Shloka 26

हरता मैथिलीं येन मां च रोषयता भृशम्।आत्मनो जीवितान्ताय मृत्युद्वारमपावृतम्4.6.26।।

haratā maithilīṃ yena māṃ ca roṣayatā bhṛśam |

ātmano jīvitāntāya mṛtyu-dvāram apāvṛtam || 4.6.26 ||

マイティリーをさらい、かくも激しく我が憤怒を招いたその者は、自ら死の門を開き、己の命の終わりを定めた。

mamamy
mama:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
dayitatarāmost beloved
dayitatarā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdayitā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तरप्-प्रत्यय (comparative/superlative sense: ‘more/most beloved’)
hṛtāstolen/abducted
hṛtā:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√hṛ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vanāntātfrom the forest interior
vanāntāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootvanānta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; तत्पुरुषः (वनस्य अन्तः)
rajanicareṇaby the night-ranger (demon)
rajanicareṇa:
Karaṇa/Agent-in-passive (करण)
TypeNoun
Rootrajanī-cara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः (रजन्यां चरति इति)
vimathyahaving tormented/assaulted
vimathya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√math (धातु)
Formक्त्वा/ल्यप्-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund)
yenaby whom
yena:
Karaṇa/Agent (करण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kathayatell
kathaya:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kath (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
mamamy
mama:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
ripumenemy
ripum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootripu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
adyatoday/now
adya:
Kālādhi-karaṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootadya (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (today/now)
vaiplavagapateO lord of monkeys
vaiplavagapate:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvaiplavaga-pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुषः (प्लवगानां पतिः; vai- उपसर्ग/वृद्धि-रूप)
yamasādanamto Yama's abode
yamasādanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyama-sādana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (यमस्य सादनम् = abode of Yama/death)
nayāmiI will lead/take
nayāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√nī (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

'Let me know where dwells that huge ogre who has caused this agony to me. I will exterminate all the demons;

R
Rama
S
Sita (Maithili)
R
Rakshasa (abductor)
D
Death (mṛtyu)

FAQs

Actions have moral consequences: violating dharma through abduction and violence invites rightful punishment; Rama’s wrath is presented as justice against adharma.

Rama declares that the abductor, by his crime, has effectively sealed his own fate.

Rama’s uncompromising commitment to justice and protection, characteristic of a righteous ruler/warrior.