Previous Verse
Next Verse

Shloka 104

The Glory of Dhātrī (Āmalakī) and Tulasī: Ekādaśī Observance and Protection from Preta States

स्कंद उवाच । महीरुह फलं ज्ञातं प्रपूतं द्विविधं प्रभो । इदानीं श्रोतुमिच्छामि पत्रं पुष्पं सुमोक्षदम्

skaṃda uvāca | mahīruha phalaṃ jñātaṃ prapūtaṃ dvividhaṃ prabho | idānīṃ śrotumicchāmi patraṃ puṣpaṃ sumokṣadam

スカンダは言った。「主よ、聖なる樹の果の功徳が二種であることを理解しました。いま、最上の解脱を授ける葉と花についてお聞きしたいのです。」

स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
महीरुहO (one like) a tree / O Lord (lit. earth-growing)
महीरुह:
Sambandha (Address/सम्बोधन-संबन्ध)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक) + रुह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (सम्बोधनार्थे/संबन्धे); समासः तत्पुरुषः (मही-रुहः = भूमौ रोहति इति)
फलम्fruit
फलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ज्ञातम्known
ज्ञातम्:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Root√ज्ञा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (फलम्)
प्रपूतम्thoroughly purified
प्रपूतम्:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-√पू (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (फलम्)
द्विविधम्twofold
द्विविधम्:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक) + विध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः (द्वौ विधौ यस्य)
प्रभोO Lord
प्रभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
इदानीम्now
इदानीम्:
Kriya-vishesana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइदानीम् (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक क्रियाविशेषण)
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (infinitive), अव्ययभाव; प्रयोजनार्थे
इच्छामिI wish
इच्छामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√इष् (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
पत्रम्leaf
पत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पुष्पम्flower
पुष्पम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सुमोक्षदम्granting good liberation
सुमोक्षदम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + मोक्ष (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक/कृदन्तार्थ ‘दातृ’)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (सु-मोक्षं ददाति इति) विशेषणम् (पत्रम्/पुष्पम्)

Skanda

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: vira

Sandhi Resolution Notes: श्रोतुमिच्छामि = श्रोतुम् + इच्छामि

S
Skanda

FAQs

He says he has already understood the twofold nature of the tree’s fruit and now asks to hear about the tree’s leaf and flower, which are described as giving excellent liberation (moksha).

It indicates that the “fruit” previously discussed was classified into two categories in the surrounding discourse; this verse marks a transition from that topic to the “leaf and flower.”

It models a disciplined approach to learning: after grasping one teaching, the seeker humbly asks for the next, aiming not merely at worldly benefit but at liberation (moksha).