Shloka 28
Virāṭanagara-nivāsa-nirṇaya
Decision to Reside in Virāṭa’s City
इत्येतद् वो मया55ख्यातं विहरिष्याम्यहं यथा । इस प्रकार मैंने तुमलोगोंको बता दिया कि विराटनगरमें मैं किस प्रकार रहूँगा || २७३ || (वैशग्पायन उवाच एवं निर्दिश्य चात्मानं भीमसेनमुवाच ह ।।
yudhiṣṭhira uvāca |
bhīmasena kathaṁ karma mātsyaraṣṭre kariṣyasi |
hatvā krodhavaśāṁs tatra parvate gandhamādane |
yakṣān krodhābhitāmrākṣān rākṣasāṁś cāpi pauruṣān |
prādāḥ pāñcālakanyāyai padmāni subahūny api ||
bakaṁ rākṣasarājānaṁ bhīṣaṇaṁ puruṣādakam |
jaghnivān asi kaunteya brāhmaṇārtham ariṁdama |
kṣemā cābhayasaṁvītā ekacakrā tvayā kṛtā ||
hiḍimbaṁ ca mahāvīrya kirmīraṁ caiva rākṣasam |
tvayā hatvā mahābāho vanaṁ niṣkaṇṭakaṁ kṛtam ||
āpadaṁ cāpi samprāptā draupadī cāru-hāsinī |
jaṭāsuravadhaṁ kṛtvā tvayā ca parimokṣitā ||
matsyarājāntike tāta vīryapūrṇo 'tyamarṣaṇaḥ |
vṛkodara virāṭe tvaṁ raṁsyase kena hetunā ||
ユディシュティラは言った。「ビー マセーナよ、マツヤの国でお前はどのような務めを果たせるのか。ガンダマーダナ山において、お前は怒りに目を赤くした『クローダヴァシャ』というヤクシャたち、そして勇猛なるラークシャサたちを討ち、さらにパンチャーラの姫（ドラウパディー）のために多くの蓮を持ち帰った。クンティーの子、敵を屈する者よ、お前は婆羅門の一家を守るため、人喰いの恐るべき羅刹王バカをも討ち、エーカチャクラーの都を安穏無怖の地とした。強き腕の者よ、またお前は剛力のヒディンバと羅刹キルミーラを斃し、森を『棘なき』—旅人に安全な—ものとした。さらに、美しい微笑みのドラウパディーが危難に陥ったとき、お前はジャターースラを討って彼女を救い出した。ゆえに、愛しき弟よ—力に満ち、忍耐において烈しい者よ—告げよ。ヴィラータ王の宮廷で、お前はどの役目、どの務めによって満ち足りて暮らすのか。」
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Even extraordinary power must be governed by dharma and context: Yudhiṣṭhira highlights Bhīma’s past righteous uses of strength—protecting brāhmaṇas, rescuing Draupadī, removing threats—then asks how such force can be ethically and safely ‘reassigned’ into a humble, concealed role during the incognito year, where restraint and strategy are themselves duties.
As the Pāṇḍavas plan their year of concealment in Virāṭa’s Matsya kingdom, Yudhiṣṭhira questions Bhīma about what occupation he can adopt at Virāṭa’s court. He recalls Bhīma’s famous feats—slaying Baka, Hiḍimba, Kirmīra, Jaṭāsura, and fighting Yakṣas at Gandhamādana—underscoring Bhīma’s formidable nature and asking what role will allow him to remain undiscovered and content.