Next Verse

Shloka 1

Śamī-vṛkṣe śastra-nidhāna and Entry into Virāṭa’s Capital (शमीवृक्षे शस्त्रनिधानम्)

हि आय ० () हि २ 7 पञठ्चमो< ध्याय: पाण्डवोंका विराटनगरके समीप पहुँचकर श्मशानमें एक शमीवृक्षपर अपने अस्त्र-शस्त्र रखना वैशम्पायन उवाच ते वीरा बद्धनिस्त्रिंशास्तथा बद्धकलापिन: । बद्धगोधाड्गुलित्राणा: कालिन्दीमभितो ययु:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर वे वीर पाण्डव तलवार बाँधे, पीठपर तृणीर कसे, गोहके चमड़ेसे बने हुए अंगुलित्र (दस्ताने) पहने (पैदल चलते-चलते) यमुनानदीके समीप जा पहुँचे

vaiśampāyana uvāca | te vīrā baddhaniśtriṃśās tathā baddhakalāpinaḥ | baddhagodhāṅgulitrāṇāḥ kālindīm abhito yayuḥ ||

ヴァイシャンパーヤナは語った。ついでその勇猛なるパーンダヴァたちは、剣を帯び、矢筒を背に固く締め、イグアナの皮で作られた指守りを着けて、カーリンダー(ヤムナー)へと向かった。この詩句は、規律ある備えと自制を際立たせる。身を隠して進むときでさえ、彼らは無益な攻撃に走らず、戦士の務めたる「常に備える」ことを保っていた。

वैशम्पायनःVaishampayana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular
तेthose (they)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
वीराःheroes
वीराः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Plural
बद्ध-निस्त्रिंशाःhaving bound/sheathed swords
बद्ध-निस्त्रिंशाः:
Karta
TypeAdjective
Rootबद्धनिस्त्रिंश
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाand likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
बद्ध-कलापिनःhaving fastened quivers
बद्ध-कलापिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootबद्धकलापिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
बद्ध-गोधाङ्गुलित्राणाःwearing finger-guards (gloves) of iguana-hide
बद्ध-गोधाङ्गुलित्राणाः:
Karta
TypeAdjective
Rootबद्धगोधाङ्गुलित्राण
FormMasculine, Nominative, Plural
कालिन्दीम्the Kalindi (Yamuna river)
कालिन्दीम्:
Karma
TypeNoun
Rootकालिन्दी
FormFeminine, Accusative, Singular
अभितःtowards/around, in the vicinity of
अभितः:
TypeIndeclinable
Rootअभितः
ययुःwent
ययुः:
TypeVerb
Rootया
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pāṇḍavas
K
Kālinḍī (Yamunā River)
S
swords (niśtriṃśa)
Q
quivers (kalāpa)
F
finger-guards/gloves (aṅgulitrāṇa) made of godhā-leather

Educational Q&A

The verse highlights disciplined readiness aligned with dharma: the Pāṇḍavas remain properly equipped as warriors, yet their movement is controlled and purposeful, reflecting restraint and responsibility rather than impulsive violence.

After subsequent events, the Pāṇḍavas proceed on foot toward the Yamunā (Kālinḍī), carrying their weapons—swords, quivers, and archery finger-guards—signaling their transition into the Virāṭa episode where concealment and strategic caution become central.