Adhyaya 15

Verse 1

सुमतिरुवाच । अथर्षिः स्वाश्रमं गत्वा मानव्या सह भार्यया । मुदं प्राप हताशेष पातको योगयुक्तया

スーマティは言った。かくして聖仙は妻マーナヴィーとともに自らの庵へ帰り、彼女の揺るがぬヨーガの修行によって、あらゆる罪が尽きて滅し、歓喜を得た。

Verse 2

सा मानवी तं वरमात्मनः पतिं । नेत्रेणहीनं जरसा गतौजसम् । सिषेव एनं हरिमेधसोत्तमं । निजेष्टदात्रीं कुलदेवतां यथा

その人間の女マーナヴィーは、自ら選んだ夫である彼に仕えた。彼は視力を失い、老いによって気力も衰えていたが、彼女は最上の敬虔者たる彼に、願いを授ける一族の守護神（クラデーヴァター）に仕えるがごとく仕えた。

Verse 3

शूश्रूषती स्वं पतिमिंगितज्ञा । महानुभावं तपसां निधिं प्रियम् । परां मुदं प्राप सती मनोहरा । शची यथा शक्रनिषेवणोद्यता

自らの夫に心を尽くして仕え、言外の望みをも悟る麗しく貞なるサティーは、苦行（タパス）の宝蔵たる大いなる魂の愛しき人において至上の歓喜を得た。これは、シャチーがシャクラ（インドラ）に献身して仕えることを喜ぶのと同じである。

Verse 4

चरणौ सेवते तन्वी सर्वलक्षणलक्षिता । राजपुत्री सुंदरांगी फलमूलोदकाशना

あの細身の王女は、あらゆる吉祥の相を備え、四肢も麗しく、（彼の）御足に仕え、果実と根と水のみを糧として身を支えた。

Verse 5

नित्यं तद्वाक्यकरणे तत्परा पूजने रता । कालक्षेपं प्रकुरुते सर्वभूतहिते रता

常にその御言葉を実行し、ひたすら帰依して礼拝を喜び、彼女は時を、あらゆる生きとし生けるものの利益に没頭して過ごした。

Verse 6

विसृज्य कामं दंभं च द्वेषं लोभमघं मदम् । अप्रमत्तोद्यता नित्यं च्यवनं समतोषयत्

欲望と偽りと憎しみと貪りと罪と慢心を捨て、常に怠らず堅固に励みつつ、彼らは絶えずチヤヴァナを満足させた。

Verse 7

एवं तस्य प्रकुर्वाणा सेवां वाक्कायकर्मभिः । सहस्राब्दं महाराज सा च कामं मनस्यधात्

このように言葉と身と行いによって彼に仕え、千年を経て、偉大なる王よ、彼女はついに心に一つの願いを抱いた。

Verse 8

कदाचिद्देवभिषजावागतावाश्रमे मुनेः । स्वागतेन सुसंभाव्य तयोः पूजां चकार सा

ある時、二人の天の医師が聖仙の庵に訪れた。彼女は礼を尽くして迎え、彼らのために供養の礼拝を行った。

Verse 9

शर्यातिकन्याकृतपूजनार्घ । पाद्यादिना तोषितचित्तवृत्ती । तावूचतुः स्नेहवशेन सुंदरौ । वरं वृणुष्वेति मनोहरांगीम्

シャリヤーティ王の娘が、アルギャや足を洗う水などのもてなしで供養したので、二人の麗しき者は心も思いも満ち足りた。愛情に動かされ、肢体うるわしき乙女に言った。「望む恩寵を選びなさい。」

Verse 10

तुष्टौ तौ वीक्ष्य भिषजौ देवानां वरयाचने । मतिं चकार नृपतेः पुत्री मतिमतां वरा

神々の求めにより恩寵を授けることを願われ、二人の医師が満足しているのを見て、王の娘—賢者の中の最たる者—は心を定めた。

Verse 11

पत्यभिप्रायमालक्ष्य वाचमूचे नृपात्मजा । दत्तं मे चक्षुषी पत्युर्यदि तुष्टौ युवां सुरौ

夫の意を察した王女は言った。「もしお二方の神が満足されるなら、わたしに夫の両眼をお授けください。」

Verse 12

इत्येतद्वचनं श्रुत्वा सुकन्या या मनोहरम् । सतीत्वं च विलोक्येदमूचतुर्भिषजां वरौ

その言葉を聞き、麗しきスカニヤーは、自らの貞節のまことを示しつつ、二人の最上の医師にこのように語った。

Verse 13

त्वत्पतिर्यदि देवानां भागं यज्ञे दधात्यसौ । आवयोरधुना कुर्वश्चक्षुषोः स्फुटदर्शनम्

もし汝の夫がまことにヤジュニャにおいてデーヴァたちの正当な分け前を捧げるのなら、今ここに、われら二人の眼に澄みわたる明視を授けたまえ。

Verse 14

च्यवनोऽप्योमिति प्राह भागदाने वरौजसोः । तदा हृष्टावश्विनौ तमूचतुस्तपतां वरम्

力ある者のために供犠の分け前が定められるとき、チヤヴァナでさえ「オーム」と唱えた。すると歓喜したアシュヴィン双神は彼に言った。「願いを選べ、苦行者の最勝よ。」

Verse 15

इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शेषवात्स्यायनसंवादे रामाश्वमेधे । च्यवनस्य तपोभोगवर्णनं नाम पंचदशोऽध्यायः

かくして『シュリー・パドマ・プラーナ』パーターラカンダ、シェーシャとヴァーツヤーヤナの対話、ラーマのアシュヴァメーダの章において、「チヤヴァナの苦行と享受の描写」と題する第十五章はここに終わる。

Verse 16

ह्रदं प्रवेशितोऽश्विभ्यां स्वयं चामज्जतां ह्रदे । पुरुषास्त्रय उत्तस्थुरपीच्या वनिताप्रियाः

アシュヴィンに導かれて湖へ入ると、彼らは自ら水に沈んだ。すると三人の男が立ち現れ、きわめて麗しく、女たちに愛される者となった。

Verse 17

रुक्मस्रजः कुंडलिनस्तुल्यरूपाः सुवाससः । तान्निरीक्ष्य वरारोहा सुरूपान्सूर्यवर्चसः

彼らは黄金の花鬘と耳飾りを身につけ、姿かたちは等しく、麗しい衣をまとっていた。太陽の光輝のごとく輝くその美丈夫たちを見て、麗しき腰の女は目を留めた。

Verse 18

अजानती पतिं साध्वी ह्यश्विनौ शरणं ययौ । दर्शयित्वा पतिं तस्यै पातिव्रत्येन तोषितौ

夫と気づかぬまま、貞淑なるその女はアシュヴィン双神をよりどころとして帰依した。二神は彼女の貞婦の誓い（パティヴラティヤ）に満足し、夫の姿を示した。

Verse 19

ऋषिमामंत्र्य ययतुर्विमानेन त्रिविष्टपम् । यक्ष्यमाणे क्रतौ स्वीयभागकार्याशयायुतौ

聖仙に別れを告げ、二神は天のヴィマーナに乗ってトリヴィシュタパ（天界）へと去った。まさに執り行われようとする祭儀において、自らの正当な分け前を得んがためである。

Verse 20

कालेन भूयसा क्षामां कर्शितां व्रतचर्यया । प्रेमगद्गदया वाचा पीडितः कृपयाब्रवीत्

長き時のうちに、誓戒の修行によって彼女がやつれ衰えたのを見て、彼は愛に声を詰まらせ、憐れみに動かされて語りかけた。

Verse 21

तुष्टोऽहमद्य तव भामिनि मानदायाः । शुश्रूषया परमया हृदि चैकभक्त्या । यो देहिनामयमतीव सुहृत्स्वदेहो । नावेक्षितः समुचितः क्षपितुं मदर्थे

おお情熱の人よ、尊き御方よ——今日、私は汝の至上の奉仕と、心における一途な帰依に満足した。汝のこの身は、愛しく、また身ある者たちの真の恩人である。これを顧みず、我がためにすり減らすのは相応しくない。

Verse 22

ये मे स्वधर्मनिरतस्य तपः समाधि । विद्यात्मयोगविजिता भगवत्प्रसादाः । तानेव ते मदनुसेवनयाऽविरुद्धान् । दृष्टिं प्रपश्य वितराम्यभयानशोकान्

我が得た神聖なる恩寵——自らのダルマに堅く住し、タパスと深きサマーディにより、また知とアートマンのヨーガにより、すべて主の御恩によって勝ち得たもの——その同じ賜物は、汝の我への献身の奉仕と相反しない。自らの眼でそれを観よ。恐れなく、憂いなき聖なる見（ヴィジョン）を汝に授けよう。

Verse 23

अन्ये पुनर्भगवतो भ्रुव उद्विजृंभ । विस्रंसितार्थरचनाः किमुरुक्रमस्य । सिद्धासि भुंक्ष्व विभवान्निजधर्मदोहान् । दिव्यान्नरैर्दुरधिगान्नृपविक्रियाभिः

またある者たちは、ただ主の眉のひとひらきにすぎず、その意味と言葉の組み立ては崩れ去る。大いなる歩みのウルクラマ（ヴィシュヌ）のために、いったい何を成し得ようか。汝は成就を得た。ゆえに自らのダルマの乳（実り）としての繁栄を味わえ—王たちの移ろう振る舞いによっては人が得がたい、天上の賜物を。

Verse 24

एवं ब्रुवाणमबलाखिलयोगमाया । विद्याविचक्षणमवेक्ष्य गताधिरासीत् । संप्रश्रयप्रणयविह्वलया गिरेषद् । व्रीडाविलोकविलसद्धसिताननाह

そのように語る、知に巧みな彼を見て、女は—あらゆるヨーガのマーヤーの体現者であったが—内に静まり、心を整えた。やがて敬愛に揺れる声で、恥じらいの眼差しとやさしい微笑みに照らされた顔のまま、彼女は語り出した。

Verse 25

सुकन्योवाच । राद्धं बत द्विजवृषैतदमोघयोग । मायाधिपे त्वयि विभो तदवैमि भर्तः । यस्तेऽभ्यधायि समयः सकृदंगसंगो । भूयाद्गरीयसि गुणः प्रसवः सतीनाम्

スカンヤーは言った。「まことにこの賜りものは満ち足りています、婆羅門の雄よ—この失われぬ結びは。今こそ悟りました、わが主よ。マーヤーの主、遍満なる御方であるあなたにおいては、まさにそのように成るのです。あなたに課された定め—身の交わりはただ一度のみ—それがさらに大いなる徳となりますように。貞き妻たちに子を授けることとして。」

Verse 26

तत्रेति कृत्यमुपशिक्ष्य यथोपदेशं । येनैष कर्शिततमोति रिरंसयात्मा । सिध्येत ते कृतमनोभव धर्षिताया । दीनस्तदीशभवनं सदृशं विचक्ष्व

そこでなすべきことを教えのとおりに授けて、彼は言った。「これによって、濃き闇に苦しむこの自己が慰められますように。欲が呼び覚まされた汝よ、苦しむ者に関して汝の企てが成就しますように。そして汝は、たとえ貧しくとも、主にふさわしい住まいを見いだせ。」

Verse 27

सुमतिरुवाच । प्रियायाः प्रियमन्विच्छंश्च्यवनो योगमास्थितः । विमानं कामगं राजंस्तर्ह्येवाविरचीकरत्

スーマティーは言った。愛しき人を喜ばせようとして、チャヴァナはヨーガの三昧に入った。するとその瞬間、王よ、彼は欲するままに行くヴィマーナ—天翔る車—を顕した。

Verse 28

सर्वकामदुघं रम्यं सर्वरत्नसमन्वितम् । सर्वार्थोपचयोदर्कं मणिस्तंभैरुपस्कृतम्

それは麗しく、あらゆる願いを叶え、あらゆる宝玉を具え、すべての福徳を増し満たし、宝石の柱によって荘厳されていた。

Verse 29

दिव्योपस्तरणोपेतं सर्वकालसुखावहम् । पट्टिकाभिः पताकाभिर्विचित्राभिरलंकृतम्

天上の敷物を備え、常に安楽をもたらし、色とりどりの帯と旗幟によって美しく飾られていた。

Verse 30

स्रग्भिर्विचित्रमालाभिर्मंजुसिंजत्षडंघ्रिभिः । दुकूलक्षौमकौशेयैर्नानावस्त्रैर्विराजितम्

それは花鬘と色とりどりの花冠で輝き、六つの足をもつものが甘く羽音を立て、細やかなドゥクーラ布、亜麻、絹など多様な衣でいっそう映えていた。

Verse 31

उपर्युपरि विन्यस्तनिलयेषु पृथक्पृथक् । कॢप्तैः कशिपुभिः कांतं पर्यंकव्यजनादिभिः

幾重にも配された住まいのそれぞれに、別々に、心地よい寝具が整えられていた――座布、寝台、扇など、さまざまな備えとともに。

Verse 32

तत्रतत्र विनिक्षिप्त नानाशिल्पोपशोभितम् । महामरकतस्थल्या जुष्टं विद्रुमवेदिभिः

あちこちに品々が配され、多様な工芸によって美しく飾られていた。広大な床はエメラルドで敷き詰められ、珊瑚の祭壇によってさらに荘厳されていた。

Verse 33

द्वाःसु विद्रुमदेहल्या भातं वज्रकपाटकम् । शिखरेष्विंद्रनीलेषु हेमकुंभैरधिश्रितम्

門口には、珊瑚の石組みに据えられた金剛のごとき扉板がきらめき、インドラニーラの青き宝石の峰々の上には、黄金の宝瓶の飾りが戴かれていた。

Verse 34

चक्षुष्मत्पद्मरागाग्र्यैर्वज्रभित्तिषु निर्मितैः । जुष्टं विचित्रवैतानैर्मुक्ताहारावलंबितैः

そこは、金剛のごとき壁に嵌め込まれた光り輝く最上の紅玉に飾られ、妙なる天蓋に彩られ、真珠の連なりが垂れ下がっていた。

Verse 35

हंसपारावतव्रातैस्तत्र तत्र निकूजितम् । कृत्रिमान्मन्यमानैस्तानधिरुह्याधिरुह्य च

あちらこちらで、白鳥と鳩の群れのさえずりがこだまし、人々はそれらを作り物と思い、幾度も幾度もよじ登ってはまた登った。

Verse 36

विहारस्थानविश्राम संवेश प्रांगणाजिरैः । यथोपजोषं रचितैर्विस्मापनमिवात्मनः

遊楽の園、憩いの場、寝所、内庭と広き庭地が、望むままに配されており、この場所は自らを喜ばせ驚かせるために造られたかのようであった。

Verse 37

एवं गृहं प्रपश्यंतीं नातिप्रीतेन चेतसा । सर्वभूताशयाभिज्ञः स्वयं प्रोवाच तां प्रति

このように、彼女がその家を見つめても心がさほど喜ばぬとき、あらゆる衆生の胸中を知る御方が、自ら彼女に語りかけた。

Verse 38

निमज्ज्यास्मिन्ह्रदे भीरु विमानमिदमारुह । सुभ्रूर्भर्तुः समादाय वचः कुवलयेक्षणा

「この池に身を沈めて沐浴したなら、臆する者よ、この天の車に乗りなさい。蓮華の眼をもつ貴婦人は、夫の言葉を受けて、眉麗しき女に語りかけた。」

Verse 39

सरजो बिभ्रती वासो वेणीभूतांश्च मूर्द्धजान् । अंगं च मलपंकेन संछन्नं शबलस्तनम्

彼女は塵に汚れた衣をまとい、髪を編んで束ね、身は穢れた泥に塗られ覆われていた。胸もまだらに見え、汚れ乱れた姿であった。

Verse 40

आविवेश सरस्तत्र मुदा शिवजलाशयम् । सांतःसरसि वेश्मस्थाः शतानि दशकन्यकाः

彼は喜びつつ、そこにある湖—シヴァの聖なる水のたまり—へと入った。その内なる蓮の湖には家々があり、そこには十歳ほどの少女たちが幾百も住んでいた。

Verse 41

सर्वाः किशोरवयसो ददर्शोत्पलगंधयः । तां दृष्ट्वा शीघ्रमुत्थाय प्रोचुः प्रांजलयः स्त्रियः

蓮の香のように芳しい若い女たちは皆、彼女を見た。見た途端にすぐ立ち上がり、合掌して恭しく彼女に語りかけた。

Verse 42

वयं कर्मकरीस्तुभ्यं शाधि नः करवाम किम् । स्नानेन ता महार्हेण स्नापयित्वा मनस्विनीम्

「わたしたちはあなたの侍女でございます。どうぞお命じください。何をいたしましょうか。あの高貴にして心堅き御方を、最上の沐浴の儀と香り高き水でお清め申し上げて…」

Verse 43

दुकूले निर्मले नूत्ने ददुरस्यै च मानद । भूषणानि परार्घ्यानि वरीयांसि द्युमंति च

誉れを授ける御方よ、彼らは彼女に新しく清らかな衣を二枚捧げ、さらに光り輝く装身具を授けた――最上にしてこの上なく貴いものを。

Verse 44

अन्नं सर्वगुणोपेतं पानं चैवामृतासवम् । अथादर्शे स्वमात्मानं स्रग्विणं विरजोंबरम्

次いで彼は、あらゆる妙徳を具えた食と、甘露の酒にも似た飲み物を得た。さらに鏡にて己が身を見れば、花鬘を戴き、塵なき衣をまとっていた。

Verse 45

ताभिः कृतस्वस्त्ययनं कन्याभिर्बहुमानितम् । हारेण च महार्हेण रुचकेन च भूषितम्

その乙女たちに深く敬われ、吉祥の儀礼を施されたのち、彼は至宝の首飾りと、光り映える装飾で飾られた。

Verse 46

निष्कग्रीवं वलयिनं क्वणत्कांचननूपुरम् । श्रोण्योरध्यस्तया कांच्या कांचन्या बहुरत्नया

黄金の首飾りを着け、腕輪をまとい、鈴鳴る黄金の足輪を響かせる。腰には多くの宝玉を嵌めた黄金の帯がめぐらされていた。

Verse 47

सुभ्रुवा सुदता शुक्लस्निग्धापांगेन चक्षुषा । पद्मकोशस्पृधा नीलैरलकैश्च लसन्मुखम्

眉は麗しく、歯は愛らしい。白く艶ある目尻をもつその眼差しは、やわらかに差し向けられる。輝く顔は濃藍の巻き毛に縁取られ、蓮の蕾の美に競うほどであった。

Verse 48

यदा सस्मार दयितमृषीणां वल्लभं पतिम् । तत्र चास्ते सहस्त्रीभिर्यत्रास्ते स मुनीश्वरः

彼女が、仙人たちに愛され尊ばれる、いとしき夫君を想い起こしたとき、たちまちその場に至った。そこは、千人の女たちを伴ってその大牟尼が住まうところであった。

Verse 49

भर्तुः पुरस्तादात्मानं स्त्रीसहस्रवृतं तदा । निशाम्य तद्योगगतिं संशयं प्रत्यपद्यत

そのとき彼女は、夫が目の前に立ち、その身が千人の女に囲まれているのを見た。さらにその比類なきヨーガの境地を察して、疑いの念にとらわれた。

Verse 50

सतां कृत मलस्नानां विभ्राजंतीमपूर्ववत् । आत्मनो बिभ्रतीं रूपं संवीतरुचिरस्तनीम्

彼女は、善き人々の整えた清めの沐浴を受け、かつてなく輝いた。自らの姿を保ち、麗しい胸は慎み深く覆われていた。

Verse 51

विद्याधरी सहस्रेण सेव्यमानां सुवाससम् । जातभावो विमानं तदारोहयदमित्रहन्

千のヴィディヤーダリーの乙女に仕えられ、華やかな衣をまとった彼女を、敵を討つ者は—決意を新たにして—その天のヴィマーナへと乗せた。

Verse 52

तस्मिन्नलुप्तमहिमा प्रिययानुषक्तो । विद्याधरीभिरुपचीर्णवपुर्विमाने । बभ्राज उत्कचकुमुद्गणवानपीच्य । स्ताराभिरावृत इवोडुपतिर्नभःस्थः

そこにて、衰えぬ威光をたたえ、愛しき人に寄り添いながら、彼は空行のヴィマーナに輝いた。ヴィディヤーダリーにより身は飾られ、天にある星々の主たる月が、咲き満ちた白きクムダの群れと星辰に囲まれるがごとくであった。

Verse 53

तेनाष्टलोकपविहारकुलाचलेंद्र । द्रोणीष्वनंगसखमारुतसौभगासु । सिद्धैर्नुतोद्युधुनिपातशिवस्वनासु । रेमे चिरं धनदवल्ललनावरूथी

彼とともに、八つの世界の遊楽の地として名高い山の王は、久しくその谷々にて楽しんだ。そこはカーマの友なるそよ風により心地よく、滝落つる流れの吉祥なる響きがこだまし、シッダたちに讃えられ、またクベーラの愛妃たちの輝く随伴に囲まれていた。

Verse 54

वैश्रंभके सुरवने नंदने पुष्पभद्रके । मानसे चैत्ररथ्ये च सरे मे रामया रतः

ヴァイシュランバカにて、天なる森にて、ナンダナにて、プシュパバドラカにて、マーナサローヴァラにて、さらにチャイトララタにても——これらすべての湖において、我はわがラーマーと共に歓喜する。