । पूषण्वन्त ऋभवो मादयध्वमूर्ध्वग्रावाणो अध्वरमतष्ट ॥

善き業をなし、善き手をもち、自らを具え、ṛta（真理・宇宙秩序）を守る神トヴァシュトリが、われらのためにそれらの助けを定めたまえ。リブたちよ、プーシャンを伴として歓喜せよ。押し石を上へと掲げる者たちよ、汝らは祭式をかたちづくった。

Mantra 13

विद्युद्रथा मरुत ऋष्टिमन्तो दिवो मर्या ऋतजाता अयासः । सरस्वती शृणवन्यज्ञियासो धाता रयिं सहवीरं तुरासः ॥

稲妻を車とするマルト（Marut）よ、槍を持つ天の若者たち、リタ（ṛta）より生まれ、疲れを知らぬ者たちよ——どうか聞き届けよ。供物にふさわしきサラスヴァティー（Sarasvatī）も聞き届けよ。迅き者たちよ、造立者ダートリ（Dhātṛ）が、英雄の力を伴う霊的な富（rayi）をわれらに据え給え。

Mantra 14

विष्णुं स्तोमासः पुरुदस्ममर्का भगस्येव कारिणो यामनि ग्मन् । उरुक्रमः ककुहो यस्य पूर्वीर्न मर्धन्ति युवतयो जनित्रीः ॥

讃歌と詠唱はヴィシュヌ（Viṣṇu）へと道を進む、まるで職人がバガ（Bhaga）の分け前へ赴くように。広く歩む者、頂高き冠を戴く者。その数多の先なる生——若く創生する力ども——は衰えず、減じることがない。

Mantra 15

इन्द्रो विश्वैर्वीर्यैः पत्यमान उभे आ पप्रौ रोदसी महित्वा । पुरंदरो वृत्रहा धृष्णुषेणः संगृभ्या न आ भरा भूरि पश्वः ॥

インドラ（Indra）はあらゆる英雄の力によって主権を担い、その偉大さで天と地の両界を満たした。城塞を破る者、ヴリトラ（Vṛtra）を討つ者、勇猛なる軍勢を率いる者よ——集め取り、われらに豊かな光の群れ（páśu）を運び来たれ。

Mantra 16

नासत्या मे पितरा बन्धुपृच्छा सजात्यमश्विनोश्चारु नाम । युवं हि स्थो रयिदौ नो रयीणां दात्रं रक्षेथे अकवैरदब्धा ॥

ナ―サティヤよ、わが二柱の父よ。友を求める心により、親族として問いかけられる――アシュヴィン双神の麗しき名は同じ血統に属す。まことに汝らは豊穣を与える施与者、われらのために富の賜物を守護し、曲がれる力に欺かれず、害されぬ。

Mantra 17

महत्तद्वः कवयश्चारु नाम यद्ध देवा भवथ विश्व इन्द्रे । सख ऋभुभिः पुरुहूत प्रियेभिरिमां धियं सातये तक्षता नः ॥

大いなるかな、賢者たちよ、汝らの麗しき名は――まことに神々はインドラにおいて一切となるがゆえに。多く呼ばれる者よ、愛しきリブ（Ṛbhu）たちと友なる者よ、勝利の獲得のために、この思い（dhī）をわれらのために刻み成せ。

Mantra 18

अर्यमा णो अदितिर्यज्ञियासोऽदब्धानि वरुणस्य व्रतानि । युयोत नो अनपत्यानि गन्तोः प्रजावान्नः पशुमाँ अस्तु गातुः ॥

供犠にふさわしきアリヤマンとアディティ、そしてヴァルナの欺かぬ誓戒（vratá）とが、われらを守護せんことを。子なきに至る道筋をわれらより追い払え。われらの行路（gātu）は子孫に富み、また光の群畜に富まんことを。

Mantra 19

देवानां दूतः पुरुध प्रसूतोऽनागान्नो वोचतु सर्वताता । शृणोतु नः पृथिवी द्यौरुतापः सूर्यो नक्षत्रैरुर्वन्तरिक्षम् ॥

神々の使者よ、多くの力に促されて、われらのために咎なき全き安寧を四方にわたり宣べよ。大地も天も、また諸々の水もわれらの声を聞け。星々の群れを伴う太陽と、広大なる中空（antarikṣa）も、われらの祈りに耳を傾けよ。

Mantra 20

शृण्वन्तु नो वृषणः पर्वतासो ध्रुवक्षेमास इळया मदन्तः । आदित्यैर्नो अदितिः शृणोतु यच्छन्तु नो मरुतः शर्म भद्रम् ॥

雄々しき山々よ、養いの流れに歓び、揺るがぬ安寧に据わりつつ、われらの声を聞け。アーディティヤたちとともにアディティ（Aditi）もわれらを聞け。マルット（Maruts）よ、旅路に善き庇護—めぐみ深き守り—をわれらに与えよ。

Mantra 21

सदा सुगः पितुमाँ अस्तु पन्था मध्वा देवा ओषधीः सं पिपृक्त । भगो मे अग्ने सख्ये न मृध्या उद्रायो अश्यां सदनं पुरुक्षोः ॥

道はつねに善き通い路となり、まことの糧に富め。神々よ、甘き力をもって、薬草（oṣadhī）の癒やしをわれらの内に調和させよ。アグニ（Agni）よ、われにとってバガ（Bhaga）として、友情において欺かず、欠けるな。われは起ち上がり、存在の充溢に至り、広がりの住処に到らん。

Mantra 22

स्वदस्व हव्या समिषो दिदीह्यस्मद्र्यक्सं मिमीहि श्रवांसि । विश्वाँ अग्ने पृत्सु ताञ्जेषि शत्रूनहा विश्वा सुमना दीदिही नः ॥

汝よ、供物を汝にとって甘美ならしめよ。薪の力にて赫々と燃え、霊感の聴聞より生ずるわれらの諸力を、われらのもとへ集めよ。アグニ（Agni）よ、戦いのただ中にて彼のすべての敵を征服せよ。日ごと、あらゆる道において、善意もて輝き、われらを照らし導け。