Previous Verse
Next Verse

Shloka 128

The Origin of the Daṇḍaka Forest and Rāma’s Dharma-Judgment

Vulture vs. Owl

तेन दृष्टो विपापस्त्वं भविता नरपुंगव । दृष्टो रामेण तच्छ्रुत्वा बभूव पृथिवीपतिः

tena dṛṣṭo vipāpastvaṃ bhavitā narapuṃgava | dṛṣṭo rāmeṇa tacchrutvā babhūva pṛthivīpatiḥ

おお人中の雄よ、彼に見られれば汝は罪より解き放たれよう。ラーマが(彼/汝)を見たと聞き、王は満ち足りて心静まった。

तेनby him
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्/नपुंसकलिङ्गम्, तृतीया-विभक्तिः (instrumental 3rd), एकवचनम्
दृष्टःseen
दृष्टः:
Kriya (Predicate participle)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगः (having been seen)
विपापःsinless
विपापः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि- पाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; पाप-विरहितः (sinless)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषार्थे (2nd person pronoun), प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
भविताwill become
भविता:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलृट्-लकारः (simple future), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
नरपुंगवO best of men
नरपुंगव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर-पुंगव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, सम्बोधन-विभक्तिः (vocative), एकवचनम्; नराणां पुंगवः (best of men)
दृष्टः(having been) seen
दृष्टः:
Kriya (Predicate participle)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः, पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
रामेणby Rama
रामेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः (accusative 2nd), एकवचनम्
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया (having heard)
बभूवbecame / was
बभूव:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलिट्-लकारः (perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
पृथिवीपतिःthe king
पृथिवीपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथिवी-पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; पृथिव्याः पतिः (lord of the earth)

Narrator (contextual; exact speaker not explicit from the single verse)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Sandhi Resolution Notes: तच्छ्रुत्वा = तत् + श्रुत्वा (external sandhi: t + śr).

R
Rāma
P
Pṛthivīpati (king)

FAQs

It presents darśana (being seen/seeing a holy person or divine figure) as a direct means of becoming vipāpa—freed from sin—highlighting grace rather than mere ritual effort.

Rāma is treated as a sanctifying presence: the mere fact of his seeing (or being seen) carries purificatory power and brings reassurance to the hearer.

Seek ennobling company and divine remembrance: contact with dharmic, God-centered presence is depicted as transformative, producing inner calm and moral renewal.