Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Ballava (Bhīma) Seeks Employment as Royal Cook in Virāṭa’s Court

युधिछिर उवाच प्राप्तो विवाद: प्रथमं विशाम्पते न विद्यते कं च न मत्स्य हीनतः । न मे जितः कश्नन धारयेद्‌ धनं वरो ममैषो<स्तु तव प्रसादज:,युधिष्ठिरने कहा--मत्स्यराज! नरनाथ! मुझे किसी हीन वर्णके मनुष्यसे विवाद न करना पड़े, यह मैं पहला वर माँगता हूँ तथा मुझसे पराजित होनेवाला कोई भी मनुष्य हारे हुए धनको अपने पास न रखे (मुझे दे दे)। आपकी कृपासे यह दूसरा वर मुझे प्राप्त हो जाय, तो मैं रह सकता हूँ

Yudhiṣṭhira uvāca: prāpto vivādaḥ prathamaṃ viśāmpate na vidyate kaṃ ca na matsya-hīnataḥ | na me jitaḥ kaścana dhārayet dhanaṃ varo mamaiṣo 'stu tava prasādajaḥ ||

ユディシュティラは言った。「おお民の主、マツヤ国の王よ。まず第一の願いとして、陛下の国において、私が身分の劣る者と争論せねばならぬ事態が起こらぬようにしていただきたい。次に第二として、私が打ち負かした者が勝負で得た財を手元に留めぬようにし、没収されるべきものはしかるべく引き渡されるようにしていただきたい。陛下のご厚意によりこの二つが叶うなら、私はここに留まることができます。」

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
प्राप्तःarisen/occurred
प्राप्तः:
TypeAdjective
Rootप्र-आप्
FormMasculine, Nominative, Singular
विवादःdispute
विवादः:
Karta
TypeNoun
Rootविवाद
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रथमम्first (as the first boon/request)
प्रथमम्:
TypeAdjective
Rootप्रथम
FormNeuter, Accusative, Singular
विशाम्of the people/subjects
विशाम्:
TypeNoun
Rootविश्
FormFeminine, Genitive, Plural
पतेO lord
पते:
TypeNoun
Rootपति
FormMasculine, Vocative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
विद्यतेexists/is found
विद्यते:
TypeVerb
Rootविद्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
कम्whom/which person
कम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
not
:
TypeIndeclinable
Root
मत्स्यMatsya (kingdom/king)
मत्स्य:
TypeNoun
Rootमत्स्य
FormMasculine, Nominative, Singular
हीनतःfrom one inferior/lesser
हीनतः:
Apadana
TypeAdjective
Rootहीन
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
मेof me/my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
जितःdefeated
जितः:
TypeAdjective
Rootजि
FormMasculine, Nominative, Singular
कश्चनanyone at all
कश्चन:
Karta
TypePronoun
Rootकश्चन (किम्+चन)
FormMasculine, Nominative, Singular
धारयेत्should keep/retain
धारयेत्:
TypeVerb
Rootधृ
FormOptative, Third, Singular, Parasmaipada
धनम्wealth/money
धनम्:
Karma
TypeNoun
Rootधन
FormNeuter, Accusative, Singular
वरःboon
वरः:
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Nominative, Singular
ममfor me/of me
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
एषःthis
एषः:
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्तुlet it be
अस्तु:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperative, Third, Singular, Parasmaipada
तवof you/your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
प्रसादजःborn of (your) favor; granted by your grace
प्रसादजः:
TypeAdjective
Rootप्रसादज
FormMasculine, Nominative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
M
Matsya (kingdom/realm)
M
Matsyarāja (king of Matsya)