Adhyaya 52

Verse 1

शिवशर्मोवाच । मंगले श्रूयतां वाक्यं यदि पृच्छसि सांप्रतम् । यदर्थं हि त्वया पृष्टं तन्निबोध वरानने

シヴァシャルマンは言った。「マンガラーよ、いま問うのなら、わが言葉を聞きなさい。あなたが尋ねたことを悟りなさい、麗しき顔の者よ。」

Verse 2

इयं हि सांप्रतं प्राप्ता वराकी भिक्षुरूपिणी । वसुदत्तस्य विप्रस्य सुतेयं चारुलोचने

この哀れな女は今、托鉢の姿に身をやつして来たのだ。美しい眼の者よ、彼女は婆羅門ヴァスダッタの娘である。

Verse 3

सुदेवा नाम भद्रेयं मम जाया प्रिया सदा । केनापि कारणेनैव देशं त्यक्त्वा समागता

おお幸いなる方よ、わが愛しき妻の名はスデーヴァ（Sudevā）。彼女は常にわたしの心に最も愛しい。されど何らかの理由により故郷を離れ、ここへ来たのだ。

Verse 4

ममदुःखेन दग्धेयं वियोगेन वरानने । मां ज्ञात्वा तु समायाता भिक्षुरूपेण ते गृहम्

「おお麗しき顔の者よ、わたしは悲しみと別離に焼かれている。されど、わたしを見知って、汝は托鉢の修行者の姿で自らの家へ来たのだ。」

Verse 5

एवं ज्ञात्वा त्वया भद्रे आतिथ्यं परिशोभितम् । कर्त्तव्यं न च संदेह इच्छंत्या मम सुप्रियम्

かく知ったなら、善き婦人よ、もてなしの務めを正しく敬い、荘厳に整えるべきである。わたしに最も喜ばしいことを望むなら、疑いは要らぬ。

Verse 6

भर्तुर्वाक्यं निशम्यैव मंगला पतिदेवता । हर्षेण महताविष्टा स्वयमेव सुमंगला

夫の言葉を聞くや、夫をそのまま神として敬うマンガラー（Maṅgalā）は、大いなる歓喜に満たされ、自らもまた吉祥となった。

Verse 7

स्नानाच्छादन भोज्यं च मम चक्रे वरानने । रत्नकांचनयुक्तैश्चाभरणैश्च पतिव्रता

おお麗しき顔の者よ、その貞節なる妻は、わたしのために沐浴と衣と食を整え、さらに宝石と黄金をあしらった飾りをも備えた。

Verse 8

अहं हि भूषिता भद्रे तयैव पतिकाम्यया । तयाहं भूषिता देवि मानस्नानैश्च भोजनैः

まことに、やさしき方よ、私は彼女――夫を慕うその女によって敬われました。女神よ、彼女は心の浄めと食の供物によって私を敬いました。

Verse 9

भर्त्राहं मानिता देवि जातं दुःखमनंतकम् । ममोरसि महातीव्रं सर्वप्राणविनाशनम्

女神よ、夫に敬われながらも、尽きぬ悲しみが起こりました。胸の内には、あらゆる命の息を滅ぼすかのような、きわめて激しい苦悶があります。

Verse 10

तस्या मानो मया दृष्टो दुःखमात्मगतं तथा । चिंता मे दारुणा जाता यया प्राणा व्रजंति मे

私は彼女の傷ついた誇りを見、また我が心に入り込んだ悲しみをも見ました。恐ろしい不安が私に起こり、命の息が去ってゆくかのようです。

Verse 11

कदापि वचनं दत्तं न मया पापया शुभम् । अस्यैव विप्रवर्यस्य आचरंत्या च दुष्कृतम्

私は罪深き女として、吉祥なる言葉を一つも授けたことがありません。むしろ、この尊きバラモンに対する振る舞いにおいて、悪しき行いを重ねました。

Verse 12

पादप्रक्षालनं नैव अंगसंवाहनं नहि । एकांतं न मया दत्तं तस्यैव हि महात्मनः

私はその御足を洗わず、御身を按摩することもありませんでした。まことに、あの大いなる魂に、ひとときの私的な拝謁すら与えなかったのです。

Verse 13

संभाषां कथमस्यैव करिष्ये पापनिश्चया । रात्रौ चैव तदा तत्र पतिता दुःखसागरे

罪に心を定めていたこの身が、どうして彼と語り得ようか。しかもその夜、まさにその場で、私は悲嘆の海へと落ちた。

Verse 14

एवं हि चिंतमानायाः स्फुटितं हृदयं मम । गताः प्राणास्तदा कायं परित्यज्य वरानने

かく思い巡らすうちに、わが心は裂けた。すると命の息は去り、身を捨てて離れたのだ、ああ、美しき面影の方よ。

Verse 15

तत्र दूताः समायाता धर्मराजस्य वै तदा । वीराश्च दारुणाः क्रूरा गदाचक्रासिधारिणः

そのとき、まことにダルマラージャの使者たちがそこへ来た。勇ましく、恐ろしく、苛烈で、棍棒と円盤武器と剣を携えていた。

Verse 16

तैस्तु बद्धा महाभागे शृंखलैर्दृढबंधनैः । नीता यमपुरं तैस्तु रुदमाना सुदुःखिता

だが彼らは彼女を、ああ高貴なる方よ、鎖と堅い枷で縛り、泣き伏して深い苦しみに沈むまま、ヤマの都へ連れ去った。

Verse 17

मुद्गरैस्ताड्यमानाहं दुर्गमार्गेण पीडिता । भर्त्स्यमाना यमस्याग्रे तैस्तत्राहं प्रवेशिता

槌で打たれ、険しく恐ろしい道で責め苦を受け、叱責されつつ、彼らによってヤマの御前へと無理やり引き立てられた。

Verse 18

दृष्टाहं यमराजेन सक्रोधेन महात्मना । अंगारसंचये क्षिप्ता क्षिप्ता नरकसंचये

大いなる魂をもつヤマラージャは怒りのうちに私を見、私は燃えさかる炭の山へと投げ込まれた――地獄の恐怖が積み重なるところへ投げ込まれた。

Verse 19

लोहस्य पुरुषं कृत्वा अग्निना परितापितः । ममोरसि समुत्क्षिप्तो निजभर्तुश्च वंचनात्

鉄で男の像を作り、火で熱してから、それが私の胸に投げつけられた――自らの夫の欺きのゆえに。

Verse 20

नानापीडातिसंतप्ता नरकाग्निप्रतापिता । तैलद्रोण्यां परिक्षिप्ता करम्भवालुकोपरि

さまざまな責め苦に焼かれ、地獄の火の猛威に焦がされて、彼らは油の槽へ投げ込まれ、粥の塊と熱砂の床の上に落とされる。

Verse 21

असिपत्रैश्च संच्छिन्ना जलमंत्रेण वाहिता । कूटशाल्मलिवृक्षेषु क्षिप्ता तेन महात्मना

剣のような葉に切り裂かれ、水のマントラにより力を帯びた奔流に押し流され、彼らはその大いなる者によって欺きのシャールマリー（śālmalī）の木々へ投げつけられた。

Verse 22

पूयशोणितविष्ठायां पतिता कृमिसंकुले । सर्वेषु नरकेष्वेवं क्षिप्ताहं नृपनंदिनि

「私は膿と血と糞尿の中へ落ち、虫が群がっていた。かくして私はあらゆる地獄へ投げ込まれたのです、王女よ。」

Verse 23

पीडायुक्तेषु तीव्रेषु तेनैवापि महात्मना । करपत्रैः पाटिताहं शक्तिभिस्ताडिता भृशम्

その激しい責め苦の中で、私もまたあの大いなる魂の者によって苦しめられた――刃物のような刃で切り裂かれ、槍で幾度も激しく打たれた。

Verse 24

अन्येष्वेव नरकेषु पातिता नृपनंदिनि । योनिगर्तेषु क्षिप्तास्मि पतिता दुःखसंकटे

王女よ、私はほかの地獄にも投げ落とされた。胎の穴（再生の坑）へと放り込まれ、苦悩の深い奈落へ堕ちたのだ。

Verse 25

धर्मराजेन तेनाहं नरकेषु निपातिता । वल्गुनीयोनिमासाद्य भुक्तं दुःखं सुदारुणम्

そのダルマラージャ（閻魔）、法の主によって私は地獄へ投げ落とされ、さらにヴァルグニー（Valgunī）の胎に至って、きわめて恐ろしい苦しみを味わった。

Verse 26

गताहं क्रौष्टुकीं योनिं शुनीयोनिं पुनर्गता । सकुक्कुटीं च मार्जारीमाखुयोनिं गता ह्यहम्

私は山犬（ジャッカル）の胎に入り、また雌犬の胎に入った。さらに雌鶏となり、雌猫となり、まことに鼠の胎にも入った。

Verse 27

एवं योनिविशेषेषु पापयोनिषु तेन च । क्षिप्तास्मि धर्मराजेन पीडिता सर्वयोनिषु

このように、さまざまな胎の差別相、すなわち罪の生において、私はダルマラージャによって投げ込まれ、あらゆる生の中で苦しめられた。

Verse 28

तेनैवाहं कृता भूमौ शूकरी नृपनंदिनि । तवहस्ते महाभागे संति तीर्थान्यनेकशः

ただ彼によって、私は地上で雌猪として造られました、王の娘よ。大いに幸いなる方よ、あなたの御手には多くのティールタ（聖なる巡礼地）が宿っています。

Verse 29

तेनोदकेन सिक्तास्मि त्वयैव वरवर्णिनि । मम पापं गतं देवि प्रसादात्तव सुंदरि

すぐれた美しさを備えた白き肌の方よ、あなたご自身がその水で私に灌ぎかけてくださいました。女神よ、あなたの恩寵により私の罪は去りました、美しき方よ。

Verse 30

तवैव तेजःपुण्येन जातं ज्ञानं वरानने । इदानीं मामुद्धरस्व पतितां नरकसंकटे

麗しき御顔の方よ、まさにあなたの功徳と霊妙なる光明によってこの智慧が生じました。いま私を救い上げてください――地獄の危難に堕ちた者を。

Verse 31

यदा नोद्धरसे देवि पुनर्यास्यामि दारुणम् । नरकं च महाभागे त्राहि मां दुःखभागिनीम्

もし救い上げてくださらねば、女神よ、私は再び恐ろしい地獄へ赴くでしょう。大いに幸いなる方よ、苦しみの分け前を負うこの私をお守りください。

Verse 32

गताहं पापभावेन दीनाहं च निराश्रया । सुदेवोवाच । किं कृतं हि मया भद्रे सुकृतं पुण्यसंभवम्

「私は罪の心により堕ち、みじめで、頼るところもありません。」スデーヴァは言った。「幸いなる御方よ、私はいかなる功徳の行いをしたのでしょうか――いかなる徳がプンニャ（福徳）を生むのでしょうか。」

Verse 33

येनाहमुद्धरे त्वां वै तन्मे त्वं वद सांप्रतम् । शूकर्युवाच । अयं राजा महाभाग इक्ष्वाकुर्मनुनंदनः

「今すぐ、いかなる手段によってまことに汝を救い出せるのか、我に告げよ。」シューカリーは言った。「この方こそ大いなる福徳を備えた王、マヌの系統の歓び—イクシュヴァーク（Ikṣvāku）である。」

Verse 34

विष्णुरेष महाप्राज्ञो भवती श्रीर्हि नान्यथा । पतिव्रता महाभागा पतिव्रतपरायणा

この方は至上の叡智を具えたヴィシュヌ（Viṣṇu）であり、汝はまさしくシュリー（Śrī、ラクシュミー）—他ならぬその御方である。大いなる福徳の婦人よ、汝はパティヴラター、夫への貞節の誓いに全身を捧げる者。

Verse 35

त्वं सती सर्वदा भद्रे सर्वतीर्थमयी प्रिया । देवि सर्वमयी नित्यं सर्वदेवमयी सदा

吉祥なる者よ、汝は常にサティー（satī）、真実にして清らかなる者。愛しき者よ、汝はあらゆる聖地（ティールタ）を身に宿す。デーヴィーよ、汝は常住にして万有の精髄、つねに諸神すべての体現である。

Verse 36

महापतिव्रता लोक एका त्वं नृपतेः प्रिया । यया शुश्रूषितो भर्ता भवत्या हि अहर्निशम्

王妃よ、世にただ汝ひとりが大いなるパティヴラターの範、王の愛しき人。汝によってこそ、夫君は昼も夜もまことに恭しく仕えられてきた。

Verse 37

एकस्य दिवसस्यापि पुण्यं देहि वरानने । पति शुश्रूषितस्यापि यदि मे कुरुषे प्रियम्

麗しき面影の者よ、たとえ一日の功徳（プンニャ）であっても我に授けよ—もし我が望みを叶えるなら—それは夫に誠実に仕えた者の功徳である。

Verse 38

मम माता पिता त्वं वै त्वं मे गुरुः सनातनः । अहं पापा दुराचारा असत्या ज्ञानवर्जिता

あなたこそ我が母であり父である。あなたは我が永遠のグルである。私は罪深く、行い悪く、偽り多く、真の智を欠いている。

Verse 39

मामुद्धर महाभागे भीताहं यमताडनैः । सुकलोवाच । एवं श्रुत्वा तया प्रोक्तं समालोक्य नृपं तदा

「お救いください、幸いに満ちたお方よ。私はヤマの使者の打擲に怯えております。」スカラは言った。彼女の言葉を聞くや、そのとき王の方へ目を向けた。

Verse 40

किं करोमि महाराज एषा किं वदते पशुः । इक्ष्वाकुरुवाच । एनां दुःखां वराकीं वै पापयोनिं गतां शुभे

「大王よ、私は何をすればよいのですか。この獣は何を申すのですか。」イクシュヴァークは答えた。「吉祥なる者よ、彼女はまことに苦しみ哀れで、罪の胎に堕ちたのだ。」

Verse 41

समुद्धरस्व पुण्यैस्त्वं महच्छ्रेयो भविष्यति । एवमुक्ता वरा नारी सुदेवा चारुमंगला

「功徳の行いによって自らを引き上げよ。大いなる安寧と最高の善が汝に訪れる。」そう告げられ、優れた女性、麗しき吉祥を備えたスデーヴァーが（そこにいた）。

Verse 42

उवाचैकाब्दपुण्यं ते मया दत्तं वरानने । एवमुक्तेन वाक्येन तया देव्या हि तत्क्षणात्

彼女は言った。「美しき顔の者よ、汝に一年分の功徳を授けた。」女神がこの言葉を告げるや、その瞬間に……

Verse 43

रूपयौवनसंपन्ना दिव्यमालाविभूषिता । दिव्यदेहा च संभूता तेजोज्वालासमावृता

美と若さに満ち、天上の花鬘に飾られ、彼女は神聖なる身をもって現れ、燃え立つ光輝に包まれていた。

Verse 44

सर्वभूषणशोभाढ्या नानारत्नैश्च शोभिता । संजाता दिव्यरूपा सा दिव्यगंधानुलेपना

あらゆる装身具の輝きに満ち、さまざまな宝玉に飾られて、彼女は天妙の姿となり、天上の香りを身に塗っていた。

Verse 45

दिव्यं विमानमारूढा अंतरिक्षं गता सती । तामुवाच ततो राज्ञीं प्रणतानतकंधरा

天上のヴィマーナに乗り、貞淑なる女は虚空へと昇った。やがて首を垂れて礼拝し、王妃に語りかけた。

Verse 46

स्वस्त्यस्तु ते महाभागे प्रसादात्तव सुंदरि । व्रजामि पातकान्मुक्ता स्वर्गं पुण्यतमं शुभम्

吉祥あれ、最も幸いなる御方よ。あなたのご慈恩により、美しき御方よ、私は去る——罪より解き放たれて——吉祥なる天界、最も功徳深き境地へ。

Verse 47

प्रणम्यैवं गता स्वर्गं सुदेवा शृणु सत्तम । एतत्ते सर्वमाख्यातं सुकलाया निवेदितम्

かくして礼拝し、彼女は天界へ赴いた。スデーヴァよ聞け、徳ある者の中の最上よ――これら一切は、スカラーの伝えたとおり、汝に余すところなく語られた。

Verse 52

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे सुदेवास्वर्गारोहणंनाम द्विपंचाशत्तमोऽध्यायः

かくして、尊き『パドマ・プラーナ』地部（ブーミ・カーンダ）における、ヴェーナの物語ならびにスカーラーの伝承中、「スデーヴァの天界昇上」と名づけられた第五十二章は終わる。