Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

Adhyāya 14: Sudēṣṇā Sends Sairandhrī to Kīcaka’s House (सुदेष्णा–सैरन्ध्री–कीचक संवादः)

अहं हि सुभ्रु राज्यस्य कृत्स्नस्थास्य सुमध्यमे । प्रभुर्वासयिता चैव वीर्ये चाप्रतिम: क्षितौ,'सुभ्ू! सुमध्यमे! मैं इस सम्पूर्ण राज्यका स्वामी और इसे बसानेवाला हूँ। बल और पराक्रममें इस पृथ्वीपर मेरी समानता करनेवाला कोई नहीं है

ahaṃ hi subhru rājyasya kṛtsnasthāsya sumadhyame | prabhur vāsayitā caiva vīrye cāpratimaḥ kṣitau ||

ヴァイシャンパーヤナは語った。「おお、美しき眉の君、細き腰の君よ。我はこの国土すべての主であり、これを打ち立て、人々を住まわせた者でもある。この地上において力と武勇に我に並ぶ者はない。」

अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, प्रथमा, एकवचन
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सुभ्रुO fair-browed lady
सुभ्रु:
TypeNoun
Rootसुभ्रू
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
राज्यस्यof the kingdom
राज्यस्य:
TypeNoun
Rootराज्य
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
कृत्स्नस्यof the entire/whole
कृत्स्नस्य:
TypeAdjective
Rootकृत्स्न
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अस्यof this
अस्य:
TypeNoun
Rootइदम्
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
सुमध्यमेO slender-waisted one
सुमध्यमे:
TypeNoun
Rootसुमध्यमा
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
प्रभुःlord/master
प्रभुः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रभु
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वासयिताone who causes to dwell/settler (founder/establisher)
वासयिता:
Karta
TypeNoun
Rootवस् (वासयति)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
वीर्येin strength/valor
वीर्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवीर्य
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
अप्रतिमःunmatched/incomparable
अप्रतिमः:
Karta
TypeAdjective
Rootअप्रतिम
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
क्षितौon the earth
क्षितौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षिति

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana