Shloka 25
Virāṭa Rescued from Suśarmā; Night Battle and Royal Gratitude (विराटमोक्षणं सुशर्मवधाभिमुखं च)
ततो राजा त्रिगर्तानां सुशर्मा युद्धदुर्मद: । मत्स्यं समायाद् राजान द्वैरथेन नरर्षभ:,त्रिगर्तराज सुशर्मापर युद्धका घोर उनन््माद छाया हुआ था। उस नरश्रेष्ठ वीरने राजा विराटका द्वैरथयुद्धके द्वारा सामना किया
tato rājā trigartānāṃ suśarmā yuddha-durmadaḥ | matsyaṃ samāyād rājānaṃ dvairathena nararṣabhaḥ ||
ヴァイシャンパーヤナは語った。ついでトリガルタ族の王スシュルマーは、戦の驕りに酔いしれて、マツヤの王に向かって進み出た。人々の中の牡牛たるその勇者は、戦車同士の一騎討ちとしてヴィラータ王に対峙した――節度や正しき諫言ではなく、矜持と勝利への渇望に突き動かされた遭遇であった。
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how battle-pride (yuddha-durmada) can drive rulers into reckless confrontation. It implicitly contrasts impulsive aggression with the ideal of measured kṣatriya conduct guided by dharma and prudent counsel.
Suśarmā, king of the Trigartas, advances to face the Matsya king Virāṭa. He challenges him directly in dvairatha—chariot-to-chariot combat—setting up a focused royal duel within the larger conflict.