Adhyaya 119

Verse 1

एकोनविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः । कपिंजल उवाच । यस्याः प्रहसनात्तात सुहृद्यानि भवंति वै । पुष्पाणि दिव्यगंधीनि दुर्लभानि सुरासुरैः

カピンジャラは言った。「いとし子よ、彼女の笑いより、神妙なる香りを放つ愛でたき花々が生じるのだ。それらは神々にもアスラにも得難い花である。」

Verse 2

कस्मात्तु देवताः सर्वाः प्रवांछंति महामते । शंकरः सुखमायाति हास्यपुष्पैः सुपूजितः

大いなる心の人よ、なぜすべての神々はこれを希い求めるのか。笑いと歓喜の花をもって正しく供養されるとき、シャンカラはたやすく慈悲深く来臨する。

Verse 3

को गुणस्तस्य पुष्पस्य तन्मे कथय विस्तरात् । कामोदा सा भवेत्का तु कस्य पुत्री वरांगना

「その花にはいかなる功徳、特別な徳があるのか。詳しく我に語れ。さらに、カーモダー（Kāmodā）と呼ばれる麗しき女人とは誰か、いかなる者の娘なのか。」

Verse 4

हास्यात्तस्या महाभाग सुपुष्पाणि भवंति च । को गुणस्तत्कथां ब्रूहि सकलां विस्तरेण च

「大いなる幸いを具えた御方よ、彼女の微笑みからさえ、すぐれた花々が生じるという。その背後の功徳とは何か。彼女の物語を余すところなく詳しく語れ。」

Verse 5

कुंजल उवाच । पुरा देवैर्महादैत्यैः कृत्वा सौहार्दमुत्तमम् । ममंथुः सागरं क्षीरममृतार्थं समुद्यताः

クンジャラは言った。「昔、デーヴァ（Deva）と強大なるダーナヴァ（Dānava）たちは、最上の友誼の盟約を結び、不死の甘露アムリタ（amṛta）を求めて乳海を攪拌し始めた。」

Verse 6

मथनाद्देवदैत्यानां कन्यारत्नचतुष्टयम् । वरुणेन दर्शितं पूर्वं सोमेनैव तथा पुनः

デーヴァとダイティヤ（Daitya）たちの攪拌から、四つの「乙女の宝玉」が現れた。それはまずヴァルナ（Varuṇa）によって示され、ついでソーマ（Soma）によっても同様に示された。

Verse 7

पश्चात्संदर्शितं पुण्यममृतं कलशे स्थितम् । कन्या चतुष्टयं पूर्वं देवानां हितमिच्छति

その後、壺（カラシャ）に収められた清浄なるアムリタが示された。さらに先に現れた四人の乙女たちは、デーヴァたちの安寧を願っていた。

Verse 8

सुलक्ष्मीर्नाम सा चैका द्वितीया वारुणी तथा । ज्येष्ठा नाम तथा ख्याता कामोदान्या प्रचक्षते

そのうち一人はスラクシュミー（Sulakṣmī）と名づけられ、第二は同じくヴァールニー（Vāruṇī）と呼ばれる。さらに一人はジェーシュター（Jyeṣṭhā）の名で知られ、また一人はカーモダー（Kāmodā）と説かれる。

Verse 9

तासां मध्ये वरा श्रेष्ठा पूर्वं जाता महामते । तस्माज्ज्येष्ठेति विख्याता लोके पूज्या सदैव हि

彼女らの中で、ああ大いなる賢者よ、最も優れ最上の者が先に生まれた。ゆえに「ジェーシュター」（Jyeṣṭhā）と世に知られ、常に世界で礼拝に値する。

Verse 10

वारुणीपानरूपा च पयःफेनसमुद्भवा । अमृतस्य तरंगाच्च कामोदाख्या बभूव ह

ヴァールニー（Vāruṇī）という酔わせる飲み物の姿を取り、乳の泡より生まれ、さらにアムリタ（amṛta）の波より、まことにカーモダー（Kāmodā）と呼ばれるに至った。

Verse 11

सोमो राजा तथा लक्ष्मीर्जज्ञाते अमृतादपि । त्रैलोक्यभूषणः सोमः संजातः शंकरप्रियः

王ソーマ（Soma）とラクシュミー（Lakṣmī）もまた甘露より生まれた。三界の飾りたるソーマは出現し、シャンカラ（Śaṅkara）に愛された。

Verse 12

मृत्युरोगहरा जाता सुराणां वारुणी तथा । ज्येष्ठासु पुण्यदा जाता लोकानां हितमिच्छताम्

ヴァールニー（Vāruṇī）はデーヴァたちのために生じ、死と病を除くものとなった。さらに長姉たるジェーシュター（Jyeṣṭhā）は、世の安寧を願う人々に功徳を授ける者として現れた。

Verse 13

अमृतादुत्थिता देवी कामोदा नाम पुण्यदा । विष्णोः प्रीत्यै भविष्ये तु वृक्षरूपं प्रयास्यति

甘露より女神カーモダーは生まれ、功徳を授ける者となった。やがてヴィシュヌの歓喜のため、彼女は樹の姿を取るであろう。

Verse 14

विष्णुप्रीतिकरी सा तु भविष्यति सदैव हि । तुलसी नाम सा पुण्या भविष्यति न संशयः

まことに彼女は常にヴィシュヌを喜ばせる者となる。疑いなく、聖なるトゥラシーと名づけられるであろう。

Verse 15

तया सह जगन्नाथो रमिष्यति न संशयः । तुलस्याः पत्रमेकं यो नीत्वा कृष्णाय दास्यति

彼女と共にジャガンナータは必ず歓喜される、疑いはない。トゥラシーの葉を一枚でも携え、クリシュナに捧げる者は御恵みを得る。

Verse 16

मेने तस्योपकाराणां किमस्मै च ददाम्यहम् । इत्येवं चिंतयेन्नित्यं तस्य प्रीतिकरो भवेत्

常にこう思うべきである。「その御助けの数々を思えば、私は何をお返しできようか」と。日々このように念じる者は、彼の喜びの因となる。

Verse 17

एवं कामोद नामासौ पूर्वं जाता समुद्रजा । यदा सा हसते देवी हर्षगद्गदभाषिणी

このように、カーモダーと名づけられた女神は、かつて海より生まれた。女神が笑うとき、その言葉は喜びに詰まり、途切れがちとなる。

Verse 18

सौहृद्यानि सुगंधीनि मुखात्तस्याः पतंति वै । अम्लानानि सुपुष्पाणि यो गृह्णाति समुद्यतः

彼女の口からは、まことに芳しい親愛のしるしがこぼれ落ちる――しおれぬ美しい花々を、熱心な者が受け取る。

Verse 19

पूजयेच्छंकरं देवं ब्रह्माणं माधवं तथा । तस्य देवाः प्रतुष्यंति यदिच्छति ददंति तत्

主シャンカラを、またブラフマーとマーダヴァをも礼拝すべきである。彼らが満悦すれば、神々は望むものを授ける。

Verse 20

रोदित्येषा यदा सा च केन दुःखेन दुःखिता । नेत्राश्रुभ्यो हि तस्यास्तु प्रभवंति पतंति च

彼女が何らかの悲しみに苦しんで泣くとき、涙はその眼から生じ、落ちてゆく。

Verse 21

तानि चैव महाभाग हृद्यानि सुमहांति च । सौरभेण विना तैस्तु यः पूजयति शंकरम्

そしてそれらは、幸いなる者よ、まことに心地よく、きわめて優れた供え物である。だが香りを欠いたそれらでシャンカラを礼拝する者は……

Verse 22

तस्य दुःखं च संतापो जायते नात्र संशयः । पुष्पैस्तु तादृशैर्देवान्सकृदर्चति पापधीः

その者には悲しみと灼ける苦悩が生じる――疑いはない。罪深き心の者は、そのような（不如法の）花で、たとえ一度でも神々を礼拝する。

Verse 23

तस्य दुःखं प्रकुर्वंति देवास्तत्र न संशयः । एतत्ते सर्वमाख्यातं कामोदाख्यानमुत्तमम्

まことに、彼の苦しみをもたらすのは神々である――疑いはない。かくして汝にすべてを語り終えた。これぞ「カーモダ」の章として知られる最勝の物語である。

Verse 24

अथ कृष्णो विचिंत्यैव दृष्ट्वा विक्रमसाहसम् । विहुंडस्यापि पापस्य उद्यमं साहसं तदा

そのときクリシュナはしばし思案し、罪深きヴィフンダがその時に企てた、剛勇なる大胆さと無謀な企図を見て取った。

Verse 25

नारदं प्रेषयामास मोहयैनं दुरासदम् । नारदस्त्वथ संश्रुत्य वाक्यं विष्णोर्महात्मनः

彼は近づき難き恐るべき者を惑わすため、ナーラダを遣わした。ナーラダは大いなる御魂ヴィシュヌの言葉を聞き、命のままに旅立った。

Verse 26

गच्छमानं दुरात्मानं कामोदां प्रति दानवम् । गत्वा तमाह दैत्येंद्रं नारदः प्रहसन्निव

邪なる心のダーナヴァがカーモダーへ向かって進むとき、ナーラダは彼のもとへ赴き、ダイティヤの主に、微笑むかのように語りかけた。

Verse 27

क्व यासि त्वं च दैत्येंद्र सत्वरं च समातुरः । सांप्रतं केन कार्येण कस्यार्थं केन नोदितः

いずこへ行くのか、ダイティヤの主よ、かくも急ぎ、心騒ぐさまに。いま何の務めのために赴くのか――誰のため、そして誰に促されてか。

Verse 28

ब्रह्मात्मजं नमस्कृत्य प्रत्युवाच कृतांजलि । कामोदपुष्पार्थमहं प्रस्थितो द्विजसत्तम

ブラフマーの御子に礼拝して、合掌のまま答えた。「おお、最勝の二度生まれよ。私はカーモダの花を求めて旅立ったのです。」

Verse 29

तमुवाच स धर्मात्मा पुष्पैः किं ते प्रयोजनम् । विप्रवर्यं पुनः प्राह कार्यकारणमात्मनः

その法にかなう心の者は言った。「花を何のために用いるのか。」そして再び最勝のバラモンに向かい、自らの行いの理由と意図を語り明かした。

Verse 30

नंदनस्य वनोद्देशे काचिन्नारी वरानना । तस्या दर्शनमात्रेण गतोऽहं कामवश्यताम्

ナンダナの森の一隅に、麗しい顔立ちの女がいた。彼女をただ見ただけで、私は欲望の支配に落ちた。

Verse 31

तया प्रोक्तोऽस्मि विप्रेंद्र पुष्पैः कामोदसंभवैः । पूजयस्व महादेवं पुष्पैस्तु सप्तकोटिभिः

おお最勝のバラモンよ、彼女は私に告げた。「カーモダに生まれる花でマハーデーヴァを供養せよ。しかも七クロールの花をもって。」

Verse 32

ततस्ते सुप्रिया भार्या भविष्यामि न संशयः । तदर्थे प्रस्थितोऽस्म्यद्य कामोदाख्यं पुरं प्रति

「そのとき私は、疑いなくあなたの最も愛される妻となりましょう。そのために私は今日、カーモダと呼ばれる都へ向けて出立するのです。」

Verse 33

तामहं कामयिष्यामि सिंधुजां शुणु सांप्रतम् । मनोल्लासैर्महाहासैर्हासयिष्याम्यहं पुनः

今聞け。わたしはシンドゥより生まれた乙女を望む。再び、心の歓喜と大いなる笑い声によって、彼女を笑わせよう。

Verse 34

प्रीता सती महाभागा हसिष्यति पुनः पुनः । तद्धास्यं गद्गदं विप्र मम कार्यप्रवर्द्धनम्

徳高く大いに幸いなるその婦人は、心に喜び満ちて、幾度も笑うであろう。おおブラーフマナよ、その笑いは震え、感情に詰まりつつ、わが目的を進める。

Verse 35

तस्माद्धास्यात्पतिष्यंति दिव्यानि कुसुमानि च । तैस्तु देवमुमाकांतं पूजयिष्यामि सांप्रतम्

ゆえに、その笑いから天なる花々が降り落ちる。わたしはそれらをもって今、主—ウマーの愛しき御方—を礼拝しよう。

Verse 36

तेन पूजाप्रदानेन तुष्टो दास्यति मे फलम् । ईश्वरः सर्वभूतेशः शंकरो लोकभावनः

その供養の捧げものにより主は満悦し、わたしに果報を授け給う。主はシャンカラ、あらゆる存在の主、諸世界を育む御方。

Verse 37

नारद उवाच । तत्र दैत्य न गंतव्यं कामोदाख्ये पुरोत्तमे । विष्णुरस्ति सुमेधावी सर्वदैत्यक्षयावहः

ナーラダは言った。「おおダイティヤよ、カーモダーと呼ばれる最勝の都へ行ってはならぬ。そこには至慧なるヴィシュヌが住し、すべてのダイティヤを滅ぼす者である。」

Verse 38

येनोपायेन पुष्पाणि कामोदाख्यानि दानव । तव हस्ते प्रयास्यंति तमुपायं वदाम्यहम्

おおダーナヴァよ、「カーモダ」と呼ばれる花々が汝の手に至るその方法を、我は告げよう。

Verse 39

गंगातोयेषु दिव्यानि पतिष्यंति न संशयः । वाहितानि जलैर्दिव्यैरागमिष्यंति सांप्रतम्

疑いはない。神聖なるものはガンガーの水に落ち、聖なる流れに運ばれて、今ここへと至るであろう。

Verse 40

तानि त्वं तु प्रतिगृहाण सुहृद्यानि महांति च । गृहीत्वा तानि पुष्पाणि साधयस्व मनीप्सितम्

ゆえに、心を喜ばせる偉大なる贈り物を受け取れ。これらの花を手にして、望むことを成し遂げよ。

Verse 41

नारदो दानवश्रेष्ठं मोहयित्वा ततः पुनः । ततश्च स तु धर्मात्मा चिंतयामास वै पुनः

ダーナヴァの中の最上者を惑わせたのち、ナーラダは再び退いた。そしてその法なる魂の者は、また思索に沈んだ。

Verse 42

कथमश्रूणि सा मुंचेत्केनोपायेन दुःखिता । चिंतयानस्य तस्यैवं क्षणं वै नारदस्य च

「あの悲しみに沈む女は、いかなる手立てで涙を止め得るのか。」そう思いめぐらし、ナーラダはしばし沈黙した。

Verse 43

ततो बुद्धिः समुत्पन्ना कामोदाख्यं पुरं गतः

そのとき彼に悟りの知が生じ、カーモダと名づけられた都へと赴いた。

Verse 119

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे कामोदाख्याने एकोनविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः

かくして『シュリー・パドマ・プラーナ』のブーミ・カーンダにおいて、ヴェーナの物語、グル・ティールタの功徳讃、チャヴァナの事績、そして「カーモダー」と名づけられる章に属する第百十九章は終わる。