Previous Verse
Next Verse

Shloka 87

Udīcī-diśi Tīrtha-kīrtana

Northern Sacred Places Enumeration

इस प्रकार श्रीमहाभारत वनपववके अन्तर्गत तीर्थयात्रापर्वमें धौम्यतीर्थयात्राविषयक सत्तासीवाँ अध्याय पूरा हुआ

iti prakāraṁ śrīmahābhārate vanaparvaṇi antargate tīrthayātrāparvaṇi dhaumyatīrthayātrāviṣayakaḥ saptāśītitamo 'dhyāyaḥ samāptaḥ

かくして『聖なるマハーバーラタ』において、ヴァナ・パルヴァ(Vana Parva)中のティールタ・ヤートラー・パルヴァ(Tīrtha-yātrā Parva)に収められた、ドハウミヤ(Dhaumya)の聖地巡礼—ティールタ(tīrtha)すなわち聖なる渡し場—を語る第八十七章は終わりを告げる。この結語は物語の倫理的枠組みを示す。聖なる旅と霊地の想起は、追放の苦難のただ中にあっても、行いを浄め、ダルマ(dharma)を強める修行として説かれるのである。

इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
प्रकारम्manner/way
प्रकारम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रकार
FormMasculine, Accusative, Singular
श्रीमहाभारतेin the Śrī-Mahābhārata
श्रीमहाभारते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootश्रीमहाभारत
FormNeuter, Locative, Singular
वनपर्वणिin the Vana-parvan
वनपर्वणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवनपर्वन्
FormNeuter, Locative, Singular
अन्तर्गतेincluded/contained (within)
अन्तर्गते:
TypeAdjective
Rootअन्तर्गत
FormNeuter, Locative, Singular
तीर्थयात्रापर्वणिin the Tīrthayātrā-parvan (pilgrimage section)
तीर्थयात्रापर्वणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतीर्थयात्रापर्वन्
FormNeuter, Locative, Singular
धौम्यतीर्थयात्राविषयकःconcerning Dhaumya's pilgrimage
धौम्यतीर्थयात्राविषयकः:
TypeAdjective
Rootधौम्यतीर्थयात्राविषयक
FormMasculine, Nominative, Singular
सत्तासीवाँeighty-seventh
सत्तासीवाँ:
TypeAdjective
Rootसप्ताशीतितम
FormMasculine, Nominative, Singular
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta
TypeNoun
Rootअध्याय
FormMasculine, Nominative, Singular
सम्पूर्णःcompleted/finished
सम्पूर्णः:
TypeAdjective
Rootसम्पूर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
अभवत्was/became
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
Ś
Śrī Mahābhārata
V
Vana Parva
T
Tīrtha-yātrā Parva
D
Dhaumya

Educational Q&A

This colophon-like verse signals completion of a chapter centered on pilgrimage, implying that engagement with tīrthas (sacred places) supports dharma through purification, remembrance, and disciplined conduct—especially meaningful during the trials of forest exile.

Vaiśaṃpāyana marks the end of the eighty-seventh chapter within the Tīrtha-yātrā Parva of the Vana Parva, specifying that the chapter’s subject concerns Dhaumya’s pilgrimage.