Tīrtha-yātrā: Phalaśruti and Sacred Geography from Lohitya to Prayāga
Pulastya’s Instruction
दान॑ वाप्युपवासो वा सहस्रगुणितं भवेत् । धर्मज्ञ! तदनन्तर वहाँसे शतसहस्र और साहस्रक-तीर्थोंकी यात्रा करे। वे दोनों लोकविख्यात तीर्थ हैं। उनमें स्नान करनेसे मनुष्यको सहस्र गोदानका फल प्राप्त होता है। वहाँ किये हुए दान अथवा उपवासका महत्त्व अन्यत्रसे सहस्रगुना अधिक है || १५७-१५८ ई || ततो गच्छेत राजेन्द्र रेणुकातीर्थमुत्तमम्,राजेन्द्र! वहाँसे उत्तम रेणुकातीर्थकी यात्रा करे। पहले उस तीर्थमें स्नान करे; फिर देवताओं और पितरोंकी पूजामें तत्पर हो जाय। उससे तीर्थयात्री सब पापोंसे शुद्ध हो अग्निष्टोमयज्ञका फल पाता है
dānaṃ vāpy upavāso vā sahasraguṇitaṃ bhavet | dharmajña! tad-anantaraṃ vāhāsa-śata-sahasra-sāhasraka-tīrthayoḥ yātrāṃ kuryāt | te ubhau loka-vikhyātau tīrthau | tayoḥ snānena manuṣyāya sahasra-go-dāna-phalaṃ prāpyate | tatra kṛtaṃ dānam athavā upavāsaḥ anyatra kṛtāt sahasraguṇaṃ mahattaraṃ bhavati || tato gacchet rājendra reṇukā-tīrtham uttamam | pūrvaṃ tatra snātvā devatā-pitṛ-pūjāyāṃ tatparaḥ syāt | tena tīrtha-yātrī sarva-pāpaiḥ śuddhaḥ agniṣṭoma-yajña-phalaṃ prāpnoti |
グーラスティヤは言った。「布施であれ断食(ウパヴァーサ)であれ、その功徳は千倍となる。おお、ダルマを知る者よ。そののち、世に名高い聖なる渡し場(ティールタ)――ヴァーハーサ、シャタ・サハスラ、サーハスラカ――へ巡礼すべきである。そこで沐浴すれば、牛を千頭施したのと等しい果報を得る。また、そこで行う布施や断食は、他所に比して千倍の重みをもつ。さらに、おお、諸王の最上よ、すぐれたレーヌカー・ティールタへ赴け。まずその渡し場で沐浴し、ついで神々と祖霊(ピトリ)への供養に専心せよ。かくして巡礼者は一切の罪より清められ、アグニシュトーマ(Agniṣṭoma)祭の功徳を得るのだ。」
घुलस्त्य उवाच
Acts like charity and fasting gain greatly increased merit when performed with purity and devotion at renowned tīrthas; pilgrimage, bathing, and honoring gods and ancestors are presented as means to cleanse sin and accrue the fruit of major Vedic rites.
Ghūlastya instructs the king on a sequence of pilgrimage sites, praising specific tīrthas (including Reṇukā) and explaining the spiritual results of bathing there and performing worship, charity, and fasting.