Adhyaya 105

Verse 1

कुंजल उवाच । गता सा नंदनवनं सखीभिः सह क्रीडितुम् । तत्राकर्ण्य महद्वाक्यमप्रियं तु तदा पितुः

クンジャラは言った。「彼女は友らと戯れるため、ナンダナの林へ赴いた。だがそこで、父の重き言葉を耳にし、その時それは彼女にとって不快であった。」

Verse 2

चारणानां सुसिद्धानां भाषतां हर्षणेन तु । आयोर्गेहे महावीर्यो विष्णुतुल्यपराक्रमः

チャーラナたちと成就せるシッダたちが歓喜して語り合う中、アヨールの家に大勇者が生まれた。その武威はヴィシュヌに等しかった。

Verse 3

भविष्यति सुतश्रेष्ठो हुंडस्यांतं करिष्यति । एवंविधं महद्वाक्यमप्रियं दुःखदायकम्

「すぐれた御子が現れ、フṇḍaに終焉をもたらすであろう。」しかしその重い言葉は歓迎されず、悲しみの因となった。

Verse 4

समाकर्ण्य समायाता पितुरग्रे निवेदितम् । समासेन तया तस्य पुरतो दुःखदायकम्

それを聞くや、彼女は来て父の前に申し述べ、要を得て、父の面前で痛ましく悲しみを招く事柄を語った。

Verse 5

पितुरग्रे जगादाथ पिता श्रुत्वा स विस्मितः । शापमशोकसुंदर्याः सस्मार च पुराकृतम्

そこで彼は父の前で語った。聞いた父は驚き、はるか昔にアśокасンダリーが告げた呪詛を思い起こした。

Verse 6

एतस्यार्थे तपस्तेपे सेयं चाशोकसुंदरी । गर्भस्य नाशनायैव इंदुमत्याः स दानवः

まさにこの目的のために、アśokasンダリーは苦行（タパス）を修めた。あのダーナヴァは、インドゥマティーの懐妊を滅ぼすためだけに動いた。

Verse 7

विचक्रे उद्यमं दुष्टः कालाकृष्टो दुरात्मवान् । छिद्रान्वेषी ततो भूत्वा इंदुमत्यास्तु नित्यशः

時に駆り立てられ、その邪悪で心の歪んだ者は行動を起こした。やがて瑕疵を探す者となり、常にインドゥマティーの隙と弱みを求め続けた。

Verse 8

यदा पश्यति तां राज्ञीं रूपौदार्यगुणान्विताम् । दिव्यतेजः समायुक्तां रक्षितां विष्णुतेजसा

彼がその王妃を見たとき――美と高貴さと徳を具え、神聖なる光輝に満ち、ヴィシュヌの威光により守護されていた。

Verse 9

दिव्येन तेजसा युक्तां सूर्यबिंबोपमां तु ताम् । तस्याः पार्श्वे महाभाग रक्षणार्थं स्थितः सदा

神々しい光明を帯び、彼女は太陽の円盤のごとく輝いた。しかもその傍らに、幸いなる者よ、彼は常に立ち、守護のために控えていた。

Verse 10

दूरात्स दानवो दुष्टस्तस्याश्च बहुदर्शयन् । नानाविद्यां महोग्रां च भीषिकां सुविभीषिकाम्

遠くから、その邪悪なダーナヴァは彼女にさまざまを見せつけ、恐るべき諸々の術を用いた――戦慄を呼び、きわめて凄惨なるものとして、恐怖を起こさせんがために。

Verse 11

गर्भस्य तेजसा युक्ता रक्षिता विष्णुतेजसा । भयं न जायते तस्या मनस्येव कदापुनः

胎内の光輝と相応し、またヴィシュヌの光輝に守られているゆえ、恐れは彼女に決して生じない――心の内にさえも。まして他の時においてをや。

Verse 12

विफलो दानवो जात उद्यमश्च निरर्थकः । मनीप्सितं नैव जातं हुंडस्यापि दुरात्मनः

そのダーナヴァの企ては空しく終わり、労もまた無益となった。邪悪なるフムḍaでさえ、望むものを得ることはなかった。

Verse 13

एवं वर्षशतं पूर्णं पश्यमानस्य तस्य च । प्रसूता सा हि पुत्रं च स्वर्भानोस्तनया तदा

かくして満ちて百年が過ぎ—彼が見守るうちに—その時、スヴァルバーヌ（Svarbhānu）の娘は男児を産んだ。

Verse 14

रात्रावेव सुतश्रेष्ठ तस्याः पुत्रो व्यजायत । तेजसातीव भात्येष यथा सूर्यो नभस्तले

その夜そのままに、ああ最上の子よ、彼女の子は生まれた。並外れた光明を放ち、天にある太陽のごとく輝く。

Verse 15

सूत उवाच । अथ दासी महादुष्टा काचित्सूतिगृहागता । अशौचाचारसंयुक्ता महामंगलवादिनी

スータは語った。すると、ある侍女—きわめて邪悪な者—が産室に来た。穢れの作法に染まりながらも、大いなる吉祥の言葉を口にした。

Verse 16

तस्याः सर्वं समाज्ञाय स हुंडो दानवाधमः । दास्या अंगं प्रविश्यैव प्रविष्टश्चायुमन्दिरे

彼女のことをすべて知るや、フンダ（Huṇḍa）—ダーナヴァ（Dānava）の中でも最も卑劣な者—は侍女の身に入り、その身を通してアーユ（Āyu）の奥の間へと入り込んだ。

Verse 17

महाजने प्रसुप्ते च निद्रयातीवमोहिते । तं पुत्रं देवगर्भाभमपहृत्य बहिर्गतः

家の者が皆眠りに落ち、眠気に深く惑わされていた時、彼はその子—神なる胎児のごとく輝く—を奪い取り、外へ出て行った。

Verse 18

कांचनाख्यपुरे प्राप्तः स्वकीये दानवाधमः । समाहूय प्रियां भार्यां विपुलां वाक्यमब्रवीत्

カーンチャナークヒヤと呼ばれる自らの都に着くと、その卑劣な魔は愛する妻ヴィプラーを呼び寄せ、次の言葉を告げた。

Verse 19

वधस्वैनं महापापं बालरूपं रिपुं मम । पश्चात्सूदस्य वै हस्ते भोजनार्थं प्रदीयताम्

この大罪人を殺せ。幼子の姿を取った我が敵だ。その後、料理人の手に渡し、食のために供せよ。

Verse 20

नानाभेदैर्विभेदैश्च पाचयस्व हि निर्घृणम् । सूदहस्तान्महाभागे पश्चाद्भोक्ष्ये न संशयः

さまざまな仕方で、さまざまに調理して煮よ、無慈悲なる者よ。高貴なる婦人よ、のちに料理人の手から我は食す。疑いはない。

Verse 21

वाक्यमाकर्ण्य तद्भर्तुर्विपुला विस्मिताभवत् । कस्मान्निर्घृणतां याति भर्त्ता मम सुनिष्ठुरः

夫の言葉を聞いてヴィプラーは驚いた。「なぜ私の夫は、あれほど苛烈で、さらにこのように無慈悲になったのか。」

Verse 22

सर्वलक्षणसंपन्नं देवगर्भोपमं सुतम् । कस्य कस्मात्प्रभक्ष्येत क्षमाहीनः सुनिर्घृणः

誰が、忍耐を欠き、ことごとく無慈悲であって、このような子を食らうだろうか――あらゆる吉祥の相を具え、胎内の神なる幼子にも似た子を。いったい誰の子を、何のために食らうというのか。

Verse 23

इत्येवं चिंतयामास कारुण्येन समन्विता । पुनः पप्रच्छ भर्तारं कस्माद्भक्ष्यसि बालकम्

かく思いめぐらし、憐れみに満たされて、彼女は再び夫に問うた。「なぜその幼子を食らうのですか。」

Verse 24

कस्माद्भवसि संक्रुद्धो अतीव निरपत्रपः । सर्वं मे कारणं ब्रूहि तत्त्वेन दनुजेश्वर

「なぜそれほど怒り、恥をも知らぬのですか。すべての理由を真実のままに語ってください、ダーナヴァの主よ。」

Verse 25

आत्मदोषं च वृत्तांतं समासेन निवेदितम् । शापमशोकसुंदर्या हुंडेनापि दुरात्मना

彼はまた、自らの過ちと一切の顛末を手短に語った。邪悪なフンダがアショーカスンダリーに呪いをもたらしたことを。

Verse 26

तया ज्ञातं तु तत्सर्वं कारणं दानवस्य वै । वध्योऽयं बालकः सत्यं नो वा भर्त्ता मरिष्यति

そのとき彼女は、そのダーナヴァの行いの全因を悟った。「この子はまことに殺される定めにある。さもなくば、わが夫が死ぬ。」

Verse 27

इत्येवं प्रविचार्यैव विपुला क्रोधमूर्च्छिता । मेकलां तु समाहूय सैरंध्रीं वाक्यमब्रवीत्

かく思案し終えるや、ヴィプラーは怒りの眩暈に襲われ、侍女メカラーを呼び寄せて、次の言葉を告げた。

Verse 28

जह्येनं बालकं दुष्टं मेकलेऽद्य महानसे । सूदहस्ते प्रदेहि त्वं हुण्डभोजनहेतवे

「今日メカラーにて、この邪悪な少年を追い払い、大いなる台所へ投げ入れよ。料理人の手に渡し、フンダ族の食となさしめよ。」

Verse 29

मेकला बालकं गृह्य सूदमाहूय चाब्रवीत् । राजादेशं कुरुष्वाद्य पचस्वैनं हि बालकम्

メカラーは少年を捕らえ、料理人を呼び寄せて言った。「今日、王命を遂行せよ――まことにこの少年を煮炊きせよ。」

Verse 30

एवमाकर्णितं तेन सूदेनापि महात्मना । आदाय बालकं हस्ताच्छस्त्रमुद्यम्य चोद्यतः

それを聞くや、心高き料理人もまた少年の手を取り、刃を掲げて打たんと身構えた。

Verse 31

एष वै देवदेवस्य दत्तात्रेयस्य तेजसा । रक्षितस्त्वायुपुत्रश्च स जहास पुनः पुनः

「まことに、神々の神ダッタートレーヤの光威によって、このヴァーユの子は守られていた。ゆえに彼は幾度も幾度も笑った。」

Verse 32

हसंतं तं समालोक्य स सूदः कृपयान्वितः । सैरंध्री च कृपायुक्ता सूदं तं प्रत्यभाषत

彼が微笑むのを見て、料理人は憐れみに動かされて語った。侍女サイランドリーもまた哀れみを抱き、その料理人に言葉をかけた。

Verse 33

नैष वध्यस्त्वया सूद शिशुरेव महामते । दिव्यलक्षणसंपन्नः कस्य जातः सुसत्कुले

処刑人よ、彼を殺してはなりません。彼はただの子供です、おお、寛大なる者よ。神聖な徴（しるし）を備えた彼は、どのような高貴で真に徳のある家系に生まれたのでしょうか。

Verse 34

सूद उवाच । सत्यमुक्तं त्वया भद्रे वाक्यं वै कृपयान्वितम् । राजलक्षणसंपन्नो रूपवान्कस्य बालकः

スータは言った。「高貴な貴婦人よ、あなたの言ったことは真実です。実に慈悲に満ちた言葉です。王族の徴（しるし）を備えたこの美しい少年は、誰の子なのでしょうか。」

Verse 35

कस्माद्भोक्ष्यति दुष्टात्मा हुंडोऽयं दानवाधमः । येन वै रक्षितो वंशः पूर्वमेव सुकर्मणा

なぜ、この邪悪な魂を持つフンダ――ダーナヴァ族の中で最も卑劣な者――が（これらの果実を）享受することを許されるべきなのでしょうか。かつてその血統は正義の行いによって守られていたというのに。

Verse 36

आपत्स्वपि स जीवेत दुर्गेषु नान्यथा भवेत् । सिंधुवेगेन नीतस्तु वह्निमध्ये गतोऽथवा

災難の時であっても、彼は生きようと努めるべきです。危険な状況においても、彼はそれ以外の行動をとるべきではありません――川の激流に流されようとも、あるいは火の中に落ちようとも。

Verse 37

जीवतेनात्र संदेहो यश्च कर्मसहायवान् । तस्माद्धि क्रियते कर्म धर्मपुण्यसमन्वितम्

生きている者にとって疑いはありません――特に正しき行いに支えられている者にとっては。それゆえ、人はダルマ（法）と功徳を備えた行いをなすべきなのです。

Verse 38

आयुष्मंतो नरास्तेन प्रवदंति सुखं ततः । तारकं पालकं कर्म रक्षते जाग्रते हि तत्

その正しい行いによって、人々は長寿となり、その後は安らぎと喜びのうちに言葉も滑らかになる。救い、支えるその目覚めた業（カルマ）が、まことに彼らを守護する。

Verse 39

मुक्तिदं जायते नित्यं मैत्रस्थानप्रदायकम् । दानपुण्यान्वितं कर्म प्रियवाक्यसमन्वितम्

その行いは常に解脱を授けるものとして生じ、友愛の境地を与える。布施の功徳を備え、喜ばしい言葉を伴う行である。

Verse 40

उपकारयुतं यश्च करोति शुभकृत्तदा । तमेव रक्षते कर्म सर्वदैव न संशयः

慈しみの助けを伴う善行をなす者は、そのまさに業（カルマ）によって常に守られる。これに疑いはない。

Verse 41

अन्ययोनिं प्रयाति स्म प्रेरितः स्वेन कर्मणा । किं करोति पिता माता अन्ये स्वजनबान्धवाः

自らの業（カルマ）に駆り立てられて、人はまことに別の胎へ、別の生へと赴く。父母に何ができようか、他の親族・縁者に何ができようか。

Verse 42

कर्मणा निहतो यस्तु न स्युस्तस्य च रक्षणे । सूत उवाच । येनैव कर्मणा चैव रक्षितश्चायुनंदनः

自らの業（カルマ）に打ち倒された者を守る者はない。スータは語った――しかし、その同じ業によって、アユの子孫もまた守護された。

Verse 43

तस्मात्कृपान्वितो जातः सूदः कर्मवशानुगः । सैरंध्री च तथा जाता प्रेरिता तस्य कर्मणा

それゆえ、業の強い促しに従って、慈悲深い料理人が生まれた。さらに同様に、侍女（サイランドリー）もまた、その業の力に突き動かされて生まれた。

Verse 44

द्वाभ्यामेव सुतश्चायो रक्षितश्चारुलक्षणः । रात्रावेव प्रणीतोऽसौ तस्माद्गेहान्महाश्रमे

その子は容姿端麗で吉相を備えていたが、守ったのはただ二人だけであった。そしてまさに夜のうちに、家から大いなるアーシュラマへと連れ出された。

Verse 45

वशिष्ठस्याश्रमे पुण्ये सैरंध्र्या पुण्यकर्मणा । शुभे पर्णकुटीद्वारे तस्मिन्नेव महाश्रमे

ヴァシシュタの聖なるアーシュラマにおいて、功徳ある行いをなすサイランドリーが、葉の庵の吉祥なる戸口にて、まさにその大いなる修行林で……

Verse 46

गता सा स्वगृहं पश्चान्निक्षिप्य बालकोत्तमम् । एणं निपात्य सूदेन पाचितं मांसमेव हि

それから彼女は自宅へ戻った。すぐれた幼子を置いたのち、鹿を討ち落とさせ、料理人にまことに肉として調理させた。

Verse 47

भोजयित्वा सुदैत्येंद्रो हुंडो हृष्टोभवत्तदा । शापमशोकसुंदर्या मोघं मेने तदासुरः

彼らに饗応を施すと、フンダ——善きダイティヤたちの中でも卓越した主——はその時大いに喜んだ。そしてその瞬間、そのアスラはアショーカスンダリーの呪詛を空しいものと思いなした。

Verse 48

हर्षेण महताविष्टः स हुंडो दानवेश्वरः । कुंजल उवाच । प्रभाते विमले जाते वशिष्ठो मुनिसत्तमः

大いなる歓喜に満たされ、ダーナヴァの主フンḍaは喜びに浸った。クンジャラは言った。「清らかな暁が明けると、最勝の牟尼ヴァシṣṭhaが現れた……」。

Verse 49

बहिर्गतो हि धर्मात्मा कुटीद्वारात्प्रपश्यति । संपूर्णं बालकं दृष्ट्वा दिव्यलक्षणसंयुतम्

法に生きるその人は外へ出て、庵の戸口から見渡した。神々しい徴を備えた、完全に整った男児を見て、彼は驚嘆した。

Verse 50

संपूर्णेंदुप्रतीकाशं सुंदरं चारुलोचनम् । वशिष्ठ उवाच । पश्यंतु मुनयः सर्वे यूयमागत्य बालकम्

満月のように輝き、麗しく、愛らしい眼をもつその子を見て、ヴァシṣṭhaは言った。「すべての牟尼よ、来たってこの子を見よ。」

Verse 51

कस्य केन समानीतं रात्रौ द्वारांगणे मम । देवगंधर्वगर्भाभं राजलक्षणसंयुतम्

これは誰の子で、誰が夜のうちに我が戸口の庭へ運んだのか。神々とガンダルヴァの精髄にも似て輝き、王者の徴を備えたこの存在は。

Verse 52

कंदर्पकोटिसंकाशं पश्यंतु मुनयोऽमलम् । महाकौतुकसंयुक्ता हृष्टा द्विजवरास्ततः

そのとき清らかな牟尼たちは彼を見た。千万のカーマにも似て輝くその子を。大いなる驚異に満たされ、最勝の二度生まれ（ドヴィジャ）たちは歓喜した。

Verse 53

समपश्यन्सुतं ते तु आयोश्चैव महात्मनः । वशिष्ठः स तु धर्मात्मा ज्ञानेनालोक्य बालकम्

そのとき、正しくダルマに満ちた聖仙ヴァシシュタは、大いなる心をもつアーユの子を見た。そして霊的な智慧の眼でその少年を観じ、その真のありさまを悟った。

Verse 54

आयुपुत्रं समाज्ञातं चरित्रेण समन्वितम् । वृत्तांतं तस्य दुष्टस्य हुण्डस्यापि दुरात्मनः

アーユの子をその行いと性質とともに知り得ると、彼らはまた、邪悪で心の曲がったフンダ（Huṇḍa）についての一切の顛末も知った。

Verse 55

कृपया ब्रह्मपुत्रस्तु समुत्थाय सुबालकम् । कराभ्यामथ गृह्णाति यावद्द्विजो वरोत्तमः

そのとき、慈悲に動かされたブラフマーの子は立ち上がり、両手でその善き少年を抱き取った。かの最上のバラモンはその場にとどまっていた。

Verse 56

तावत्पुष्पसुवृष्टिं च चक्रुर्देवाः सुतोपरि । ललितं सुस्वरं गीतं जगुर्गंधर्वकिन्नराः

そのとき、神々はその子の上に麗しい花の雨を降らせ、ガンダルヴァとキンナラは甘美な声で優雅な歌をうたった。

Verse 57

ऋषयो वेदमंत्रैस्तु स्तुवंति नृपनंदनम् । वशिष्ठस्तं समालोक्य वरं वै दत्तवांस्तदा

聖仙たちはヴェーダのマントラによって王子を讃えた。ついでヴァシシュタは彼を見つめ、その時まことに一つの恩寵（ブーン）を授けた。

Verse 58

नहुषेत्येव ते नाम ख्यातं लोके भविष्यति । हुषितो नैव तेनापि बालभावैर्नराधिप

「ナフシャ（Nahuṣa）」――まことにその名は世に広く知られよう。だが、人々の主よ、それでも真に満たされることはなく、幼き気質がなお残るであろう。

Verse 59

तस्मान्नहुष ते नाम देवपूज्यो भविष्यसि । जातकर्मादिकं कर्म तस्य चक्रे द्विजोत्तमः

ゆえに汝の名はナフシャ（Nahuṣa）となり、神々にさえ敬われる者となろう。かくして最勝のバラモンは、ジャータカルマをはじめとする諸儀礼を彼のために執り行った。

Verse 60

व्रतदानं विसर्गं च गुरुशिष्यादिलक्षणम् । वेदं चाधीत्य संपूर्णं षडंगं सपदक्रमम्

彼は誓戒と布施、また別れの作法と師弟の相を学び、さらに六支（ヴェーダーンガ）を備えたヴェーダを、語ごとの誦読法（パダパーṭハ）とともに完全に修めた。

Verse 61

सर्वाण्येव च शास्त्राणि अधीत्य द्विजसत्तमात् । वशिष्ठाच्च धनुर्वेदं सरहस्यं महामतिः

最勝の二度生まれの聖者からあらゆるシャーストラを学び終えたその大智は、さらにヴァシシュタより弓術のヴェーダ（ダヌルヴェーダ）を、秘奥の教えとともに授かった。

Verse 62

शस्त्राण्यस्त्राणि दिव्यानि ग्राहमोक्षयुतानि च । ज्ञानशास्त्रादिकं न्याय राजनीतिगुणादिकान्

さらに神妙なる武器とアストラ、ならびに拘束から解き放つ儀軌、また知の論書・正義と裁きの学、そして王道（ラージャダルマ）たる政道の徳と規範をも備えた。

Verse 63

वशिष्ठादायुपुत्रश्च शिष्यरूपेण भक्तिमान् । एवं स सर्वनिष्पन्नो नाहुषश्चातिसुंदरः

そしてヴァシシュタの子アーユは、篤い信愛を抱き、弟子の姿をとった。かくしてナフシャは万事において成就し、きわめて麗しかった。

Verse 64

वशिष्ठस्य प्रसादाच्च चापबाणधरोभवत्

またヴァシシュタの御加護により、彼は弓と矢を帯びる者となった。

Verse 105

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे पंचोत्तरशततमोऽध्यायः

かくして『シュリー・パドマ・プラーナ』ブーミ・カンダ、ヴェーナの説話中、チヤヴァナ物語においてグル・ティールタの功徳を讃える第百五章は終わる。