Shloka 11
सम्पातिवाक्यम्
Sampāti’s Counsel and the Revelation of Laṅkā
Devanagari script
ततोऽब्रवीन्महातेजा ज्येष्ठो भ्राता जटायुषः।आत्मानुरूपं वचनं वानरान्सम्प्रहर्षयन्।।4.58.11।।
Transliteration
tato 'bravīn mahā-tejā jyeṣṭho bhrātā jaṭāyuṣaḥ | ātmānurūpaṃ vacanaṃ vānārān sampraharṣayan ||
Translation
そのとき、大いなる光威を備えたジャターユの兄は、自らにふさわしい言葉を語り、ヴァーナラたちを喜ばせた。
Word by Word
ततःthen
ततः:
Discourse/Time (काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद; प्रथम-पुरुष, एकवचन
महातेजाःvery glorious
महातेजाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; कर्मधारय: ‘महच्च तत् तेजः यस्य’ (as adj)
ज्येष्ठःelder
ज्येष्ठः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
भ्राताbrother
भ्राता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ऋ-प्रातिपदिक
जटायुषःof Jatāyus
जटायुषः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootजटायुस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
आत्मानुरूपम्befitting to himself
आत्मानुरूपम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआत्मन् + अनुरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘आत्मनः अनुरूपम्’
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वानरान्monkeys
वानरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
सम्प्रहर्षयन्gladdening (them)
सम्प्रहर्षयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + हृष् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (Present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपदी धातु; ‘while gladdening’
Context
Then Jatayu's elder brother, the glorious Sampati, said these pleasing, befitting words:
Characters & Entities
S
SampātiJ
JaṭāyuV
VānarasFAQs
Right speech (appropriate, timely, and encouraging) is dharmic—words can restore resolve and guide righteous action.
The narration introduces Sampāti’s forthcoming reply, noting that his words uplift the vānaras.
Sampāti’s dignified, responsible speech—leadership expressed through truthful encouragement.