Shloka 22
सुग्रीवस्य वैरानुकथनम्
Sugriva’s Account of Enmity and Appeal to Rama
Devanagari script
सूदयित्वा तु तं शत्रुं विक्रान्तं दुन्दुभेस्सुतम्।निष्क्रामन्नेव पश्यामि बिलस्य पिहितं मुखम्4.10.22।।
Transliteration
sūdayitvā tu taṃ śatruṃ vikrāntaṃ dundubhes sutam | niṣkrāmann eva paśyāmi bilasya pihitaṃ mukham ||
Translation
その敵、ドゥンドゥビの勇敢な息子を討ち果たし、外に出ようとした時、私は洞窟の入り口が塞がれているのを見ました。
Word by Word
सूदयित्वाhaving slain/vanquished
सूदयित्वा:
Purvakala (पूर्वकालिक क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसूदय् (धातु) + क्त्वा (अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive); पूर्वकाल (having done)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
तम्that
तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case/accusative), एकवचन; विशेषण (of शत्रुम्/सुतम्)
शत्रुम्enemy
शत्रुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विक्रान्तम्valiant
विक्रान्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविक्रान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of शत्रुम्/सुतम्)
दुन्दुभेःof Dundubhi
दुन्दुभेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदुन्दुभि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
सुतम्son
सुतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
निष्क्रामन्coming out
निष्क्रामन्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिस्-क्रम् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (present participle, शतृ); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि (agreeing with अहम् implied)
एवjust/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
पश्यामिI see
पश्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
बिलस्यof the cave
बिलस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootबिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
पिहितम्closed
पिहितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपि-धा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of मुखम्)
मुखम्entrance/mouth
मुखम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
Characters & Entities
V
VāliE
enemy (son of Dundubhi)D
DundubhiC
cave entranceFAQs
Dharma includes fidelity to one’s trust: the sealed entrance becomes a narrative sign that trust can be broken, and that betrayal creates further suffering even after a righteous deed.
Vāli finishes the combat and attempts to exit, only to find the cave entrance blocked.
Resilience—after completing the primary duty (slaying the threat), he must still confront an unexpected obstacle.