Shloka 6

यथा विजृम्भते सिंहो विवृद्धो गिरिगह्वरे।मारुतस्यौरसः पुत्रस्तथा सम्प्रति जृम्भते।।4.67.6।।

yathā vijṛmbhate siṁho vivṛddho girigahvare |

mārutasy aurasaḥ putras tathā samprati jṛmbhate || 4.67.6 ||

山の洞窟で逞しく育った獅子が身を伸ばすように、その時、風神マールタの嫡子ハヌマーンもまた四肢を伸べた。

यथाjust as
यथा:
Upamāna-marker (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (as/just as)
विजृम्भतेstretches/yawns
विजृम्भते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi + jṛmbh (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
सिंहःa lion
सिंहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsiṃha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
विवृद्धःfully grown
विवृद्धः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvivṛddha (प्रातिपदिक; √vṛdh)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
गिरिगह्वरेin a mountain cave
गिरिगह्वरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootgiri + gahvara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; तत्पुरुषः ‘गिरेः गह्वरम्’
मारुतस्यof Maruta (Wind-god)
मारुतस्य:
Sambandha/Śeṣa (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootmāruta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी, एकवचनम्
औरसःlegitimate
औरसः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaurasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; ‘legitimate (born of the body)’
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
तथाso
तथा:
Upamāna-correlative (तथासूचक)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formतुल्यतावाचक-अव्यय (so/likewise)
सम्प्रतिnow
सम्प्रति:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootsamprati (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time: now/at this time)
जृम्भतेexpands/yawns
जृम्भते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootjṛmbh (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

Crushed by the feet of the great self, Hanuman, the huge mountain looked like a proud elephant struck by a lion.

H
Hanumān
M
Māruta (Vāyu, Wind-god)

FAQs

Dharma is shown as disciplined readiness: strength is not mere display, but a gathered capability directed toward a righteous mission.

Hanumān physically prepares for the extraordinary leap by expanding and readying his body, likened to a lion’s powerful stretch.

Controlled power—vigour held under purpose and timing.