Adhyaya 63

Verse 1

सुकर्मोवाच । तयोश्चापि द्विजश्रेष्ठ मातापित्रोश्च स्नातयोः । पुत्रस्यापि हि सर्वांगे पतंत्यंबुकणा यदा

スカルマは言った。「おお、最勝の再生者よ。その作法が行われるとき、沐浴を終えた母と父に対しても、また子に対しても—水の滴がその全身に落ちるとき—」

Verse 2

सर्वतीर्थसमं स्नानं पुत्रस्यापि सुजायते । पतितं विकलं वृद्धमशक्तं सर्वकर्मसु

子にとってこの沐浴は、あらゆる聖なるティールタでの沐浴に等しくなる。堕した者、障りある者、老いた者、諸々の務めに無力な者にさえ益をもたらす。

Verse 3

व्याधितं कुष्ठिनं तातं मातरं च तथाविधाम् । उपाचरति यः पुत्रस्तस्य पुण्यं वदाम्यहम्

私は語ろう。その子の功徳を。病み、癩を患う父を、また同じくそのような母を、愛をもって看護し仕える子の功徳を。

Verse 4

विष्णुस्तस्य प्रसन्नात्मा जायते नात्र संशयः । प्रयाति वैष्णवं लोकं यदप्राप्यं हि योगिभिः

その者には、ヴィシュヌが喜び、慈悲をもって恵み給う—疑いはない。彼はヴァイシュナヴァの界へ赴くが、それはヨーギーにも得難い境地である。

Verse 5

पितरौ विकलौ दीनौ वृद्धावेतौ गुरू सुतः । महागदेन संप्राप्तौ परित्यजति पापधीः

父母が衰え、哀れで老い、重い病に打たれるとき、罪深き心の子は彼らを見捨てる。

Verse 6

पुत्रो नरकमाप्नोति दारुणं कृमिसंकुलम् । वृद्धाभ्यां च समाहूतो गुरूभ्यामिह सांप्रतम्

その子は虫に満ちた凄惨な地獄に堕ちる。しかも今この瞬間、二人の長老—尊ぶべき上位者—によってここへ召されている。

Verse 7

न प्रयाति सुतो भूत्वा तस्य पापं वदाम्यहम् । विष्ठाशी जायते मूढो ग्रामघ्रोणी न संशयः

子として生まれながら、正しき道を進まぬ。その罪を我は告げよう。彼は愚鈍に生まれ、穢れを食らい、村の豚となる—疑いない。

Verse 8

यावज्जन्मसहस्रं तु पुनः श्वा चाभिजायते । पुत्रगेहेस्थितौ वृद्धौ माता च जनकस्तथा

千の生にわたり、彼は再び犬として生まれ続ける。また同じく、老いた母と父は子の家にとどまり住む。

Verse 9

अभोजयित्वा तावन्नं स्वयमत्ति च यः सुतः । मूत्रं विष्ठां स भुंजीत यावज्जन्मसहस्रकम्

先にその同じ食をもって両親を養わず、自ら先に食する子は、千の生にわたり尿と糞を食らうことになる。

Verse 10

कृष्णसर्पो भवेत्पापी यावज्जन्मशतद्वयम् । मातरंपितरं वृद्धमवज्ञाय प्रवर्त्तते

年老いた母と父を侮って振る舞う者は、罪により二百の生にわたり黒蛇となる。

Verse 11

ग्राहोपि जायते दुष्टो जन्मकोटिशतैरपि । तावेतौ कुत्सते पुत्रः कटुकैर्वचनैरपि

幾百の倶胝の生を経たとしても、なお悪しき子が生まれ得る；そしてその子は、両親という二人を辛辣な言葉でさえ罵る。

Verse 12

स च पापी भवेद्व्याघ्रः पश्चादृक्षः प्रजायते । मातरंपितरं पुत्रो यो न मन्येत दुष्टधीः

その罪人は虎となり、のちに熊として生まれる――すなわち、母と父を敬わぬ邪悪な心の子である。

Verse 13

कुंभीपाके वसेत्तावद्यावद्युगसहस्रकम् । नास्ति मातृसमं तीर्थं पुत्राणां च पितुः समम्

クンビー・パーカと呼ばれる地獄に、千のユガのあいだ住まうことになる。母に等しいティールタはなく、子らにとって父に等しいものもない。

Verse 14

तारणाय हितायैव इहैव च परत्र च । तस्मादहं महाप्राज्ञ पितृदेवं प्रपूजये

解脱と安寧のために——この世においても来世においても——ゆえに、大いなる賢者よ、我は祖霊なる神々ピトリ（Pitṛ）を礼拝する。

Verse 15

मातृदेवं सर्वदेव योगयोगी तथाभवम् । मातृपितृप्रसादेन संजातं ज्ञानमुत्तमम्

我は母を神と見なし——まことに一切の神々として敬った。かくして我はヨーガの達人となった。母と父の恩寵により、最上の智が我に生じた。

Verse 16

त्रिलोकीयं समस्ता तु संयाता मम वश्यताम् । अर्वाचीनगतिं जाने देवस्यास्य महात्मनः

まことに、三界のあらゆる存在は我が支配のもとに来た。されど、我はこの大いなる魂をもつ神聖者の進むべき道を悟っている。

Verse 17

वासुदेवस्य तस्यैव पराचीनां महामते । सर्वं ज्ञानं समुद्भूतं पितृमातृप्रसादतः

大いなる心の人よ、まさにそのヴァースデーヴァより、いにしえの者たちの間に、あらゆる知が生じた——父母の恩寵によって。

Verse 18

को न पूजयते विद्वान्पितरं मातरं तथा । सांगोपांगैरधीतैस्तैः श्रुतिशास्त्रसमन्वितैः

いかなる学識ある者が、父を、また母を敬わぬであろうか——ヴェーダをその補助学（ヴェーダーンガ）とともに学び、シュルティとシャーストラの教えを具えている者であるのに。

Verse 19

वेदैरपि च किं विप्रा पिता येन न पूजितः । माता न पूजिता येन तस्य वेदा निरर्थकाः

おおブラーフマナたちよ、父を敬わぬ者に、たとえヴェーダがあって何の益があろうか。母を敬わぬ者には、ヴェーダもまた空しくなる。

Verse 20

यज्ञैश्च तपसा विप्र किं दानैः किं च पूजनैः । प्रयाति तस्य वैफल्यं न माता येन पूजिता

おおブラーフマナよ、供犠（ヤジュニャ）と苦行（タパス）に何の益があろう。布施や礼拝もまた何になろう。母を敬わぬ者には、すべてが実りなきものとなる。

Verse 21

न पिता पूजितो येन जीवमानो गृहे स्थितः । एष पुत्रस्य वै धर्मस्तथा तीर्थं नरेष्विह

人が、父がなお生きて家に住まうのに敬わぬなら、それは子としての真のダルマを欠くこと。ここに生きる人々にとって、生ける父に仕えること自体がティールタ（聖なる巡礼地）である。

Verse 22

एष पुत्रस्य वै मोक्षस्तथा जन्मफलं शुभम् । एष पुत्रस्य वै यज्ञो दानमेव न संशयः

まことに、これこそ子の解脱（モークシャ）であり、生を受けた吉祥の果である。子にとってこれは真の供犠（ヤジュニャ）であり、また布施（ダーナ）でもある。疑いはない。

Verse 23

पितरं पूजयेन्नित्यं भक्त्या भावेन तत्परः । तस्य जातं समस्तं तद्यदुक्तं पूर्वमेव हि

父を常に礼拝し、バクティと心からの敬意をもって、ひたすらに仕えるべきである。父より生じたすべては、まさしく先に説かれたとおりだからである。

Verse 24

दानस्यापि फलं तेन तीर्थस्यापि न संशयः । यज्ञस्यापि फलं प्राप्तं माता येनाप्युपासिता

母を敬い仕えた者は、布施の果報を得る。疑いなく、聖地（ティールタ）巡礼の果報も得、さらに祭祀（ヤジュニャ）の果報も得る。母が正しく尊ばれたからである。

Verse 25

पिता येन सुभक्त्या च नित्यमेवाप्युपासितः । तस्य सर्वा सुसंसिद्धा यज्ञाद्याः पुण्यदाः क्रियाः

真実の信愛をもって常に父を礼拝し仕える者には、祭祀（ヤジュニャ）をはじめとする功徳を授ける行いが、ことごとく完全に成就する。

Verse 26

एतदर्थं समाज्ञातं धर्मशास्त्रं श्रुतं मया । पितृभक्तिपरो नित्यं भवेत्पुत्रो हि पिप्पल

このために、わたしはダルマ・シャーストラを正しく学び、聴聞した。ゆえに、ピッパラよ、子は常に父への信愛に専心すべきである。

Verse 27

तुष्टे पितरि संप्राप्तं यदुराज्ञा पुरा सुखम् । रुष्टे पितरि च प्राप्तं महत्पापं पुरा शृणु

今、聞け。昔、ヤドゥ王は父が満足したときに安楽を得た。だが父が怒ったとき、彼は大いなる罪を負ったのである。

Verse 28

रुरुणा पौरवेणापि पित्रा शप्तेन भूतले । एवं ज्ञानं मया चाप्तं द्वावेतौ यदुपासितौ

このように地上において、パウラヴァ家のルルもまた、父に呪われたときにこの知を得た。かくしてわたしもこの教えを得た――彼が敬い仕えたのは、この二者であった。

Verse 29

एतयोश्च प्रसादेन प्राप्तं फलमनुत्तमम्

この二者の御加護によって、比類なき果報が得られた。

Verse 63

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थमाहात्म्ये त्रिषष्टितमोऽध्यायः

かくして、尊き『パドマ・プラーナ』のブーミ・カーンダに収められたヴェーノー・ウパーキャーナにおいて、「父母の聖なるティールタ（Mātāpitṛ-tīrtha）の功徳」を説く第六十三章は終わる。