Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

वाली–रामसंवादः

Rama’s Justification to Vali on Rājadharma

त्वं तु संक्लिष्टधर्मा च कर्मणा च विगर्हितः।कामतन्त्रप्रधानश्च न स्थितो राजवर्त्मनि।।

tvaṁ tu saṅkliṣṭa-dharmā ca karmaṇā ca vigarhitaḥ | kāma-tantra-pradhānaś ca na sthito rāja-vartmani ||

しかしお前はダルマを汚し、その行いは非難される。欲望に支配され、王としての正しい道にとどまらなかった。

tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक सर्वनाम)
FormNominative, Singular; 2nd person pronoun
tubut/indeed
tu:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात) expressing contrast/emphasis
saṅkliṣṭa-dharmāone with corrupted dharma
saṅkliṣṭa-dharmā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsaṅkliṣṭa (कृदन्त, √kliś, क्त) + dharma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; बहुव्रीहि 'whose dharma is tainted/afflicted'
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
karmaṇāby (your) actions
karmaṇā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular; instrumental of means/cause
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
vigarhitaḥcensured
vigarhitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvi + garh (धातु √garh) + vigarhita (कृदन्त, क्त)
FormPast passive participle (क्त); Masculine, Nominative, Singular; 'censured/blamed'
kāma-tantra-pradhānaḥone who makes pleasure the main principle
kāma-tantra-pradhānaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkāma (प्रातिपदिक) + tantra (प्रातिपदिक) + pradhāna (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; multi-member तत्पुरुष: 'kāma-tantra' = system of pleasure; 'pradhāna' = having as chief; i.e., pleasure-driven
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध)
sthitaḥstanding/abiding
sthitaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeAdjective
Rootsthā (धातु √sthā) + sthita (कृदन्त, क्त)
FormPast passive participle (क्त) used predicatively; Masculine, Nominative, Singular; with na = 'not established'
rāja-vartmanion the royal path (proper kingly conduct)
rāja-vartmani:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक) + vartman (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; तत्पुरुष 'rājñāṃ vartma' = royal path/right conduct of kings

'You have violated dharma. You stand condemned for your actions. Passion is your priority. You have strayed from the right path of kings.

R
Rama
V
Vali

FAQs

A ruler must not be governed by kāma (desire); kingship demands adherence to rāja-dharma—publicly accountable, disciplined, and morally ordered conduct.

After Vali criticizes Rama for shooting from concealment, Rama begins explaining that Vali’s own misconduct and deviation from kingly dharma warrant punishment.

Rama’s commitment to moral reasoning and rāja-dharma—he frames the dispute in terms of ethical standards rather than personal hostility.