Adhyaya 51

Verse 1

नरोत्तम उवाच । त्रिदशानां च देवानामन्येषां जगदीश्वरः । प्रभुः कर्ता च हर्त्ता च गोप्ता भर्त्ता पिता प्रसूः

ナロत्तマは言った。「宇宙の主は三十三神ならびに他のすべての存在の主宰である。彼は至高の प्रभु、創造者にして破壊者、守護者にして養い手、父であり、あらゆる生の源である。」

Verse 2

अस्माकं वाक्श्रमो विष्णोः कथनेनैव युज्यते । किंतु कौतूहलं मेऽस्ति पिपासा वा क्षुधापि वा

我らの言葉の労は、ヴィシュヌを語ることによってのみ真に結実する。されど私には一つの思いがある――これは渇きなのか、あるいは飢えなのか。

Verse 3

कृतं पृच्छति येनैव वक्तव्यं तत्प्रियेण हि । अतीतं चैव जानाति कथं नाथ पतिव्रता

彼はなされたことを問い、語るべきはまことに彼の喜ぶことのみ。過去さえ知っておられる—ゆえに主よ、貞節を守る妻（パティヴラター）がどうして他の道を行えようか。

Verse 4

किं वा तस्यां प्रभावं च वक्तुमर्हस्यशेषतः । भगवानुवाच । कथितं मे पुरा वत्स पुनः कौतूहलं द्विज

「さらに、その力はいかなるものか。余すところなく説いてください。」世尊は言われた。「愛しき子よ、以前すでに汝は我に語った。されど婆羅門よ、またしても好奇の念が起こったのだ。」

Verse 5

कथयिष्यामि तत्सर्वं यत्ते मनसि वर्तते । पतिव्रता पतिप्राणा सदा पत्युर्हिते रता

汝の心にあることを、すべて語ろう。彼女はパティヴラター、夫を命そのものとし、常に夫君の益となることに励む。

Verse 6

देवानामपि साऽऽराध्या मुनीनां ब्रह्मवादिनां । धवस्यैकस्य या नारी लोके पूज्यतमा स्मृता

彼女はデーヴァたちにも、ブラフマンを説く牟尼たちにも礼拝されるにふさわしい。ひとりの夫にのみ仕える女は、世において最も尊ばれると伝えられる。

Verse 7

तस्या संमानने गुर्वी निभृता न भविष्यति । मध्यदेशे पुरा तात नगरी चातिशोभना

彼女を敬うにあたり、重い遠慮やためらいは生じない。むかし中部国マディヤデーシャに、子よ、きわめて壮麗な都があった。

Verse 8

तस्यां च ब्रह्मजातीया सेव्या नाम्नी पतिव्रता । तस्या धवोऽभवत्कुष्ठी पूर्वकर्मविरोधतः

その地には、セヴィヤー（Sevyā）という名の婆羅門の女がいて、夫に貞節を尽くす貞婦であった。夫は前世の業の逆なる報いにより、癩病に苦しむこととなった。

Verse 9

गलद्व्रणास्य पत्युश्च नित्यं चर्यापरायणा । यद्यन्मनोरथं तस्य शक्त्या सा कुरुते भृशम्

彼女は、口にただれる傷が流れ出る夫に仕えつつ、日々の務めに常に励み、夫の心に起こるいかなる願いも、自らの力によって豊かに成就させた。

Verse 10

अर्चयेद्देववन्नित्यं स्नेहं कुर्यादमत्सरा । कदाचित्पथि गच्छंतीं वेश्यां परमसुंदरीम्

彼女は日々、夫を神のごとく礼拝し、嫉みなく慈愛をもって仕えるべきであった。ある時、道にこの上なく美しい遊女が歩いていた。

Verse 11

दृष्ट्वाऽतीवाभवन्मोहान्मन्मथाविष्टचेतनः । निश्श्वस्य सुतरां दीर्घं ततस्तु विमनाऽभवत्

それを見て彼はすっかり惑い、心は恋の神カーマに取り憑かれた。彼はひときわ長い溜息をつき、やがて意気消沈した。

Verse 12

श्रुत्वा गृहाद्विनिःसृत्य साध्वी पप्रच्छ तं पतिं । उन्मनास्त्वं कथं नाथ निःश्वासस्ते कथं विभो

それを聞くと、貞淑なる妻は家を出て夫に尋ねた。「なぜそのように心乱れておられるのです、我が主よ。なぜ、力あるお方よ、そのように溜息をつかれるのですか。」

Verse 13

ब्रूहि मे यच्च कर्तव्यमकर्तव्यं च यत्प्रियम् । दयितं ते करिष्यामि त्वमेको मे गुरुः प्रियः

我に、なすべきこととなすべからざること、そして汝の喜ぶことを告げよ。汝の愛することを我は行う。汝ひとりこそ我が敬愛する गुरु（グル）なり。

Verse 14

अभीष्टं वद मे नाथ यथाशक्ति करोम्यहम् । इत्युक्ते तामुवाचेदं वृथा किं भाषसे प्रिये

「我が主よ、汝の望むことを告げよ。力の及ぶ限り我はそれをなさん。」彼女がこう言うと、彼は言った。「愛しき者よ、なにゆえ空しく語るのか。」

Verse 15

न शक्ता त्वं न चैवाहं मोघं वक्तुं न युज्यते । प्रष्टुं नाधिकरोषीति यथा दीर्घतरोः फलम्

汝も能わず、我もまた能わず。むなしく語るは相応しからず。汝に問う資格はない――それは、はるかに高き樹の果を得がたきがごとし。

Verse 16

भूमौ स्थित्वा तु खर्वात्मा समुद्धर्तुं प्रवांछति । तथा मे रमणी लोभान्मोहाद्यदभिवांछितम्

地に立ちながら、愚かなる者は（世界を）持ち上げんと欲する。かくのごとく我が愛しき者よ、貪りと迷いにより、ただの思い描きにすぎぬものを望んだ。

Verse 17

दंपत्योरपि दुःसाध्यमपयानं वदाम्यहम् । पतिव्रतोवाच । ज्ञात्वा तु त्वन्मनोवृत्तं शक्ताहं कार्यसाधने

「夫婦にとってさえ成し難き旅立ちを、我は語ろう。」貞節の妻は言った。「されど、あなたの御心のありさまを知った今、なすべき務めを成し遂げる力が私にはあります。」

Verse 18

आदेशं कुरु मे नाथ कर्तव्यं येन केनचित् । यदि ते दुर्लभं कार्यं कर्तुं शक्नोमि यत्नतः

主よ、どうか私に命じ、いかなる務めでもお授けください。もしあなたに難き御業があるなら、私は努力して成し遂げましょう。

Verse 19

तदा मे त्वतिकल्याणं फलिष्यति परे त्विह । इत्युक्ते परमः प्रीतः स्थितो वचनमब्रवीत्

「そうすれば、私にはこの世でも彼の世でも、至上の吉祥が必ず実を結ぶでしょう。」そう言われると、彼は大いに喜び、その場にとどまり、次の言葉を語った。

Verse 20

पापाभ्यासाच्च पाप्मानं पृच्छतीति विनिश्चयः । पथ्यस्मिन्संप्रगच्छंतीं वेश्यां परमसुंदरीम्

罪に繰り返し染まるゆえ、人は罪の道を尋ねるのだと定まる。その道で彼は、歩みゆく、比類なき美しさの遊女に出会った。

Verse 21

सर्वतश्चानवद्यांगीं दृष्ट्वा मे दह्यते मनः । यदि तां त्वत्प्रसादाच्च प्राप्नोमि नवयौवनां

その肢体のすべてが非の打ちどころなく、彼女を見て我が心は内に燃える。もしあなたのご加護により、若さ新たにして再び彼女を得られるなら……

Verse 22

तदा मे सफलं जन्म कुरु साध्वि हितं मम । यदि मां कुष्ठिनं दीनं पूतिगंधं नवव्रणम्

貞淑なる御方よ、どうか我が生を実りあるものとし、我が益となることをなしてください。たとえ私は癩病に苦しみ、哀れで、悪臭を放ち、九つの傷に覆われていても。

Verse 23

न गच्छति वरारोहा तदा मे निधनं हितम् । श्रुत्वा तेनेरितं वाक्यं साध्वी वचनमब्रवीत्

もしあの美しい貴婦人が行かないのなら、私にとっては死の方がましだ。彼によって語られたその言葉を聞いて、貞淑な女性は答えた。

Verse 24

यथाशक्ति करिष्यामि स्थिरी भव प्रभोऽधुना । मनसाथ समालोच्य क्षपांते ह्युषसि द्रुतम्

私の力の限りを尽くして行いましょう。主よ、今は心をしっかりお持ちください。心の中で熟考し、夜の終わり、夜明けに迅速に行動いたします。

Verse 25

गोमयं सह शोधन्या गृहीत्वा सा ययौ मुदा । संप्राप्य गणिकागेहं शोधयित्वा च चत्वरम्

牛糞と清めの箒を手に取り、彼女は喜び勇んで出かけた。遊女の家に到着すると、彼女は中庭も清めた。

Verse 26

प्रतोलीं वीथिकां चैव गोमयं प्रददौ मुदा । सा तूर्णमागता गेहे जनस्यालोकने भयात्

彼女は喜びをもって門と路地に牛糞を塗った。その後、人々の視線を恐れて、彼女は素早く家の中に戻った。

Verse 27

एवं क्रमेण सा साध्वी चरति स्म दिनत्रयम् । अथ सा वारमुख्या च चेटिकाश्चेटकानपि

このようにして、その貞淑な女性は三日間その務めを続けた。すると、主席の遊女が、侍女たちや男の召使いたちと共にやって来た。

Verse 28

अपृच्छत्कस्य कर्माणि शोभनानि च चत्वरे । मया नोक्तेप्युषः काले कस्य मत्प्रियकारणात्

彼は広場で問うた。「この気高き行いは誰のものか？」――暁に私は告げていないのに――（思い巡らし）いったい誰のゆえに、私のために、彼はかくも愛しく、私を喜ばせようとしたのか。

Verse 29

रुच्यकर्मणि दीप्यंते रथ्या चत्त्वर वीथिकाः । परस्परेण संचिंत्य वारमुख्यां च तेऽब्रुवन्

心躍る祭りが燃え立つように輝くと、通りも辻も小径も明るく照り映えた。やがて彼らは互いに相談し、第一の遊女に語りかけた。

Verse 30

अस्माभिर्न कृतं भद्रे कर्म चैतत्प्रमार्जनम् । अथ सा विस्मयं गत्वा संचिंत्य रजनीक्षये

「貴き御方よ、私どもはこれに対する贖罪の行を何一つしておりません。」すると彼女は驚嘆に打たれ、夜の明け際に思いを巡らせた。

Verse 31

तया च दृश्यते सा च तथैव पुनरागता । दृष्ट्वा तां महतीं साध्वीं ब्राह्मणीं च पतिव्रताम्

彼女はそれを見、そしてその人もまた同じさまに再び戻って来た。大いなる徳を備えたブラーフマニー、夫に貞節を尽くすパティヴラターを見て、人々は深い敬虔に満たされた。

Verse 32

दधार चरणे तस्या हा क्षमस्वेति भाषिणी । आयुर्देहं च संपत्तिर्यशोर्थः कीर्तिरेव च

「ああ、どうかお赦しください」と言って、その御足を抱いた。帰依のうちに、寿命と身、そして繁栄――名誉と財、さらに名声をも捧げた。

Verse 33

एतासां मे विनाशाय स्फुरसीव पतिव्रते । यद्यत्प्रार्थयसे साध्वि नित्यं दास्यामि तद्दृढम्

貞節なる妻よ、汝はまるで我が敵どもを滅ぼすために燃え立つかのように輝く。善き淑女よ、汝が願うものは何であれ、我は必ず授けよう—常に、決して違えず。

Verse 34

सुवर्णं मणिरत्नं वा चेलं वा यन्मनोरथं । तामुवाच ततः साध्वी न मे चार्थे प्रयोजनम्

「黄金でも宝玉でも衣でも—汝の望むものは何でも」と彼は言った。すると貞淑な女は答えた。「そのような財には用はありません。」

Verse 35

अस्ति कार्यं च ते किञ्चिद्वदामि कुरुषे यदि । तदा मे हृदि संतोषः कृतं सर्वं त्वयाऽधुना

汝に頼みたい小さき務めがある。もし我が言うとおりにしてくれるなら、我が心は満ち足りる—今この時、汝がすべてを成し遂げたも同然だ。

Verse 36

गणिकोवाच । सत्यं सत्यं करिष्यामि द्रुतं वद पतिव्रते । कुरु मे रक्षणं मातर्द्रुतं कृत्यं च मे वद

遊女は言った。「まことに、まことに、いたします。早くお告げください、貞節の妻よ。母よ、私をお守りください。なすべきことを速やかにお示しください。」

Verse 37

त्रपया निकृतं वाच्यं तस्यामुक्तं वरं प्रियम् । क्षणं विमृश्य सा वेश्या कृत्वा क्षांतिमुवाच च

恥じらいゆえに彼女は言葉を慎み、彼にとって好ましく愛でたい言葉を口にした。しばし思案したのち、その遊女は忍耐して心を整え、再び語り出した。

Verse 38

कुष्ठिनः पूतिगंधस्य संपर्के दुःखिता भृशम् । दिनैकं च करिष्यामि यद्यागच्छति मद्गृहम्

悪臭を放つ癩病の者に触れて、私はひどく苦しんでいる。されど、もし彼が我が家に来るなら、ただ一日だけ耐えよう。

Verse 39

पतिव्रतोवाच । आगमिष्यामि ते गेहमद्य रात्रौ च सुंदरि । भुक्तभोग्यं पतिं हृष्टं पुनर्नेष्यामि मद्गृहम्

貞節の妻は言った。「麗しき方よ、今宵あなたの家へ参りましょう。彼があなたのもてなしを受けたのち、喜びに満ちた夫を再び我が家へ連れ帰ります。」

Verse 40

गणिकोवाच । गच्छ शीघ्रं महाभागे स्वगृहं च पतिव्रते । पतिस्ते चार्द्धरात्रे स आगच्छतु च मद्गृहम्

遊女は言った。「急いでお帰りなさい、幸いなる御方よ、貞節の妻よ。あなたの夫は真夜中に我が家へ来るがよい。」

Verse 41

बहवो मे प्रियास्संति राजानस्तत्समाश्च ये । एकैको मद्गृहे नित्यं तिष्ठतीह निरंतरम्

多くの王たちが私にとって愛しい。彼らに等しい者たちもまた然り。しかもその一人一人が、ここ我が家に常に絶え間なく留まっている。

Verse 42

अद्याहं मे गृहं शून्यं करिष्यामि च त्वद्भयात् । स चागच्छतु ते भर्त्ता स चास्मान्प्राप्य गच्छतु

今日、あなたを恐れて、私は我が家を空にしておこう。あなたの夫を来させなさい。われらに会ったのち、彼はそのまま去るがよい。

Verse 43

एतच्छ्रुत्वा तु सा साध्वी गतासौ स्वगृहे तथा । पत्यौ निवेदयामास कृत्यं ते फलितं प्रभो

これを聞くと、その貞淑なる女は自らの家へ帰り、夫に申し上げた。「主よ、あなたの企てられた務めは、すでに果を結びました。」

Verse 44

अद्य रात्रौ च तद्गेहं गंतुं ख्यातिं करोति सा । प्रभूताः पतयस्तस्यास्तव कालो न विद्यते

今夜でさえ、彼女はあの男の家へ行って名を立てようとしている。彼女には多くの夫があった――あなたのための時は（彼女には）ない。

Verse 45

विप्र उवाच । कथं यास्यामि तद्गेहं मया गंतुं न शक्यते । एतज्ज्ञात्वा कुतः क्षांतिः कृतं कार्यं कथं भवेत्

バラモンは言った。「どうしてあの家へ行けようか。私には行くことができない。これを知って、どうして心の安らぎが得られよう。しかも、どうして務めが成就したと言えようか。」

Verse 46

पतिव्रतोवाच । स्वपृष्ठस्थमहं कृत्वा नेष्यामि तद्गृहं प्रति । सिद्धे ह्यर्थे नयिष्यामि पुनस्ते नैव वर्त्मना

貞節の妻は言った。「あなたをわが背に乗せ、あの家へお連れいたします。目的が成就したなら、再びお連れ帰りましょう――ただし、この同じ道ではありません。」

Verse 47

द्विज उवाच । कल्याणि त्वत्कृतेनैव सर्वं मे कृत्यमेष्यति । इदानीं यत्कृतं कर्म स्त्रीजनैरपि दुःसहम्

バラモンは言った。「吉祥なる方よ、あなたのなされたことだけで、私の務めはすべて果たされよう。だが今引き受けた行いは、女たちにとってさえ困難である。」

Verse 48

तस्मिंश्च नगरे रम्ये नित्यं च धनिनो गृहे । पौरेश्च प्रचुरं वित्तं हृतं राज्ञा श्रुतं तदा

そのとき聞こえてきた。あの麗しき都において、富める者や町人たちの豊かな財が、王によって絶えず奪われていると。

Verse 49

श्रुत्वा सर्वान्निशाचारानाहूय नृपती रुषा । जीवितुं यदि वो वांछा चोरं मामद्य दास्यथ

それを聞いた王は怒り、夜にさまよう者たちを皆呼び集めて言った。「生きたければ、今日その盗人を我に差し出せ。」

Verse 50

गृहीत्वा तु नृपस्याज्ञां यत्तैर्जिघृक्षयाकुलैः । चारैश्चोरो गृहीतस्तैर्बलाच्चैव नृपाज्ञया

王命を受けた密偵たちは、捕らえんとする熱に駆られ、王の命令どおり力ずくで盗人を捕縛した。

Verse 51

नगरोपांतदेशे च वृक्षमूले घने वने । समाधिस्थोमहातेजामांडव्योमुनिपुंगवः

都の外れの地、深い森の木の根元にて、大いなる光輝を放つ聖仙マーンダヴィヤ—苦行者の中の第一—は三昧（サマーディ）に没入していた。

Verse 52

व्यातिष्ठद्वह्निसंकाशो योगिनां प्रवरो मुनिः । अंतर्नाडीगतो वायुः किंचिन्न प्रतिभाति च

その牟尼は瑜伽行者の中の最勝として、火のごとく輝き立っていた。されど内なる脈道（ナーディー）に入った気息は、いささかも現れを見せなかった。

Verse 53

तं ब्रह्मतुल्यं तिष्ठन्तं दृष्ट्वा दुष्टा महामुनिम् । चोरोयमद्भुताकारो धूर्तस्तिष्ठति कानने

ブラフマー神に匹敵する威厳を持つその大仙人がそこに立っているのを見て、悪人は言った。「これは不思議な姿をした泥棒だ。悪党が森に立っているぞ。」

Verse 54

एवमुक्त्वा तु तं पापा बबन्धुर्मुनिसत्तमम् । नोक्ताश्च नेक्षितास्तेन पुरुषा अतिदारुणाः

かく語りて、罪深き者たちは聖人の中の最良の者を縛り上げた。そして、その極めて恐ろしい男たちは、彼によって話しかけられることも、見られることさえもなかった。

Verse 55

ततो राजा उवाचेदं संप्राप्तस्तस्करो मया । उपांते च पथिद्वारे कुरुध्वं घोरदण्डनम्

そこで王はこう言った。「私は泥棒を捕らえた。街道の門の近くで、厳罰に処せよ。」

Verse 56

मांडव्यश्च मुनिस्तत्र पथिशूले च कीलितः । पायुदेशे च तैर्दत्तं शूलं यावच्च मस्तकम्

そこで、聖マンダヴィヤは街道沿いの杭に串刺しにされた。彼らは槍を彼の肛門から頭まで貫通させた。

Verse 57

व्यथां स च न जानाति शूले विद्धतनुर्यमात् । अन्यैरपि कृतो दण्डः कृतस्तैस्तु मनोहितः

彼の体はヤマ神によって杭で貫かれていたが、彼は痛みさえ感じなかった。他人によって与えられた罰でさえ、彼にとっては好ましく、心に喜びを与えるものとなった。

Verse 58

एतस्मिन्नंतरे रात्रावंधकारे घनोन्नते । स्वपतिं पृष्ठतः कृत्वा प्रययौ सा पतिव्रता

その折、夜に闇が濃く立ちこめると、貞節なる妻（パティヴラター）は夫を背後に置き、なお前へと進んだ。

Verse 59

मांडव्यस्य तनौ सङ्गात्कुष्ठिनो गंध आगतः । भग्नः समाधिस्तस्यैवं कुष्ठिसंसर्गतो ध्रुवम्

マーンダヴィヤの身に触れたため、癩者の臭気が彼に移った。かくして彼の三昧は必ず破れた――まさしく癩者との接触ゆえである。

Verse 60

मांडव्य उवाच । एवं येनाधुना कृच्छ्रं कारितं गात्रवेदनम् । स एव भस्मतां यातु प्रोदिते च विरोचने

マーンダヴィヤは言った。「かくのごとく、今まさにこの苦難と身の痛みを我に与えたその者こそ、輝ける太陽が昇るとき、ただ一人灰となれ。」

Verse 61

मांडव्येनैवमुक्तस्स पपात धरणीतले । ततः पतिव्रता चाह ब्रध्नो नोदयतु ध्रुवं

マーンダヴィヤにそう告げられると、彼は地に倒れた。すると貞節の妻は言った。「ブラドナよ、昇ることなかれ。必ずやそのまま留まれ。」

Verse 62

दिनत्रयं गृहं नीत्वा शापाद्वेश्मगता ततः । शयनीये स्थितं रम्ये धृत्वाऽतिष्ठत्पतिव्रता

三日のあいだ彼を家へ連れ帰り、ついで呪いのゆえに家の中へ入った。貞節の妻は彼を抱え、麗しき寝台の傍らに立ち続けた。

Verse 63

शप्त्वा तं च मुनिश्रेष्ठो गतो देशमभीष्टकम् । सूरो नोदयते लोके यावच्चैव दिनत्रयम्

かくして彼を呪い終えると、最勝の牟尼は望みの地へと去った。世においては、太陽は三日ものあいだ昇らなかった。

Verse 64

निखिलं व्यथितं दृष्ट्वा त्रैलोक्यं सचराचरम् । शतक्रतुं पुरस्कृत्य गता देवाः पितामहम्

動くものも動かぬものも含む三界すべてが苦しむのを見て、神々はシャタクラトゥ（インドラ）を先頭に立て、ピターマハ（ブラフマー）のもとへ赴いた。

Verse 65

वृत्तं न्यवेदयन्सर्वं पद्मयोनौ दिवौकसः । कारणं च न जानीमस्त्वं तु योग्यं विधेहि नः

天の住人たちは、蓮華より生まれしパドマヨーニ（ブラフマー）に一切の出来事を告げた。「原因は我らには分かりませぬ。あなたこそ相応しき御方、どうか我らのために定め示してください。」

Verse 66

ब्रह्मोवाच । पतिव्रताया यद्वृत्तं मांडव्यस्य मुनेश्च यत् । यथा नोदयते ब्रध्नो धाता देवेष्ववेदयत्

ブラフマーは言った。「夫に貞なる妻の物語、また牟尼マーンダヴィヤの物語を聞け。いかにしてダートリ（定めの主）がそれを神々に告げ、ブラー ドナが再び昇らぬようにしたかを。」

Verse 67

ततो देवा विमानैश्च पुरस्कृत्य प्रजापतिम् । गतास्तदंतिकं विप्र तूर्णं सर्वे च भूतलम्

それから神々は、プラジャーパティを先頭に立て、ヴィマーナに乗り込み、速やかに——おおブラーフマナよ——地上のその場所へ、皆そろって赴いた。

Verse 68

तेषां श्रिया विमानानां मुनीनां किरणैस्तथा । शतसूर्यमिवाभाति नान्यत्र च गृहोदरे

それらの天の車の栄光と、また牟尼たちの光明とによって、住まいの内は百の太陽があるかのように輝き、ほかのいずこにもそのような光は見られなかった。

Verse 69

हा हतास्मि कथं सूरो मद्गृहे समुपस्थितः । अदृश्यंत तया देवा विमानैर्हंससन्निभैः

「ああ、私は滅びた！どうして太陽が我が家に現れたのか。」彼女によって、白鳥に似た天の車に乗るデーヴァたちが見えた。

Verse 70

एतस्मिन्नंतरे ब्रह्मा तामुवाच पतिव्रताम् । अखिलानां च देवानां द्विजानां च गवां तथा

その間にブラフマーは、貞節を守る妻（パティヴラター）である彼女に語りかけ、すべてのデーヴァ、二度生まれの者たち、そして牛たちを代表して言葉を述べた。

Verse 71

यथैव निधनं तेषां कथं ते परिरोचते । मातः क्रोधं त्यजस्वाद्य सूर्यस्योदयनं प्रति

もし彼らの死がまことにそのようであるなら、どうしてそれが汝の喜びとなろうか。母よ、今日こそ怒りを捨て、太陽の昇りゆく方へ心を向けよ。

Verse 72

पतिव्रतोवाच । सर्वलोकानतिक्रम्य पतिरेको गुरुर्मम । अस्य मृत्युर्मुनेश्शापादुदिते च विरोचने

貞節の妻は言った。「あらゆる世界を超えて、我が夫ただ一人が我が गुरु（グル）である。彼の死は牟尼の呪いによって起こり、ヴィローチャナが昇った時にそれは成就する。」

Verse 73

तेनैव कारणेनैष मया शप्तो दिवाकरः । न कोपान्न च मोहाच्च लोभात्कामान्न मत्सरात्

まさにその理由によって、私はこの太陽（ディヴァーカラ）を呪った――怒りからでも、迷妄からでも、貪りからでも、欲望からでも、嫉みからでもない。

Verse 74

ब्रह्मोवाच । एकस्य निधनेनैव त्रैलोक्यस्य हितं भवेत् । ततस्ते चाधिकं पुण्यं मातरेवं भविष्यति

ブラフマーは言った。「ただ一人の死によって三界の安寧が成就するなら、汝はさらに大いなる功徳を得るであろう。母にとってもまたそのようになる。」

Verse 75

सा चोवाच विधिं तत्र देवानामग्रतः सती । पतिं त्यक्त्वा च मे सत्यं शिवं मे नानुरोचते

そしてサティーは神々の前でブラフマーに告げた。「まことに、たとえ我が夫を捨てることがあっても、シヴァはなお私には受け入れがたい。」

Verse 76

ब्रह्मोवाच । उदिते च खगे सौम्ये पत्यौ ते भस्मतां गते । स्वस्थेभूते च त्रैलोक्ये करिष्यामि हितं तव

ブラフマーは言った。「おだやかな者よ、吉祥の鳥が昇り、汝の夫が灰となったとき、そして三界が安穏を取り戻したとき、私は汝のために益となることを成そう。」

Verse 77

भस्मनः पुरुषो भाव्यः कामदेवसमप्रभः । गुणैः सर्वैर्युतो भर्ता रतिवत्त्वं च सर्वदा

灰より一人の男が生み出されるべきである――カーマデーヴァに等しく輝き、あらゆる徳を具えたるふさわしい夫、そして常に愛と歓喜の力を宿す者として。

Verse 78

यथापूज्यो हरिर्दैवैर्यथा लक्ष्मीश्च पूजिता । तथैव दंपती स्वर्गे तस्मान्मद्वचनं कुरु

諸天がハリを礼拝し、またラクシュミーが崇敬されるように、この夫婦も天界において尊ばれる。ゆえに、わが言葉のとおりにせよ。

Verse 79

पतिव्रतोवाच । पत्युर्मे निधने ब्रह्मन्विधवा लोकनिंदिता । कांस्तु लोकान्गमिष्यामि भग्ना चारामलीमसा

貞節の妻は言った。「おお婆羅門よ、夫の死により私は寡婦となり、世に嘲られております。かかる境遇の不浄に汚され、打ちひしがれた私は、いまいずれの世界へ赴くのでしょうか。」

Verse 80

ब्रह्मोवाच । अतस्ते नास्ति दोषो वै न मृतस्ते धवोऽधुना । अस्माकं वचनेनैव कुष्ठी मन्मथतां व्रजेत्

ブラフマーは言った。「ゆえに汝に罪はない。汝の夫は今なお死してはいない。わが言葉そのものによって、この癩病の者はマーンマタ（愛神）の位へと至るであろう。」

Verse 81

वदत्येवंविधौ सा च विमृश्य क्षणमेव च । बाढमुक्तवती सा च ततस्सूर्योदयोऽभवत्

彼がそのように語ると、彼女はほんの一瞬思案し、そして「そのとおりに」と答えた。すると、日の出が訪れた。

Verse 82

अभवद्भस्मरूपोऽसौ मुनिशापप्रपीडितः । भस्मनो मध्यतो जातो द्विजो मन्मथपीडितः

聖仙の呪いに苦しめられて、彼は灰の姿となった。さらにその灰のただ中から、二度生まれの者が生じ、欲神カーマに悩まされた。

Verse 83

दृष्ट्वा विस्मयपमापन्नाः सर्वे ते पुरवासिनः । मुदिता देवसंघाश्च जनः स्वस्थतरोऽभवत्

それを見て、都の住民は皆、驚嘆に打たれた。神々（デーヴァ）の集会は歓喜し、人々はいよいよ安らかで健やかとなった。

Verse 84

विमानेनार्कवर्णेन स्वर्लोकादागतेन च । पतिना सह सा साध्वी सुरैः सार्द्धं गता दिवम्

スヴァルガから来た、太陽の色に輝く天のヴィマーナに乗り、その貞淑なる女性は夫とともに、神々（デーヴァ）に伴われて天へと昇った。

Verse 85

एवं पतिव्रता यस्माच्छुभा चैव तु मत्समा । तेन वृत्तं च जानाति भूतं भव्यं प्रवर्तनम्

彼女はこのように貞節のパティヴラターであり、吉祥にして我と等しい。ゆえに、過ぎしこと、来たること、そして事の推移を知るのである。

Verse 86

य इदं श्रावयेल्लोके पुण्याख्यानमनुत्तमम् । तस्य पापं क्षयं याति जन्मजन्मकृतं च यत्

この世において、この無上の功徳ある聖なる物語を読誦させる者は、幾生にもわたり積んだ罪さえも滅び尽くす。

Verse 87

अक्षयं लभते स्वर्गं विबुधैः संप्रयुज्यते । ब्राह्मणो लभते वेदं जन्मजन्मसु बाडव

彼は朽ちぬスヴァルガを得て、ヴィブダ（神々）と結ばれる。ブラーフマナは生まれ生まれにヴェーダを得る、ああバーダヴァよ。

Verse 88

सकृच्छृणोति यः पूतो दुष्कृतौघाद्विमुच्यते । सुरालयमवाप्नोति स्वर्गाद्भ्रष्टो धनी भवेत्

これをたとえ一度でも聞く者は清められ、悪業の洪流から解き放たれる。彼はデーヴァたちの住処に至り、たとえ天界より堕ちても地上で富を得る。