Bhīmasena’s Discourse on Kāla, Resolve, and the Feasibility of Ajñātavāsa (भीमसेनस्य कालोपदेशः)
धर्मस्य जानमानो<हं गतिमग्रयां सुदुर्विदाम् । कथं बलात् करिष्यामि मेरोरिव विमर्दनम्,“धर्मकी श्रेष्ठ गति अत्यन्त दुर्बोध है, उसे जानता हुआ भी मैं कैसे बलपूर्वक मेरु पर्वतके समान महान् उस धर्मका मर्दन करूँगा”
dharma-sya jānāmano 'haṃ gatim agryāṃ sudurvidām | kathaṃ balāt kariṣyāmi meror iva vimardanam ||
「ダルマの至高の道は、きわめて悟り難いと知っている。それを知りながら、どうして私は力ずくでそのダルマを踏みにじり、押し潰そうとできようか——まるでメール山を磨り砕こうとするように。」
वैशम्पायन उवाच
Dharma’s highest path is subtle and difficult to grasp, and it cannot be legitimately overridden by brute force. True ethical action requires reverence for Dharma’s authority and careful discernment rather than coercion.
Vaiśampāyana voices a hesitation grounded in ethics: even with awareness of Dharma’s supreme course, he questions how anyone could forcibly violate it. The comparison to Mount Meru emphasizes Dharma’s immovable, uncrushable nature.