Shloka 4

वालिवधः

The Slaying of Vali

Devanagari script

सोढुं न च समर्थोऽहं युद्धकामस्य संयुगे।सुग्रीवस्य च सम्रम्भं हीनग्रीवस्य गर्जतः4.16.4।।

Transliteration

soḍhuṃ na ca samartho 'haṃ yuddhakāmasya saṃyuge |

sugrīvasya ca samrambhaṃ hīnagrīvasya garjataḥ || 4.16.4 ||

Translation

「戦場において、戦いを望んで咆哮するスグリーヴァ――この弱き首の者――の昂ぶりと挑戦を、私は耐えられない。」

Word by Word

• सोढुम्: to endure
• सोढुम्: प्रयोजन/पूरक (Infinitive complement)
• Type: Verb
• Root: सह् (धातु) → सोढ (क्त) + तुमुन्
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय (infinitive)

• न: not
• न: निषेध (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• च: and
• च: समुच्चय (Coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• समर्थः: able
• समर्थः: विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: समर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण

• अहम्: I
• अहम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• युद्धकामस्य: of one desiring battle
• युद्धकामस्य: सम्बन्ध (Genitive qualifier)
• Type: Adjective
• Root: युद्ध-काम (प्रातिपदिक; युद्ध + काम)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (युद्धं कामयते इति) used adjectivally

• संयुगे: in battle
• संयुगे: अधिकरण (Locative)
• Type: Noun
• Root: संयुग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• सुग्रीवस्य: of Sugriva
• सुग्रीवस्य: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• सम्रम्भम्: fury/agitation
• सम्रम्भम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: सम्रम्भ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• हीनग्रीवस्य: of the weak-necked
• हीनग्रीवस्य: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: हीन-ग्रीव (प्रातिपदिक; हीन + ग्रीव)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण सुग्रीवस्य

• गर्जतः: of (him) roaring
• गर्जतः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: गर्ज् (धातु) + शतृ → गर्जत् (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; वर्तमानकाले कर्तरि शतृ; विशेषण सुग्रीवस्य

Context

Finding the king of the monkeys in distress, the heroic, brilliant Rama looked for an arrow in order to kill Vali.

Characters & Entities

• Sugrīva
• Vāli

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse reflects the warrior-code impulse to answer a challenge in battle; it also warns how pride and anger can eclipse discernment and lead to ruin.

What is the narrative situation?

During the combat, Vāli reacts to Sugrīva’s roar and aggressive intent, declaring he cannot tolerate it and is driven to respond.

Which character virtue is emphasized?

Courage and martial resolve are foregrounded, though the line also exposes Vāli’s impatience and pride as destabilizing traits.