Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Śatrughna’s Entry into Ahicchatrā

Temptation of Sumada and the Goddess’s Boon

शृणुष्व भोः कामकथां मनोहरां । पिबामृतं देवगणादिवांछितम् । उद्यानमासाद्य च नंदनाभिधं । वरांगनाभिर्विहरं कुरु प्रभो

śṛṇuṣva bhoḥ kāmakathāṃ manoharāṃ | pibāmṛtaṃ devagaṇādivāṃchitam | udyānamāsādya ca naṃdanābhidhaṃ | varāṃganābhirviharaṃ kuru prabho

さあ、御方よ、心を奪う欲情の物語をお聞きください。神々の群れ(デーヴァ)さえ望むアムリタをお飲みなさい。そしてナンダナと名づく園に至ったなら、主よ、麗しき女たちとともにそこで遊楽なさい。

शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
भोःO!
भोः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootभोः (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle)
कामकथाम्a love-story
कामकथाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम-कथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (कामस्य कथा)
मनोहराम्charming
मनोहराम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमनोहर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
पिबdrink
पिब:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पा (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अमृतम्nectar
अमृतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
देवगणादि-वाञ्छितम्desired by the gods and others
देवगणादि-वाञ्छितम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदेवगण-आदि-वाञ्छित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वञ्छ् (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; (देवगणादिभिः वाञ्छितम्)
उद्यानम्garden
उद्यानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउद्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आसाद्यhaving reached
आसाद्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootआ-√सद् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
नंदनाभिधम्named Nandana
नंदनाभिधम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनंदन-अभिध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; (नंदन इति अभिधा यस्य)
वरांगनाभिःwith excellent women
वरांगनाभिः:
Sahakaraka (Association/सह)
TypeNoun
Rootवर-अङ्गना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
विहरsport/enjoy
विहर:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-√हृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कुरुdo
कुरु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रभोO lord
प्रभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Unspecified (context not provided; verse reads as an invitation/temptation addressed to a 'lord')

Primary Rasa: shringara

Secondary Rasa: bibhatsa

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes: पिबामृतम् = पिब + अमृतम्; देवगणादिवाञ्छितम् = देवगणादि + वाञ्छितम्; उद्यानमासाद्य = उद्यानम् + आसाद्य; वरांगनाभिर्विहरं = वरांगनाभिः + विहर.

N
Nandana
D
Devas

FAQs

Nandana is the famed celestial pleasure-garden associated with Indra’s heaven (Svarga), commonly depicted as a place of delights, divine entertainments, and enjoyment.

Amṛta symbolizes the peak of celestial enjoyment and immortality; invoking it heightens the persuasive force of the invitation by promising what even the devas long for.

Such lines often function as a test of discernment and self-mastery: the lure of pleasure, luxury, and sensuality is portrayed as a potential distraction from dharma, tapas, or spiritual aims.